What do you think?
Rate this book
Gedeelde grond
Het verhaal blijft boeien: Rzoska is de kleinzoon van een Vlaamse oostfronter en een Poolse vrijheidsstrijder. Met alle familieverhalen die daaraan vasthangen. Wat blijft er over van die verhalen wanneer ze langs de historische bronnen worden gelegd? Wat vertelde Paul op zijn naoorlogs strafproces? Wat schreef Stefan in zijn naturalisatiedossier?
Aan de hand van nooit eerder geconsulteerde stukken uit binnen- en buitenland reconstrueert historicus Björn Rzoska nauwgezet het oorlogstraject van zijn beide grootvaders en hoe ze op slechts een boogscheut van elkaar in Waasmunster gingen wonen. Zijn persoonlijke zoektocht levert niet alleen verrassende inzichten op, maar dwingt hem om een pak familieverhalen bij te stellen. Hoe gevoelig ook, Rzoska doet dat zonder taboes.
Gedeelde grond toont treffend hoe gewone mensen het grote verhaal van de Tweede Wereldoorlog beleefden en meeschreven. Rzoska geeft inzicht hoe hij daar als kleinzoon vandaag naar kijkt. En hoe de verhalen van zijn grootvaders vandaag jammer genoeg nog steeds actueel zijn.
Rzoska bezoekt enkele van de plaatsen die bepalend waren voor het verhaal van zijn familie: Lalkowy en Wroclaw in Polen, Montormel in Normandië. Zijn zoektocht eindigt dicht bij huis.
Aan de hand van nooit eerder geconsulteerde stukken uit binnen- en buitenland reconstrueert historicus Björn Rzoska nauwgezet het oorlogstraject van zijn beide grootvaders en hoe ze op slechts een boogscheut van elkaar in Waasmunster gingen wonen. Zijn persoonlijke zoektocht levert niet alleen verrassende inzichten op, maar dwingt hem om een pak familieverhalen bij te stellen. Hoe gevoelig ook, Rzoska doet dat zonder taboes.
Gedeelde grond toont treffend hoe gewone mensen het grote verhaal van de Tweede Wereldoorlog beleefden en meeschreven. Rzoska geeft inzicht hoe hij daar als kleinzoon vandaag naar kijkt. En hoe de verhalen van zijn grootvaders vandaag jammer genoeg nog steeds actueel zijn.
Rzoska bezoekt enkele van de plaatsen die bepalend waren voor het verhaal van zijn familie: Lalkowy en Wroclaw in Polen, Montormel in Normandië. Zijn zoektocht eindigt dicht bij huis.
224 pages, Hardcover
First published April 15, 2024
3 people are currently reading
108 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 17 of 17 reviews
June 20, 2024
Recensie Volkskunde 126-2 (2024)
Een biografie schrijven is altijd dansen op een slappe koord. Wat je ook schrijft – al dan niet gebaseerd op (gesproken of geschreven) documenten – er zijn altijd mensen die zullen beweren dat er zaken niet kloppen, opgeklopt of zelfs onoorbaar zijn. Er zijn ook altijd mensen die vinden dat je best de dingen laat zoals ze zijn. Geen nieuws is goed nieuws. Of – om in de context van de beschreven tijd te blijven – Im Westen nichts Neues. Björn Rzoska, ooit secretaris van dit tijdschrift, was zich maar al te goed bewust van het bovenstaande. Hij kende alle valkuilen en mogelijke persoonlijke aanvallen bij de publicatie van Gedeelde grond, ook binnen zijn eigen familie. Commentaren op Facebook zijn daar voldoende bewijs van. Hij moest dansen op een slappe koord en tegelijkertijd twee borden draaiende houden.
Voor de historicus Rzoska was er echter geen andere weg naar de waarheid, naar de onthulling van een toegedekt verleden. Een grotere tegenstelling tussen het verleden van zijn beide grootvaders lijkt nauwelijks denkbaar. Zijn Vlaamse grootvader Paul was een oostfronter die uit idealisme tegen de communisten ging vechten, terwijl zijn andere grootvader Stefan een Poolse vrijheidsstrijder was. Althans, dit was het verhaal dat werd overgeleverd, maar tegelijkertijd werd toegedekt met een lappendeken van mysterieuze stilzwijgendheid. De zoektocht van de auteur brengt hem in Polen, Oekraïne en Frankrijk en resulteert plots in een heel andere familiegeschiedenis dan wat daarvoor werd verteld. Een ontluisterende trip in het verleden van twee geliefde grootvaders.
Dat is net het unieke aan dit boek dat op de kaft als literaire non-fictie wordt gecatalogeerd. Twee grootvaders die je graag hebt gezien, maar die je tegen het licht van de realiteit toch anders ziet dan de opa’s die je hebt gekend. Rzoska presenteert dit verhaal in korte hoofdstukjes aan het lezerspubliek, waardoor het vormelijk wel wat op een roman lijkt, maar vooral vaart in het onderzoek brengt en niet als een droge opsomming van feiten overkomt.
Het was in ieder geval geen sinecure om het oorlogstraject van de beide mannen in kaart te brengen. Het taalprobleem (Pools), de gesloten bronnen en natuurlijk ook de afwezigheid van de twee belangrijkste overleden getuigen, opa Paul en opa Stefan. Beetje bij beetje ontrafelt hij de beide verhalen en komt hij terecht op de gedeelde grond in Waasmunster.
Neen, Stefan Rzoska was geen Poolse vrijheidsstrijder, maar een jongeman die vooral onder de radar wou blijven en uiteindelijk toetrad tot de Polish guards, Poolse vluchtelingen die zich vooral bezighielden met de bewaking van militaire depots. De grootvader is plots geen held meer die vocht voor de vrijheid van onze wereld, maar een gewone man die weg wou van het land waartoe hij niet meer wilde behoren en een administratieve strijd leverde om tot Belg te worden genaturaliseerd.
Neen, Paul Rumes was niet de idealistische Vlaamse jongen die aan het oostfront de communisten ging bevechten. Wel integendeel, hij was een overtuigde nationaalsocialist die zich vanaf het begin bij de Waffen-SS aansloot en die bijna zonder onderbreking aan het front was. In Polen en Oekraïne, maar ook in Frankrijk, wat meteen het bewijs is dat het niet om naïef idealisme ging. Door onderduiking en verdoezeling van de feiten blijft van een oorspronkelijke terdoodveroordeling een eerder korte gevangenisstraf over.
In beide gevallen zijn het de harde feiten die het verleden inhalen en oude wonden weer openrijten en er ook nieuwe bijmaken. Want de historicus Rzoska overstijgt hier de familiebanden en documenteert haarfijn – voor zover mogelijk – het verleden en publiceert dat ook. Zonder franje of misplaatste familiegevoelens. De geschiedenis blijft niet, zoals dat waarschijnlijk wel vaker het geval is, binnenskamers, maar wordt door die publicatie een voorbeeldcasus voor de vele andere gevallen in Vlaanderen. Als familielid moet dat een moeilijke evenwichtsoefening geweest zijn, waarbij die dualiteit tussen zijn relatie als kleinzoon en zijn opleiding als historicus voortdurend op de proef werd gesteld. Met telkens de vraag wat de familie ervan zou vinden. Maar een test waarin Rzoska met brio is geslaagd. Hij stelt vast en analyseert, hij vergoelijkt niets, maar oordeelt en veroordeelt ook niet. De jarenlang volgehouden leugen wordt door ernstig onderzoek in waarheid getransformeerd. Dit kan een helend effect hebben, niet enkel bij (een deel van) de familie van de auteur, maar misschien ook wel in gelijkaardige gevallen van collaboratie.
Het werk van Rzoska legt ongewild ook een pijnpunt in het hedendaagse geschiedenisonderzoek bloot. Daarin wordt orale geschiedenis een grote rol toebedeeld. Terecht overigens. Maar de geschiedenis van Rzoskas beide opa’s bewijst dat je heel voorzichtig en kritisch moet omgaan met dergelijke bronnen en de mogelijke motieven van de verteller haarscherp moet onderzoeken. Naast mogelijke onbewuste en ongewilde trous de mémoire, verwisselingen, anachronismen en foute herinneringen enerzijds, heb je ook de gewilde en bewuste verdraaiing en verdringing van het verleden. Zonder de bijkomende speurtocht van Rzoska waren we bij dat laatste – de beperkte orale overlevering – blijven hangen, de waarheid van de beide grootvaders zoals zij die probeerden te construeren om de realiteit van het verleden te vergeten. Daardoor is het boek ook een waarschuwing voor al te voortvarende conclusies bij het registreren van orale verhalen.
De moed van Björn Rzoska heeft geleid tot een merkwaardig boek dat alle lof verdient en als voorbeeld kan gelden, zowel inhoudelijk als vormelijk, om moeilijke geschiedenis toegankelijk te maken. Die moed van de historicus blijkt ook door zijn pleidooi om vergeving, iets wat hem als politicus en fractieleider van Groen in een moeilijke spreidstand bracht en zijn exit uit de nationale politiek kan verklaren.
Een biografie schrijven is altijd dansen op een slappe koord. Wat je ook schrijft – al dan niet gebaseerd op (gesproken of geschreven) documenten – er zijn altijd mensen die zullen beweren dat er zaken niet kloppen, opgeklopt of zelfs onoorbaar zijn. Er zijn ook altijd mensen die vinden dat je best de dingen laat zoals ze zijn. Geen nieuws is goed nieuws. Of – om in de context van de beschreven tijd te blijven – Im Westen nichts Neues. Björn Rzoska, ooit secretaris van dit tijdschrift, was zich maar al te goed bewust van het bovenstaande. Hij kende alle valkuilen en mogelijke persoonlijke aanvallen bij de publicatie van Gedeelde grond, ook binnen zijn eigen familie. Commentaren op Facebook zijn daar voldoende bewijs van. Hij moest dansen op een slappe koord en tegelijkertijd twee borden draaiende houden.
Voor de historicus Rzoska was er echter geen andere weg naar de waarheid, naar de onthulling van een toegedekt verleden. Een grotere tegenstelling tussen het verleden van zijn beide grootvaders lijkt nauwelijks denkbaar. Zijn Vlaamse grootvader Paul was een oostfronter die uit idealisme tegen de communisten ging vechten, terwijl zijn andere grootvader Stefan een Poolse vrijheidsstrijder was. Althans, dit was het verhaal dat werd overgeleverd, maar tegelijkertijd werd toegedekt met een lappendeken van mysterieuze stilzwijgendheid. De zoektocht van de auteur brengt hem in Polen, Oekraïne en Frankrijk en resulteert plots in een heel andere familiegeschiedenis dan wat daarvoor werd verteld. Een ontluisterende trip in het verleden van twee geliefde grootvaders.
Dat is net het unieke aan dit boek dat op de kaft als literaire non-fictie wordt gecatalogeerd. Twee grootvaders die je graag hebt gezien, maar die je tegen het licht van de realiteit toch anders ziet dan de opa’s die je hebt gekend. Rzoska presenteert dit verhaal in korte hoofdstukjes aan het lezerspubliek, waardoor het vormelijk wel wat op een roman lijkt, maar vooral vaart in het onderzoek brengt en niet als een droge opsomming van feiten overkomt.
Het was in ieder geval geen sinecure om het oorlogstraject van de beide mannen in kaart te brengen. Het taalprobleem (Pools), de gesloten bronnen en natuurlijk ook de afwezigheid van de twee belangrijkste overleden getuigen, opa Paul en opa Stefan. Beetje bij beetje ontrafelt hij de beide verhalen en komt hij terecht op de gedeelde grond in Waasmunster.
Neen, Stefan Rzoska was geen Poolse vrijheidsstrijder, maar een jongeman die vooral onder de radar wou blijven en uiteindelijk toetrad tot de Polish guards, Poolse vluchtelingen die zich vooral bezighielden met de bewaking van militaire depots. De grootvader is plots geen held meer die vocht voor de vrijheid van onze wereld, maar een gewone man die weg wou van het land waartoe hij niet meer wilde behoren en een administratieve strijd leverde om tot Belg te worden genaturaliseerd.
Neen, Paul Rumes was niet de idealistische Vlaamse jongen die aan het oostfront de communisten ging bevechten. Wel integendeel, hij was een overtuigde nationaalsocialist die zich vanaf het begin bij de Waffen-SS aansloot en die bijna zonder onderbreking aan het front was. In Polen en Oekraïne, maar ook in Frankrijk, wat meteen het bewijs is dat het niet om naïef idealisme ging. Door onderduiking en verdoezeling van de feiten blijft van een oorspronkelijke terdoodveroordeling een eerder korte gevangenisstraf over.
