What do you think?
Rate this book
U bevindt zich hier: Zingeving voor aardbewoners
Er trekt een gigantische klimaatverschuiving over onze Aarde, maar toch reageren we traag en ontoereikend op de vele alarmerende berichten van wetenschappers. Hoe komt dat? Tom Hannes toont hoe we verlamd worden door stokoude, achterhaalde filosofische ideeën. Ideeën die zingeving ergens anders zoeken dan hier, in het dunne, levensvatbare laagje rond de Aarde. Gewapend met zijn oude liefde, het zenboeddhisme, en een handvol klassieke en moderne schilderijen, biedt hij een alternatieve zingeving aan. Een die ons oproept tot actie en die begint met de evidentie 'u bevindt zich hier'.
468 pages, Kindle Edition
Published September 26, 2024
4 people are currently reading
54 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 4 of 4 reviews
October 27, 2024
Met Leven in het nu. Een filosofische zoektocht. toonde Tom Hannes me dat hij meer in zijn mars had dan het schrijven van zinvolle zingevende boeken rond zenboeddhisme en meditatie. Wat zijn boeken wel met elkaar gemeen hebben is een praktische geaardheid in ons dagelijkse leven en een noodzakelijk kritische kijk op hoe wij, de wereld en onze maatschappij blijven vasthangen in en draaien rond zaken die nefast zijn voor ons mentale en sociale welzijn.
De motor van dit boek is de algehele, wereldwijde apathie ten overstaan van de klimaatverandering, niettegenstaande de wetenschap al decennialang waarschuwt voor de catastrofale gevolgen daarvan voor het leven op aarde zoals we dat kennen. Met kunstwerken als wapens, de Oedipusmythe als strijdkreet, de geschiedenis van het (technologische) vooruitgangsdenken als alarmpistool, de oosterse en westerse filosofieën als bondgenoten en het zenboeddhisme als mogelijke strategie, stapt Tom Hannes in zijn strijdwagen om ons een ecologisch geweten te schoppen.
Daarvoor ging hij niet over één nacht ijs. Net als in Leven in het nu. Een filosofische zoektocht. waarin hij de twaalf werken van Hercules als leidraad nam, koos hij voor een Griekse mythe om zijn betoog aan op te hangen. Zoals gezegd is dat de mythe van Oedipus, waar hij een persoonlijke aha-erlebnis mee verbindt in de vorm van een symbolistisch schilderij van Fernand Knopff, getiteld: 'Les Caresses'.
De opbouw van 'U bevindt zich hier' leidt je als lezer langs eindeloos boeiende landschappen en geschiedenissen. Tom Hannes zet in zijn heldere down-to-earth-stijl heel wat bakens uit, geeft uitgebreid duiding bij de axiale zingevingsvormen (de grote religies) en hun verbondenheid met het holoceen, waardoor ze in ons 'nu' niet meer voldoen, vermits we intussen in het antropoceen leven (al is deze term in geologische kringen omstreden). Ook het neoliberalisme met zijn aandachtseconomie die consumeren en produceren tot het hoogste goed rekent, kunnen we volgens de auteur onder die axiale religies plaatsen. Een laatste, hardnekkige stuiptrekking, want we hebben duidelijk nood aan iets beters.
Die rijkdom aan ideeën en informatie vormt tegelijk een drempel. In het hoofdstuk Waar een wiel is, is een weg gaat Tom Hannes zodanig uitgebreid in op de rol van de strijdwagen en de automobiel, dat ik begon te twijfelen over de meerwaarde daarvan voor het geheel. Hier, en op nog enkele andere plaatsen, had wat mij betreft iets meer gesnoeid mogen worden. Want tenslotte moet je behoorlijk fit zijn om het laatste deel aan te kunnen. Datgene waar de zenboeddhist in Tom Hannes het hele boek door op aanstuurt, nl. een alternatieve zingeving voor ons antropoceen in de vorm van een moreel klimaatsysteem.
