What do you think?
Rate this book
Het verhaal van mijn schaarste
‘Ik beschouwde mezelf nooit als arm, toch ben ik het altijd geweest. Ik moet het beeld van mezelf bijstellen, van iemand met een boeiende carrière ben ik gegaan naar het laagste op de maatschappelijke een bijstandscliënt. En als ik verder een alleenstaande vrouw van middelbare leeftijd, arm en ziek. Een leven dat wordt gedomineerd door schaarste.’
Tot deze conclusie komt Marieke Groen als ze bij de gemeente moet aankloppen voor hulp. Hoe heeft het zover kunnen komen? En wat gebeurt er in je hoofd als je ergens structureel te weinig van hebt? Aan de hand van gebeurtenissen uit haar verleden laat ze zien hoe de ideeën en overtuigingen waarmee iemand opgroeit een voedingsbodem kunnen vormen voor een leven vol tekorten. Het verhaal van mijn schaarste is een even aangrijpend als verhelderend literair memoir over de mechanismes die schuilgaan achter armoede, honger, ziekte en eenzaamheid.
Tot deze conclusie komt Marieke Groen als ze bij de gemeente moet aankloppen voor hulp. Hoe heeft het zover kunnen komen? En wat gebeurt er in je hoofd als je ergens structureel te weinig van hebt? Aan de hand van gebeurtenissen uit haar verleden laat ze zien hoe de ideeën en overtuigingen waarmee iemand opgroeit een voedingsbodem kunnen vormen voor een leven vol tekorten. Het verhaal van mijn schaarste is een even aangrijpend als verhelderend literair memoir over de mechanismes die schuilgaan achter armoede, honger, ziekte en eenzaamheid.
- GenresNonfictionAudiobook
196 pages, Kindle Edition
Published September 13, 2024
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 45 reviews
December 2, 2025
Ik bleef nog heel lang nadenken en -voelen over dit heldere, verdrietige boek, en alle onderdelen die een leven maken. Groen schrijft goed, denkt na, je leest dit graag terwijl je hart stukje bij beetje breekt door wat er staat. Ze is ook heel geestig!
January 28, 2025
3,5 ster. Net als 'Misschien moet je iets lager mikken' geeft dit verhaal mij nieuwe inzichten over een wereld die ik niet echt ken. Marieke Groen kende schaarste in geld, in gezondheid, in sociale contacten en in voedsel. Wat dat precies met jou als mens doet, laat ze zien met dit verhaal
Een verschil met Milo uit 'Misschien moet je iets lager mikken' is de strijdbaarheid die ik bij Milo zo bewonderde en bij Marieke niet kon vinden. Tegelijkertijd vind ik dat lastig op te schrijven, omdat ik in de gelukkige omstandigheid leef weinig, of misschien geen, schaarste te kennen.
Een verschil met Milo uit 'Misschien moet je iets lager mikken' is de strijdbaarheid die ik bij Milo zo bewonderde en bij Marieke niet kon vinden. Tegelijkertijd vind ik dat lastig op te schrijven, omdat ik in de gelukkige omstandigheid leef weinig, of misschien geen, schaarste te kennen.
October 17, 2024
In een dag uitgelezen. Heel helder opgeschreven hoe schaarste werkt en elk effect dit heeft - op je leven, je gezondheid, je zelfbeeld. Voor een worstelende zzp’er zoals ik sowieso een mustread. Eyeopener voor wie slechtbetaalde klussen aanneemt in de hoop dat er dan beter betaalde klussen voorbij komen. Spoiler: die komen niet
January 26, 2025
Jeetje wat is Marieke Groen een goede schrijver. En wat zet dit boek me aan het denken. Je wordt meegenomen door haar leven en de invloeden die verschillende vormen van schaarste op haar hebben gehad. Onderbouwd met uitspraken van experts. Het deel 'het verhaal van mijn honger' deed me ook erg terugdenken aan mijn jeugd, met name hoe er gesproken werd over het vrouwelijke lichaam. Ik ben dan wel wat jonger dan Marieke, maar ook mijn hele generatie heeft meegekregen dat je als vrouw maar beter dun kunt zijn. Ik raad dit boek absoluut aan om te lezen. En ik ga even kijken wat ik nog meer kan lezen. Indrukwekkend.
Edit: ik kan me niet vinden in andere reviews waarin ze schrijven over 'een unheimisch gevoel' omdat Marieke weer iets overkomt of 'het slachtofferige'. Ik vind het bijzonder knap juist hoe ze zich al die jaren er doorheen geslagen heeft, zeker omdat ze de wind niet mee had. Ik merk dat ik er dan ook kwaad van wordt omdat ik denk: dan mis je dus de essentie van dit boek en erken je niet de (bewezen) impact die armoede en schaarste heeft op een mensenleven.
Edit: ik kan me niet vinden in andere reviews waarin ze schrijven over 'een unheimisch gevoel' omdat Marieke weer iets overkomt of 'het slachtofferige'. Ik vind het bijzonder knap juist hoe ze zich al die jaren er doorheen geslagen heeft, zeker omdat ze de wind niet mee had. Ik merk dat ik er dan ook kwaad van wordt omdat ik denk: dan mis je dus de essentie van dit boek en erken je niet de (bewezen) impact die armoede en schaarste heeft op een mensenleven.
December 24, 2024
Het zat en zit Marieke Groen niet mee in het leven. Na een liefdeloze Amstelveense jeugd, met ouders die naar buiten mooi weer speelden, maar in feite hardvochtige en egoistische mensen waren, heeft ze een negatief zelfbeeld gekregen waar ze nooit meer van af is gekomen, ondanks alle therapie en zelfstudie. Armoede, bijstand, migraine, eenzaamheid, WAO, eetverslaving, scheiding, honger, baarmoederhalskanker en nog zo wat zaken die je niemand toewenst en die je ook niet verwacht bij iemand me zo'n afkomst en intelligentie, maar die toch gebeuren. Groen heeft het eerlijk en mooi opgeschreven, al moest ik soms even stoppen als het hopeloze en slachtofferige me even te veel werd.
June 10, 2025
Goed en vlot geschreven, pijnlijke inzichten over de gevolgen van affectieve verwaarlozing en armoede
January 27, 2025
Ik schrok me dood toen ik zag dat Marieke Groen uit 1966 kwam. Door het nostalgische meisje op de voorflap, en de ietwat naïeve titel, dacht ik eerder aan een jonge, sexy Das Mag auteur, die ons meenemt in diens jeugdtrauma... Maar boomers kunnen het dus ook.
Het verhaal van mijn schaarste leest als een proefschrift van Marieke Groen over haar leven. Zeer feitelijk, en met een sociologische bril, dendert ze langs alles wat ze in het leven is tekortgekomen. Ze vertelt net zo terloops over een verkrachting, als over het stelen van een dropje. Over het algemeen werkt dit goed, maar soms legt ze te veel uit. Bijvoorbeeld als ze arm is en het ov neemt:
'in de bus reed ik zwart(..). Ik had altijd een valse naam en een valse geboortedatum in mijn hoofd. Ik wist welk sterrenbeeld bij die datum hoorde, want ik had eens gehoord dat dat een controlevraag was: welk sterrenbeeld ben je?' p.65
De vraag had ik zelf ook wel begrepen. Ook is de taal soms wat academisch of omslachtig.
"Boven me woonde een honderdvijftig kilo zware skinhead die altijd gekleed ging in een camouflage pak."
Waarom niet gewoon: "een skinhead van honderdvijftig kilo, die een camouflagepak droeg?" Het gebeurt niet vaak, maar genoeg om op te vallen; vooral omdat de taal verder uitgesproken droog en non-literair is. Ook de wetenschappelijke uitwijdinkjes zijn soms overbodig/open deuren
'Ik wilde snoepen. Snoepen activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat ervoor zorgt dat bepaald gedrag - vooral bedrag dat in het belang is van het voortbestaan van de soort, zoals eten en seks - wordt beloond met hogere gehalte dopamine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Het eten van koolhydraten zorgt ook voor een toename aan serotonine, dat een kalmerende en pijnstillende werking heeft.' p.108
Waarom krijg ik midden in deze memoires opeens advies van het
Voedingscentrum?
Het interessantste is de grote hoeveelheid herinneringen die marieke groen (waarom kleine letters op de voor- maar niet de achterkant?) heeft aan haar kindertijd, en de ernst daarvan. Ik voelde "echt" eventjes hoe verschrikkelijk het is om arm te zijn, en hoe gepriviligeerd ik ben.
Over het algemeen is het juist niet te uitleggerig; misschien omdat de auteur al wat meer levenservaring dan de meeste, jonge, hippe auto-fictie schrijvers. Ook kloppen de zinnen gewooon, wat tegenwoordig een hele prestatie is. Een iets "literairdere" aanpak hier en daar, en iets minder uitleg, had het boek denk ik naar een hoger plan getild.
Het verhaal van mijn schaarste leest als een proefschrift van Marieke Groen over haar leven. Zeer feitelijk, en met een sociologische bril, dendert ze langs alles wat ze in het leven is tekortgekomen. Ze vertelt net zo terloops over een verkrachting, als over het stelen van een dropje. Over het algemeen werkt dit goed, maar soms legt ze te veel uit. Bijvoorbeeld als ze arm is en het ov neemt:
'in de bus reed ik zwart(..). Ik had altijd een valse naam en een valse geboortedatum in mijn hoofd. Ik wist welk sterrenbeeld bij die datum hoorde, want ik had eens gehoord dat dat een controlevraag was: welk sterrenbeeld ben je?' p.65
De vraag had ik zelf ook wel begrepen. Ook is de taal soms wat academisch of omslachtig.
"Boven me woonde een honderdvijftig kilo zware skinhead die altijd gekleed ging in een camouflage pak."
Waarom niet gewoon: "een skinhead van honderdvijftig kilo, die een camouflagepak droeg?" Het gebeurt niet vaak, maar genoeg om op te vallen; vooral omdat de taal verder uitgesproken droog en non-literair is. Ook de wetenschappelijke uitwijdinkjes zijn soms overbodig/open deuren
'Ik wilde snoepen. Snoepen activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat ervoor zorgt dat bepaald gedrag - vooral bedrag dat in het belang is van het voortbestaan van de soort, zoals eten en seks - wordt beloond met hogere gehalte dopamine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Het eten van koolhydraten zorgt ook voor een toename aan serotonine, dat een kalmerende en pijnstillende werking heeft.' p.108
Waarom krijg ik midden in deze memoires opeens advies van het
Voedingscentrum?