In beide gevallen zijn het de harde feiten die het verleden inhalen en oude wonden weer openrijten en er ook nieuwe bijmaken. Want de historicus Rzoska overstijgt hier de familiebanden en documenteert haarfijn – voor zover mogelijk – het verleden en publiceert dat ook. Zonder franje of misplaatste familiegevoelens. De geschiedenis blijft niet, zoals dat waarschijnlijk wel vaker het geval is, binnenskamers, maar wordt door die publicatie een voorbeeldcasus voor de vele andere gevallen in Vlaanderen. Als familielid moet dat een moeilijke evenwichtsoefening geweest zijn, waarbij die dualiteit tussen zijn relatie als kleinzoon en zijn opleiding als historicus voortdurend op de proef werd gesteld. Met telkens de vraag wat de familie ervan zou vinden. Maar een test waarin Rzoska met brio is geslaagd. Hij stelt vast en analyseert, hij vergoelijkt niets, maar oordeelt en veroordeelt ook niet. De jarenlang volgehouden leugen wordt door ernstig onderzoek in waarheid getransformeerd. Dit kan een helend effect hebben, niet enkel bij (een deel van) de familie van de auteur, maar misschien ook wel in gelijkaardige gevallen van collaboratie.
Het werk van Rzoska legt ongewild ook een pijnpunt in het hedendaagse geschiedenisonderzoek bloot. Daarin wordt orale geschiedenis een grote rol toebedeeld. Terecht overigens. Maar de geschiedenis van Rzoskas beide opa’s bewijst dat je heel voorzichtig en kritisch moet omgaan met dergelijke bronnen en de mogelijke motieven van de verteller haarscherp moet onderzoeken. Naast mogelijke onbewuste en ongewilde trous de mémoire, verwisselingen, anachronismen en foute herinneringen enerzijds, heb je ook de gewilde en bewuste verdraaiing en verdringing van het verleden. Zonder de bijkomende speurtocht van Rzoska waren we bij dat laatste – de beperkte orale overlevering – blijven hangen, de waarheid van de beide grootvaders zoals zij die probeerden te construeren om de realiteit van het verleden te vergeten. Daardoor is het boek ook een waarschuwing voor al te voortvarende conclusies bij het registreren van orale verhalen.
De moed van Björn Rzoska heeft geleid tot een merkwaardig boek dat alle lof verdient en als voorbeeld kan gelden, zowel inhoudelijk als vormelijk, om moeilijke geschiedenis toegankelijk te maken. Die moed van de historicus blijkt ook door zijn pleidooi om vergeving, iets wat hem als politicus en fractieleider van Groen in een moeilijke spreidstand bracht en zijn exit uit de nationale politiek kan verklaren.
May 14, 2024
Een heuse prestatie! Hier moet heel wat opzoekingswerk aan te pas gekomen zijn. Je moet bovendien nog weten waar je moet zoeken, welke bronnen je moet aanspreken. En natuurlijk ook medewerking krijgen van andere familieleden. Geen evidentie in dit geval.
Het boek is een indrukwekkend relaas van de zoektocht van auteur Björn Rzoska, bekend uit de nationale politiek, die hij recent verlaten heeft, naar familegeheimen uit de Tweede Wereldoorlog. Waarbij niets is zoals het oorspronkelijk leek. Of toch niet helemaal.
Met een heel persoonlijke toets en uitstekend geschreven in een directe, quasi parlando stijl. En talrijke verwijzingen naar andere historische én literaire publicaties. De kaft omschrijft het boek als “Literaire non-fictie”. Die opzet is zeker geslaagd!
Het boek is een indrukwekkend relaas van de zoektocht van auteur Björn Rzoska, bekend uit de nationale politiek, die hij recent verlaten heeft, naar familegeheimen uit de Tweede Wereldoorlog. Waarbij niets is zoals het oorspronkelijk leek. Of toch niet helemaal.
Met een heel persoonlijke toets en uitstekend geschreven in een directe, quasi parlando stijl. En talrijke verwijzingen naar andere historische én literaire publicaties. De kaft omschrijft het boek als “Literaire non-fictie”. Die opzet is zeker geslaagd!
July 19, 2024
‘In oorlogen sneuvelt de waarheid als eerste’ (Aischylos)
Historicus Björn Rzoska reconstrueerde nauwgezet het oorlogstraject van zijn beide grootvaders. Hij was altijd in de veronderstelling geweest dat de ene grootvader een Vlaamse oostfronter was geweest en de andere een Poolse vrijheidsstrijder. Want zo werd het in de familie verteld.
Rzoska raadpleegde nooit eerder geconsulteerde stukken uit binnen- en buitenlandse archieven en hij kwam tot de vaststelling dat de historische bronnen een ander “oorlogsverhaal” vertelden. Aan het einde van het boek blijft niets van de verhalen van beide grootvaders overeind.
De auteur beschrijft enkele van de plaatsen die bepalend waren voor het verhaal van zijn familie: Lalkowy en Breslau in Polen, Montormel in Normandië. Zijn zoektocht eindigt dicht bij huis, in Waasmunster, waar beide grootvaders op een boogscheut van elkaar gingen wonen. Vandaar de titel: gedeelde grond.
Beide grootvaders verschilden niet alleen in hun politieke keuzes, maar waren ook tegenpolen wat hun karakter betreft.
In zijn familie is niet iedereen onverdeeld tevreden met het boek, zegt Rzoska, Hij heeft nog getwijfeld of het boek wel moest geschreven worden, maar de historicus in hem heeft het gehaald. De verhalen van beide grootvaders blijken bovendien nog steeds relevant in onze hedendaagse maatschappij.
Historicus Björn Rzoska reconstrueerde nauwgezet het oorlogstraject van zijn beide grootvaders. Hij was altijd in de veronderstelling geweest dat de ene grootvader een Vlaamse oostfronter was geweest en de andere een Poolse vrijheidsstrijder. Want zo werd het in de familie verteld.
Rzoska raadpleegde nooit eerder geconsulteerde stukken uit binnen- en buitenlandse archieven en hij kwam tot de vaststelling dat de historische bronnen een ander “oorlogsverhaal” vertelden. Aan het einde van het boek blijft niets van de verhalen van beide grootvaders overeind.
De auteur beschrijft enkele van de plaatsen die bepalend waren voor het verhaal van zijn familie: Lalkowy en Breslau in Polen, Montormel in Normandië. Zijn zoektocht eindigt dicht bij huis, in Waasmunster, waar beide grootvaders op een boogscheut van elkaar gingen wonen. Vandaar de titel: gedeelde grond.
Beide grootvaders verschilden niet alleen in hun politieke keuzes, maar waren ook tegenpolen wat hun karakter betreft.
In zijn familie is niet iedereen onverdeeld tevreden met het boek, zegt Rzoska, Hij heeft nog getwijfeld of het boek wel moest geschreven worden, maar de historicus in hem heeft het gehaald. De verhalen van beide grootvaders blijken bovendien nog steeds relevant in onze hedendaagse maatschappij.
May 19, 2024
Eerlijk verslag van een moeilijke (en herkenbare) zoektocht naar het pekzwarte collaboratieverleden van zijn Vlaamse grootvader. Niet alle collaboratie was zo idealistisch Vlaams als de mainstream Vlaams-nationalisten ons doen geloven. Wat door de historici
De geschiedenis van zijn Poolse grootvader is minder spectaculair maar werpt toch een, voor mij althans, verrassend licht op hoe vluchtelingen hun verhaal moeten aanpassen om in het gewenste land te kunnen verblijven. Nog steeds actueel.
Goed en boeiend geschreven. De Vlaamse getuigenissenliteratuur over de collaboratie is er een sterk boek rijker door.
De geschiedenis van zijn Poolse grootvader is minder spectaculair maar werpt toch een, voor mij althans, verrassend licht op hoe vluchtelingen hun verhaal moeten aanpassen om in het gewenste land te kunnen verblijven. Nog steeds actueel.
Goed en boeiend geschreven. De Vlaamse getuigenissenliteratuur over de collaboratie is er een sterk boek rijker door.
September 28, 2024
Ik heb dit boek gelezen van zodra ik wist dat het gepubliceerd was. Björn is een goede vriend en ik wist dat hij dit boek aan het schrijven was, met veel twijfel en schroom, maar ook met een zekere vastberadenheid. Björn de kleinzoon die voortdurend heeft geworsteld met Björn de historicus. Deze laatste heeft het pleit evenwel gewonnen. Het oordeel over zijn beide grootvaders is streng en toch liefdevol, maar het ganse schrijfproces is overduidelijk cathartisch geweest. Het boek zelf leest als een thriller, als een knap staaltje onderzoeksjournalistiek. Historische non-fictie en toch literair zeer geslaagd, goed gedaan! Bardzo gratuluję Björn.
October 28, 2024
Heel straf verhaal, ontluisterend en heel moedig van schrijver Björn Rzoska om dit familie verhaal neer te schrijven, zegt heel veel over onze maatschappij vandaag…. En dit zijn verhalen die moeten verteld worden !
May 25, 2024
Ben zeer onder de indruk van dit boek.
May 28, 2024
Toch wel moeilijk verhaal met zware inhoud. Nodig om er je aandacht voor de volle 100% bij te houden. Zeker waard om te lezen en geschreven.
August 8, 2024
Aangrijpend familieverhaal over collaboratie en verzet!
Gedeelde grond van Björn Rzoska is een bijzonder boek dat enerzijds op een diepgaande wijze en anderzijds op een heel persoonlijke manier inzicht biedt in de Tweede Wereldoorlog, gezien door de ogen van de auteur die zijn eigen familiegeschiedenis weergeeft.
Björn Rzoska is historicus en een bekende Belgische politicus, die zijn expertise gebruikt heeft om de verhalen van zijn grootvaders, Paul en Stefan, te onderzoeken en te reconstrueren. Het resultaat is een heel boeiend en gelaagd verhaal dat zowel informatief als emotioneel rijk is.
Het boek begint met de verhalen van Rzoska’s twee grootvaders.
De Vlaamse grootvader Paul diende aan het oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Poolse grootvader Stefan was actief in het verzet tegen de bezetter.
Deze twee mannen, die tijdens de oorlog elk hun eigen pad volgden, kwamen na de oorlog op relatief korte afstand van elkaar te wonen in Waasmunster.
In zijn boek volgen we de zoektocht van de auteur naar antwoorden over de levens en de keuzes die zijn grootvaders maakten.
Rzoska’s onderzoek is grondig en wordt ondersteund door een zorgvuldige verzameling documenten en bronnen, waaronder naoorlogse strafprocessen en naturalisatiedossiers. Zijn zoektocht heeft hem naar belangrijke plaatsen in Polen gebracht, zoals Lalkowy en Wroclaw, waar hij de achtergrond van zijn Poolse grootvader kon onderzoeken en onder de loep nemen. Daarnaast bezocht hij ook een cruciale locatie in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Normandië: Montormel. Door deze reizen en onderzoeken heeft de auteur gepoogd een helder en accuraat beeld te schetsen over zijn grootvaders en de impact van hun daden op hun levens en die van hun families.
De manier waarop Rzoska persoonlijke verhalen en historische feiten verweeft, maakt zijn boek heel bijzonder. Het boek biedt niet alleen een diepgaand historisch overzicht, maar maakt de geschiedenis ook toegankelijk en herkenbaar door het persoonlijke perspectief.
De auteur is er mijns inziens goed in geslaagd om de menselijke kant van de geschiedenis te belichten, waardoor de lezer niet alleen iets te weten komt over de historische feiten, maar ook de emotionele en morele uitdagingen begrijpt waarmee gewone mensen tijdens de oorlog werden geconfronteerd.
De schrijfstijl van Rzoska is helder en onderhoudend, wat het boek niet alleen informatief maar ook prettig leesbaar maakt. Hij presenteert complexe historische en juridische details op een manier die begrijpelijk is voor een heel breed publiek. Daardoor is het boek heel toegankelijk voor lezers die geen geschiedkundigen zijn, maar wel geïnteresseerd zijn in de impact van historische gebeurtenissen op individuen en gezinnen.
Wat ik ook een heel sterk punt vond, is de emotionele diepgang die hij in zijn onderzoek heeft gelegd. De zoektocht naar de waarheid over zijn grootvaders is een persoonlijke reis, waarbij de auteur de bredere thema’s van verzoening, identiteit en de erfenis van oorlog ruim belicht.
Ik werd als lezer uiteindelijk uitgedaagd om na te denken over hoe het verleden de levens van gewone mensen heeft gevormd en hoe de echo’s van die ervaringen nog steeds voelbaar zijn in het heden.
Dit boek is een waardevolle bijdrage aan de oorlogsgebeurtenissen door de persoonlijke verhalen van Rzoska’s grootvaders te verbinden met de grotere historische context van de Tweede Wereldoorlog. Het boek geeft mijns inziens zeker een vernieuwende kijk op de oorlog door de menselijke ervaringen en keuzes van individuen te belichten en geeft ook een idee hoe deze persoonlijke verhalen kunnen afwijken van de officiële historische vertellingen.
