What do you think?
Brief in de nacht
In tijden van politieke aardbevingen en oorlog waarin we naar oriëntatie zoeken, blijft er bitter weinig ruimte over voor nuance. Het complexe conflict, en de overweldigende hoeveelheid historische feiten, maken het bijkans onmogelijk een eenduidige morele houding te bepalen. Al snel worden redenaties zwart of wit, ook om de ja-maar-valkuil te omzeilen. Goed te begrijpen, vindt Chaja Polak, maar voor het slepende conflict tussen Israël en Gaza moet er naar andere oplossingen worden gezocht dan die van geweld. We hebben de talloze verhalen van vriend en vijand. Verhalen die gelezen zouden moeten worden met empathie en begrip. Verdriet bevindt zich immers aan beide kanten van de grens. Slachtoffers en daders bevinden zich eveneens aan beide kanten van de grens. Chaja Polak herkent pijn en radeloosheid van alle partijen en zoekt de nuance. Ook en vooral wanneer ze ziet dat haar familie in Israël daartoe nauwelijks meer in staat is. Dit essay is een humanistische, noodzakelijke toevoeging aan een verhard debat.
96 pages, Paperback
Published February 27, 2024
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 56 reviews
September 1, 2024
Polak redeneert vanuit een positie waarbij zij, zelf gezegd, beweert beide kanten van het conflict te kennen. Haar essay voelt echter als een betoog dat vooral Israel ten goede komt. Herhaaldelijk zegt Polak dat ze beide kanten van het conflict snapt en ze zegt ook meerdere malen dat de Palestijnen “empathie verdienen van de joden” (daarin schemert al een voorkeurspositie door want Polak vraagt zich niet af waarom die empathie überhaupt nodig is!).
Nuance en begrip is haar uitgangspunt, maar ze vermijdt vaak de olifant in de kamer of staakt op cruciale punten haar argumentatie. Vaak haalt ze alleen de voorbeelden aan die vooral passen bij haar kijk op het conflict. De meest herhaalde zin in het boek is: “ik ben me er (wederom) van bewust dat mijn opsomming verre van volledig is.” Dit boek is dus eigenlijk een betoog dat probeert met sussende zinnetjes een genuanceerde uiteenzetting te zijn. Ook kan de oplettende lezer een aantal drogredenen onderscheiden (Hamas, journalistiek en humanitaire hulp tijdens WOII en de Nakba zijn voorbeelden).
Er zaten ook goede stukken in. Bijvoorbeeld over de Israëlische mediacultuur en de traumatisering van linkse Israelis die vooral ook het slachtoffer waren van 7 oktober. Ook haalt ze sterke stukken aan die door andere auteurs geschreven zijn. Vooral stukken uit de Foreign Affairs vat ze goed samen.
Alom had Polak goede intenties met dit boek maar haar betoog voor nuance en wederzijdse empathie is te onvolledig. De Palestijnse kant kent ze niet. Dat is niet erg, maar ze had het boek niet moeten proberen te schrijven vanaf een ‘middenpunt’. Dat sloeg net de plank mis.
Conclusie: 3 sterren.
Nuance en begrip is haar uitgangspunt, maar ze vermijdt vaak de olifant in de kamer of staakt op cruciale punten haar argumentatie. Vaak haalt ze alleen de voorbeelden aan die vooral passen bij haar kijk op het conflict. De meest herhaalde zin in het boek is: “ik ben me er (wederom) van bewust dat mijn opsomming verre van volledig is.” Dit boek is dus eigenlijk een betoog dat probeert met sussende zinnetjes een genuanceerde uiteenzetting te zijn. Ook kan de oplettende lezer een aantal drogredenen onderscheiden (Hamas, journalistiek en humanitaire hulp tijdens WOII en de Nakba zijn voorbeelden).
Er zaten ook goede stukken in. Bijvoorbeeld over de Israëlische mediacultuur en de traumatisering van linkse Israelis die vooral ook het slachtoffer waren van 7 oktober. Ook haalt ze sterke stukken aan die door andere auteurs geschreven zijn. Vooral stukken uit de Foreign Affairs vat ze goed samen.
Alom had Polak goede intenties met dit boek maar haar betoog voor nuance en wederzijdse empathie is te onvolledig. De Palestijnse kant kent ze niet. Dat is niet erg, maar ze had het boek niet moeten proberen te schrijven vanaf een ‘middenpunt’. Dat sloeg net de plank mis.
Conclusie: 3 sterren.
Read
April 3, 2024Knap en teder geschreven. Ben het niet op alle vlakken eens met Polak, zo is er wat mij betreft zeker sprake van genocide in Gaza - maar voor mij wel een goede oefening om ondanks dat haar gedachten te lezen.
April 7, 2024
Veel zachte, zoekende en wijze woorden over Gaza in dit essay. Misschien zijn de meest wijze woorden wel van Polaks overleden man Nol, die familie en vrienden op verjaardagen altijd ‘nieuwsgierigheid’ toewenste.
November 14, 2024
Gedachten over Israël en Gaza, maar eigenlijk meer gedachten over de Joden en de Holocaust.
Je moet maar eens tellen hoeveel ze verwijst naar Moslims of Islam, komt er amper in voor…
“De schuld van de familie van mijn man was dat ze Joden waren.”
Waarom kan je die vergelijking niet maken met de Palestijnen? De schuld van de Palestijnen is dat ze Moslims zijn. Kijk, makkelijk….
Wat hebben de Palestijnen aan al die Holocaust herinneringen?
Ze schrijft dat zowel Hamas en Netanyahu schuldig zijn: alles dus mooi in balans… de hemel en de hel.
Ze noemt het een oorlog. Ze vergelijkt Hamas met 9/11…
Ze schrijft, “En het recht van Israel om zich te verdedigen? Het conflict had onmiddellijk naar de diplomatieke arena moeten worden verwezen (inderdaad een arena, Chaja, daar vechten ze het ook uit). Dan waren de gijzelaars waarschijnlijk allang vrijgelaten.”
Dus, het conflict begint blijkbaar met de gijzeling, en de diplomatieke arena is blijkbaar nog (was het nooit) een oplossing.
Ze schrijft: “Misschien leren mensen wel van de geschiedenis en hebben slechte mensen de meeste macht?”