Het interessantste is de grote hoeveelheid herinneringen die marieke groen (waarom kleine letters op de voor- maar niet de achterkant?) heeft aan haar kindertijd, en de ernst daarvan. Ik voelde "echt" eventjes hoe verschrikkelijk het is om arm te zijn, en hoe gepriviligeerd ik ben.
Over het algemeen is het juist niet te uitleggerig; misschien omdat de auteur al wat meer levenservaring dan de meeste, jonge, hippe auto-fictie schrijvers. Ook kloppen de zinnen gewooon, wat tegenwoordig een hele prestatie is. Een iets "literairdere" aanpak hier en daar, en iets minder uitleg, had het boek denk ik naar een hoger plan getild.
May 19, 2025
Voor wie langere tijd met tekorten leeft, met te weinig geld, te weinig tijd, geen werk, geen woning, geen vrienden, een eetstoornis of een slechte gezondheid, zijn andere vormen van schaarste nooit ver weg. Schaarste, in welke vorm dan ook, zorgt ervoor dat je gedrag gaat vertonen dat meer schaarste creëert, ook andere vormen van schaarste.
March 15, 2026
Best heftig boek over financiële en sociale armoede en wat dat met een mens doet. Vooral de stress waarin mensen in armoede steeds verkeren en de wereldvreemde omgang van niet arme mensen en de ovetheid met mensen die wel in armoede leven. Moedig en mooi boek over hoe je jeugd allesbepalend is en de rest van je leven sociaal bepaalt. Knap hoe ondanks de zwaarte het toch op punten een luchtig boek blijft.
March 26, 2026
Indringend boek over verwaarlozing, eenzaamheid, eetverslaving en moderne armoede; over schaarste in de vormen van armoede, ziekte, honger en eenzaamheid. Bram Bakker benoemt regelmatig dat misbruik vaak wordt gezien als wat iemand heeft gekregen (meestal klappen of seks zonder toestemming), maar veel minder vaak als wat iemand niet heeft gekregen: liefde, aandacht, steun, hulp, het contact met een ander lichaam… De effecten van klappen zijn vaak zichtbaar. Dat niet krijgen is meestal onzichtbaar maar kan net zo erg zijn.
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Terwijl ik dit boek lees, verschijnt er onderzoek naar ervaringen van kinderen met geweld. 72% van de kinderen tussen 9 en 13 jaar zegt zich vrijwel overal en altijd veilig te voelen, dat betekent dat ongeveer een kwart van deze kinderen dat niet altijd en overal voelt. Het aantal gesprekken aan de kindertelefoon stijgt. Dat kan natuurlijk betekenen dat kinderen steeds beter de weg naar de Kindertelefoon vinden, wat goed nieuws zou zijn, maar ook dat steeds meer kinderen aanleiding vinden om te bellen. Geweld is niet alleen fysiek maar ook verbaal en psychologisch. Over dit soort geweld tijdens de kindertijd en de impact daarvan op het volwassen leven gaat dit boek.
Mythe
Op haar zeventiende vertelt haar moeder haar dat het tijd wordt dat ze op zichzelf gaat wonen. Ze komt terecht op een studentencampus met mensen die veel verder in ontwikkeling zijn dan zij die nog op de middelbare school zit. “Het is niet waar dat alle ouders hun kinderen het beste gunnen, dat is een mythe bedacht door mensen met liefhebbende ouders die zich simpelweg niet kunnen voorstellen dat het ook anders kan.” Ze wil naar de kunstacademie om modeontwerper te worden; haar ouders willen daar niet aan meebetalen, haar vader vraagt haar een uitkering aan te vragen. Ze wordt niet aangenomen op de academie.
“Geld sla je niet af als je arm bent. Je neemt het altijd aan. Er zijn grenzen, natuurlijk, (prostitutie, misdaad), maar trots zal iemand die moet overleven niet snel in de weg staan om geld aan te nemen. Trots is iets dat alleen mensen met geld zich kunnen veroorloven. De arme pakt wat hij pakken kan.”
Mateloos
“Ik was de eerste, onverwacht en ongewenst. Niemand mocht het weten. De afspraak met de abortuskliniek was al gemaakt, toen mijn moeders vader erachter kwam, hij las het in haar dagboek.” Haar leven bijna geëindigd in abortus. “Maar zover kwam het niet, de ouders van mijn vader grepen in. Die twee gaan maar mooi trouwen en samen het kind groot brengen, zeiden ze. En zo ging het.” Twintig waren haar ouders, zonder geld of huis; ze even bij hun respectievelijke ouders wonen. Moeder was geobsedeerd met gewicht, vader streng en mateloos. Mateloos in roken, eten en vrouwen.
Hoe je eet
“Snoepen activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat ervoor zorgt dat bepaald gedrag – vooral gedrag dat in het belang is van het voortbestaan van de soort, zoals eten en seks – wordt beloond met hogere gehalten dopamine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Het eten van koolhydraten zorgt ook voor een toename van serotonine, dat een kalmerende en pijnstillende werking heeft. Dat wist ik natuurlijk niet, ik wist alleen dat ik van snoepen gelukkig werd.” Later leert ze: “Het gaat niet om wat je eet, maar om hoe je eet. Bunkeren. Vreten. Proppen. Schransen. Bij voorkeur in je eentje, uit schaamte voor de hoeveelheden die je weggewerkt. Binge Eating Disorder, zoals het officieel heet. In 2013 werd het opgenomen in de DSM-5, het handboek van psychiatrische aandoeningen. Binge Eating Disorder wordt beschouwd als een verslaving, een die vooral voorkomt bij vrouwen. Kort gezegd: mannen drinken, vrouwen eten.” Een verslaving is voor het leven: “Nog steeds overvalt me voor het snoepschap in de supermarkt soms de gedachte: ik kan zoveel snoep kopen als ik wil. Het voelt nog steeds verboden - en daarom aantrekkelijk.”
