Aygır Fatma

by Osman Cemal Kaygılı

“Osman Cemal bir halk yazarıdır. Yani bir yazara verilebilecek en güzel, en temiz, en değerli sıfatlardan birini halk ona vermiştir. O, bilhassa esnaf, zanaatkâr zümrelerinin yazıcısıdır. Fakat aynı zamanda şehir lümpenlerinin fotoğrafçısı da olabilmiştir. Cemal, sanat bakımından ifadesi olduğu muhiti çok iyi bilir.”

Orhan Selim [Nazım Hikmet], Akşam, 1936 Otobiyografik izler taşıyan Aygır Fatma, İstanbul’dan Anadolu’da bir kasabaya kadar uzanan, maceralarla dolu, trajik bir aşk anlatısıdır. Hasan ve çocukluk aşkı Mediha’nın yolları yıllar sonra tekrar kesişir. Hasan, Mediha ile evlilik hazırlıkları yaparken bir kavgaya karışır ve hapse düşer. Bir süre sonra II. Meşrutiyet ilan edilir ve çıkan afla tahliye olur. Mediha’nın Dağıstanlı yaşlı bir tüccarla evlendirildiğini öğrenen Hasan zor günler geçirir. Bu esnada tiyatrocu bir arkadaşının teklifiyle hayatını oyunlaştırır. Aygır Fatma adındaki bu oyun, Anadolu’da bir kasabada sahnelenirken ilginç gelişmeler yaşanır.

Osman Cemal Kaygılı (1890-1945) İstanbul’da doğan Osman Cemal Kaygılı, iptidâî mektep ve rüştiyeden sonra Menşe-i Küttâb-ı Askerî’den (Askeri Kâtip Yetiştirme Okulu) mezun oldu. 1906’da Erkânıharbiye’de memurluğa başladı. 1912’de Tepebaşı Tiyatrosu’ndaki bir gösteri sırasında taşkınlık yapması ve Mahmut Şevket Paşa suikastına adının karışması dolayısıyla Refik Halit ve Refi Cevat gibi isimlerle birlikte Sinop’a sürüldü. Sürgünden sonra memuriyete geri döndü. I. Dünya Savaşı’nda seferberlik ilan edilince seyyar tümenlerde kâtiplik yapmaya başladı. Bir süre sonra sağlığı bozuldu ve malulen emekli oldu.

Geçinebilmek için tiyatroculuk, sütçülük, pazarcılık, vapurlarda biletçilik gibi çeşitli işler yaptı. 1925’te başladığı Türkçe öğretmenliğine 1944 yılına kadar devam etti. İlk yazıları 1910 yılında Eşek ve Karagöz dergilerinde çıktı. 1921’de Ayine adında bir mizah dergisi çıkardı. Yazılarında Anber, Kanber ve Cımbız takma adlarını da kullanan Osman Cemal Kaygılı’nın Alay, Güleryüz, Aydede, Akbaba, Kurun, Zümrüd-i Anka, Şebab, Yıldız, Papağan, Yenigün, Haber, Son Telgraf gibi çeşitli süreli yayınlarda fıkra, hikâye, roman, mizah, anı, sohbet, araştırma, sözlük ve röportaj türünde yazıları ve eserleri yayımlandı. Yazarın seçme eserlerine Türk Edebiyatı Klasikleri Dizimizde yer vermeyi sürdüreceğiz.

Genres: Turkish Literature

152 pages, Paperback

First published January 1, 1944

About the author

Askeri Kâtip Okulu'nu bitirdi. Şevket Paşa'ya yapılan suikastla ilgili olarak Sinop'a sürülmeden önce çeşitli yerlerde memurluk yaptı. 1918'de malulen emekliye ayrıldıktan sonra sütçülük, vapur biletçiliği ve pazarlarda manifaturacılık gibi işlerle geçimini sağladı. 1925-1945 yılları arasında İstanbul İmam Hatip Okulu, Çemberlitaş Ortaokulu ve Fener Rum Kız Lisesi'nde Türkçe öğretmenliği yaptı. Cumhuriyet, Son Saat, Vakit, Haber gibi gazetelerde ve halkbilime duyduğu ilgiyi eserlerine yansıttı.