Wat zijn, “slechte mensen,” Chaja, zeg het is…
Tzal wel liggen aan de slechte mensen, en niet aan de selectieve “geschiedenis.”
Ze schrijft: “Juist Joden zouden empathie moeten voelen met het Palestijnse volk.”
Los van de ironie, de nadruk ligt op de Joden… en het idee dat de Joodse ervaring, en de Joden opzich, zo speciaal zijn… “omdat zij weten wat lijden is.”
Als dit de reflectie en boodschap is voor de Joden, de Palestijnen en de Wereld, amai… Iedereen kan weten wat lijden is.
Het is allemaal erg eenzijdig, erg elitisch, erg vervreemd van het dagelijkse en de nu.
Het gaat weeral over de Joden die verlossing zoeken en moeten vinden in het lijdt van een ander. Het gaat niet over: Ook Joden kunnen domme mensen zijn die bijdragen, zoals zo vele, aan de horror in de nu, en niet gisteren.
“Anders zijn en dat eigenlijk niet ten volle mogen zijn, we waren immers mensen onder de mensen. En toch, we waren anders.”
Anders zijn en anders willen zijn is niet hetzelfde eh. Echt banaal dit, “we aten anders.”
Ze schrijft: “Dit misbruik van de begrippen genocide en Holocausts, en de bombardementen wederzijds…”
Ten eerste, het is een genocide, geen misbruik, en nee, er is geen balans in de bombardementen wederzijds…
“Ze gebruiken het woord genocide met het gemak van onwetenden.”
Serieuze mensen gooien niet zomaar met het woord Genocide, en dit proberen te trivialiseren, Chaja, is echt een schande.
Ze zegt uiteindelijk dat er meerdere genocides zijn in de geschiedenis, maar het conflict tussen Israel en Gaza, nee dat is er geen. Dat is enkel om Joden met Nazi’s te vergelijken, het gaat blijkbaar niet om de Palestijnen.
“Genocide, weeral niet begrepen.” Niemand begrijpt het blijkbaar.
Ze zegt het niet nadrukkelijk, maar ze schrijft duidelijk: “Het leven voor de Gazanen is nu hel op aarde. De hele wereld is daar getuige van. Over het lot van de in getto’s opgesloten Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog zweeg de wereld.”
Dit schrijft ze in context van Gaza vergelijkingen met getto’s, dat kan blijkbaar niet… want de wereld zweeg en keek toe in het verleden… Erg vreemd…
Ze schrijft dat er ook andere genocides zijn, zelfs voor de Holocaust, zoals die van Turkije/Armenia, maar ze weet blijkbaar niet dat Israel die niet herkent.
Ze schrijft dat Lemkin zich in zijn graf zou keren moest hij weten hoe er wordt gesold met de term genocide…
Nee, Chaja, Lemkin zou inzien dat we ons niet achter woorden en begrippen en concepten mogen schuilen om hedendaags geweld te tolereren. We hebben ook geen Lemkin nodig om te zien wat niet goed zit.
Chaja geeft zelf daarna de definitie van Genocide, maar kan die blijkbaar vreemd genoeg niet plaatsen op de kaart van vandaag.
“Het merendeel van de mensen schaart zich geëmotioneerd en zonder enige nuancering achter de Palestijnen, soms zelfs achter Hamas. Het treurige gevolg: het oplaaiende antisemitisme.”
Nogmaals, echt zot! Ze doet alsof de publieke opinie gewoon geëmotioneerd en ongenuanceerd is… En dan gaat het nogmaals niet om de Palestijnen, maar het antisemitisme. Echt gek.
Dan schrijft ze over hoe iedereen achter de Palestijnen staat maar niemand achter de andere moslims, zoals in Myanmar, en ze ziet het Islamophobia gewoonweg niet. Ze vindt het blijkbaar ook een onrecht dat het publiek achter Palestina staat, terwijl ze zegt dat we geen kant kunnen kiezen, maar de wereldmacht staat wel eenzijdig aan de kant van Israel, dat mag dan weer wel. Ja gewoonweg dom eigenlijk, het gebrek aan inzicht en gevoel voor inclusie.
Het is duidelijk wat er speelt voor Chaja, naar het einde toe (is allemaal erg kort) schrijft ze: “Ze zouden niet alleen moeten denken aan Joden IN Israel, zij zouden ook moeten denken aan de veiligheid van Joden buiten Israel.”
Ze schrijft hoe Hamas buitenproportioneel Israeli geweld uitlokte… komaan, alles hier is buitenproportioneel… ze schrijft constant alsof iedereen hier een keuze heeft, terwijl dat het Israel is die met de opties zit.
Nogmaals een vals evenwicht: “De Palestijnen onder Hamas als de Israeli onder de extremistische regering Netanyahu, blind en met open ogen in de psychologische val zijn getrapt die door beide partijen jarenlang werd voorbereid.”
Het verschil, Chaja, is wel dat de ene groep met een volle buik naar Netflix kijkt, en de andere gewoonweg niet.
Alle, terug die holle kast in…
Toch bedankt eh, Mama.
Je moet maar eens tellen hoeveel ze verwijst naar Moslims of Islam, komt er amper in voor…
“De schuld van de familie van mijn man was dat ze Joden waren.”
Waarom kan je die vergelijking niet maken met de Palestijnen? De schuld van de Palestijnen is dat ze Moslims zijn. Kijk, makkelijk….
Wat hebben de Palestijnen aan al die Holocaust herinneringen?
Ze schrijft dat zowel Hamas en Netanyahu schuldig zijn: alles dus mooi in balans… de hemel en de hel.
Ze noemt het een oorlog. Ze vergelijkt Hamas met 9/11…
Ze schrijft, “En het recht van Israel om zich te verdedigen? Het conflict had onmiddellijk naar de diplomatieke arena moeten worden verwezen (inderdaad een arena, Chaja, daar vechten ze het ook uit). Dan waren de gijzelaars waarschijnlijk allang vrijgelaten.”
Dus, het conflict begint blijkbaar met de gijzeling, en de diplomatieke arena is blijkbaar nog (was het nooit) een oplossing.
Ze schrijft: “Misschien leren mensen wel van de geschiedenis en hebben slechte mensen de meeste macht?”
Wat zijn, “slechte mensen,” Chaja, zeg het is…
Tzal wel liggen aan de slechte mensen, en niet aan de selectieve “geschiedenis.”
