Virrie’s kinderen - Herinneringen van Virrie Cohen die vijfhonderd kinderen redde uit de crèche

by Rob Oudkerk

In de oorlogsjaren hielp Virrie Cohen ruim vijfhonderd kinderen te redden van deportatie naar de concentratiekampen. Zij was een dochter van David Cohen, een van de twee voorzitters van de Joodse Raad, die door de Duitse bezetters gedwongen werd lijsten aan te leggen van Joden die later massaal vergast zouden worden in een van de concentratiekampen.
De relatie met haar vader heeft altijd in het licht gestaan van hun oorlogservaringen. En in het licht van de vijfduizend kinderen die zij niet heeft kunnen redden.

In dit boekje staan authentieke herinneringen van Virrie aan haar familie en de oorlog, van ver voor de oorlog tot na de oorlog, opgeschreven in een schrift met veel foto’s, dat zij vlak voor haar dood in 2008 aan haar zoon Rob Oudkerk gaf.
Hij zat veel jaren soms nachtenlang bij zijn moeder die met haar handen voor haar ogen zwijgend en soms pratend haar verschrikkingen met hem deelde. In dit boekje staan ook zijn herinneringen hieraan. Tevens heeft Rob Oudkerk vijf van de door haar geredde kinderen geïnterviewd, om het beeld over de oorlog en het naoorlogse leven in zo breed mogelijke zin te schetsen. Ook deze interviews zijn in dit boekje opgenomen.

179 pages, Paperback

Published March 1, 2024

Reviews

[Liesbeth · Rating 3 out of 5]

Interessant verhaal zoals veel verhalen van mensen die de oorlog hebben meegemaakt. Helaas is het slecht uitgegeven. Het boek staat vol met fouten en inconsequenties. Dit boek verdient meer.

[Laura · Rating 3 out of 5]

Rob Oudkerk schetst middels de dagboekfragmenten van zijn moeder een mooi portret van Virrie Cohen, die tijdens de Tweede Wereldoorlog honderden Joodse kinderen heeft ondergebracht in gast-/pleeggezinnen vanuit haar baan in de kinderopvang in Amsterdam. Daarnaast bevat het boek een aantal interviews met de door Virrie geredde kinderen, welke een indrukwekkende weergave geven van het effect van de oorlog, ook als ogenschijnlijk veiligheid was bereikt. Het boek belicht perspectieven die niet altijd de aandacht krijgen, bijvoorbeeld hoe kinderen die na de oorlog weer werden opgehaald volledig vervreemd waren van hun biologische ouders, de pijn van pleegouders omtrent het loslaten van een kind waar je meerdere jaren voor hebt gezorgd en het schuldgevoel waarmee Virrie Cohen door het leven ging, omdat ze ook vele kinderen niet heeft kunnen redden. Het is een bundel van persoonlijke (en van elkaar losstaande) verhalen die het leven van deze vrouw en haar verzetswerk tijdens WOII weergeeft.

[Historywoman1994 · Rating 3 out of 5]

Het boek is een biografie over Virrie Cohen. Zij is de dochter van Cohen die tijdens de WW2 één van de voorzitters was van de Joodse Raad. Vanaf 1943 werd Virrie directrice van de crèche tegenover de Hollandse Schouwburg. Tijdens de oorlog heeft ze ruim vijfhonderd kinderen gered van deportatie naar (concentratie)kampen.

Schrijver van dit boek is Rob Oudekerk, de zoon van Virrie. Oudekerk heeft hiervoor het dagboek van zijn moeder overgetypt naar het hedendaags nederlands. Het is interessant om Virrie's dagboek te lezen. Er komen verassende feiten over de familie Cohen aanbod. Hierin lees je de tweestrijd waarin Virrie verkeerd om de positie van haar vader in de Joodse Raad. Tijdens het lezen miste ik wel diepgang in deze dagboekfragmenten. Het voelt bij sommige alinea's een opsomming van feiten in plaats van een persoonlijk levensverhaal. De alinea's die in een schuin lettertype te lezen zijn later toegevoegd aan dit dagboek door Virrie. Het bevat dan vaak of deze personen de WW2 hebben overleefd.

De interviews van Oudekerk met "de kinderen uit de crèche" zijn voor dit boek géén toegevoegde waarde. Het geeft de lezer wel een zeer klein kijkje hoe het leven in de Crèche zou zijn geweest. Toch blijft het giswerk omdat veel personen erg jong waren ten tijde dat zij in de crèche verbleven. Kan deze interviews hierdoor niet wat bevoordeeld worden gezien? Is het nog wel een betrouwbaar beeld wat deze "kinderen" schetsen? Veel van de interviewde "kinderen" hadden eigenlijk nog nooit met Virrie tijdens of na de oorlog gesproken of gezien. Is het beeld van deze "kinderen" over Virrie niet gevormd door de huidige kennis die wij over Virrie en haar familie hebben?
Na van lezen van dit gedeelte van dit boek vraag ik het mij ook af wat Oudekerk precies met dit boek ten doel heeft. Is het onder de aandacht brengen van het levensverhaal van zijn moeder Virrie en haar familie? Of wilt Oudekerk een zeer klein inkijkje geven hoe het daadwerkelijk was in de crèche? Het is een radje toe van feiten waarvan in mijn ogen de samenhang in ontbreekt. Zonde!

Het boek krijgt ⭐️⭐️⭐️

[Renske · Rating 3 out of 5]

Interessant boek! Echter had ik verwacht dat het meer in zou gaan op de hele onderneming van het redden van de kinderen uit de crèche en hoe dit in zijn werking ging. Het is meer een dagboek van Virrie over haar helen leven. Alsnog interessant om te zien hoeveel invloed een oorlog heeft op iemands geheugen en gevoel. De interviews met de geredde kinderen waren om deze reden ook interessant, vooral om te lezen hoe zei de oorlog verwerkt hebben of zelfs nog aan het verwerken zijn.

[Hans Buijze · Rating 5 out of 5]

Ontroerend boek over een gouden moeder voorafgegaan door een voorwoord en een epiloog van haar zoon. Een boek dat buiten alle categorieën van beoordeling valt: zo authentiek, zo oprecht, zo hartverscheurend, zo noodzakelijk. Een prachtige ode en tevens een studie naar herinnering en het stellen van de juiste vragen.

[Berit Sluyters · Rating 3 out of 5]

Interessante achtergrondschets, zeker voor wie de indrukwekkende serie De Joodse Raad heeft gezien (NPO). De interviews, die ongeveer de helft van het boek beslaan, lijken nogal afgeraffeld. Was er haast om snel te publiceren? Interviewer Oudkerk is geen journalist en dat merk je.

[Laura Bakker · Rating 3 out of 5]

Opzich erg interessant, maar ik vond het boek zelf niet erg sterk. Het blijft grotendeels aan de oppervlakte met veel herhalingen.

[Catharina Hart · Rating 2 out of 5]

Tja.

Het onderwerp en Virrie Cohen zijn interessant genoeg, daar ligt het niet aan. Maar, wat een slordigheid. Onsamenhangend verhaal, herhalingen, springend door de tijd, onbelangrijke details die langdradig worden uitgesponnen, missende informatie om het verhaal goed te begrijpen. Jammer.