Wanneer op Hemelvaartsdag 2017 haar vader overlijdt, belandt Milouska Meulens in een depressie. De daaropvolgende jaren strandt haar tweede huwelijk en raakt ze haar baan kwijt. Als ook nog de pandemie toeslaat, besluit ze haar kinderen bij hun vader te laten en naar haar moeder te gaan. Ze kan niet meer.
Bij haar moeder mag ze schuilen, zonder schaamte voor het Grote Falen. Haar moeder, die een onbarmhartig verleden meetorst. Haar moeder, van wie ze leerde om zich groot te houden. ‘Laat ze nooit je pijn zien, Uka,’ zei ze altijd, ‘dan kunnen ze niet van je winnen.’ Haar moeder, die gebleven was toen haar vader het gezin in de steek liet en terugging naar Curaçao. Haar moeder, die voor het eerst echt in staat is om voor haar kind te zorgen.
Moederland is de zoektocht van een vrouw die alles kwijt is en die in de donkerste periode van haar leven wil weten wie ze echt is en waar ze thuis is: vaderland of moederland? Die vragen kan Meulens alleen beantwoorden als ze weet waar ze vandaan komt, waar haar moeder en vader vandaan komen, als ze stopt met vluchten, eindelijk de façade afbreekt en de schaamte trotseert. Met de antwoorden die ze vindt, begint het herstel.
Het boek is een heftig levensverhaal vol moeilijke periodes. Wat me het meest bijbleef is de vergevingsgezindheid van haar moeder, ondanks alles wat er gebeurd is. Dat vond ik indrukwekkend en ontroerend.
De schrijfstijl is erg persoonlijk en blijft dicht bij de ervaringen van Milouska zelf. Toch voelt het vaak meer feitelijk dan emotioneel, wat een zekere afstand creëert. Daarbij maakt het ontbreken van een duidelijke structuur het soms lastig om goed te volgen.
Wat me tijdens het lezen ook sterk opviel, is hoe alles rondom racisme doorwerkt. Niet alleen de discriminatie die zij en haar familie moesten ondergaan, maar ook de haat en uitsluiting die er vanuit hun kant tegenover anderen bestond. Het is pijnlijk om te zien hoe diep zulke vijandigheid geworteld kan zijn en hoe die zelfs wordt doorgegeven aan kinderen.
Wat het lezen voor mij verdiepend maakte, is dat ik onlangs op Bonaire ben geweest. Daardoor las ik dit boek met meer context en herkenning, zeker rond de thema’s van polarisatie en uitsluiting. Het zorgde voor een extra laag van meelevendheid.
Of ik het zou aanraden, hangt af van de lezer. Het is niet een boek dat je er zomaar bij pakt. Maar als je interesse hebt in haar levensverhaal en de bredere thema’s van racisme, familie en afkomst, dan kan het je zeker raken.
Ik had er vele malen meer van verwacht, mede gezien de lovende goodreads reviews. Ik had gehoopt op veel meer verdieping betreft de cultuurverschillen. Krachtige vrouw en boeiend levensverhaal, dat zeker, maar heel veel meer dan een opsomming en uiteenzetting daarvan vond ik het eerlijk gezegd niet.
Enkele passages die blijven hangen, naast vele andere: P8 Zij kregen een naam en toenaam en werden op die manier voornaam... P 97 Dankbaar voor de langverwachte neerslag dansten mijn ouders in de regen en poedelden wij met zeep en spons om hen heen. Met elke druppel viel het geluk neer. Nadien droogden we op in de zon terwijl mama het opgevangen water-voor de planten in de tuin en het huishouden- afdekte tegen muggen en vuil. Duurzaamheid was toen al heel gewoon, als je maar arm genoeg was om er de noodzaak van in te zien.
In Moederland gaat Milouska Meulens op zoek naar wie ze is en waar ze thuis is. Op het moment van schrijven is ze alles kwijt en heeft ze een zware depressie. Ze blikt terug op haar leven waarin ze samen met haar broers en zus steeds heen en weer gesleept werd door haar ouders. Een alcoholistische geweldadige vader mishandelt haar moeder zo erg dat ze op een haar na overleeft. De kinderen zijn nog heel jong maar wel getuige hiervan.