Ze schrijft: “Juist Joden zouden empathie moeten voelen met het Palestijnse volk.”
Los van de ironie, de nadruk ligt op de Joden… en het idee dat de Joodse ervaring, en de Joden opzich, zo speciaal zijn… “omdat zij weten wat lijden is.”
Als dit de reflectie en boodschap is voor de Joden, de Palestijnen en de Wereld, amai… Iedereen kan weten wat lijden is.
Het is allemaal erg eenzijdig, erg elitisch, erg vervreemd van het dagelijkse en de nu.
Het gaat weeral over de Joden die verlossing zoeken en moeten vinden in het lijdt van een ander. Het gaat niet over: Ook Joden kunnen domme mensen zijn die bijdragen, zoals zo vele, aan de horror in de nu, en niet gisteren.
“Anders zijn en dat eigenlijk niet ten volle mogen zijn, we waren immers mensen onder de mensen. En toch, we waren anders.”
Anders zijn en anders willen zijn is niet hetzelfde eh. Echt banaal dit, “we aten anders.”
Ze schrijft: “Dit misbruik van de begrippen genocide en Holocausts, en de bombardementen wederzijds…”
Ten eerste, het is een genocide, geen misbruik, en nee, er is geen balans in de bombardementen wederzijds…
“Ze gebruiken het woord genocide met het gemak van onwetenden.”
Serieuze mensen gooien niet zomaar met het woord Genocide, en dit proberen te trivialiseren, Chaja, is echt een schande.
Ze zegt uiteindelijk dat er meerdere genocides zijn in de geschiedenis, maar het conflict tussen Israel en Gaza, nee dat is er geen. Dat is enkel om Joden met Nazi’s te vergelijken, het gaat blijkbaar niet om de Palestijnen.
“Genocide, weeral niet begrepen.” Niemand begrijpt het blijkbaar.
Ze zegt het niet nadrukkelijk, maar ze schrijft duidelijk: “Het leven voor de Gazanen is nu hel op aarde. De hele wereld is daar getuige van. Over het lot van de in getto’s opgesloten Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog zweeg de wereld.”
Dit schrijft ze in context van Gaza vergelijkingen met getto’s, dat kan blijkbaar niet… want de wereld zweeg en keek toe in het verleden… Erg vreemd…
Ze schrijft dat er ook andere genocides zijn, zelfs voor de Holocaust, zoals die van Turkije/Armenia, maar ze weet blijkbaar niet dat Israel die niet herkent.
Ze schrijft dat Lemkin zich in zijn graf zou keren moest hij weten hoe er wordt gesold met de term genocide…
Nee, Chaja, Lemkin zou inzien dat we ons niet achter woorden en begrippen en concepten mogen schuilen om hedendaags geweld te tolereren. We hebben ook geen Lemkin nodig om te zien wat niet goed zit.
Chaja geeft zelf daarna de definitie van Genocide, maar kan die blijkbaar vreemd genoeg niet plaatsen op de kaart van vandaag.
“Het merendeel van de mensen schaart zich geëmotioneerd en zonder enige nuancering achter de Palestijnen, soms zelfs achter Hamas. Het treurige gevolg: het oplaaiende antisemitisme.”
Nogmaals, echt zot! Ze doet alsof de publieke opinie gewoon geëmotioneerd en ongenuanceerd is… En dan gaat het nogmaals niet om de Palestijnen, maar het antisemitisme. Echt gek.
Dan schrijft ze over hoe iedereen achter de Palestijnen staat maar niemand achter de andere moslims, zoals in Myanmar, en ze ziet het Islamophobia gewoonweg niet. Ze vindt het blijkbaar ook een onrecht dat het publiek achter Palestina staat, terwijl ze zegt dat we geen kant kunnen kiezen, maar de wereldmacht staat wel eenzijdig aan de kant van Israel, dat mag dan weer wel. Ja gewoonweg dom eigenlijk, het gebrek aan inzicht en gevoel voor inclusie.
Het is duidelijk wat er speelt voor Chaja, naar het einde toe (is allemaal erg kort) schrijft ze: “Ze zouden niet alleen moeten denken aan Joden IN Israel, zij zouden ook moeten denken aan de veiligheid van Joden buiten Israel.”
Ze schrijft hoe Hamas buitenproportioneel Israeli geweld uitlokte… komaan, alles hier is buitenproportioneel… ze schrijft constant alsof iedereen hier een keuze heeft, terwijl dat het Israel is die met de opties zit.
Nogmaals een vals evenwicht: “De Palestijnen onder Hamas als de Israeli onder de extremistische regering Netanyahu, blind en met open ogen in de psychologische val zijn getrapt die door beide partijen jarenlang werd voorbereid.”
Het verschil, Chaja, is wel dat de ene groep met een volle buik naar Netflix kijkt, en de andere gewoonweg niet.
Alle, terug die holle kast in…
Toch bedankt eh, Mama.
January 20, 2026
Ik heb me 90 pagina’s lang zitten opvreten. De auteur probeert een “genuanceerd” verhaal neer te zetten en ik denk dat dat in de ogen van het CIDI prima gelukt is. Prima boekentip voor Henk Vermeer
O.a. het goedpraten van de nakba, stellen dat de term “genocide” wordt misbruikt en dit conflict hier niet mee beschreven mag worden (zeker niet aangezien de term door de Joodse Lemkin werd bedacht?!?!), tal van whataboutisms, antizionisme gelijkstellen aan antisemitisme, en als klap op de vuurpijl stellen dat de meerderheid en de gehele westerse wereld zich achter de Palestijnen schaart?! Zijn we ff vergeten dat de westerse wereld in principe gewoon toekijkt??
Het stuk waar ik helemaal vervolgens kwijt ging was het volgende: “Het Israëlische leger doodt drie gegijzelden. De gegijzelden kwamen uit de hamas tunnels gekropen met ontbloot bovenlijf om duidelijk te maken dat ze geen volgordes droegen. En weerloos waren (…) Ze waren erin geslaagd aan hun bewakers te ontkomen. Hoe ze dat is gelukt zal niemand ooit weten. Ze waren al buiten de tunnel, voor het eerst sinds maanden voelde hun huid frisse lucht, voor het eerst sinds maanden ademden ze frisse lucht in, zwaaiend met witte lappen van overgave. Handen omhoog. Zo groot was de angst van de Israëlische soldaten, zo groot hun wantrouwen, zo hevig de spanning waarin ze verkeerden, en daarbij: de gegijzelden jonge mannen waren niet te onderscheiden van Palestijnse jonge mannen. Ze leken op elkaar (…) De drie gegijzelden werden doodgeschoten.”
Hoe is hier je conclusie dat de angst van soldaten enorm geweest moet zijn? Hoe concludeer je dat dit komt door spanning waaronder soldaten staan??? Hoezo concludeer het niet dat deze soldaten een oorlogsmisdrijf begaan (het schieten op personen die een witte vlag dragen PLUS überhaupt het gericht schieten op ongewapend burgers).
Hoe is hier niet je conclusie dat soldaten klaarblijkelijk zonder moeite op Palestijnse jonge mannen schieten? Hoe volgt hier niet uit dat deze Israëlische jonge mannen enkel dood zijn geschoten omdat ze toch wel heel erg op Palestijnse mannen lijken?? Is het doodschieten van Palestijnen dan gee probleem? Was dit voorbeeld ooit genoemd als het om Palestijnen ging? Klaarblijkelijk niet want dergelijks wordt niet beschreven
O.a. het goedpraten van de nakba, stellen dat de term “genocide” wordt misbruikt en dit conflict hier niet mee beschreven mag worden (zeker niet aangezien de term door de Joodse Lemkin werd bedacht?!?!), tal van whataboutisms, antizionisme gelijkstellen aan antisemitisme, en als klap op de vuurpijl stellen dat de meerderheid en de gehele westerse wereld zich achter de Palestijnen schaart?! Zijn we ff vergeten dat de westerse wereld in principe gewoon toekijkt??
Het stuk waar ik helemaal vervolgens kwijt ging was het volgende: “Het Israëlische leger doodt drie gegijzelden. De gegijzelden kwamen uit de hamas tunnels gekropen met ontbloot bovenlijf om duidelijk te maken dat ze geen volgordes droegen. En weerloos waren (…) Ze waren erin geslaagd aan hun bewakers te ontkomen. Hoe ze dat is gelukt zal niemand ooit weten. Ze waren al buiten de tunnel, voor het eerst sinds maanden voelde hun huid frisse lucht, voor het eerst sinds maanden ademden ze frisse lucht in, zwaaiend met witte lappen van overgave. Handen omhoog. Zo groot was de angst van de Israëlische soldaten, zo groot hun wantrouwen, zo hevig de spanning waarin ze verkeerden, en daarbij: de gegijzelden jonge mannen waren niet te onderscheiden van Palestijnse jonge mannen. Ze leken op elkaar (…) De drie gegijzelden werden doodgeschoten.”
Hoe is hier je conclusie dat de angst van soldaten enorm geweest moet zijn? Hoe concludeer je dat dit komt door spanning waaronder soldaten staan??? Hoezo concludeer het niet dat deze soldaten een oorlogsmisdrijf begaan (het schieten op personen die een witte vlag dragen PLUS überhaupt het gericht schieten op ongewapend burgers).
Hoe is hier niet je conclusie dat soldaten klaarblijkelijk zonder moeite op Palestijnse jonge mannen schieten? Hoe volgt hier niet uit dat deze Israëlische jonge mannen enkel dood zijn geschoten omdat ze toch wel heel erg op Palestijnse mannen lijken?? Is het doodschieten van Palestijnen dan gee probleem? Was dit voorbeeld ooit genoemd als het om Palestijnen ging? Klaarblijkelijk niet want dergelijks wordt niet beschreven
March 21, 2025
Eerlijk. Ik ben na het lezen van dit boek boos. Ik had dit boek graag zien verschijnen op alle andere honderde momenten dat Israel misdaden pleegde.
Ja, Chaja wijst het geweld van Israel af. Maar ze vergeet toch ook de geschiedenis van 1948-2022 te benoemen. Dat Hamas niet zomaar er ís, en niet zomaar gewelddadig is. Hamas verzet zich tegen een bezetter die al tientallen jaren een bevolking uitknijpt en dehumaniseert. En nee, Hamas en haar strijders zijn misschien geen ‘lieverdjes’ maar kunnen we erkennen dat ze legitiem verzet plegen? Tegen een staat en een ideologie die van begin af aan heeft gepleit voor een eigen grondgebied, en daarmee de bestaande bevolking wegvaagde met retoriek en argumenten en propaganda? Ik mis het echte begrip van het leed van het Palestijnse volk dat al een eeuw duurt.
Hoezo plaatst ze het woord genocide tussen haakjes? Ze zegt dat er wordt gesold met deze term, die door inzet van een Joodse man uiteindelijk internationaal werd vastgelegd. Vervolgens citeert zet wat de term genocide behelst, en ik zie écht niet in hoe deze oorlog/misdaad géén genocide is wanneer er door Israëlische politici in woorden en daden gepoogd wordt een bevolking te doen verdwijnen, uitroeien, uitknijpen. De huidige situatie voldoet perfect aan de inhoud van die term en dat is door meerdere organisaties ook onderzocht.
Haar overleden man Nol wenste mensen ‘nieuwsgierigheid’ toe. Ik mis toch echt haar eigen nieuwsgierigheid naar het andere perspectief. En also, wanneer mag nieuwsgierigheid eindigen? Wanneer de feiten zo open en bloot op tafel liggen, mag je dan niet juist star zijn en zeggen; dit is wat het is en dit is wat ik vind? Waar eindigt nieuwsgierigheid (terecht) en waar mag het stellen van een grens beginnen?
En dan ook op pagina 83 nog de Nakba goedpraten. Want die vond tenslotte plaats doordat Arabische landen Israel aanvielen na het uitroepen van een eigen staat. Geen woord over de misschien wel terechte woede van die Arabische landen, geen woord van empathie voor de diaspora die ontstaan is na 1948. Ze parafraseert een schrijver die zegt dat Europa zich meer verbonden voelt met Israel omdat het de bakermat van het christendom is. Ik denk dat die verbondenheid eerder samenhangt met ons gevoel van schuld. Israel was onze afbetaling van de tweede wereldoorlog en het had een succesverhaal moeten zijn voor Europa, maar surprise, dat werd het niet.