Vergeving
Tijdens haar studententijd keert ze zich af van haar ouders. Haar vader komt een keer langs om spijt te betuigen over de verwaarlozing tijdens haar jeugd. Dan is het voor haar te laat, ze staat niet meer voor hem open. “Mishandelde en verwaarloosde kinderen lijden vrijwel altijd aan het Stockholm syndroom.” “Ik had nog steeds het idee dat we een doodgewoon gezin waren waar af en toe ruzie was, net als andere gezinnen.” Deze zinnen snijden in je ziel. Ze ontwikkelt migraine waarvoor ze van de huisarts medicijnen krijgt, ook antidepressiva waar ze van aankomt. “Ik zat vast vast in een giftige vicieuze cirkel: ik verafschuwde mezelf omdat ik te dik was; ik ging lijnen, waar ik me ellendig van ging voelen en ik kreeg een vreetbui die resulteerde in een intense afkeer van mezelf. Omdat ik niet eens in staat bleek dat zoiets simpels als het volgen van een dieet, waarna ik mezelf strafte door noch strenger te gaan lijnen.” “Ik verlangde naar vergeving, naar iemand die zou zeggen: vooruit, je mag weer wat lekkers.”
Het jojo-effect
“Wie wil afvallen vindt vroeg of laat zijn eigen lichaam tegenover zich. Het lichaam zet zich schrap, het wil geen vet kwijt, vet is de belangrijkste brandstof waarop het lichaam draait, het doet er alles aan om het te behouden. Om met minder brandstof toe te kunnen, gaat het in de spaarstand: de stofwisseling vertraagt. Dit is de reden dat je na een tijd diëten minder kunt eten zonder nog af te vallen. Maar het lichaam raakt pas echt van de wijs op het moment dat je stopt met diëten. De stofwisseling blijft nog lange tijd traag, en hoewel je inmiddels weer normaal eet, heb je constant honger. Dat komt doordat een dieet het honger- en verzadigingssysteem in de hersenen verstoort: het hongergevoel en het gevoel van volzitten worden minder goed herkend.” Het mechaniek achter het jojo-effect. “Er is maar één methode die werkt als je blijvend gewicht wil verliezen, en dat is sporten, minstens vijf uur per week. Ik besloot te gaan zwemmen, zo ongeveer de enige sport die geen weerzin bij me opriep.”
Eetverslaving
Op haar 45e is ze in behandeling bij een neuroloog en internist voor haar migraine. Ze is dan, in haar eigen woorden, “licht tot matig obees.” Ze beschrijft zichzelf als eetverslaafd. “Ik had eten kunnen vervangen door sporten, seks, roken, een goed gesprek of mooie muziek, ook daardoor wordt het beloningssysteem in de hersenen geactiveerd. Maar ik at liever. Eten gaf me een gevoel van autonomie.” “Jarenlang had ik mezelf klein gemaakt en aangepast omdat ik dacht dat er geen plaats voor me was. Als ik at nam ik de ruimte. Dan was ik de baas.“
Ziek
Ze wordt arbeidsongeschikt verklaard door de migraine. “Nadat ik grotendeels arbeidsongeschikt was verklaard was mijn leven krakend en piepend tot stilstand gekomen. Chronisch ziek zijn ruïneert, je verliest niet alleen het gezonde deel van je leven en de vanzelfsprekendheid van het gezond zijn, je verliest ook je context. Omdat de migraine zo’n groot deel van mijn leven innam, vervreemdde ik van de mensen om me heen. Hun preoccupaties waren de mijne niet meer en mijn toestand was onbegrijpelijk voor hen.” Naast chronische migraine blijkt ze ook nog eens op relatief jonge leeftijd een hoge bloeddruk te hebben (wegens slaapapneu, blijkt later), en een poliep op één van haar eileiders die foute cellen bevat. Ze wordt geopereerd als kankerpatiënte waarbij haar baarmoeder en eileiders worden verwijderd. Ze is bang dat daardoor haar libido verdwijnt en ze nooit meer een partner zal vinden. Of dat ook gebeurt, vertelt ze niet.
Eenzaam
Pas als vijftiger ontdekt ze in therapie dat ze als kind eenzaam is geweest. “Inmiddels excelleer ik in alleen zijn. Ik kan dagen in mijn eentje doorbrengen, volledig in mijn element. Maar die toestand moet ook weer niet te lang duren, dan begin ik te snakken naar gezelschap. Dat is ingewikkelder, niet omdat er geen gezelschap te vinden is, maar omdat ik niet vaak aansluiting voel bij anderen en me snel buitengesloten voel in een groep. En laat dit nou net zijn wat eenzaamheid veroorzaakt. Eenzaamheid gaat over gebrek aan verbinding.”