Gedeelde grond is een meeslepende verkenning van hoe persoonlijke en historische verhalen met elkaar verweven zijn. Het biedt een waardevolle en ontroerende kijk op de impact van de Tweede Wereldoorlog op de levens van gewone mensen en hun families. Of je nu een geschiedenisliefhebber bent of gewoon op zoek bent naar een goed geschreven, emotioneel geladen verhaal, ik vond dit boek zowel informatieve diepgang als persoonlijke betekenis hebben.
Achterin het boek werd een bronnenregister opgenomen en een interessante bibliografie.
Dit boek is een aanrader voor iedereen geïnteresseerd in de manieren waarop het verleden doorwerkt in het heden en hoe persoonlijke verhalen de grote lijnen van de geschiedenis kunnen verlichten.
Meer interessante recensies zijn te lezen op www.indeboekenkast.com
Gedeelde grond van Björn Rzoska is een bijzonder boek dat enerzijds op een diepgaande wijze en anderzijds op een heel persoonlijke manier inzicht biedt in de Tweede Wereldoorlog, gezien door de ogen van de auteur die zijn eigen familiegeschiedenis weergeeft.
Björn Rzoska is historicus en een bekende Belgische politicus, die zijn expertise gebruikt heeft om de verhalen van zijn grootvaders, Paul en Stefan, te onderzoeken en te reconstrueren. Het resultaat is een heel boeiend en gelaagd verhaal dat zowel informatief als emotioneel rijk is.
Het boek begint met de verhalen van Rzoska’s twee grootvaders.
De Vlaamse grootvader Paul diende aan het oostfront tijdens de Tweede Wereldoorlog en de Poolse grootvader Stefan was actief in het verzet tegen de bezetter.
Deze twee mannen, die tijdens de oorlog elk hun eigen pad volgden, kwamen na de oorlog op relatief korte afstand van elkaar te wonen in Waasmunster.
In zijn boek volgen we de zoektocht van de auteur naar antwoorden over de levens en de keuzes die zijn grootvaders maakten.
Rzoska’s onderzoek is grondig en wordt ondersteund door een zorgvuldige verzameling documenten en bronnen, waaronder naoorlogse strafprocessen en naturalisatiedossiers. Zijn zoektocht heeft hem naar belangrijke plaatsen in Polen gebracht, zoals Lalkowy en Wroclaw, waar hij de achtergrond van zijn Poolse grootvader kon onderzoeken en onder de loep nemen. Daarnaast bezocht hij ook een cruciale locatie in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Normandië: Montormel. Door deze reizen en onderzoeken heeft de auteur gepoogd een helder en accuraat beeld te schetsen over zijn grootvaders en de impact van hun daden op hun levens en die van hun families.
De manier waarop Rzoska persoonlijke verhalen en historische feiten verweeft, maakt zijn boek heel bijzonder. Het boek biedt niet alleen een diepgaand historisch overzicht, maar maakt de geschiedenis ook toegankelijk en herkenbaar door het persoonlijke perspectief.
De auteur is er mijns inziens goed in geslaagd om de menselijke kant van de geschiedenis te belichten, waardoor de lezer niet alleen iets te weten komt over de historische feiten, maar ook de emotionele en morele uitdagingen begrijpt waarmee gewone mensen tijdens de oorlog werden geconfronteerd.
De schrijfstijl van Rzoska is helder en onderhoudend, wat het boek niet alleen informatief maar ook prettig leesbaar maakt. Hij presenteert complexe historische en juridische details op een manier die begrijpelijk is voor een heel breed publiek. Daardoor is het boek heel toegankelijk voor lezers die geen geschiedkundigen zijn, maar wel geïnteresseerd zijn in de impact van historische gebeurtenissen op individuen en gezinnen.
Wat ik ook een heel sterk punt vond, is de emotionele diepgang die hij in zijn onderzoek heeft gelegd. De zoektocht naar de waarheid over zijn grootvaders is een persoonlijke reis, waarbij de auteur de bredere thema’s van verzoening, identiteit en de erfenis van oorlog ruim belicht.
Ik werd als lezer uiteindelijk uitgedaagd om na te denken over hoe het verleden de levens van gewone mensen heeft gevormd en hoe de echo’s van die ervaringen nog steeds voelbaar zijn in het heden.