Ja, Chaja wijst het geweld van Israel af. Maar ze vergeet toch ook de geschiedenis van 1948-2022 te benoemen. Dat Hamas niet zomaar er ís, en niet zomaar gewelddadig is. Hamas verzet zich tegen een bezetter die al tientallen jaren een bevolking uitknijpt en dehumaniseert. En nee, Hamas en haar strijders zijn misschien geen ‘lieverdjes’ maar kunnen we erkennen dat ze legitiem verzet plegen? Tegen een staat en een ideologie die van begin af aan heeft gepleit voor een eigen grondgebied, en daarmee de bestaande bevolking wegvaagde met retoriek en argumenten en propaganda? Ik mis het echte begrip van het leed van het Palestijnse volk dat al een eeuw duurt.
Hoezo plaatst ze het woord genocide tussen haakjes? Ze zegt dat er wordt gesold met deze term, die door inzet van een Joodse man uiteindelijk internationaal werd vastgelegd. Vervolgens citeert zet wat de term genocide behelst, en ik zie écht niet in hoe deze oorlog/misdaad géén genocide is wanneer er door Israëlische politici in woorden en daden gepoogd wordt een bevolking te doen verdwijnen, uitroeien, uitknijpen. De huidige situatie voldoet perfect aan de inhoud van die term en dat is door meerdere organisaties ook onderzocht.
Haar overleden man Nol wenste mensen ‘nieuwsgierigheid’ toe. Ik mis toch echt haar eigen nieuwsgierigheid naar het andere perspectief. En also, wanneer mag nieuwsgierigheid eindigen? Wanneer de feiten zo open en bloot op tafel liggen, mag je dan niet juist star zijn en zeggen; dit is wat het is en dit is wat ik vind? Waar eindigt nieuwsgierigheid (terecht) en waar mag het stellen van een grens beginnen?
En dan ook op pagina 83 nog de Nakba goedpraten. Want die vond tenslotte plaats doordat Arabische landen Israel aanvielen na het uitroepen van een eigen staat. Geen woord over de misschien wel terechte woede van die Arabische landen, geen woord van empathie voor de diaspora die ontstaan is na 1948. Ze parafraseert een schrijver die zegt dat Europa zich meer verbonden voelt met Israel omdat het de bakermat van het christendom is. Ik denk dat die verbondenheid eerder samenhangt met ons gevoel van schuld. Israel was onze afbetaling van de tweede wereldoorlog en het had een succesverhaal moeten zijn voor Europa, maar surprise, dat werd het niet.
August 15, 2024
pijnlijk slecht essay - basale, eenvoudig doorprikbare - zio propaganda
November 25, 2024
Chaja Polak schrijft met Brief in de nacht haar gedachten over Israël en Gaza neer.
Chaja is Joods en heeft de respectabele leeftijd van 82 jaar. Toen haar ouders tijdens de 2de wereldoorlog opgepakt werden kon zij, als kleuter van twee en een half, door het verzet ondergebracht worden bij Nederlandse burgers.
Met het essay Brief in de nacht schrijft Polak over de oorlog in Gaza, een voor auteurs van Joodse afkomst zeer moeilijk thema. Ze start haar essay met een project uit 2019 van twee journalisten, respectievelijk uit Israël en Gaza. Tijdens dit project schreven Gazanen digitale brieven over hun dagelijks bestaan. Die brieven werden vertaald en op een Israëlische website geplaatst. Maar toen begon de oorlog in Gaza. Enkele weken daarna kreeg de journalist uit Gaza het bericht dat zijn hele familie, 23 mensen, was omgekomen. Het project stopte.
Polak legt voortdurend de link tussen de Palestijnse journalist en het oorlogsverleden van haar man, die in de Tweede Wereldoorlog zijn hele familie verloor. Hoe goed zouden ze elkaar begrepen hebben, schrijft ze.
Polak wijst ook op het belang van het zorgvuldig omspringen met woorden. Ze wijst op de verknoping van de termen antisemitisme en kritiek op Israël. Ook de term genocide wil ze in de context van de oorlog niet horen. Wat in Gaza gebeurt is geen genocide. Alles draait om grondgebied en het uitschakelen van Hamas. Dit alles met volledige minachting van de Palestijnse bevolking.
Voor wat in Gaza gaande is beschuldigt de auteur niet alleen Hamas, de extremistische regering-Netanyahu en de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Maar ze beschuldigt ook de hele wereld die zwijgt wanneer kolonisten land inpalmen en die de andere kant opkijkt wanneer duidelijk is dat de Palestijnen niet goed behandeld worden.
Polak betreurt dat haar familie in Israël geen begrip heeft voor het lijden van de burgerbevolking in Gaza. Hiervoor vindt ze een verklaring in de slechte informatie die de burgers in Israël krijgen. In de media gaat alle aandacht naar de verschrikkelijke gebeurtenissen van 7 oktober en naar gesprekken met familieleden van mensen die toen vermoord zijn. Over Gaza wordt nauwelijks bericht. Bovendien wantrouwt de bevolking de geringe info uit het buitenland of ziet dit als propaganda tegen Israël.
Chaja Polak is geschokt wanneer ze in een brief van een werknemer aan de universiteit van Haïfa leest dat het overgrote deel van de Israëlisch bevolking geen emotionele ruimte meer heeft om, ondanks hun vrijheid, zelf op zoek te gaan naar wat zich in Gaza afspeelt. Ze betreurt dat hun verdriet hen blind maakt om de andere kant van het bittere verhaal te zien.
Op het einde van haar essay verwijst ze naar een artikel, Foreign Affairs, waarin op wetenschappelijk verantwoorde wijze de extreem wrede aanval van Hamas en de buitenproportionele reactie van Israël geanalyseerd worden. De auteurs van het artikel besluiten dat het vermijden van burgerslachtoffers de beste manier is om terroristen te bevechten. Anders blijft de cyclus van geweld juist meer terroristen kweken. Zij voegt er nog aan toe dat deze cyclus doorbroken moet worden door druk van buitenaf.
Polak schreef een schitterend essay en onderbouwde dit met heel wat opzoekingswerk. Ze geeft woorden aan wat velen denken maar niet gezegd krijgen. Ikzelf incluis.
Chaja is Joods en heeft de respectabele leeftijd van 82 jaar. Toen haar ouders tijdens de 2de wereldoorlog opgepakt werden kon zij, als kleuter van twee en een half, door het verzet ondergebracht worden bij Nederlandse burgers.