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Terwijl ik dit boek lees, verschijnt er onderzoek naar ervaringen van kinderen met geweld. 72% van de kinderen tussen 9 en 13 jaar zegt zich vrijwel overal en altijd veilig te voelen, dat betekent dat ongeveer een kwart van deze kinderen dat niet altijd en overal voelt. Het aantal gesprekken aan de kindertelefoon stijgt. Dat kan natuurlijk betekenen dat kinderen steeds beter de weg naar de Kindertelefoon vinden, wat goed nieuws zou zijn, maar ook dat steeds meer kinderen aanleiding vinden om te bellen. Geweld is niet alleen fysiek maar ook verbaal en psychologisch. Over dit soort geweld tijdens de kindertijd en de impact daarvan op het volwassen leven gaat dit boek.
Mythe
Op haar zeventiende vertelt haar moeder haar dat het tijd wordt dat ze op zichzelf gaat wonen. Ze komt terecht op een studentencampus met mensen die veel verder in ontwikkeling zijn dan zij die nog op de middelbare school zit. “Het is niet waar dat alle ouders hun kinderen het beste gunnen, dat is een mythe bedacht door mensen met liefhebbende ouders die zich simpelweg niet kunnen voorstellen dat het ook anders kan.” Ze wil naar de kunstacademie om modeontwerper te worden; haar ouders willen daar niet aan meebetalen, haar vader vraagt haar een uitkering aan te vragen. Ze wordt niet aangenomen op de academie.
“Geld sla je niet af als je arm bent. Je neemt het altijd aan. Er zijn grenzen, natuurlijk, (prostitutie, misdaad), maar trots zal iemand die moet overleven niet snel in de weg staan om geld aan te nemen. Trots is iets dat alleen mensen met geld zich kunnen veroorloven. De arme pakt wat hij pakken kan.”
Mateloos
“Ik was de eerste, onverwacht en ongewenst. Niemand mocht het weten. De afspraak met de abortuskliniek was al gemaakt, toen mijn moeders vader erachter kwam, hij las het in haar dagboek.” Haar leven bijna geëindigd in abortus. “Maar zover kwam het niet, de ouders van mijn vader grepen in. Die twee gaan maar mooi trouwen en samen het kind groot brengen, zeiden ze. En zo ging het.” Twintig waren haar ouders, zonder geld of huis; ze even bij hun respectievelijke ouders wonen. Moeder was geobsedeerd met gewicht, vader streng en mateloos. Mateloos in roken, eten en vrouwen.
Hoe je eet
“Snoepen activeert het beloningssysteem in de hersenen, wat ervoor zorgt dat bepaald gedrag – vooral gedrag dat in het belang is van het voortbestaan van de soort, zoals eten en seks – wordt beloond met hogere gehalten dopamine, ook wel het gelukshormoon genoemd. Het eten van koolhydraten zorgt ook voor een toename van serotonine, dat een kalmerende en pijnstillende werking heeft. Dat wist ik natuurlijk niet, ik wist alleen dat ik van snoepen gelukkig werd.” Later leert ze: “Het gaat niet om wat je eet, maar om hoe je eet. Bunkeren. Vreten. Proppen. Schransen. Bij voorkeur in je eentje, uit schaamte voor de hoeveelheden die je weggewerkt. Binge Eating Disorder, zoals het officieel heet. In 2013 werd het opgenomen in de DSM-5, het handboek van psychiatrische aandoeningen. Binge Eating Disorder wordt beschouwd als een verslaving, een die vooral voorkomt bij vrouwen. Kort gezegd: mannen drinken, vrouwen eten.” Een verslaving is voor het leven: “Nog steeds overvalt me voor het snoepschap in de supermarkt soms de gedachte: ik kan zoveel snoep kopen als ik wil. Het voelt nog steeds verboden - en daarom aantrekkelijk.”
Vergeving
Tijdens haar studententijd keert ze zich af van haar ouders. Haar vader komt een keer langs om spijt te betuigen over de verwaarlozing tijdens haar jeugd. Dan is het voor haar te laat, ze staat niet meer voor hem open. “Mishandelde en verwaarloosde kinderen lijden vrijwel altijd aan het Stockholm syndroom.” “Ik had nog steeds het idee dat we een doodgewoon gezin waren waar af en toe ruzie was, net als andere gezinnen.” Deze zinnen snijden in je ziel. Ze ontwikkelt migraine waarvoor ze van de huisarts medicijnen krijgt, ook antidepressiva waar ze van aankomt. “Ik zat vast vast in een giftige vicieuze cirkel: ik verafschuwde mezelf omdat ik te dik was; ik ging lijnen, waar ik me ellendig van ging voelen en ik kreeg een vreetbui die resulteerde in een intense afkeer van mezelf. Omdat ik niet eens in staat bleek dat zoiets simpels als het volgen van een dieet, waarna ik mezelf strafte door noch strenger te gaan lijnen.” “Ik verlangde naar vergeving, naar iemand die zou zeggen: vooruit, je mag weer wat lekkers.”
Het jojo-effect
“Wie wil afvallen vindt vroeg of laat zijn eigen lichaam tegenover zich. Het lichaam zet zich schrap, het wil geen vet kwijt, vet is de belangrijkste brandstof waarop het lichaam draait, het doet er alles aan om het te behouden. Om met minder brandstof toe te kunnen, gaat het in de spaarstand: de stofwisseling vertraagt. Dit is de reden dat je na een tijd diëten minder kunt eten zonder nog af te vallen. Maar het lichaam raakt pas echt van de wijs op het moment dat je stopt met diëten. De stofwisseling blijft nog lange tijd traag, en hoewel je inmiddels weer normaal eet, heb je constant honger. Dat komt doordat een dieet het honger- en verzadigingssysteem in de hersenen verstoort: het hongergevoel en het gevoel van volzitten worden minder goed herkend.” Het mechaniek achter het jojo-effect. “Er is maar één methode die werkt als je blijvend gewicht wil verliezen, en dat is sporten, minstens vijf uur per week. Ik besloot te gaan zwemmen, zo ongeveer de enige sport die geen weerzin bij me opriep.”
Eetverslaving
Op haar 45e is ze in behandeling bij een neuroloog en internist voor haar migraine. Ze is dan, in haar eigen woorden, “licht tot matig obees.” Ze beschrijft zichzelf als eetverslaafd. “Ik had eten kunnen vervangen door sporten, seks, roken, een goed gesprek of mooie muziek, ook daardoor wordt het beloningssysteem in de hersenen geactiveerd. Maar ik at liever. Eten gaf me een gevoel van autonomie.” “Jarenlang had ik mezelf klein gemaakt en aangepast omdat ik dacht dat er geen plaats voor me was. Als ik at nam ik de ruimte. Dan was ik de baas.“
Ziek
Ze wordt arbeidsongeschikt verklaard door de migraine. “Nadat ik grotendeels arbeidsongeschikt was verklaard was mijn leven krakend en piepend tot stilstand gekomen. Chronisch ziek zijn ruïneert, je verliest niet alleen het gezonde deel van je leven en de vanzelfsprekendheid van het gezond zijn, je verliest ook je context. Omdat de migraine zo’n groot deel van mijn leven innam, vervreemdde ik van de mensen om me heen. Hun preoccupaties waren de mijne niet meer en mijn toestand was onbegrijpelijk voor hen.” Naast chronische migraine blijkt ze ook nog eens op relatief jonge leeftijd een hoge bloeddruk te hebben (wegens slaapapneu, blijkt later), en een poliep op één van haar eileiders die foute cellen bevat. Ze wordt geopereerd als kankerpatiënte waarbij haar baarmoeder en eileiders worden verwijderd. Ze is bang dat daardoor haar libido verdwijnt en ze nooit meer een partner zal vinden. Of dat ook gebeurt, vertelt ze niet.
Eenzaam
Pas als vijftiger ontdekt ze in therapie dat ze als kind eenzaam is geweest. “Inmiddels excelleer ik in alleen zijn. Ik kan dagen in mijn eentje doorbrengen, volledig in mijn element. Maar die toestand moet ook weer niet te lang duren, dan begin ik te snakken naar gezelschap. Dat is ingewikkelder, niet omdat er geen gezelschap te vinden is, maar omdat ik niet vaak aansluiting voel bij anderen en me snel buitengesloten voel in een groep. En laat dit nou net zijn wat eenzaamheid veroorzaakt. Eenzaamheid gaat over gebrek aan verbinding.”
December 29, 2024
Tot de helft gekomen en toen kon ik niet meer…
Het begon echt wel goed en boeiend en als een kijkje achter de schermen van een schrijver en het blijkbaar schamele inkomen.
Maar al snel bekruipt me een unheimisch gevoel. Zoveel tegenslagen, nooit van je valkuilen leren maar juist steeds in hetzelfde gat vallen?
Het begon echt wel goed en boeiend en als een kijkje achter de schermen van een schrijver en het blijkbaar schamele inkomen.
Maar al snel bekruipt me een unheimisch gevoel. Zoveel tegenslagen, nooit van je valkuilen leren maar juist steeds in hetzelfde gat vallen?
November 19, 2025
Echt aangrijpend dit boek. Doet denken aan de boeken van Eduard Louis en Wat je van bloed weet van Philip Huff. Wat doet geestelijke en materiële armoede met een mens. Stof tot nadenken. Een hele dikke 4 sterren!
December 29, 2025
Een hartbrekend boek over wat schaarste - armoede, ziekte, honger en eenzaamheid - kan doen met een mens en een leven kan beïnvloeden. En dat dus deed bij de schrijfster Marieke Groen. Indrukwekkend en helder geschreven. Ik blijf er over nadenken…
January 7, 2026
Zeer indrukwekkend en inzicht gevend. In wat armoede is en kan doen, en hoeveel vormen van schaarste er zijn. Groot respect voor Marieke Groen en hoe zij haar verhaal heeft opgeschreven.
January 23, 2025
Prachtig, verdrietig en belangrijk boek over wat schaarste van geld, eten, opvoeding en mensen om je heen met een mens doet. Aanrader om te lezen!
January 30, 2025
Geweldig goed geschreven. Ontroerend boek over de invloed van 'te weinig' (van van alles) op het leven. Aanrader voor iedereen, maar vooral voor mensen wier bankrekening, voeding, gewicht en gezondheid altijd vanzelfsprekend zijn geweest.
November 15, 2025
Marieke schrijft heel treffend hoe je als mens door verschillende krachten onderworpen kan worden en wat dat met je doet als mens en met je positie in de samenleving. Het deed me een beetje aan Edouard Louis denken, door het systematische ontleden van haar eigen situatie en daarmee het structurele geweld blootleggend waar sommigen in de maatschappij zoveel mee te maken hebben. En die zo onbegrijpelijk en onzichtbaar is voor anderen. Prachtig boek!