Doorheen het hele boek laat de auteur het zenboeddhisme doorsijpelen, meestal in de vorm van verrassende uitspraken van zen-meesters uit de traditie. Ook die traditie is aan herbronnen toe, zoals ze dat door de eeuwen heen altijd gedaan heeft al naargelang de omstandigheden. Tom Hannes ontwierp daarom een ingenieus, en toegegeven best complex systeem dat hij in de laatste 100 pagina's uit de doeken doet en dat hij KMK noemt, wat staat voor Kritieke Zone-Moreel Klimaatsysteem. Naast de zen-insteek krijgen daarin ook de ideeën van filosoof Bruno Latour een belangrijke rol toebedeeld en daarnaast het misschien wel sterkste beeld uit dit hele boek dat de flinterdunheid van onze thuis laat zien. Pakkender en kwetsbaarder dan de beroemde blue marble-foto, geeft bovenstaand schema van Alexandra Arènes die kritieke zone weer waarin alle leven op aarde zich afspeelt.
Tom Hannes noemt zijn KMK een blauwdruk, een oefening die ook vanuit andere dan zen-standpunten gemaakt kan worden. Er zijn immers nooit pasklare en complete antwoorden mogelijk, zeker niet in de onzekere en moeilijke tijden die we tegemoet gaan. Dat hij in zijn systeem uiterst grondig én behoedzaam tewerk gaat en minstens zoveel aandacht schenkt aan de valkuilen van meditatie, mindfulness en zen-houding, zorgt zeker voor een motiverende eye-opener. De praktijk zal echter nog wel wat doorzettingsvermogen vergen en een verdere studie van dat laatste hoofdstuk. De cirkel zal immers nooit rond zijn, laat staan perfect. Onderstaande enso laat dat in al zijn eenvoud zien. Ik ben nog niet klaar met dit boek.
De motor van dit boek is de algehele, wereldwijde apathie ten overstaan van de klimaatverandering, niettegenstaande de wetenschap al decennialang waarschuwt voor de catastrofale gevolgen daarvan voor het leven op aarde zoals we dat kennen. Met kunstwerken als wapens, de Oedipusmythe als strijdkreet, de geschiedenis van het (technologische) vooruitgangsdenken als alarmpistool, de oosterse en westerse filosofieën als bondgenoten en het zenboeddhisme als mogelijke strategie, stapt Tom Hannes in zijn strijdwagen om ons een ecologisch geweten te schoppen.
Daarvoor ging hij niet over één nacht ijs. Net als in Leven in het nu. Een filosofische zoektocht. waarin hij de twaalf werken van Hercules als leidraad nam, koos hij voor een Griekse mythe om zijn betoog aan op te hangen. Zoals gezegd is dat de mythe van Oedipus, waar hij een persoonlijke aha-erlebnis mee verbindt in de vorm van een symbolistisch schilderij van Fernand Knopff, getiteld: 'Les Caresses'.
De opbouw van 'U bevindt zich hier' leidt je als lezer langs eindeloos boeiende landschappen en geschiedenissen. Tom Hannes zet in zijn heldere down-to-earth-stijl heel wat bakens uit, geeft uitgebreid duiding bij de axiale zingevingsvormen (de grote religies) en hun verbondenheid met het holoceen, waardoor ze in ons 'nu' niet meer voldoen, vermits we intussen in het antropoceen leven (al is deze term in geologische kringen omstreden). Ook het neoliberalisme met zijn aandachtseconomie die consumeren en produceren tot het hoogste goed rekent, kunnen we volgens de auteur onder die axiale religies plaatsen. Een laatste, hardnekkige stuiptrekking, want we hebben duidelijk nood aan iets beters.
Die rijkdom aan ideeën en informatie vormt tegelijk een drempel. In het hoofdstuk Waar een wiel is, is een weg gaat Tom Hannes zodanig uitgebreid in op de rol van de strijdwagen en de automobiel, dat ik begon te twijfelen over de meerwaarde daarvan voor het geheel. Hier, en op nog enkele andere plaatsen, had wat mij betreft iets meer gesnoeid mogen worden. Want tenslotte moet je behoorlijk fit zijn om het laatste deel aan te kunnen. Datgene waar de zenboeddhist in Tom Hannes het hele boek door op aanstuurt, nl. een alternatieve zingeving voor ons antropoceen in de vorm van een moreel klimaatsysteem.