Met het essay Brief in de nacht schrijft Polak over de oorlog in Gaza, een voor auteurs van Joodse afkomst zeer moeilijk thema. Ze start haar essay met een project uit 2019 van twee journalisten, respectievelijk uit Israël en Gaza. Tijdens dit project schreven Gazanen digitale brieven over hun dagelijks bestaan. Die brieven werden vertaald en op een Israëlische website geplaatst. Maar toen begon de oorlog in Gaza. Enkele weken daarna kreeg de journalist uit Gaza het bericht dat zijn hele familie, 23 mensen, was omgekomen. Het project stopte.
Polak legt voortdurend de link tussen de Palestijnse journalist en het oorlogsverleden van haar man, die in de Tweede Wereldoorlog zijn hele familie verloor. Hoe goed zouden ze elkaar begrepen hebben, schrijft ze.
Mijn man en de journalist, hoe goed zouden ze elkaar begrepen hebben. Ze hadden niets aan elkaar hoeven uitleggen, geen woord, geen beeld, ook niet het inslikken van tranen. En woede wellicht.
Polak wijst ook op het belang van het zorgvuldig omspringen met woorden. Ze wijst op de verknoping van de termen antisemitisme en kritiek op Israël. Ook de term genocide wil ze in de context van de oorlog niet horen. Wat in Gaza gebeurt is geen genocide. Alles draait om grondgebied en het uitschakelen van Hamas. Dit alles met volledige minachting van de Palestijnse bevolking.
Voor wat in Gaza gaande is beschuldigt de auteur niet alleen Hamas, de extremistische regering-Netanyahu en de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Maar ze beschuldigt ook de hele wereld die zwijgt wanneer kolonisten land inpalmen en die de andere kant opkijkt wanneer duidelijk is dat de Palestijnen niet goed behandeld worden.
Polak betreurt dat haar familie in Israël geen begrip heeft voor het lijden van de burgerbevolking in Gaza. Hiervoor vindt ze een verklaring in de slechte informatie die de burgers in Israël krijgen. In de media gaat alle aandacht naar de verschrikkelijke gebeurtenissen van 7 oktober en naar gesprekken met familieleden van mensen die toen vermoord zijn. Over Gaza wordt nauwelijks bericht. Bovendien wantrouwt de bevolking de geringe info uit het buitenland of ziet dit als propaganda tegen Israël.
Chaja Polak is geschokt wanneer ze in een brief van een werknemer aan de universiteit van Haïfa leest dat het overgrote deel van de Israëlisch bevolking geen emotionele ruimte meer heeft om, ondanks hun vrijheid, zelf op zoek te gaan naar wat zich in Gaza afspeelt. Ze betreurt dat hun verdriet hen blind maakt om de andere kant van het bittere verhaal te zien.
Op het einde van haar essay verwijst ze naar een artikel, Foreign Affairs, waarin op wetenschappelijk verantwoorde wijze de extreem wrede aanval van Hamas en de buitenproportionele reactie van Israël geanalyseerd worden. De auteurs van het artikel besluiten dat het vermijden van burgerslachtoffers de beste manier is om terroristen te bevechten. Anders blijft de cyclus van geweld juist meer terroristen kweken. Zij voegt er nog aan toe dat deze cyclus doorbroken moet worden door druk van buitenaf.
Polak schreef een schitterend essay en onderbouwde dit met heel wat opzoekingswerk. Ze geeft woorden aan wat velen denken maar niet gezegd krijgen. Ikzelf incluis.
September 8, 2026
Interessante kijk op het conflict. Chaja Polak geeft een beeld van de Israëliërs wat ik niet kende, dus brengt enige nuance in de discussie voor mij.
Alleen, ze probeert vanuit het midden te redeneren, maar dit lukt niet helemaal helaas, ook door een gebrek aan Palestijnse bronnen.
Ook zit ze nog veel in de hoek ‘Israël moet zichzelf kunnen verdedigen’ en ontkent ze dat er een genocide gaande is, terwijl ze de definitie van genocide geeft.
Alleen, ze probeert vanuit het midden te redeneren, maar dit lukt niet helemaal helaas, ook door een gebrek aan Palestijnse bronnen.
Ook zit ze nog veel in de hoek ‘Israël moet zichzelf kunnen verdedigen’ en ontkent ze dat er een genocide gaande is, terwijl ze de definitie van genocide geeft.
May 29, 2024
Een warm pleidooi voor menselijkheid en genuanceerd denken.
January 11, 2025
Lees dit. Zet aan tot nadenken.
April 28, 2024
Een kleinood! Ga ik zeker herlezen.
September 7, 2024
Mmm lastig. Maakt het trauma van de holocaust en het Joodse perspectief heel invoelbaar. En het is mooi en teder geschreven. Maar het blijft soms erg bij ‘gedachtes’, en geen duidelijke redeneringen, zoals om te onderbouwen waarom er geen sprake is van genocide. Wel extra motivatie om Primo Levi te gaan lezen.
April 7, 2024
Neem en lees: wijze gedachten over Israël en Gaza, empathisch en scherp tegelijk
Read
September 20, 2024Of het goed is, en hoe goed dan precies, is niet aan de orde. Of het waar is weet ik ook niet, maar dat het gelezen moet worden is zeker.
August 24, 2025
Ik ben het op veel punten niet eens met het boek. De schrijfster stelt dat er géén sprake is van genocide in Gaza, terwijl de definitie van genocide juist in het boek zelf staat: “Genocide wordt gepleegd met de bedoeling een nationale, etnische, godsdienstige groep, of een ras geheel of gedeeltelijk te vernietigen.”
Gezien het feit dat er inmiddels rond de 60.000 Palestijnen zijn vermoord, waaronder een groot aantal kinderen, vraag ik me af op basis waarvan zij concludeert dat er géén sprake is van genocide. Hoe komt ze daarbij?
Het boek focust vrijwel uitsluitend op de Holocaust, 7 oktober en Hamas. Hamas wordt herhaaldelijk omschreven als een terreurorganisatie, terwijl Israël daarentegen wordt voorgesteld als een staat die zich “natuurlijk” moet verdedigen. Dat wordt nauwelijks kritisch bevraagd.