Dit boek is een waardevolle bijdrage aan de oorlogsgebeurtenissen door de persoonlijke verhalen van Rzoska’s grootvaders te verbinden met de grotere historische context van de Tweede Wereldoorlog. Het boek geeft mijns inziens zeker een vernieuwende kijk op de oorlog door de menselijke ervaringen en keuzes van individuen te belichten en geeft ook een idee hoe deze persoonlijke verhalen kunnen afwijken van de officiële historische vertellingen.
Gedeelde grond is een meeslepende verkenning van hoe persoonlijke en historische verhalen met elkaar verweven zijn. Het biedt een waardevolle en ontroerende kijk op de impact van de Tweede Wereldoorlog op de levens van gewone mensen en hun families. Of je nu een geschiedenisliefhebber bent of gewoon op zoek bent naar een goed geschreven, emotioneel geladen verhaal, ik vond dit boek zowel informatieve diepgang als persoonlijke betekenis hebben.
Achterin het boek werd een bronnenregister opgenomen en een interessante bibliografie.
Dit boek is een aanrader voor iedereen geïnteresseerd in de manieren waarop het verleden doorwerkt in het heden en hoe persoonlijke verhalen de grote lijnen van de geschiedenis kunnen verlichten.
Meer interessante recensies zijn te lezen op www.indeboekenkast.com
May 8, 2024
Een moedig boek over het zwijgen dat een familie ten deel viel over een oorlogsverleden dat opgefleurd, ingekleurd en van zijn heftigheden werd ontdaan. Niet eenvoudig - maar een historicus heeft dan wat extra genen - om dit toch uit te spitten, de pijn die het je als kleinzoon toch nog doet.
Goed geschreven overigens. Lezen dus. Voor mij 5 * waard.
Goed geschreven overigens. Lezen dus. Voor mij 5 * waard.
June 10, 2024
Mooi hoe Björn vanuit de liefde voor zijn grootvaders toch dieper graaft in het verleden. Kleinkinderen zijn niet verantwoordelijk voor de keuzes van hun grootouders (het is trouwens de geschiedenis die bepaalt of een bepaalde keuze uiteindelijk juist of fout is geweest). Maar je opa of je bompa blijft je kinderheld en dat moeten we als kleinkind ook koesteren, levenslang.
August 19, 2024
Moedig boek. Rozka is erin geslaagd zijn zoektocht naar de pijnlijke waarheid achter zijn beide grootvaders zeer leesbaar te vertellen. Daar is vast veel opzoekingswerk aan te pas gekomen. Maar daar slaat hoj zijn lezer niet mee om de oren. Vlot leesbaar dus. Maar om nu te zeggen dat het leest als een roman, vind ik net iets te veel eer. 3 1/2 sterren zou ik zeggen.
December 14, 2025
Een kleinzoon duikt in het oorlogsverleden van 2 grootvaders. Omdat het een reconstructie is aan de hand van archiefstukken, komen de personages niet echt tot leven, maar het boek leest heel vlot en stelt op het einde terecht vragen over hoe België/ Vlaanderen omgegaan is met het eigen oorlogsverleden. 3,5.
April 28, 2025
Een absolute aanrader voor iedereen die geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog. Het is ook knap gecomponeerd en geschreven. Een pluim voor Björn Rzoska! Vier sterren, maar voor mijn part mogen vijf sterren evengoed.
July 21, 2025
Goed onderbouwde familiegeschiedenis (WO II) van deze ex-politicus (Groen). Moedig ook, want niet alles was even fraai. Inspiratie voor mijn eigen werk!
May 30, 2025
De sfeer op familiefeesten van Björn Rzoska was vaak gespannen. Zijn ene grootvader was een veroordeelde Oostfronter, zijn andere grootvader was een Poolse vrijheidsstrijder. Er wordt veel gezwegen en verhuld. Rzoska gaat geschiedenis studeren, verdiept zich in de Tweede Wereldoorlog en onderneemt verschillende pogingen om zijn grootvaders aan de tand te voelen. Maar hij moet in tal van archieven duiken om tot de ware toedracht te komen. Over die bij momenten heel pijnlijke zoektocht brengt hij in 'Gedeelde Grond' verslag uit. Dit relaas leest als een knap opgebouwde roman maar er schuilt heel veel moed achter. De eerlijkheid van Rzoska is bewonderenswaardig!
Displaying 1 - 17 of 17 reviews