December 21, 2024
Gelezen voor m’n werk maar wel interessant
April 23, 2026
‘Vier soorten schaarste lopen als een rode draad door mijn leven: armoede, ziekte, honger en eenzaamheid. Ze beïnvloedden mijn gedachten en mijn gedrag, de manier waarop ik naar de wereld keek en de manier waarop ik naar mezelf keek. Ze veranderden me, en niet alleen op een negatieve manier. Wat schaarste je leert is zo efficiënt mogelijk om te gaan met de beschikbare middelen. Het levert focus op, of beter gezegd: tunnelvisie. […] Schaarste maakte een connaisseur van me, en in deze tijd kan het handig zijn te weten hoe je met tekorten om moet gaan. Maar veel liever had ik het zonder die kennis en die ervaring gedaan.’
Boeiend verhaal door Marieke Groen, ervaringsdeskundige van schaarste, dat zich op meerdere vlakken uit: geen of niet genoeg geld hebben, ziek zijn/worden en de gevolgen daarvan, honger hebben en eenzaam zijn. Elk van die aspecten beschrijft ze met voorbeelden uit haar leven, alsook de hulp die ze heeft proberen te zoeken (die ze soms wel, maar vaak ook niet vond), en hoe moeilijk het is om je daaraan te ontworstelen, hoe je het je verdere leven altijd op de een of andere manier met je blijft meedragen.
Boeiend verhaal door Marieke Groen, ervaringsdeskundige van schaarste, dat zich op meerdere vlakken uit: geen of niet genoeg geld hebben, ziek zijn/worden en de gevolgen daarvan, honger hebben en eenzaam zijn. Elk van die aspecten beschrijft ze met voorbeelden uit haar leven, alsook de hulp die ze heeft proberen te zoeken (die ze soms wel, maar vaak ook niet vond), en hoe moeilijk het is om je daaraan te ontworstelen, hoe je het je verdere leven altijd op de een of andere manier met je blijft meedragen.
February 15, 2026
Meerdere keren lees ik in de reviews dat de schrijfster in dit boek geen strijdlust laat zien. Een slachtoffer is. Slachtoffer van haar jeugd, haar armoede, haar (on)gezondheid, haar (zelf)verwaarlozing.
En dat is ook zo. Maar juist dat vind ik zo krachtig. Geen happy end zoals we vaak van dit soort boeken gewend zijn. Geen 'ik groeide op in de goot maar heb nu een fantastische baan'. Geen 'kijk mij vanuit mijn liefdeloze jeugd nu zelf een liefdevol gezin opgebouwd hebben'. De schrijfster laat geen zelfmedelijden zien. Maar ook geen heroïsme. Ze beschrijft heel goed, krachtig en beeldend wat armoede in al haar facetten met mensen doet. En ze gaat door met zichzelf zijn, met de schaarste die daar in haar geval bij hoort. Daarmee maakt ze het de lezer niet perse makkelijk. Want je wordt niet meegenomen in het verhaal van de strijder, de held die de obstakels van het leven overwint. En daar zit heel misschien stiekem toch wel een stukje strijdbaarheid van de schrijfster. Want van al die keren dat ze haar best doet om het anderen makkelijk te maken, gaat ze deze ene keer met haar boek daarin niet mee. Dit is háár verhaal. En haar verhaal is er niet om de ander een goed gevoel te geven.
En dat is ook zo. Maar juist dat vind ik zo krachtig. Geen happy end zoals we vaak van dit soort boeken gewend zijn. Geen 'ik groeide op in de goot maar heb nu een fantastische baan'. Geen 'kijk mij vanuit mijn liefdeloze jeugd nu zelf een liefdevol gezin opgebouwd hebben'. De schrijfster laat geen zelfmedelijden zien. Maar ook geen heroïsme. Ze beschrijft heel goed, krachtig en beeldend wat armoede in al haar facetten met mensen doet. En ze gaat door met zichzelf zijn, met de schaarste die daar in haar geval bij hoort. Daarmee maakt ze het de lezer niet perse makkelijk. Want je wordt niet meegenomen in het verhaal van de strijder, de held die de obstakels van het leven overwint. En daar zit heel misschien stiekem toch wel een stukje strijdbaarheid van de schrijfster. Want van al die keren dat ze haar best doet om het anderen makkelijk te maken, gaat ze deze ene keer met haar boek daarin niet mee. Dit is háár verhaal. En haar verhaal is er niet om de ander een goed gevoel te geven.
February 25, 2026
Heel herkenbaar wat de materiële schaarste betreft. Ik groeide op in een arbeidersgezin jaren 50-60 en in dat milieu kon men zich op materieel vlak niet veel permitteren. Gelukkig kregen wij, in tegenstelling tot Marieke Groen, wel liefde en aandacht. Haar ouders zijn erg hard.
Wat me echt boos maakte was de houding van de (Nederlandse) overheid tegenover mensen die om een of andere reden een beroep op de bijstand moeten doen. Het ambtelijke gevoelloze. En de vermarktng van de zorg in al zijn facetten. Arme, zieke, oudere, gehandicapte mensen zijn "cliënten" geworden die hun zorg moeten "inkopen". En die goed moeten oppassen, zwijgen en dankbaar zijn :-(
Vernederend vind ik dat. En dat geeft de auteur heel goed weer.
Wat me echt boos maakte was de houding van de (Nederlandse) overheid tegenover mensen die om een of andere reden een beroep op de bijstand moeten doen. Het ambtelijke gevoelloze. En de vermarktng van de zorg in al zijn facetten. Arme, zieke, oudere, gehandicapte mensen zijn "cliënten" geworden die hun zorg moeten "inkopen". En die goed moeten oppassen, zwijgen en dankbaar zijn :-(
Vernederend vind ik dat. En dat geeft de auteur heel goed weer.
