Τσιγάρο βαρ;

by Σπύρος Κιοσσές

Μακρινές θείες, γειτόνισσες, πλανόδιοι πωλητές, περαστικοί, παιδιά, περιθωριακοί τύποι, αδέσποτα, δευτερεύοντες χαρακτήρες που αξιώνουν τα λίγα λεπτά δημοσιότητας που τους αναλογούν, όσο κρατάει κι η ανάγνωση των αφηγημάτων που απαρτίζουν τη συλλογή.

Μικροϊστορίες, δηλαδή «ιστορίες σύντομες σε έκταση» αλλά και «ιστορίες των μικρών αυτού του κόσμου». Που μ’ ένα τσιγάρο στο χέρι –έχεις τσιγάρο;– κάνουν ένα φευγαλέο πέρασμα από τη ζωή και την αντίληψη του αφηγητή.

«Την παρατηρούσα όρθια, ακουμπισμένη στον τοίχο, να ρουφάει το τσιγάρο, σχηματίζοντας βαθιές κοιλότητες στα μάγουλα και κοιτώντας τον καπνό που φυσούσε να διαλύεται μπροστά της. Δυο πιθαμές σώμα όλη κι όλη, απροσδιόριστης ηλικίας. Στη δυσκολία να μαντέψεις τα χρόνια της συνέβαλλε και το κενό από δόντια στόμα, αλλά και οι αμέτρητες ρυτίδες του προσώπου της. Ποτάμια βαθιά της χαράκωναν το δέρμα· νερά παχύρρευστα κι ορμητικά, που διακλαδίζονταν σε δεκάδες παραποτάμους, μεταφέροντας, λες, στις κοίτες τους μια σκούρα ιλύ, αρχέγονη. Το βλέμμα της, πάντως, πέταγε σπίθες.»

«Η ανθρωπιά με την οποία αντιμετωπίζει τους ήρωές του ο Κιοσσές είναι ένα από τα χαρακτηριστικά του. Με ένα κλείσιμο του ματιού είναι σαν να σου λέει πως δεν είναι ακριβώς επινοημένοι, αλλά πραγματικοί, των οποίων κάποιες στιγμές ή μέρη της ζωής τους χρειάστηκε να οικειοποιηθεί για τις ανάγκες της συγγραφής.»
[Διονύσης Μαρίνος, bookpress. gr 17 Απριλίου 2024]

«Ο Σπύρος Κιοσσές μάς αποκαλύπτει το λεπτό του χιούμορ, μας δίνει με φινέτσα αξιομνημόνευτα περιστατικά, αλλά πρωτίστως μιλάει στην καρδιά με αλήθεια.»
(Καθημερινή)

Ο πατέρας του
Τσιγάρο βαρ;
Αλεκτρυονοπώλης
Μαγειρέματα
Αγάπη πρώτη, σε πέντε καλοκαίρια
Παραλλαγές σ' ένα θέμα
Η Βεργίνα
Η συναυλία
Η φανουρόπιτα της γιαγιάς
Η θεία Κλεονίκη
Μικρή ερωτική ιστορία
Το Γιωργί
Ρυζόγαλο
Το γράμμα
Το κουβερλί
Ο αρσιβαρίστας
Το ποδήλατό μου κι εγώ
Ο τρυποκάρυδος
Ο θείος
Γυναικοκρατία
Η θεία Τριάδα
Ο Παναγιώτης
Εκκλησίτσα
Της αγίας Παρασκευής
Name Day
Το βυζανιάρικο
Αδέσποτο
Χριστούγεννα σαν άνθρωποι
Το τηλέφωνο
Πείνα
Γοργυθίων
Παιδικές αναμνήσεις σε 4 θραύσματα
Θεοφάνια
Ο παπα-Γιωνάς
Η Ζωή
Μεγαλώνει
Μεσημεριανές κουβέντες
Η τυρόπιτα
«Τα χέρια»
Το πηλίκο του
Ιεροσυλία
A room of one's own
Δεκαπενταύγουστος
Ο μπακάλης
Γαρυφαλλιά
Η Γερμανίδα θεία
Κονσέρβες
Ο κυρ Αλέξαντρος