Er wordt slechts een paar pagina’s besteed aan Gaza, en zelfs die stukken zijn opvallend summier. Het boek geeft daardoor geen eerlijk of evenwichtig beeld van de situatie en heeft mij ook geen enkel wezenlijk inzicht gegeven in wat er in Gaza gebeurt of hoe dit conflict historisch is ontstaan.
Bovendien wordt er veelvuldig verwezen naar Haaretz als bron. Hoewel het een bekende Israëlische krant is, zegt dat voor mij al genoeg over de eenzijdigheid van het perspectief.
Ik zou de schrijfster willen adviseren om pas een boek te publiceren over dit onderwerp als ze zich werkelijk verdiept heeft in de situatie in Gaza, in de historische context, de mensenrechtenschendingen, de machtsverhoudingen en het internationaal recht. Nu blijkt uit het boek dat ze daar onvoldoende kennis van heeft.
Tot slot stoorde ik me aan het idee dat zowel Israël als Gaza als “gelijkwaardige slachtoffers” worden neergezet. Dat is een misleidende voorstelling van zaken die geen recht doet aan de realiteit op de grond.
Gezien het feit dat er inmiddels rond de 60.000 Palestijnen zijn vermoord, waaronder een groot aantal kinderen, vraag ik me af op basis waarvan zij concludeert dat er géén sprake is van genocide. Hoe komt ze daarbij?
Het boek focust vrijwel uitsluitend op de Holocaust, 7 oktober en Hamas. Hamas wordt herhaaldelijk omschreven als een terreurorganisatie, terwijl Israël daarentegen wordt voorgesteld als een staat die zich “natuurlijk” moet verdedigen. Dat wordt nauwelijks kritisch bevraagd.
Er wordt slechts een paar pagina’s besteed aan Gaza, en zelfs die stukken zijn opvallend summier. Het boek geeft daardoor geen eerlijk of evenwichtig beeld van de situatie en heeft mij ook geen enkel wezenlijk inzicht gegeven in wat er in Gaza gebeurt of hoe dit conflict historisch is ontstaan.
Bovendien wordt er veelvuldig verwezen naar Haaretz als bron. Hoewel het een bekende Israëlische krant is, zegt dat voor mij al genoeg over de eenzijdigheid van het perspectief.
Ik zou de schrijfster willen adviseren om pas een boek te publiceren over dit onderwerp als ze zich werkelijk verdiept heeft in de situatie in Gaza, in de historische context, de mensenrechtenschendingen, de machtsverhoudingen en het internationaal recht. Nu blijkt uit het boek dat ze daar onvoldoende kennis van heeft.
Tot slot stoorde ik me aan het idee dat zowel Israël als Gaza als “gelijkwaardige slachtoffers” worden neergezet. Dat is een misleidende voorstelling van zaken die geen recht doet aan de realiteit op de grond.
July 3, 2024
Er staan mooie en analytische gedachtes in en gevoelige verhalen over Polaks eigen familie, maar de situatie in Palestina geen genocide willen noemen, normaliseert het zionisme en de mensenrechten schendingen die er op dit moment gebeuren in Gaza. Ook het taalgebruik vind ik problematisch. Zo noemt Chaja Polak hamas meerdere keren terroristen die mensen verkrachten er vermoorden terwijl er in Gaza 'bommen uit de lucht vallen' en de mensen 'komen om' in plaats van dat zij vermoord worden. Dit is veel vager dan de beschrijvingen over hamas en lijkt op de nondescriptieve woorden die het nieuws in west Europa en Amerika gebruikt voor de Genocide. Polak zegt dat de Israëliërs na 7 oktober het recht hadden zichzelf te verdedigen, maar hoe zit dat met de Palestijnen? Hebben zij niet het recht, na de kolonisatie van hun land en alle massacres de daarbij gepaard gingen, om zichzelf te verdedigen? Als laatste sluit Polak af met het genuanceerde beeld van een familielid en hoe trots ze daar op is. Als er meer dan 15000 kinderen om vermoord worden, denk ik dat iets 'genuanceerd' noemen niet meer van toepassing kan en mag zijn. Misschien heb ik het allemaal verkeerd begrepen en ik hoop dat iemand andere gedachtes over Chaja Polaks boek heeft. Let me know :)
November 17, 2024
Goed geschreven boek maar ik heb het moeilijk met sommige standpunten. Zoals wanneer ze impliceert dat Gazanen het niet zo erg hebben als de Joden tijdens WO2 omdat journalisten verslagdoen over Gaza. Is voor mij een nogal kromme redenering.
Ook dat ze wat er gaande is geen genocide wil noemden (hoewel het tussenbesluit van de ICJ er erg lijkt op te wijzen dat het eindbesluit genocide zal zijn) maar dan niet echt uitlegt waarom het geen genocide is. Ze is erg, erg kritisch voor de regering Netanyahu maar lijkt niet te willen geloven dat een overheid geleid door leiders die het jodendom aanhangen genocide zouden kunnen plegen - ook al zou iedereen moeten kunnen zien dat er geen link bestaat tussen genocidale leiders en hun religie.
Andere opmerkingen/bedenkingen (over bijv het ontstaan van Hamas en hoe het verder moet) zijn dan weer wel interessant.
Ook dat ze wat er gaande is geen genocide wil noemden (hoewel het tussenbesluit van de ICJ er erg lijkt op te wijzen dat het eindbesluit genocide zal zijn) maar dan niet echt uitlegt waarom het geen genocide is. Ze is erg, erg kritisch voor de regering Netanyahu maar lijkt niet te willen geloven dat een overheid geleid door leiders die het jodendom aanhangen genocide zouden kunnen plegen - ook al zou iedereen moeten kunnen zien dat er geen link bestaat tussen genocidale leiders en hun religie.
Andere opmerkingen/bedenkingen (over bijv het ontstaan van Hamas en hoe het verder moet) zijn dan weer wel interessant.
January 26, 2025
Een essay met een gigantische bias, dat net een ja maar verhaal lijkt. Schrijfster verteld een half verhaal en maakt onzinnige vergelijkingen. Als het op geen enkele manier op de Holocaust lijkt, waarom gaat dan het merendeel van haar essay daarover? Noem niet alleen de namen van het een, maar ook van het ander. En noem ze voluit.
May 27, 2024
4.5
Een boek waar iedereen, ongeacht welke 'kant' zij staan tijdens dit misselijkmakende geweld, wat van kan meenemen...
