In Amerika kan in 27 staten nog steeds de doodstraf worden opgelegd. Van bijna tweehonderd ter dood veroordeelden is naderhand gebleken dat ze onschuldig waren, soms pas na hun executie. De dood als straf onderzoekt de discussie over de doodstraf in de Verenigde Staten en stelt de vraag waarom Nederland, dat zich op internationale podia afficheert als beschermer van mensenrechten, bij bevriende natie Amerika nooit een groot issue maakte van de doodstrafpraktijk in dat land. Joop Bouma sprak met terdoodveroordeelden, aanklagers en advocaten, maar ook met nabestaanden van slachtoffers. De thema’s wraak en vergelding, compassie en vergeving komen aan bod aan de hand van concrete strafzaken.
Interessant boek over de doodstraf in de Verenigde Staten en de blik erop vanuit verschillende personen die op verschillende manieren te maken hebben met het onderwerp. Moet zeggen dat het boek makkelijk wegleest, maar op gegeven moment gaat vervelen omdat het echt heel erg vaak in de herhaling valt. Hierdoor verliest het ook een beetje zijn kracht helaas. Persoonlijk vond ik het laatste hoofdstuk het sterkst! Hierbij gaat Bouma in op de mensenrechtenimplicaties van het Nederlandse beleid en op hoe de doodstraf wordt gezien binnen Nederland. Echt interessant om te lezen. Dus 3 sterren!
Hoewel voor mij op een zeer ongelukkige timing, vond ik het een heel interessant boek. Een greep uit de vragen waarover ik ging nadenken: Wat betekent het om te leven? Wat is het waard? Wat betekent doodgaan voor een individu? Bestaat er zoiets als closure voor nabestaanden van moord, en zo ja, kan de doodstraf dat bieden? Waarom zouden burgers niet mogen doden, maar staten wel?
In dit boek besteedt Bouma aandacht aan nabestaanden van slachtoffers, terdoodveroordeelden, hún nabestaanden, hun geestelijk verzorgers en hun advocaten. Hoewel er door het boek heen al beschouwend wordt geschreven, gaat het pas in het laatste hoofdstuk over hoe er in Nederland gedacht wordt over en omgegaan met de doodstraf. Spoiler alert: geld vinden we toch net iets belangrijker dan mensenrechten. Daarin verschilt de doodstraf niet van strafzaken die nog wel in Nederland plaatsvinden, waarin daders uit hogere klassen er vrijwel altijd beter mee weg komen.
PS hoe dan ook toch erg blij in een land te leven waar mijn autocorrect het woord 'terdoodveroordeelden' niet kent
In ‘De dood als straf’ belicht onderzoeksjournalist Joop Bouma de doodstraf in de Verenigde Staten vanuit verschillende aspecten. Al sinds de jaren ’90 volgt Bouma het maatschappelijk debat rondom de doodstraf in de VS. Het kreeg zijn interesse toen hij las over de zaak van Victor Roberts, terdoodveroordeeld voor een inbraak, waarbij hij een vrouw heeft doodgeschoten. Hij kreeg de kans om naar de VS af te reizen en deze Victor Roberts te interviewen. Bouma is sindsdien ‘expert doodstraf’.
Er zijn op dit moment 27 staten waarin de doodstraf nog kan worden opgelegd. Tegelijkertijd merk je in het maatschappelijke debat dat er in de afgelopen decennia anders tegen de doodstraf wordt aangekeken. Zo willen bedrijven de stoffen voor de dodelijke injecties niet meer leveren. Ook komt steeds meer aan het licht dat er gevangenen zijn geëxecuteerd waarvan achteraf bleek dat ze onschuldig waren.
Terdoodveroordeelden brengen zo’n 20 à 40 jaar door in de death row. En dat terwijl ze daar zo’n 23 uur per dag (!) op hun krappe cel moeten verblijven. Het is de vraag of dit past bij een grondwet waarin wordt gezegd dat een straf niet ongewoon en wreed mag zijn. Mede om deze redenen, besloot Bouma al zijn opgedane kennis en geschreven artikelen te verwerken tot dit interessante boek.
Een discussie over de doodstraf lijkt aan de oppervlakte te bestaan uit louter tegenstellingen. Je bent voor of je bent tegen. Maar wie dieper kijkt, zal merken dat het genuanceerder ligt. Het is die diepere laag die Bouma met zijn boek toegankelijk maakt voor een breed publiek. Na een inleiding waarin hij een korte schets geeft over de doodstraf in de Verenigde Staten, belicht Bouma aan de hand van concrete zaken de verschillende kanten van de medaille. Hij sprak met daders, nabestaanden, advocaten, rechters en aanklagers. Kan een nabestaande het boek wel sluiten op het moment dat de executie is voltrokken? “Er ligt een wereld van emoties tussen vergelding en vergeving” aldus Bouma.
Tot in detail beschrijft Bouma de worsteling van een gevangenispredikant die enerzijds moeite heeft met de doodstaf vanwege zijn geloof maar anderzijds toch de terdoodveroordeelden tot het laatste moment blijft steunen. Deze persoonlijke verhalen van personen die op een of andere manier betrokken zijn bij de dood als straf, verrijken het boek aanzienlijk. Het geeft een inkijk in een wereld die wij hier niet kennen en zich vaak achter gesloten deuren afspeelt.
Hoewel Bouma veel bronnen heeft geraadpleegd en keurig alles (haast wetenschappelijk) verantwoord, lees dit boek als een trein en is het alles behalve saai. De schrijfstijl is vlot. De bladspiegel en de indeling van de hoofdstukken zijn erg prettig en zorgen er mede voor dat je het overzicht behoudt tijdens het lezen. Natuurlijk heeft Bouma ook een eigen mening. Zo stelt hij “De doodstraf is een sanctie waarvan de mens reikwijdte en ernst niet kan overzien”. Ondanks deze mening, krijg je een vrij uitvoerig overzicht van de verschillende aspecten in het maatschappelijk debat rondom de doodstraf. Aan het einde gaat hij bijvoorbeeld ook nog in op de dood als straf in Nederland. Het boek zet je zeker aan het denken.
Bouma heeft een prachtig naslagwerk over het maatschappelijk debat rondom de doodstraf in de Verenigde Staten weten neer te zetten. Zeker de moeite waard om te lezen als je meer wil weten over dit onderwerp.
Ik wil de uitgever Walburg Pers bedanken voor het ter beschikking stellen van een recensie-exemplaar!
Ik vond het geen gemakkelijk thema om te lezen , het boek zal waarschijnlijk nog een tijd ongemakkelijk blijven hangen .., de schrijver heeft het thema uit vele standpunten proberen te omschrijven, ….. met begrip en medeleven om te voelen bij de verhalen van de nabestaanden, ouders, van slachtoffers bij geweldsmisdrijven en hun standpunten , …. Bij het beoordelen van misdrijven worden er ook soms fouten gemaakt en automatisch komen er ongemakkelijke grenzen voor bij toerekening, … en/of bescherming door macht en/of kapitaal , Voor het boek had ik geen duidelijke mening over de doodstraf , uitgevoerd en uitgesproken door personen met staatsmachtiging , …. En na het boek kan ik mij nog steeds geen duidelijke mening vormen , Ik vind het een moeilijk thema eenmaal men er verder over nadenkt, …. Zou het mogelijk zijn om meer te kunnen doen om misdrijven te voorkomen , … Geen gemakkelijk boek om te lezen , 5 sterren voor de schrijver ,