Reviews

[Fatma Ozen · Rating 4 out of 5]

Müthiş akıcı bir kitap, başlayıp elinizden bırakamıyorsunuz. Ayrıca dili çok sade. Kurgu da iyiydi.

[tuğçe · Rating 3 out of 5]

3.7 // acı üzerine acı derken acının başlangıcının acının sonu olması. kitap sonunda doğru indiriyor darbesini, öldürene kadar bırakamıyorsunuz. darbesini indirmeden pusuda bekletiyor, belki biraz uzunca bir süre bir eksiklik bir bekleyiş içinde olsak da sonuyla rafa kaldırıyor o düşünceleri de. trajik, cinai ve aşkî bir hikaye.

[Cevizin_kitaplari · Rating 2 out of 5]

Merhabalar herkese bu ay @nihllck.kitap ın #aydabirklasik ve #harfliyazarokuyoruz O harfi içn seçtiğim kitap #osmancemalkaygılı dan #aygırfatma #türkedebiyatıklasikleri ne uzun zamandır bakmıyordum. Ancak bu kitabı malesef sevmedim. Başlarda eski türkiyeden izler, o zamanlara ait şeyler, eğlence ve insan ilişkileri ilginç gelse de anlatım tarzı bir anda bir şeyleri sıralama, ve gereksiz her şeyin ismini metne taşıma haline döndü ve ben kitabı yarım bıraktım. Aşk kitabıymış bunu hissedemedim. Hasan mediha ile çocukken bayram arabasında tanışıyor. ( Çalgılı eğlenceli çocukları gezdiren bir araba) daha sonra yolları ayrılıyor. 14-15 yaşlarında hasan'ın içinde bulunduğu çeteli bilmemneli arkadaşlıklar kızın bundan yüz çevirmesine sebep oluyor. Hasan kendisini edebiyata, kitaplara ,oyunlara ve kantolara veriyor. Bir ince uzun boylu esmer sevdasıdır başlıyor.
Buralarda bıraktım kitabı valla vaktim kıymetli okuyup seven olduysa da yine denemeye vaktim yok.
#dnf #didnotfinish #yarımbıraktım #türkedebiyatıklasikleri

[Ömür L. Akün · Rating 3 out of 5]

okumasi keyifli kitap. yesilcam filmi gibi. cok derin bir kitap degil bence ancak okusaniz bir sey kaybetmezsiniz. hatta kazanirsiniz. o donemi teneffus etmek ve baska bir dunyaya kapi aralamak gibi oluyor insan. tek sorun bence cok hizli ilerliyor pek ic catisma yasamiyor karakterler bize onlari gostermiyor yazar.

[Doğa Göçük Çam · Rating 4 out of 5]

Hayatımda ilk kez duyduğum bir yazar. Bence kitap gayet akıcıydı. Akıcı kitap bulmak zor.

[Müge · Rating 4 out of 5]

3.5/5

İstanbul'u en iyi tasvir eden ve değeri bilinmemiş yazarlardan biri. Mahalle ortamını ve yoksul insanların ilişkilerini çok iyi yansıttığını düşünüyorum. Bu dönemde kadınlara ve azınlıklara olan bakış açısının da kitapta yansıtılma şeklinin bir ölçüde negatif olduğunu, ancak bunun dönemin gerçekliğini yansıttığını unutmamak gerek. Mediha'nın başına gelenlerden gördüğümüz gibi, bir kadının başına gelen felaketlerin tüm sebebi ailesi bile olsa, "bir kere kötü yola düştükten sonra" kurtulması, yazar tarafından bile uygun görülmemiş. Oysa ki başlarına gelen felaketlerin ardından öngörülen mutlu sondan çok daha mutlu bir son olabilirdi. Kadın karakterin bu mutluluğa adeta layık görülmediğini görmek Kaygılı'yı benim için modern görüşlü yazar kategorisinin dışına çıkarsa da buna rağmen realist bir yaklaşımı olduğunu söyleyebiliriz. Keyifle okuduğum bir kitaptı.