De gevolgen van deze onveilige jeugd: trauma en hechtingsproblemen halen Milouska steeds onderuit en ook zelf vlucht ze hiervan weg door zichzelf te verdoven of pijn te doen. Ook racisme en het je nergens thuisvoelen (niet op Curaçao en niet in Nederland) zijn thema's die een belangrijke rol spelen. Ik vond het niet altijd makkelijk.om.te lezen, ik vond het ook moeilijk om de Milouska die we kennen van o.a. het Jeugdjournaal te rijmen hiermee. Moedig en krachtig en onwaarschijnlijk hoe zij zich zo heeft kunnen ontwikkelen met zo'n jeugd. Indrukwekkend.
Ik heb dit boek geluisterd en dat kan ik heel erg aanbevelen! Het boek wordt voorgelezen door Milouska Meulens zelf. Ze ademt dit boek, weet precies wat ze wil benadrukken en wat niet en verklankt de "chew" van haar moeder en het Papiaments op een manier dat ik het nooit zou kunnen horen in mijn hoofd als ik het lees. Echt zo'n meerwaarde!
Het boek vertelt Milouska's verhaal. Een heftig levensverhaal met een traumatische jeugd en een ontworteld leven door gemis van haar geboortegrond maar daar ondertussen ook niet meer passen en het gewend raken aan de Hollandse grond zonder herkenning van mensen die op haar lijken.
In haar boek is ze open; over wat er is gebeurd, over hoe ze zich staande heeft gehouden en over hoe de opeenstapeling van dat alles uiteindelijk tot een depressie leidde. Én over heling; met kleine stapjes, in het ziekenhuisbed van haar moeder in het huisje van haar moeder en later in De Lievegoed en in de gemeenschap die zich aan haar openbaart in het licht van #blacklivesmatter.
Deze autobiografie is krachtig, kwetsbaar, open, inspirerend en leerzaam.
Moederland. Het land van haar moeder. Het land waar ze geboren werd en deels opgegroeid is. Het land waar ze als volwassene kortstondig naar terugkeerde. Curaçao.
Haar moeder. De vrouw die haar op de wereld zette. De vrouw die er niet altijd voor haar was. Maar wel op het moment dat ze na vele tegenslagen een depressie probeert door te komen.
Haar vader ook. Die haar moeder iets aandeed, en haar en broers en zus meermaals in de steek liet. Een trauma dat meermaals terug opduikt, moeilijk om te verwerken. De trauma’s ook die haar ouders beleefden en op een bepaalde manier ook doorgaven aan hun kinderen.
Het lot van een migrant te zijn ook, zich Zwart voelen, zich nergens helemaal thuis voelen, de impact van dat alles.
Bovenal: een zoektocht. En ook een ode aan haar moeder.
Bij momenten zeker mooi geschreven, al was het voor mij misschien net niet meeslepend genoeg (al kan ik de vinger niet op de precieze reden daarvan leggen).
Het boek maakt pijnlijk duidelijk hoe de sporen uit het verleden ons heden kunnen vormen. Hoe trauma's onze ouders hebben gevormd, die vervolgens ons weer vormen.
De verschillende verhaallijnen door elkaar heen maken het soms een tikkeltje lastig te volgen, soms zou ik willen dat er meer ingegaan was op bepaalde onderwerpen, maar al met al een ontroerend boek met een aantal pakkende quotes die me niet los laten.
Dat er achter Milouska zo'n zwaar verhaal schuil ging, had ik niet verwacht. Zo zie je maar dat de buitenkant niet weergeeft wat iemand aan de binnenkant voelt. Wat mag ze trots zijn op zichzelf en alles wat ze overwonnen heeft.
ik snap dat aan zelfmedelijden ontkomen zo goed als onmogelijk is wanneer er zo diep op depressie, trauma en racisme wordt ingegaan maar zwaar is het boek wel, alsnog krijgt milouska het voor elkaar dat je het boek in één keer uit wil lezen. positief verrast, prachtig boek
Heftig verhaal over femicide, verhuizen, zwart zijn in een wit land, het niet vergeven van een vader, een moeder die blijft geloven in een god die haar 'test'.
Deze zin raakte me het meest: "Overal ter wereld resoneert zwart met zwart: dwars door ellende en obstakels heen."
Prachtig, ontroerend en confronterend boek over de levensloop van iemand (latere BN’er) die opgroeit tussen twee werelden: Curaçao en Nederland. Absoluut een aanrader!