In "Herinneringen van Dr. Aletta H. Jacobs" biedt de pionierende arts en feministe een intrigerende blik op haar leven en werk in een tijdperk waarin vrouwen vaak niet serieus werden genomen. Het boek is niet alleen een autobiografie, maar ook een sociaal en politiek commentaar dat de strijd voor vrouwenrechten en medische hervormingen belicht. Jacobs hanteert een helder en toegankelijk schrijfstijl, waarbij ze persoonlijke anekdotes verweeft met medische en sociale thema's, waardoor ze een multidimensionaal portret van haar tijd creëert. De literaire context weerspiegelt de aarzelende opkomst van het feminisme in de late 19e en vroege 20e eeuw, waarin Jacobs een centrale rol speelde als voorvechter van gelijke kansen en gezondheidszorg voor vrouwen. Dr. Aletta H. Jacobs (1854-1929) was de eerste vrouwelijke arts in Nederland en een invloedrijke voorvechter van vrouwenrechten. Haar opleiding in de geneeskunde was ongebruikelijk voor vrouwen van haar tijd, en ze ondervond vele obstakels op haar pad. Jacobs combineerde haar medische carrière met activisme, dat strekte van geboortebeperking tot stemrecht voor vrouwen, wat haar ervaring en inzichten voedde bij het schrijven van haar herinneringen. Haar unieke perspectief laat niet alleen haar persoonlijke ontwikkeling zien, maar ook de sociale verandering waaraan ze bijdroeg. Dit boek is een must-read voor iedereen die geïnteresseerd is in feministische geschiedenis, medische ethiek en de ontwikkeling van vrouwenrechten. Het biedt niet alleen een waardevolle historische context, maar onthult ook de diepgaande impact van Jacobs' leven en werk op de hedendaagse maatschappij. Haar moed en vastberadenheid vormen een inspirerend voorbeeld voor toekomstige generaties, wat het lezen van haar herinneringen tot een verrijkende ervaring maakt.
Wat een vrouw. Niet alleen de eerste vrouwelijke student aan de Universiteit, niet alleen kiesrecht voor vrouwen, ook kwam ze op voor de minder bedeelden (paupers in het jargon van toen), geboortebeperking, medische zorg voor prostitués, zoveel dingen waar zij een lans voor heeft gebroken. Ook heel boeiend hoe ze vertelt over reizen en vakantie vieren in het begin van de vorige eeuw. Waarbij ze dat altijd combineerde met onderzoek in die landen naar onderwijs, vrouwenrechten, arbeiders etc etc. Wat een vrouw…
وجدتُ هذا الكتاب صدفةً، وقد حمّسني لقراءته اهتمامي بحياة النساء وسِيَرهنّ في مختلف العصور. تقول الكاتبة الهولندية أليتا ياكوبس إنها كتبت هذه المذكرات لسببين: أن تُدرك النساء والفتيات كم كانت حياة النساء صعبة ومقيّدة فيقدّرن ما ينعمن به اليوم، وأنّ مذكرات النساء شحيحة، مما يُوهم بأنه لم يكن لهنّ يدٌ في حركة الإصلاح الاجتماعي.
والكتاب ترجمة عربية عن النسخة الإنجليزية (Memories: My Life as an International Leader in Health, Suffrage, and Peace)، التي تُرجمت بدورها عن الأصل الهولندي، وهو عبارة عن يوميات أليتا ياكوبس، أول امرأة تحصل على شهادة الطب في هولندا والمناضلة النسوية.
يقع الكتاب في ثلاثة عشر فصلًا، أمتعتني فصوله الثلاثة الأولى، ثم ثلاثة فصول إضافية أخيرة من عمل المترجمة الإنجليزية، وهي إضافة ثمينة، بل هي ما كان ينقص هذا الكتاب.
أما الترجمة العربية فرديئة؛ إذ عدتُ إلى النسخة الإنجليزية فوجدتُ تغييرًا في المعنى الذي أرادت الكاتبة إيصاله، وحذفًا لبعض فقرات الكتاب.
والكتاب مثير للاهتمام، وفيه كثير من النقاط التي لا تزال حاضرة في مجتمعاتنا اليوم رغم مرور الزمن، ومما أعجبني تأثير والد أليتا عليها وطريقته في تربيتها.
ومشكلة الكتاب أن فيه نوعًا من عدم الترابط، فيشعر القارئ بالضياع أثناء قراءته ولا يستطيع ربط أحداثه، لكن حين يعلم أن الكاتبة ألّفته وهي في السبعين من عمرها، فلا يلومها . يُضاف إلى ذلك أنها لا تعود إلى الموضوعات التي تحدثت عنها، فتعتقد أنها ربما نسيتها، كأن تُغفل مثلًا ذِكر اسم السير (sir) الذي زارها وهي مريضة. كما أنها تقدّم نفسها بوصفها شخصية مثالية؛ فصحيح أنها ذكرت المصاعب التي مرّت بها، لكنها لم تذكر أخطاءها ومشكلاتها الشخصية. لكنّ قد يكون الضغط المجتمعي على النسويات يجبرنهن على الظهور بمظهر مثالي، فهن يشعرن بعبء اثبات جدارتهن امام مجتمع يشكك في قدراتهن.
Alsof je oma een niet helemaal chronologisch en enigszins van hak-op-tak springend verhaal vertelt over vroeger maar dan casually namen noemt van hoogstaande nationale en internationale feministen, Nederlandse ministers en de Amerikaanse (voormalig) president. Deze autobiografie van dr. Jacobs laat zien hoe bizar veel er in de afgelopen 150-170 jaar is veranderd, maar anderzijds ook hoe veel vergelijkbare hindernissen ook nu échte gelijkheid in de weg staan. Aanrader om te lezen: indrukwekkend, inzichtelijk en ook nog eens best geestig af en toe.