Nie wiem

by Filip Springer (Interviewer)

Filip Springer w czasie pandemicznych lockdownów zamykał się w szafie z telefonem w jednym ręku i dyktafonem w drugim, żeby w ciszy nagrywać wypowiedzi ludzi nauki i kultury, najwybitniejszych specjalistek i specjalistów w swoich dziedzinach. Zadawał im tylko jedno pytanie: czego Pan/Pani nie wie?

"Czuję, że mam powiedzieć coś mądrego o niewiedzy, a to jest sprzeczność." "Dobrze jest wiedzieć, czego nie powinniśmy wiedzieć." "Nie wiem, skąd się bierze dobro, skąd zło, i nigdy się nie dowiem." "Dlaczego musimy poruszać się w obrębie pojęć już znanych, nawet jeżeli chcemy powiedzieć coś nowego?" "Nie wiem, czy nie przekroczyliśmy już części punktów nieodwracalności." "Bardzo bym chciał się dowiedzieć, czy mój kot nie był przypadkiem wcieleniem mojego zmarłego taty." "W odróżnieniu od wiem, które wydaje mi się zamknięte i kończące rozmowę, trochę niebezpieczne, nie wiem jest otwarte i dużo bardziej wartościowe." "Gdybym wiedział, czego nie wiem, wiedziałbym już bardzo dużo."

Na pytania odpowiedzieli: Julia Fiedorczuk, Magda Heydel, Agnieszka Holland, Inga Iwasiów, Hanna Krall, Ewa Kuryłowicz, Ewa Łętowska, Anna Nacher, Janina Ochojska, Maria Poprzęcka, Aleksandra Przegalińska-Skierkowska, Anda Rottenberg, Anna Streżyńska, Edwin Bendyk, Michał Buchowski, Grzegorz Gorzelak, Jerzy Hausner, Zbigniew Karaczun, Ryszard Koziołek, Marek Krajewski, Andrzej Leder, Adam Leszczyński, Jarosław Mikołajewski, Zbigniew Mikołejko, Stanisław Obirek, Adam Ringer, Wilhelm Sasnal, Tadeusz Sławek, Łukasz Adam Turski, Andrzej Zybała.

Wypowiedzi ukazały się jako podcast Nie wiem w Audiotece.

Genres: Poland, Nonfiction

144 pages, Hardcover

First published June 18, 2024

About the author

Filip Springer (ur. 1982) — reporter i fotograf współpracujący z największymi polskimi tytułami prasowymi. Stypendysta Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2010) oraz programu Młoda Polska Narodowego Centrum Kultury (2012). Swoje prace prezentował na wystawach w Poznaniu, Warszawie, Łodzi, Gdyni, Lublinie i Jeleniej Górze. Jego reporterski debiut – książka Miedzianka. Historia znikania – znalazł się w finale Nagrody im. R. Kapuścińskiego za reportaż literacki 2011 i był nominowany do Nagrody Literackiej Gdynia 2012. Jest także finalistą Nagrody Literackiej Nike 2012 i laureatem trzeciej edycji konkursu stypendialnego dla młodych dziennikarzy im. Ryszarda Kapuścińskiego. 13 pięter to jego czwarta książka. Wcześniej ukazały się: Źle urodzone. Reportaże o architekturze PRL-u, Wanna z kolumnadą. Reportaże o polskiej przestrzeni i Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach.

Reviews

[Agnieszka Kalus · Rating 3 out of 5]

Podczas lockdownu Filip Springer rozmawiał z wieloma osobami, ekspertami w swoich dziedzinach, zadając wszystkim pytanie: Czego pan/pani nie wie. Książka jest zapisem odpowiedzi. I chociaż przeczytałam ją z zainteresowaniem, po paru tygodniach nie umiem przypomnieć sobie ani jednej rzeczy. To może świadczyć o mojej krótkiej pamięci albo o tym, że nie natknęłam się na nic odkrywczego/wstrząsającego/zaskakującego. Dla krótkotrwałej przyjemności.

[aksjo · Rating 3 out of 5]

– Co czytasz?
– Nie wiem.
– Jak to oceniasz?
–Nie wiem.
– A co wiesz?!
– Wiem, że nie wiem więcej niż wiem.
–Aha. A jak to będzie w skali na dziesięć?
  ***
Czego Pan/Pani nie wie?
Nie wiem jakim cytatem z mądrego człowieka mogłabym się wykpić od odpowiedzi. A może wiem? Może wiem tylko musiałabym nad tym głębiej pomyśleć. Często się na tym przyłapuję - mówię nie wiem a potem uświadamiam sobie, że jednak wiem albo mogłabym się dowiedzieć gdybym tylko poświęciła temu kilka myśli więcej. Dlaczego tego nie robię? Kusi by powiedzieć nie wiem ale hej przełammy trend. Nie robię tego z lenistwa. Nie robię tego ze strachu czego się dowiem o sobie, o świecie. Nie robię tego bo co jeśli ktoś wyśmieje to czego ostatecznie się dowiedziałam - że za mało, że za płytko.
Nie wiem bardzo wielu rzeczy. Nie wiem więcej niż wiem. Nie wiem czy mogłabym rzucić "wiem, że nic nie wiem" (najlepiej po łacinie), bo przecież nie wiem nawet co do końca Sokrates miał na myśli jak to mówił (i nie wiem jak to jest po łacinie). Przydałoby się o tym poczytać.
Nie wiem dużo. Wiem, że mogę się dowiedzieć. Wiem, że jak się dowiem to będę mieć szansę napisać mądrzejszą odpowiedź. A jak nie mądrzejszą to chociaż w ładniejszym stylu. To chyba całkiem budujące, prawda? Nie wiem.

