Jump to ratings and reviews
Rate this book

Rywka. Śmierć ze złotym warkoczem

Rate this book
Fascynująca opowieść oparta na faktach – o bohaterstwie, zdradzie i walce o wolność, rzucająca nowe światło na interpretację wydarzeń minionej epoki.

Rywka Tajtelbaum, ps. Wanda, Żydówka, komunistka, zaangażowana w walkę o niepodległość Polski. Od 1942 r. członkini Polskiej Partii Robotniczej. Działała w Specgrupie Gwardii Ludowej. Uczestniczka wielu akcji bojowych i likwidacyjnych. Była żywą legendą już w czasie wojny – prawdziwa artystka śmierci, zabija jak duch, działa z precyzją i bez litości. O jej brawurze krążyły zdumiewające opowieści. Jej dwa warkocze do kolan były znakiem firmowym podziemia. W czasie PRL jej legenda odżyła, stała się jedną z czołowych komunistycznych bohaterek, potem o niej zapomniano. Autorka legendarnych słów: Jestem Żydówką i komunistką, moje miejsce wśród najbardziej aktywnych bojowników przeciw faszyzmowi, za honor mojego narodu i ludzkości.

Wójcik rekonstruuje jej historię na podstawie dostępnych opracowań i nowych źródeł historycznych, ale odkrywa przy tym nowe karty, pokazując brutalny konflikt w łonie polskiego podziemia: A gdy już zacząłem poznawać tę historię, okazało się, że aktywność bohaterki tej książki, to tylko czubek góry lodowej. Bo głębiej jest piekielnie pogmatwana historia warszawskiej okupacji. Jest prawda i fałsz, zmyślenie i mit a wszystko splątane i zamarznięte na kamień. Autor śledzi losy wszystkich postaci działających w Specgrupie Gwardii Ludowej, zadając pytania o infiltrację komunistycznych szeregów zarówno przez agentów Gestapo, jak i Armii Krajowej.

Na czym polegał konflikt wewnętrzny w PPR? Kto naprawdę stał za zabójstwem Marcelego Nowotki, założyciela i pierwszego sekretarza tej partii? Kto zdradził i dlaczego? Jak i dlaczego doszło do międzypartyjnej ugody i połączenia sił kontrwywiadów AK i GL? I jaka w tym wszystkim przypadła rola dziewczynie z warkoczami?

Zapierająca dech w piersiach lektura, od której nie sposób się oderwać.

384 pages, Paperback

First published May 15, 2024

Loading...
Loading...

About the author

Michał Wójcik

31 books6 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
1 (3%)
4 stars
12 (46%)
3 stars
11 (42%)
2 stars
2 (7%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
Profile Image for Anna.
266 reviews15 followers
Read
August 25, 2025
Z bólem serca porzucam tą książkę i pytam: co tu się stało?!
Michała Wójcika znam z genialnych książek literatury faktu, a tu już od samego początku nic nie gra, gdzie całość historii jest naprawdę z wielkim potencjałem.
Profile Image for Marko.
434 reviews17 followers
May 30, 2024
Pan Michał Wójcik jak zawsze, jak się "uczepi" tematu to go świetnie przedstawi. Cieszy mnie fakt, że kolejna osoba odżyła na kartkach książki i nie zostanie zapomniana gdzieś tam w archiwach...
Profile Image for mariuszowelektury.
551 reviews8 followers
January 4, 2025
Biografia Rywki Tajtelbaum znanej jako Wanda Witwicka służy autorowi do opowiedzenia o przedwojennych próbach asymilacji, antysemityzmu, historii komunistycznego ruchu oporu i o tym jak bardzo rzeczywistość wojenna rozjechała się z mitem głoszonym w czasach PRLu.

Topos Wandy Witwickiej powstał w 1946 r. jako alternatywa dla “Kamieni na szaniec” i tak funkcjonował do końca lat 60 tych, gdy antysemicka nagonka zmusiła wielu ludzi do emigracji. Potem, z racji żydowskiego pochodzenia, ale też przejęcia oficjalnej narracji przez opowieści z “Barw walki” Mieczysława Moczara, zapadła cisza. Jej działalność, osiągnięcia podważone zostały również w III RP jako niepasujące do mitologii narodowej, bo żydowskie pochodzenie, komunizowanie i mocno podkoloryzowana biografia w okresie PRLu, zacierająca granicę między faktem a zmyśleniem. W tym kontekście ciekawe jest spojrzenie na tą postać w przez pryzmat tworzenia biografii bohaterów z panteonu narodowego: Gilgamesz, Hektor, Roland, czy postacie z książki Kamińskiego.Zwycięzców nikt nie sądzi i jest trochę tak jak u Orwella, w “Roku 1984”. Kto ma władzę nad przeszłością, ten ma władzę nad przyszłością. Od niego zależy wybór bohaterów i ich mitologizowanie; spychanie w mrok historii tych, którzy z jakichkolwiek powodów nie pasują do legendy.

Ciekawe jest również to, o czym mowa w podtytule: “gry wojenne polskiego podziemia”. To również temat, o którym nie mówi się powszechnie: upadek wartości ludzkich, antysemityzm od prawa do lewa, różnego rodzaju grupy zbrojne mniej lub bardziej podporządkowane; rozgrywki polityczne między obozem londyńskim a komunistami przeradzające się w działania zbrojne, donosy do Gestapo przeciwko sobie; wzajemne szpiegowanie, rozpracowywanie, manipulowanie.

Polskie Państwo podziemne to nie był monolit wyłącznie heroicznych postaci, cechujących się etosem rycerskim. Bardzo dobrze widać to w tej książce.
Profile Image for אסי.
378 reviews1 follower
Read
February 6, 2026
♪ | Wspaniale, że taka książka powstała, że Rywka Tajtelbaum dostała szansę „zaistnienia” w ogólnej świadomości.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews