20ός αιώνας: Μια ιστορία που δεν έχει τελειώσει ακόμη

by Θάνος Βερέμης, Γιάννης Στουρνάρας (Foreword)

Ο 19ος αιώνας ήταν από τους πιο ειρηνικούς για την ευρωπαϊκή ήπειρο. Ήταν ακόμα ο αιώνας με μια αφετηρία επιστροφής στο παρελθόν και στη συνέχεια της κατάκτησης των ιδανικών της Γαλλικής επανάστασης. Ονομάστηκε γι' αυτό αιώνας των ελευθεριών. Τελείωσε με τη σύγκρουση των δύο μεγάλων ηπειρωτικών δυνάμεων και άφησε υπόλοιπο αντεκδίκησης για την επόμενη εκατονταετηρίδα.

Ο 20ός αποδείχθηκε ο πιο αιματηρός αιώνας για την Ευρώπη. Εξέθρεψε δύο παγκόσμιες συρράξεις με εκατομμύρια θύματα και στο τέλος έναν Ψυχρό πόλεμο ανάμεσα στον δυτικό και τον ανατολικό κόσμο. Η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση άλλαξε ριζικά τους όρους του παιχνιδιού. Η Κίνα κληρονόμησε την αποκλειστικότητα του κομμουνιστικού θυρεού και κατάφερε μεγάλους ρυθμούς ανάπτυξης χάρη στο μεικτό της σύστημα.

Ο 21ος αιώνας ξεκίνησε με μία μεγάλη αιματηρή σύρραξη, με την επίθεση της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας. Όσο για το διεθνές σύστημα, αυτό πλέον είναι διπολικό, με ΗΠΑ και Κίνα να μοιράζονται τις τύχες του κόσμου.


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα
Εισαγωγή: Προετοιμασία για τον εικοστό αιώνα
Α. Οι μεγάλοι αντίπαλοι
Β. Το Συνέδριο της Βιέννης - Η Παλινόρθωση
α. Πληθυσμός
β. Η επανάσταση του 1848
Γ. Ο πόλεμος της Κριμαίας
α. Βικτωριανή Αγγλία
β. Το ιταλικό Ριζορτζιμέντο
γ. Η Ένωση των Γερμανών
6. Οι διανοητές του αιώνα
ε. Οι εφευρέσεις και η ίαση ασθενειών
στ. Αγροτική επανάσταση
ζ. Βιομηχανική Ευρώπη - Πάλη των τάξεων
η. Η εργατική τάξη
θ. Η αντιπροσώπευση των μαζών
Κεφάλαιο 1: Ο εικοστός αιώνας αρχίζει
Κεφάλαιο 2: Αλλαγές στις οικονομίες
α. Η Γερμανία
β. Η Βρετανία
γ. Η Γαλλία και η υπόλοιπη ηπειρωτική Ευρώπη
δ. Ειρήνη ή πόλεμος;
Κεφάλαιο 3: Διπλωματικές ζυμώσεις 1910-1912
Κεφάλαιο 4: Αφορμές και αίτια του πολέμου
Κεφάλαιο 5: Ο Μεγάλος Πόλεμος 1914-1918
Κεφάλαιο 6: Η επανάσταση και το πραξικόπημα του 1917
Κεφάλαιο 7: Η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ)
Κεφάλαιο 8: Μεσοπόλεμος
α. Οι συνθήκες και οι πολιτικές ζυμώσεις
β. Φιλοσοφία του Μεσοπολέμου
γ. Το ζήτημα των προσδιορισμών
Κεφάλαιο 9: Β' Παγκόσμιος πόλεμος
Κεφάλαιο 10: Οι Σύμμαχοι συντονίζουν τις ενέργειές τους
Κεφάλαιο 11: Το τέλος του πολέμου και η επόμενη μέρα
α. Οι διασκέψεις του Συμβουλίου Υπουργών μετά τον πόλεμο
Κεφάλαιο 12: Βαλκάνια
α. Μεσοπόλεμος
β. Μεταπολεμική εποχή
Κεφάλαιο 13: Ψυχρός Πόλεμος
Κεφάλαιο 14: Το μεταπολεμικό «θαύμα»
Κεφάλαιο 15: Οι Ευρωπαίοι αναπτύσσουν πρωτοβουλίες
Κεφάλαιο 16: Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά και οι δύο οικονομίες
Κεφάλαιο 17: Οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης
α. Γαλλία
β. Γερμανία
γ. Βρετανία
Κεφάλαιο 18: Ο ευρωπαϊκός νότος
α. Ισπανία
β. Πορτογαλία
γ. Ιταλία
5. Ελλάδα
Κεφάλαιο 19: Οι αδυναμίες των υπερδυνάμεων
α. Ο πόλεμος στο Βιετνάμ και η σχέση με την Ασία
β. Η ΕΣΣΔ και η Ευρώπη
Κεφάλαιο 20: Η συνεισφορά των ιστορικών
Επίμετρο: Δυτικές παραλείψεις
Βιβλιογραφία

281 pages, Paperback

First published March 21, 2023

About the author

Ο Θάνος Βερέμης (en: Thanos Veremis) σπούδασε Ιστορία και Πολιτική Επιστήμη στη Βοστώνη και την Οξφόρδη. Επιμελητής στην Πάντειο ΑΣΠΕ και από το 1983 καθηγητής της Πολιτικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Research Associate στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών του Λονδίνου. Επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Χάρβαρντ, Πρίνστον και St. Antony's College της Οξφόρδης και πρώτος καθηγητής στην έδρα Κωνσταντίνος Καραμανλής του Fletcher School of Law and Diplomacy, στη Βοστώνη. Είναι μέλος του Δ.Σ. και έχει διατελέσει Πρόεδρος του ΕΛ.Ι.Α.Μ.Ε.Π. Από το 2004 κατέχει τη θέση του προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης. Έχει τιμηθεί με τα διάσημα του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής της Ιταλικής Δημοκρατίας.