[PijanaPoMalinach · Rating 4 out of 5]

Filip Springer w książce "Nie wiem" pyta znanych i lubianych o ich niewiedzę. Efekt jest fascynującym ćwiczeniem z filozofii.
Rozmowy autor przeprowadził w trakcie pandemii przez telefon z osobami, które posiadają wiedzę na różne tematy, wykształconymi, a jednak przekonanymi o tym, jak wiele rzeczy nie wiedzą.
Ci znani ludzie zachęcają czytelnika do ciągłego poszukiwania, pogłębiania wiedzy z różnych dziedzin oraz powiększania ciekawości na otaczający nas świat. Warto skoncentrować się na samorozwoju i posłuchać znanych ludzi...co mają do powiedzenia. Czerpać z tego mądrość. Warto pielęgnować sferę " nie wiem ".
Książka w formie krótkich esejów. Więc czyta się dosyć szybko.

[Marianna the Booklover · Rating 3 out of 5]

Fajne, choć trochę powtarzalne w pewnym momencie, bo wielu rozmówców Springera dochodzi do podobnych wniosków. Niektóre wypowiedzi były też dla mnie zbyt hermetyczne, bo osadzone ściśle w dziedzinie, którą dana osoba się zajmuje, a o której ja mało albo nic nie wiem (nomen omen). Nie sądzę, że ta książka zostanie ze mną na dłużej, ale czytałam w większości z zainteresowaniem.

[Aleksandra Gratka · Rating 5 out of 5]

"Nie wiem właściwie wszystkiego".
Mądra książka, skłaniająca do wielu przemyśleń. Mikołejko, Fiedorczuk, Koziołek, Krall, Rottenberg - zdecydowanie najlepsze opowieści.

[Gaba · Rating 4 out of 5]

Książka, która skłania do przemyśleń i pokazuję, że największe umysły też pewnych rzeczy nie wiedzą. I że to nic złego. Czasem niewiedza jest dobra.

[Ola LL · Rating 4 out of 5]

W świecie będącym coraz lepszą ilustracją efektu Krugera-Dunninga, takie refleksje to miły powiew świeżości. Opinie z cyklu ,,nie wiem, po co powstają takie książki” tylko potwierdzają, jak bardzo bywają potrzebne ;)
Jedyny minus to jakościowa niespójność wypowiedzi, podejrzewam, że w formie podcastu całość broniła się bardziej.

[Magdalena · Rating 1 out of 5]

Nie wiem… co autor chciał tą książka przekazać. Myślę, że równie dobrze mógł nie marnować ryz papieru i po prostu powiedzieć: wiele znanych osób wielu rzeczy nie wie. Jest w tej książce trochę autopromocji ukrytej pod płaszczykiem pokory, nieco wodolejstwa, nieco ciekawszych fragmentów, dużo znanych nazwisk. Nie miej jednak złudzeń czytelniku- ta książka to strata czasu jeśli pragniesz się czegoś sensownego dowiedzieć.

[ktulacz · Rating 3 out of 5]

Oczekiwałam trochę więcej.
Każdy ma inne postrzeganie zwrotu "nie wiem" i chyba zabrakło mi większej różnorodności w tym, czym zajmują się autorzy tych słów. Mimo to pozycja ciekawa, może za jakiś czas do niej wrócę i spróbuję ją lepiej zrozumieć.

[Urszula · Rating 1 out of 5]

Nie do końca rozumiem po co są takie książki... miło się słuchało, ale tak niewiele oryginalnej myśli pada z ust przepytywanych rozmówców. Na szczęście książka była dostępna w pakiecie Legimi, bo nie zapłaciłabym za nią. Jest OK, ale właśnie niewiele wniosła w moje życie niestety. Fajnie, że ludzie inteligentnie myślą o świecie, ale trochę zbyt sztampowo, w utartych schematach, których nie przełamują.

[Damian · Rating 2 out of 5]

Trochę szkoda papieru na takie broszurki.

[Iza · Rating 3 out of 5]

Czego nie wiemy? W dzisiejszych czasach wiedza jest na wyciągnięcie ręki, wystarczy wpisać w wyszukiwarkę jakieś hasło i po sekundzie mamy na nie miliony odpowiedzi. Tylko czy są to wiarygodne źródła? Czy nie zatracamy się w pysze uważając, że wiemy wszystko bądź wszystkiego możemy się dowiedzieć?

[Weronika Osiak · Rating 5 out of 5]

Idealna książka dla warszawskich intelektualistów, tak zwanej warstwy inteligenckiej.
(A jeśli mam coś dodać od siebie, to rozdział prof. Koziołka zmienił coś w moim mózgu nieodwracalnie)

[Patrycja Górczak · Rating 3 out of 5]

Ze 3 osoby odpowiedziały na pytanie zadane przez Springera ("Czego Pan_ nie wie?")
Reszta popłynęła i ciężko mi się to czytało