160 pages, Paperback

First published March 28, 2024

Reviews

[Γιάγκος Πλατής · Rating 3 out of 5]

Μπορείτε να διαβάσετε και άλλες παρουσιάσεις βιβλίων στη στήλη de-book του debop. gr

Η τέχνη, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, υπάρχει για να συγκινεί, να εμπνέει, να ευαισθητοποιεί, υπενθυμίζει την ισότητα των ανθρώπων στο καλό και στο κακό και να συμπληρώνει κομμάτια του ενδότερου παζλ που συχνά οι άνθρωποι ξεχνούν ότι δεν έχουν γεμίσει. Όλα αυτά ή έστω τα περισσότερα συμβαίνουν στα διηγήματα του Σπύρου Κιοσσέ.

Το νέο του βιβλίο «Τσιγάρο βαρ» είναι μια υπενθύμιση ότι οι καημοί και οι χαρές των ανθρώπων εν τέλει δε διαφέρουν, ακόμη και όταν προέρχονται από τελείως διαφορετικά περιβάλλοντα. Η λύπη και η ξεγνοιασιά εναλλάσσονται μέσα από μια νοσταλγική ματιά που ο συγγραφέας χρησιμοποιεί και συχνά φαίνεται ότι η γραφή του είναι τελείως άμεση και προέρχεται από το δικό του κομμάτι που αναπολεί το παρελθόν με θλίψη λόγω του αδυσώπητου χρόνου που περνάει και δεν αφήνει τίποτα στον διάβα του.  

Ανάμεσα στις χειροπιαστές και ρεαλιστικές ιστορίες των ηρώων, ιστορίες καθημερινές και απλές, το κάπνισμα παίζει τον δικό του ρόλο στο νήμα του βιβλίου. Αν οι σελίδες μετατρέπονταν σε εικόνες, τότε θα ήταν σίγουρα δωμάτια και διάδρομοι γεμάτοι καπνό ή τασάκια τοποθετημένα δίπλα από κάποιο χέρι που καλώς ή κακώς βρίσκει παρηγοριά σε αυτήν την ανθυγιεινή συνήθεια που κάνει παρέα στον άνθρωπο από το απώτερο παρελθόν.

Τα βάσανα των ανθρώπων έρχονται στο προσκήνιο. Οι πρωταγωνιστές είναι τραγικές φιγούρες που στο τώρα τους δεν ξέρουν τι να κάνουν. Οι αποφάσεις του παρόντος είναι όλη τους η ζωή, ακόμη και αν μέρα τις απωλέσουν από τη μνήμη τους ή τις σκέφτονται και γελούν. Τα διηγήματα αυτά, λοιπόν, είναι πλήρως εναρμονισμένα με τις περιπέτειες και τις ταλαιπωρίες της ζωής.

Παράλληλα, το χιούμορ δε λείπει από την ανασκαφή που κάνει ο συγγραφέας στις σχέσεις των ανθρώπων. Γίνεται απόλυτα κατανοητό ότι οι σχέσεις θέλουν προσπάθεια, δεν είναι εύκολες και σαν σπόροι φυτεμένοι, χρειάζονται το πότισμα και τον χρόνο τους. Όλα αυτά όμως συχνά αποτελούν σκηνές τραγικές που μετατρέπονται σε κωμικές, είναι αυτό το κωμικοτραγικό της ύπαρξης, με το οποίο έχουν καταπιαστεί πολλοί μεγάλες συγγραφείς ανά τους αιώνες. Το γέλιο και το δάκρυ είναι ένα τσιγάρο δρόμος, μια αναπνοή ή μια λάθος ρουφηξιά μπορεί να αναποδογυρίσει τα πάντα.