Doorheen het hele boek laat de auteur het zenboeddhisme doorsijpelen, meestal in de vorm van verrassende uitspraken van zen-meesters uit de traditie. Ook die traditie is aan herbronnen toe, zoals ze dat door de eeuwen heen altijd gedaan heeft al naargelang de omstandigheden. Tom Hannes ontwierp daarom een ingenieus, en toegegeven best complex systeem dat hij in de laatste 100 pagina's uit de doeken doet en dat hij KMK noemt, wat staat voor Kritieke Zone-Moreel Klimaatsysteem. Naast de zen-insteek krijgen daarin ook de ideeën van filosoof Bruno Latour een belangrijke rol toebedeeld en daarnaast het misschien wel sterkste beeld uit dit hele boek dat de flinterdunheid van onze thuis laat zien. Pakkender en kwetsbaarder dan de beroemde blue marble-foto, geeft bovenstaand schema van Alexandra Arènes die kritieke zone weer waarin alle leven op aarde zich afspeelt.
Tom Hannes noemt zijn KMK een blauwdruk, een oefening die ook vanuit andere dan zen-standpunten gemaakt kan worden. Er zijn immers nooit pasklare en complete antwoorden mogelijk, zeker niet in de onzekere en moeilijke tijden die we tegemoet gaan. Dat hij in zijn systeem uiterst grondig én behoedzaam tewerk gaat en minstens zoveel aandacht schenkt aan de valkuilen van meditatie, mindfulness en zen-houding, zorgt zeker voor een motiverende eye-opener. De praktijk zal echter nog wel wat doorzettingsvermogen vergen en een verdere studie van dat laatste hoofdstuk. De cirkel zal immers nooit rond zijn, laat staan perfect. Onderstaande enso laat dat in al zijn eenvoud zien. Ik ben nog niet klaar met dit boek.
June 9, 2025
Wat hebben de mythe van Oedipus en de sphinx, het boeddhisme, de klimaatverstoring, en AI met elkaar te maken? Tom Hannes slaagt er alweer in een fantastisch boek te schriiven waarin hij de werelden van de filosofie, de technologie en de kunst met elkaar verbindt. Hij leert ons dat meditatie zoveel meer wordt als ze plaats vindt binnen een moreel kader en dat autonomie geen betekenis heeft als ze niet in relatie tot de ander bestaat. Boeddhistische begrippen als leegte en interdependentie worden ons uitgelegd op een zeer begrijpbare wijze. De filosoof Tom Hannes heeft maar één doel, namelijk ons te brengen tot een nieuw antropoceen zingevingskader, en is daar meesterlijk in geslaagd.
October 15, 2025
Dit boek is verre van perfect. Naar het einde toe wordt er een raamwerk opgezet waar ik persoonlijk weinig mee heb — waarom met een nieuw ‘Procrustean bed’ het aloude ongrijpbare proberen te vangen? De werkelijkheid is flinterdun en glipt weg nog voor je zelfs nog maar een foto kunt maken, laat staan een raamwerk. Daar komt mijn bezwaar zowat op neer.
Toch geef ik welgemeend vijf sterren. Dit boek is zo nobel in zijn betrachting! En gezien de hoge ambitie - wie waagt het een nieuw ethisch systeem uit te werken? - schiet Hannes echt wel raak. Het boek dat je antwoorden oplevert of het boek dat je nieuwe vragen doet stellen, welk verkies je? Als je antwoord het tweede is, dan is dit boek misschien wel iets voor jou.
Toch geef ik welgemeend vijf sterren. Dit boek is zo nobel in zijn betrachting! En gezien de hoge ambitie - wie waagt het een nieuw ethisch systeem uit te werken? - schiet Hannes echt wel raak. Het boek dat je antwoorden oplevert of het boek dat je nieuwe vragen doet stellen, welk verkies je? Als je antwoord het tweede is, dan is dit boek misschien wel iets voor jou.
Read
November 11, 2025Waarom reageren we zo traag, ontoereikend, onwetend of ronduit afwijzend op de ecologische crisis die zich elke dag verder voltrekt? Dit boek stelt dat een zingevingscrisis mee aan de grondslag ligt. Tijdens het lezen geraakte bekend dat we ondertussen voor 7/9 planetaire grenzen in de gevarenzone zitten. Onze oude wereldbeelden veroorzaken ook mee de verbeeldingscrisis die maakt dat we er onvoldoende in slagen om een gezonde relatie te gaan met de Kritieke zone, dat dunne laagje aarde en atmosfeer rond onze planeet waarin alle en alleen leven mogelijk is. Afgeleid door door de dictatuur van dopamineshots en altijd onderweg naar nergens met een god die al lang is doodverklaard, is de zin van ons hele bestaan gereduceerd tot persoonlijke welness, want YOLO hé?