April 16, 2026
Dit een heel belangrijk en persoonlijk boek, over armoede, verwaarlozing, ziekte, eenzaamheid. Marieke Groen schrijft indringend en helder op wat doet het met een mens als je te weinig verdient (maar wel wilt werken) en in de uitkering komt, als je last hebt van chronische migraine en als je je eenzaam voelt en door dit alles ongewild afscheid neemt van het leven dat je kent.
Het verhaal heeft me zo geraakt. Het hele boek is prachtig maar deze delen grepen me extra aan: Mariekes jeugd en het gedrag haar ouders (hartverscheurend), haar reis naar Afrika waar zij als rijk wordt gezien en de corona periode die voor haar als vertrouwd aanvoelt omdat ze al zolang in isolement leeft. Ik zal er nog lang over nadenken.
Het verhaal heeft me zo geraakt. Het hele boek is prachtig maar deze delen grepen me extra aan: Mariekes jeugd en het gedrag haar ouders (hartverscheurend), haar reis naar Afrika waar zij als rijk wordt gezien en de corona periode die voor haar als vertrouwd aanvoelt omdat ze al zolang in isolement leeft. Ik zal er nog lang over nadenken.
July 6, 2025
Marieke Groen geeft ons een indrukwekkend boek, geen echt klassieke roman, het wordt eerder als een memoir gezien- over het leven, haar leven ---in alle mogelijke facetten die vaak niet makkelijk aan bod komen in literatuur.
Armoede , eenzaamheid, ziekte, maar ook schaamtegevoel omwille van armoede, bizarre regels in het huishouden,....zijn thema's die aan bod komen.
Vlotte schrijfstijl en heel erg waardevol om lezen.
Armoede , eenzaamheid, ziekte, maar ook schaamtegevoel omwille van armoede, bizarre regels in het huishouden,....zijn thema's die aan bod komen.
Vlotte schrijfstijl en heel erg waardevol om lezen.
August 2, 2025
“Overdonderd, met de telefoon nog in mijn hand blijf ik staan. Ik weet niet goed wat ik nu moet doen. Iemand bellen misschien, maar wie? De eerste twee namen die bij me opkomen streep ik in gedachten weer door, ze gaan niet opnemen, ofwel, maar dan hebben ze geen tijd voor een gesprek. … Daar sta ik aan te denken met de warme telefoon nog in mijn hand en ik kan de gedachte aan afwijzing niet verdragen. Ik leg de telefoon weg en bel niemand.”
November 4, 2025
Marieke Groen mag zich echt praktijkervaren noemen als het gaat om de schaarste in haar bestaan. Schaarste in de brede zin van het woord, waar zij haar hele leven mee te kampen heeft gehad, ingelepeld door haar opvoeding. Zij verdeelt dit in hoofdstukken die gaan over armoede,ziekte, honger en eenzaamheid. Geen boek waar je vrolijk van wordt, maar ongetwijfeld zeer dicht bij de werkelijkheid voor velen.
February 22, 2025
Aangrijpende memoires over hoe schaarste overheerste in het leven van Marieke Groen en hoe dit haar leven op allerlei vlakken heeft bepaald. Schaarste heeft haar ontwikkeling op heel veel terreinen niet alleen bepaald maar ook lamgelegd.
Voor mij persoonlijk voelden de citaten van filosofen en deskundigen toch een stijlbreuk, alhoewel ze zeker niet irrelevant waren.
Voor mij persoonlijk voelden de citaten van filosofen en deskundigen toch een stijlbreuk, alhoewel ze zeker niet irrelevant waren.
August 24, 2025
Heel indrukwekkend boek over de affectieve verwaarlozing die de schrijfster als kind mee maakte en de armoede die zij ervaart als volwassene. Wat een impact dat, en een chronische ziekte, heeft op alle aspecten in t leven. Schrijnend en ik voel ook bewondering voor haar oplossingsvermogen en hoe zij leert te verdragen, wat tevens verdrietig is. In 1 ruk uitgelezen.
December 25, 2025
wat mij betreft echt een zeurderig boek. je kan geboren worden in schaarste en daarna andere keuzes maken. dat je dat niet kan ligt dat ook echt bij jezelf. laten we vooral niet doen alsof dit een prototype van een arme opvoeding is. dit is het boek van een armoedige jeugd en een neurotische vrouw die het niet voor elkaar krijgt haar leven te veranderen. en veel externaliseerd
October 15, 2024
Beetje kinderlijk vertelde onderbouwing van geloofwaardige stelling: schaarste vormt en voorkomt vooruitgang
De beschrijving van de Nederland bijvoorbeeld tijdens de Corona pandemie is goede geheugen-trigger en bewijs: pijn heeft geen geheugen
De beschrijving van de Nederland bijvoorbeeld tijdens de Corona pandemie is goede geheugen-trigger en bewijs: pijn heeft geen geheugen
November 19, 2024
Ja. Dit boek heeft ladingdekkende titel, en het verhaal dat Groen vertelt is niet nieuw. Maar de manier waarop wel: kinderlijke verwondering mengt met acceptatie, en een overlevingsdrang die trots en walging met zich meebrengt. Dankjewel Marieke.
Displaying 1 - 30 of 45 reviews