[Vaso · Rating 4 out of 5]

Πόσοι άνθρωποι που δεν τους δώσαμε τη σημασία που τους έπρεπε?
Πόσες γιαγιάδες, γειτόνισσες, φίλες, παππούδες, θείες κι οι ανίψια, ήταν οι ήσυχοι χαρακτήρες του παρελθόντος της χώρας μας?
Σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων που κρατάει λιγότερο από μια κούπα καφέ και περισσότερο από ένα τσιγάρο, ο συγγραφέας, σαν να βουτά στο παρελθόν, είτε το δικό του είτε όχι, φέρνει στο φως, ιστορίες ανθρώπων που έζησαν χωρίς θόρυβο. Ανθρώπων που αγάπησαν και πόνεσαν, που λυπήθηκαν περισσότερο απ' ότι χάρηκαν, που είχαν πολλά να πουν μα δεν πρόλαβαν.
Ορισμένες μου φάνηκαν τόσο οικείες, κι άλλες τόσο αληθινές που πονάνε.

"Σ' ευχαριστώ που μ' έμαθες να μιλάω (όταν μου δίνεται ο λόγος), να σιωπαω (όταν δεν μου δίνεται), να ακούω (πάντα ότι μου λες), να κοιτάω (τα μάτια σου, να μου κάνουν νόημα αν πρέπει να δεχτώ ή ν' απορρίψω το κέρασμα της επίσκεψης), να παίζω (προσεχτικά, μη γυρίσω σπίτι λερωμένος), να τρώω (όλο μου το ψωμί, αλλιώς θα μείνω μοναχός, χωρίς γυναίκα), να σκεπάζομαι (καλά κάτω απ' το πάπλωμα, τις νύχτες των καυγάδων σας).

[Makis Dionis · Rating 4 out of 5]

Λιτος και απεριττος. Η ελληνικη οικογένεια , μήτρα μεγάλων χαρων κ μεγάλξς πικρας
Σαν το τσιγάρο

[Paraskevi Parissi · Rating 5 out of 5]