Aan de hand van verschillende afbeeldingen van Oedipus en de sfinks onderzoekt het al deze denkbeelden die hun oorsprong vinden in het holoceen (dat geologische tijdperk waarin de mensheid is groot geworden), en ontwikkeld Hannes een alternatieve, antropocene zingeving, die in een heel andere relatie cultiveert tussen de mens en andere actoren en meer past bij deze 'interessante tijden':
'De natuur' is noch een neutrale achtergrond, noch een godin, noch een domein van zuiverheid waarin alles fundamenteel in harmonie is. Die 'Natuur', die 'Gaia', hebben we in te wisselen voor het besef dat we op een fragiel velletje dat op de aardbol kleeft...
We moeten het verrassend veelkleurige beest in de bek kijken. Poreus en aanvaarden observeren wat zich voordoet, en tegelijkertijd doordrongen zijn van het besef dat elk van onze handelingen, keuzes en zelfs denkbeelden tot in een verre toekomst een verschil maken.
De auteur kan uitstekend schrijven, is erg belezen, vindt originele invalshoeken, legt boeiende verbanden en ontwikkeld een boodschap en analyse die me plausibel en zingevend lijkt. Desalniettemin, vond ik het vaak frustrerend om te lezen. Het boek is té veel: te veel weinigzeggende Zen-quotes, overdeterminatie van Oedipusbeelden, toevallige anekdotes, moeilijke woorden en uitweidingen van interessantigheden, die de vaart uit het boek nemen. Vooral in het vierde deel waarin hij zijn eigen ethiek naar voor schuift, was hij mij kwijt. Gelukkig, was er de conclusie die me er aan herinnerde wat ik juist heb gelezen. Het boek telt 400 effectieve pagina's (en daarna nog eens 50 bladzijden woordenlijst en voetnoten). Ik denk dat er vijfsterrenboek van 175 pagina's inzit, maar een strengere redactie zou volgens mij dit boek het grotere publiek geven dat het verdient.
Aan de hand van verschillende afbeeldingen van Oedipus en de sfinks onderzoekt het al deze denkbeelden die hun oorsprong vinden in het holoceen (dat geologische tijdperk waarin de mensheid is groot geworden), en ontwikkeld Hannes een alternatieve, antropocene zingeving, die in een heel andere relatie cultiveert tussen de mens en andere actoren en meer past bij deze 'interessante tijden':
'De natuur' is noch een neutrale achtergrond, noch een godin, noch een domein van zuiverheid waarin alles fundamenteel in harmonie is. Die 'Natuur', die 'Gaia', hebben we in te wisselen voor het besef dat we op een fragiel velletje dat op de aardbol kleeft...
We moeten het verrassend veelkleurige beest in de bek kijken. Poreus en aanvaarden observeren wat zich voordoet, en tegelijkertijd doordrongen zijn van het besef dat elk van onze handelingen, keuzes en zelfs denkbeelden tot in een verre toekomst een verschil maken.
De auteur kan uitstekend schrijven, is erg belezen, vindt originele invalshoeken, legt boeiende verbanden en ontwikkeld een boodschap en analyse die me plausibel en zingevend lijkt. Desalniettemin, vond ik het vaak frustrerend om te lezen. Het boek is té veel: te veel weinigzeggende Zen-quotes, overdeterminatie van Oedipusbeelden, toevallige anekdotes, moeilijke woorden en uitweidingen van interessantigheden, die de vaart uit het boek nemen. Vooral in het vierde deel waarin hij zijn eigen ethiek naar voor schuift, was hij mij kwijt. Gelukkig, was er de conclusie die me er aan herinnerde wat ik juist heb gelezen. Het boek telt 400 effectieve pagina's (en daarna nog eens 50 bladzijden woordenlijst en voetnoten). Ik denk dat er vijfsterrenboek van 175 pagina's inzit, maar een strengere redactie zou volgens mij dit boek het grotere publiek geven dat het verdient.
Displaying 1 - 4 of 4 reviews