Frankrijk

by Cees Nooteboom

Cees Nooteboom lezen is zelf reizen. In Frankrijk neemt hij ons mee naar het Parijs van de jaren zestig, de havenarbeiders aan de mistige kust van Bretagne en naar het Frankrijk van Cézanne. Met een haarfijne pen schetst hij de verschillen tussen stad en platteland en brengt hij ons terug naar het land van De Gaulle. Niemand heeft zo’n scherp vermogen tot observatie als van het rode pluche in oude casino’s in Nice tot de tijdloze klaagzangen van ontevreden boeren. Dit boek nodigt uit je onder te dompelen in het verhaal van een land van uitersten, en je over te leveren aan waanzinnige beelden op Nootebooms netvlies.

261 pages, Kindle Edition

Published May 2, 2024

About the author

Cees Nooteboom (born Cornelis Johannes Jacobus Maria Nooteboom, 31 July 1933, in the Hague) is a Dutch author. He has won the Prijs der Nederlandse Letteren, the P.C. Hooft Award, the Pegasus Prize, the Ferdinand Bordewijk Prijs for Rituelen, the Austrian State Prize for European Literature and the Constantijn Huygens Prize, and has frequently been mentioned as a candidate for the Nobel Prize in literature.

His works include Rituelen (Rituals, 1980); Een lied van schijn en wezen (A Song of Truth and Semblance, 1981); Berlijnse notities (Berlin Notes, 1990); Het volgende verhaal (The Following Story, 1991); Allerzielen (All Souls' Day, 1998) and Paradijs verloren (Paradise Lost, 2004). (Het volgende verhaal won him the Aristeion Prize in 1993.) In 2005 he published "De slapende goden | Sueños y otras mentiras", with lithographs by Jürgen Partenheimer.

Reviews

[Hans Moerland · Rating 3 out of 5]

“Frankrijk” van Cees Nooteboom heeft een ondertitel waarop wel wat valt aan te merken: ‘Alle Franse reisverhalen’. De bundel bevat om te beginnen namelijk slechts Nootebooms Franse reisverhalen uit de jaren zestig en zeventig, terwijl er bovendien een enkel verhaal in staat waarin behalve een summiere verwijzing naar de schrijver Marcel Proust iedere referentie aan Frankrijk ontbreekt (‘Opstand in de duisternis’).
Qua lengte variëren de verhalen van drie à vier (verreweg de meeste) tot een stuk of tien pagina’s; één verhaal, ‘Een geschiedenis uit Saint-Tropez’, telt er bijna veertig. Helaas is dat nou net het verhaal dat in stilistisch opzicht ernstig uit de toon valt: het doet me zelfs enigszins denken aan de boeken van Herman Brusselmans, met veel ongein en meligheid (zonder evenwel de seks en humor die diens werk tot op zekere hoogte overeind houden). Weinig op heb ik ook met de drie verhalen over de autoracerij in ‘De 24 uur van Le Mans’.
Daar staat gelukkig veel moois tegenover. Fraai op schrift gestelde observaties van het Franse leven –op het platteland zowel als in Parijs– in de jaren waarin ook ik, met mijn ouders en broer, het land begon te bezoeken. Nooteboom weet het allemaal heel herkenbaar, treffend, typerend te verwoorden, niet zelden ontroerend, vertederend, af en toe dromerig, maar ook levendig en waar nodig kritisch. Zo waande ik me dankzij de talrijke Bretonse verhalen terug in onder meer Concarneau en Saint-Malo, aan de Pointe du Raz en op de Mont-Saint-Michel. In verhalen gewijd aan andere delen van Frankrijk verschenen bijvoorbeeld de kathedraal van Chartres en het vestingstadje Aigues-Mortes mij weer voor ogen, en vertoefde ik in gedachten opnieuw in de Bourgondische provinciestad Autun – waar trouwens ook, maar dit terzijde, de slechterik in Tim Krabbés “Het gouden ei” vandaan komt, en dat tevens plaats van menige (liefdes)handeling is in “Spel en tijdverdrijf” van James Salter. En dan heb ik, om terug te keren tot Nootebooms reisverhalen, nog niet eens alle geweldige sfeertekening genoemd van het dagelijks leven en verdere gebeuren in de stad waar hij kind aan huis is, Parijs.
Misschien wel de meeste indruk op mij maakte echter een verhaal dat zich afspeelt op een locatie waar ik zelf nooit ben geweest. In ‘Zommer en Winter’ doet de auteur op aansprekende wijze verslag van het bezoek dat hij in mei 1965 bracht aan concentratiekamp Natzweiler-Struthof, in de Elzas.

[Evy Dooms · Rating 3 out of 5]

Tja, het was me de worsteling wel, dit boek. Benieuwd naar reisverslagen over Frankrijk kwam ik bedrogen uit toen bleek dat het over een tijd ging waarbij ik geen voeling heb met de personages. De politieke situatie uit die tijd is een ver van mijn bed show (al is er op dat vlak bitter weinig veranderd in de voorbije 60 jaar). En dan is er nog de stijl. Dit is geen luchtig reisverslag met onderhoudende anekdotes. Nee, dit is literatuur met een grote letter L die zo groot is dat ze mijn petje te boven gaat. Woorden die in de ingebouwde Van Dale woordenboek van mijn e-reader niet voorkwamen, columns zonder enig leesteken waar ik helemaal in verdwaalde en stukken tekst met bijzinnen van bijzinnen van bijzinnen. Vermoeiend. Maar om met een positieve noot te eindigen: als het over plekken ging waar ik zelf al geweest ben, deed ik in naam van de herkenbaarheid toch net iets meer moeite om mijn aandacht erbij te houden. En ergens gaf deze vreemde verzameling indrukken, emoties en gedachten mij ook de goesting om mijn eigen Franse reisverslagen te beginnen noteren. Maar dan zonder de literaire insteek.

[Jelle Mostien · Rating 5 out of 5]

Op en top Nooteboom!

[Rachel Castermans · Rating 3 out of 5]

Eigenlijk alleen 3 sterren omdat 2,5 niet kan. Sommige verhalen genoot ik van, maar het merendeel was toch matig.