Τσιγάρο Βαρ και μικρο -ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ αναδύονται από τον καπνό του τσιγάρου του κύριου Σπύρου Κιοσσέ. Διηγήματα που διαλύονται με τη δύναμη του άνεμου στο βαθύ μπλε του ουρανού. Μπλε και το εξώφυλλο του βιβλίου με τη γραία κυρία να εικονίζεται αντικρίζοντας το θεατή με το σπινθηροβόλο βλέμμα της. ΤΣΙΓΑΡΟ ΒΑΡ ο τίτλος του, όπως ο νταλκάς που έχει ο κάθε άνθρωπος που περπατά στη γη. Όμως τολμώ να επέμβω, να τον αλλάξω, να τον ζυμώσω και να τον φουρνίσω σε εσάς με άσπρα κεφαλαία γράμματα και με τίτλο «ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ» δικές του, δικές μου, δικές μας.
Ο Σπύρος Κιοσσές επιχειρεί μέσα από τα διηγήματα του να ζωντανέψει ήρωες με δευτερεύοντες ρόλους. Όλοι οι ήρωες είναι αυθεντικοί και διαγράφουν ή επηρεάζουν την πορεία της κάθε ιστορίας. Έτσι κι αλλιώς χωρίς αυτούς τους ρόλους οι πρωταγωνιστές δεν έχουν θέση στο έργο του. Μέσα από τις ολοκληρωμένες μικρές ιστορίες δίνει φωνή σε ανθρώπους σημαντικούς στο οικογενειακό και κατ επέκταση φιλικό περιβάλλον, ανθρώπους αθόρυβους που κατάφεραν να στιγματίσουν ή να επηρεάσουν μια παιδική ψυχή. Όλα τα μικρο- διηγήματα του δημιουργούν μια αίσθηση στον αναγνώστη ότι παίρνοντας ένα διαβήτη και περιστρέφοντας τον γύρω από τον εαυτό του, στο τέλος δημιουργεί έναν κύκλο που μέσα χωρούν όλα τα βιώματα ενός ανθρώπου. Είναι βιωματικό βιβλίο; Θα μπορούσε ναι και αν δεν ισχύει μια τέτοια υπόθεση, τότε ο πυρήνας φαίνεται πεντακάθαρα στο τέλος του. Προσωπικές αλήθειες, κοινωνικά αποδεκτές πεποιθήσεις, έντονες, ζωντανές εικόνες μετουσιώνονται και λάμπουν από απλές λέξεις. Οι ρίζες του αφηγητή, η οικογένεια, τα ζώα είναι η γλυκιά γεύση που μένει μετά την ανάγνωση. Υπάρχουν ιστορίες άκρως ρεαλιστικές και υπάρχουν στην αντίπερα όχθη αλληγορικές που σε ταράζουνε. Σε ένα όμως είμαι σίγουρη συνέχεια ότι μαθαίνεις αναγνώστη από τα κείμενα που επιλέγεις να διαβάσεις!
Μελετώντας το βιβλίο συνειδητοποιεί ο καθένας ότι ο αφηγητής της ιστορίας είναι Βορειοελλαδίτης, είναι γεννημένος στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα και η μυρωδιά του τσιγάρου διαρκεί όσο οι μικρές ιστορίες του. Μικρές και ολοκληρωμένες. Υπάρχει ένα επεισόδιο, μια περιπέτεια και ένα συναίσθημα. Κάποιες ιστορίες σε εκπλήσσουν λόγο ευφυΐας. Κάποιες ταυτίζεσαι και κάποιες γίνεσαι απλώς θεατής. Αλλά σε όλες υπάρχει συμμετρία σημειωτέον βεβαίως ότι στον περιορισμό των λέξεων, του τόπου και του χρόνου πλάθεται ένας συναισθηματικός κόσμος από το γεγονός. Σας φαίνεται εύκολο; Όχι βέβαια είναι το πιο δύσκολο κομμάτι του διηγήματος αλλά αν έχεις τη δημιουργική δύναμη να το πλάσεις τότε έχει άρτιο αποτέλεσμα, άρτιο στο να αναδείξεις τα συναισθήματα και τις εικόνες χωρίς να τις πεις. Εκεί με κέρδισε ο δημιουργός και στο τέλος χαμογέλασα!
Έχω τρεις κόσμους. Μία θάλασσα, έναν ουρανό κι έναν πράσινο κήπο: Τα μάτια σου. Θα μπορούσα, αν τους διάβαινα και τους τρεις, να σας έλεγα που φθάνει ο καθένας τους( Βρετάκος).
Παίρνοντας αυτούς τους στίχους από μια ιστορία του συγγραφέα οδηγούμαστε στη πεποίθηση ότι όχι μόνο αγαπάει την ποίηση, αλλά είναι εμφανή η επιρροή της πάνω του. Την χρησιμοποιεί ως εργαλείο αντλώντας τη δύναμη των λέξεων ζωντανεύοντας συναισθήματα μιας άλλης εποχής που ζουν σαν σποράκια στο γόνιμο έδαφος ρομαντικών ανθρώπων. Ανθρώπων που μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο προς το καλύτερο και να μεταλαμπαδεύσουν τις γνώσεις τους σε νεότερους. «Τσιγάρο βαρ» μια δροσερή έκπληξη για αναγνώστες που επιθυμούν να χαθούν σε ένα μεγάλο αριθμό μικρο-διηγημάτων!!

[Book2chance · Rating 4 out of 5]

Θυμάμαι πολλούς χαρακτήρες δεύτερων και τρίτων ρόλων στον κινηματογράφο. Πολλοί απ αυτούς πρωταγωνιστούν μόνο για μία στιγμή αλλά με την δυναμική τους καθορίζουν το σύνολο.
Τώρα ο συγγραφέας δίνει το βάθρο σε όλους αυτούς που άλλοτε σιωπώντας και άλλοτε βροντοφωνάζοντας έζησαν στη μνήμη μας και καθόρισαν κομμάτια της ύπαρξής μας...

Ένα βιβλίο αποτελούμενο από μικρά διηγήματα τρυφερά αλλά και σκληρά ταυτόχρονα. Απλές, συγκλονιστικές όμως ιστορίες ανθρώπων της διπλανής πόρτας που ανασύρουν κάθε είδος συναίσθημα. Αγαπημένες αναμνήσεις που συνθέτουν τις ματιές μας στο παρελθόν...