Een essay dat pleit voor nuance en begrip. Spijtig om te zien dat Polak's wens richting het einde van het boek (nog) niet is vervuld.
Mintpuntje is dat, voornamelijk in het begin van het boek, de vergelijkingen die Polak maakt tussen de huidige situatie en de ervaringen van haarzelf en haar man Nol /soms/ haast op eigen wijze misplaats voelen. Net als de invulling die zij doet over de ontmoeting tussen twee journalisten van weerszijden van de grens.
Een boek waar iedereen, ongeacht welke 'kant' zij staan tijdens dit misselijkmakende geweld, wat van kan meenemen...
Een essay dat pleit voor nuance en begrip. Spijtig om te zien dat Polak's wens richting het einde van het boek (nog) niet is vervuld.
Mintpuntje is dat, voornamelijk in het begin van het boek, de vergelijkingen die Polak maakt tussen de huidige situatie en de ervaringen van haarzelf en haar man Nol /soms/ haast op eigen wijze misplaats voelen. Net als de invulling die zij doet over de ontmoeting tussen twee journalisten van weerszijden van de grens.
February 13, 2026
In einer poetischen ruhigen, ja weisen Sprache nähert sich Polak sehr unaufgeregt und besonnen diesem Thema, das viele nicht wissen, wie zu besprechen, gar zu erwähnen. Gleichzeitig geht es um viel mehr als den aktuellen Krieg, es geht um persönliche und öffentliche Sprache, Rationalität, Geblendet- und Verblendetsein, Verständnis und Liebe
September 18, 2026
Na pagina 50 gestopt. Ik werd te boos om verder te lezen. Beweren dat er geen genocide plaatsvindt kan ik mij niet in vinden.
November 21, 2024
2.5⭐️
An sich ganz ok, aber ein paar weirde Aussagen waren dabei, z.B. die Infragestellung ob es sich in Gaza um einen Genozid handelt.
An sich ganz ok, aber ein paar weirde Aussagen waren dabei, z.B. die Infragestellung ob es sich in Gaza um einen Genozid handelt.
November 13, 2025
Poco illuminante e un filo cerchiobottista
September 29, 2026
Indrukwekkend en goed om te lezen. Sommige van de andere reviews vond ik zo heftig dat ik me afvraag of ik het wel goed heb begrepen. Helaas polariseert de discussie enorm snel.
April 20, 2024
Goed geschreven, geïnformeerd, laat oordeel aan de lezer, geeft wel aan wat haar overpeinzingen zijn, laat zien dat geweld tot niets leidt, maar ook dat geweld soms onvermijdelijk is. De rol van de media, selectie van het nieuws, verwarring antisemitisme en anti Israëlische politiek. En natuurlijk haar eigen verhaal en dat van haar naasten. Een waardevol boek. Aanrader.
Read
December 8, 2025Nuance was ik al zat, maar nu al helemaal.
April 14, 2024
Overtuigende reflectie op de huidige oorlog tussen Israël en Hamas. Moedige poging om grip te krijgen op het conflict en de polariserende standpunten bij elkaar te brengen. Zonder de illusie dat dat gaat lukken. Belangrijke citaten, zoals: 'Joden, júist Joden, zouden empathie moeten voelen voor het lijden van de burgerbevolking in Gaza. Zij weten immers wat het betekent geen ouders meer te hebben [...]. Juist Joden zouden geweld moeten verwerpen en zoeken naar elk ander middel om veiligheid en vrede te verkrijgen.' En: 'Mocht Hamas door het Israëlische leger worden uitgeschakeld, dan zal er een nieuwe, nog extremistischer terreurgroep opstaan.' Voorbeelden te over in de geschiedenis. Laten we hopen dat stemmen zoals deze - ze zijn er gelukkig - de overhand krijgen, al ziet het daar absoluut niet naar uit op dit moment. En laten we ondertussen alsjeblieft kritiek op de regering van Israël niet verwarren met antisemitisme. En andersom Joden niet gelijkschakelen met de regering van Netanyahu! Anders breekt de dageraad nooit aan.
November 1, 2024
Voor mij een belangrijk boek om te lezen. Het biedt inzicht in het Joodse trauma en de pijn die eraan ten grondslag ligt, waardoor ik beter begrijp waarom veel Israëli's zich als slachtoffer voelen en het moeilijk vinden om empathie op te brengen voor het Palestijnse lijden.
Dit essay is inmiddels een halfjaar oud, en wellicht dat de mening van mevrouw Polak is veranderd over het gebruiken van de term genocide. Voor mij is dit begrip meer dan passend, en ik mistte de nuance van de kant die deze mening vertegenwoordigd.
Deze zin vond ik pijnlijk om te lezen: 'En men - eindelijk - tegen ons Joden kan zeggen: jullie zijn even slecht als de nazi's, jullie doen precies hetzelfde.'
Ik weet niet wie Polak bedoelt met 'men', maar in de pro-palestijnse beweging wordt er veel moeite gedaan om onderscheid te maken tussen Joden en Zionisten. Het was dan ook teleurstellend om te lezen dat het beeld werd geschetst dat pro-Palestijnse mensen alle Joden als schuldige aanwijzen.
Dit essay is inmiddels een halfjaar oud, en wellicht dat de mening van mevrouw Polak is veranderd over het gebruiken van de term genocide. Voor mij is dit begrip meer dan passend, en ik mistte de nuance van de kant die deze mening vertegenwoordigd.
Deze zin vond ik pijnlijk om te lezen: 'En men - eindelijk - tegen ons Joden kan zeggen: jullie zijn even slecht als de nazi's, jullie doen precies hetzelfde.'
Ik weet niet wie Polak bedoelt met 'men', maar in de pro-palestijnse beweging wordt er veel moeite gedaan om onderscheid te maken tussen Joden en Zionisten. Het was dan ook teleurstellend om te lezen dat het beeld werd geschetst dat pro-Palestijnse mensen alle Joden als schuldige aanwijzen.
Read
November 15, 2024Polak vertolkt zeker interessante ideeën in ‘Brief in de nacht’. Vermoeiend vind ik echter wel haar koppeling tussen de Joodse identiteit en de terreur die door Israël wordt gepleegd. Ook vind ik dat ze behoorlijk de plank misslaat wanneer het aankomt op haar open en genuanceerde vizier.
Displaying 1 - 30 of 56 reviews