Tragedies

by Aischylos, Patrick Lateur (Translator)

De mens lijdt onder het lot, dat al dan niet het gevolg is van het eigen gedrag. Hybris, de menselijke hoogmoed, is daarbij een kernbegrip. In een Griekse tragedie komt de held of heldin tot inzicht. En als het goed is heeft dat een louterend effect, ook op de toeschouwer, want catharsis is een vorm van emotionele zuivering.
Aischylos was de eerste tragedieschrijver in de Griekse oudheid. Hij was een toneelvernieuwer (meer acteurs, meer dialoog) en bood zijn toeschouwers en zijn personages ‘inzicht door lijden’ in zijn treurspelen. Met zijn werk hield en houdt hij ons een spiegel voor.
Van de ongeveer negentig stukken van Aischylos zijn zeven tragedies compleet overgeleverd. Perzen, het oudste bewaarde drama uit de Europese literatuur, bekijkt de overwinning van de Grieken bij Salamis door de ogen van de verliezers. Zeven tegen Thebe is het huiveringwekkend verslag van de strijd tussen twee broers om de macht. Migratie en gastvrijheid zijn de thema’s in Smekelingen. Zeer invloedrijk is Prometheus geketend. Daarin probeert Prometheus, voor straf vastgeketend aan een berg, de oppergod Zeus te chanteren. Hoogtepunt in Aischylos’ oeuvre is de Oresteia, een trilogie vol moord en geweld binnen één familie.

478 pages, Hardcover

Published March 12, 2024

Reviews

[Marc Lamot]

Ik (her)las de voorbije weken 4 Nederlandse vertalingen van de tragedies van Aischylos. Om te beginnen die van Emiel De Waele uit 1975: die benadert misschien de Griekse tekst vrij dicht, vooral in zijn archaïsch karakter; de poëtische kracht komt daardoor wel goed tot zijn recht, maar laten we eerlijk zijn: dit is niet meer leesbaar, te stroef en in zijn Nederlands taalgebruik te zeer verouderd.
Bijna diametraal daartegenover staan de vertalingen van Johan Boonen (bijvoorbeeld De Grieken 1 - Oorlog) uit ongeveer dezelfde periode: die zijn super-vlot en daardoor heel expressief, maar duidelijk ook bewerkt en erg interpretatief; misschien zijn deze vertalingen het meest bruikbaar in een hedendaagse theater-context, maar wie een min of meer betrouwbare vertaling zoekt, vindt hier zijn gading niet.
Enkele toneelstukken zijn vertaald door Gerard Koolschijn, zie vooral Het verhaal van Orestes / Agamemnom / Dodenoffer / Goede geesten uit 2012. Dit is vakmanschap tot en met: vlot, voor zo ver de tekst van Aischylos dat toelaat; alleen de typografische aanduidingen (vb. strofe-antistrofe) zijn soms hinderlijk; de inleiding bevat zeer bruikbare informatie, zoals de verwijzing naar het hermetische van de teksten van Aischylos.
Tenslotte is er deze mooi uitgegeven vertaling van Patrick Lateur, 2024. Ook deze is erg vlot en - voor zover ik kan inschatten - redelijk tekstgetrouw, al kan ik me inbeelden dat ook hij geregeld dingen weg laat om de leesbaarheid te bevorderen.
Besprekingen van de tragedies zelf komen er de komende weken aan.

[Ciska Imschoot · Rating 5 out of 5]

Een fantastische, hedendaagse vertaling door Patrick Lateur die Aischylos toegankelijk maakt. Wat een plezier om elk van de bewaarde tragedies in zo'n mooi Nederlands gebundeld te kunnen lezen!
Binnen de vertaalde literatuur, één van de grootste aanraders wat mij betreft.

[Ivo Moyersoen · Rating 5 out of 5]

Weer een schitterende vertaling van Patrick Lateur. De toelichting bij de tragedies voert ons terug naar de mythen die onze geschiedenis hebben gemaakt. Het was heerlijk dit te herlezen juist voor een reis door het Griekse vaste land begin september. Wij stonden aan de poort van het paleis van Atreus waar de wachter de aankomst van zijn koning Agamemnon bejubeld en vreest.
Een uitnodiging om deze prachtige vertalingen weer op de planken te brengen.

[Jan De Meulder · Rating 4 out of 5]

Amazing and like always the translation by Patrick Lateur magnificent.

[Oscar · Rating 4 out of 5]

8.8/10

[Otto Van · Rating 5 out of 5]

Aischylos beter dan Sofokles imo