Γραμμένο λιτά με βαθιά αγάπη και ευαισθησία ο συγγραφέας θέτει όλα σχεδόν τα διαχρονικά κοινωνικά θέματα με έναν τρόπο διακριτικό αλλά και παιχνιδιάρικα έξυπνο, σαν ένα μικρό ξεχασμένο ερωτηματικό.
Τελειώνοντας κάθε διήγημα έχεις την αίσθηση ότι καταπίνεις έναν βουβό λιγμό όμως μ'ένα γλυκόπικρο ταυτόχρονα χαμόγελο στα χείλη.
Σίγουρα ήταν ένα βιβλίο που μ'αγγιξε κ απόλαυσα.

[Γιώργος Μαντάς · Rating 5 out of 5]

Υπέροχη συλλογή μικρο-διηγημάτων. Η έκτασή τους περιορίζεται μέχρι τις δύο σελίδες.
Μα μέσα σε αυτές τις ιστορίες δεν περισσεύει τίποτα.
Μια συλλογή διηγημάτων που δείχνει πόσο σημαντική είναι και αυτού του είδους η αφήγηση σε σχέση με το μυθιστόρημα που μπορεί να απλώνεται σε πολλές σελίδες και να ασχολείται με πολλά πράγματα.
Έχουν και τα διηγήματα δύναμη. Μικρές ευαίσθητες φέτες ζωής.
Και τα 48 διηγήματα είναι πολύ καλά, αλλά ανάμεσά τους υπάρχουν κάποια αυθεντικά αριστουργήματα που σε γεμίζουν με τρυφερά συναισθήματα ακόμα κι αν περιγράφονται σκληρές καταστάσεις.
Αριστουργήματα: ''''Γαρυφαλλιά'' (συγκλονιστικό), ''Κονσέρβες'', ''Αγάπη πρώτη, σε πέντε καλοκαίρια'', ''Μικρή ερωτική ιστορία'', ''Εκκλησίτσα'', ''Χριστούγεννα σαν άνθρωποι'', ''Πείνα'', ''Παιδικές αναμνήσεις σε 4 θραύσματα''.
Υποκλίνομαι στη συγγραφική δεινότητα του Σπύρου Κιοσσέ.

[Halazonitis Dimitris · Rating 5 out of 5]

Έκπληξη!!! Τρυφερός σαν συγχώρεση, διακορευτικός σαν τύψη, η συγκίνηση οξύοσμη σαν την χλωρίνη που μυρίζουν τα δάχτυλα της μάνας και ξεσκίζουν κάθε ΚοκόΣανέλ, ευφάνταστος, καλλίλεκτος, αρσίψυχος Κε ΚΙΟΣΣΕ δεν σε ήξερα. Όχι ένα τσιγάρο, όλο το πακέτο μου να πάρεις. Εγώ κάπνισα εσενα μέχρι την τελευταία απολαυστική τζούρα! Να’σαι καλά

[Eva Zioga · Rating 5 out of 5]

Στο δωμάτιο μέσα δεν μιλούσα καθόλου, όχι μόνο για να μη μας ακούσουν, όχι, πιο πολύ επειδή μακριά σου είχαν τελειώσει οι λέξεις μου όλες, είχα πιει, είχα φάει, είχα καπνίσει όλα τα ρήματα που είχαν εσένα αντικειμενο- έπρεπε, βλέπεις, κάπως να επιβιωσω- και πώς να φτιάξω τώρα προτάσεις χωρίς ρήματα, το πολύ πολύ να σου ψιθύριζα κανένα "εγώ εσένα πάντα" ή "χωρίς εσένα εγώ ποτέ".

[αννα σγουρου · Rating 3 out of 5]

οφειλές και μνήμες

[Sofia · Rating 3 out of 5]

Μικρές τρυφερές ιστορίες, ποτισμένες με τη νοσταλγία των παιδικών αναμνήσεων. Σαν ποιήματα, σαν χαϊκού. Τα μαγειρέματα της γιαγιάς, οι βόλτες με το ποδήλατο, οι εφηβικοι έρωτες, οι οικογενειακές μαζώξεις, οι γιορτές. Ο Σπύρος Κιοσσές στα καλύτερα του! Μου άρεσε περισσότερο από τα Πρωτοβροχια!