In het boek schetsen onderzoeksjournalisten Tom Cochez en David Leloup een portret van de Belgische immocratie en tonen ze hoe toppolitici en bouwpromotoren gouden zaken doen.
Tom Cochez en David Leloup beten zich jarenlang vast in de innige banden tussen deze vrienden van het vastgoed, terwijl ze afgedreigd werden, geschaduwd en onder processen bedolven.
Ze plooiden niet maar bleven dieper graven. De geheime deals, de miljoenencadeaus en de bouwvergunningen op maat tonen dat politieke en zakelijke belangen in België nog steeds zeer innig zijn vervlochten.
Lang geleden dat ik voor een boek nog eens mijn slaap liet. Hallucinant. Voorbeeld na voorbeeld wordt aangetoond hoe De Wever en het Antwerps Stadsbestuur alles naar de hand zet van de vastgoedbonzen. De verstrengeling tussen politiek en vastgoed zit heel diep. Ruimtelijke uitvoeringsplannen worden aangepast naar wens, besluiten worden achter gesloten deuren genomen,..... Dat tegen de meeste van die vastgoedbedrijven gerechtelijke onderzoeken lopen naar fraude, witwassen en oplichting is blijkbaar geen bezwaar. En zoveel meer. 📕 Die bedrijven gingen via investeringsbanken vers kapitaal zoeken bij o.a. het Luiks pensioenfonds, de provincie Oost Vlaanderen, het Gentse UZ,….Dan kunnen N-VA en de PS plots wel door 1 deur. En kan iemand me uitleggen waarom pensioengelden risicovol belegd mogen/moeten worden? 📕 Sommige van die vastgoedbonzen blijken nationalistisch & extreem-rechts gul te sponsoren. 📕 Erik Van Der Paal (Land Invest Group) en Co willen Apache effectief kapot. Een black PR campagne via de rechtse controversiële website ‘t Scheldt , een juridische strijd met rechtszaken, pogingen tot drooglegging van subsidies,... Alles met het doel Apache dood te maken. 📕 En dan is er ook nog zoiets als de debatclub waar rechtse politici samen debatteren en keuvelen, als vriendjes onder elkaar. Van een Chinese muur tussen N-VA en Vlaams Belang lijkt daar geen sprake. Ik fiets nooit meer op dezelfde manier langs een Antwerpse werf.
Een ontluisterend portret van de innige vervlechting tussen politiek en vastgoedontwikkelaars, waarbij het algemeen belang (u en ik) finaal aan het kortste eind trekken.
Laten we maar meteen met de deur in huis vallen. Het is erg simpel om dit boek af te doen als links versus rechts. Want laat één ding duidelijk zijn: er zijn maar weinig politieke partijen die goed voor de dag komen na het lezen van dit boek. Niemand ontspringt de dans van gulzigheid, hebberigheid en vooral van uitstekende onderzoeksjournalistiek. De Vrienden Van Het Vastgoed is een wel gedocumenteerd boek dat een ander relaas brengt van hoe jammerlijk genoeg de hele politiek stilletjes aan werd overgenomen door de vastgoedsector en de projectontwikkelaars. En dat niet zozeer voor de maatschappelijke noden maar vooral om zichzelf of hun vrienden te verrijken.
Dit werk is de synthese van een klein decennium journalistiek over de verwevenheid van vastgoed en politiek in België. Geen grote theorieën over corruptie met vastgoed, wel een ongelooflijk staaltje onderzoeksjournalistiek. De auteurs lijsten gigantisch veel feiten op en koppelen ze waar mogelijk, maar de vraag hoe illegaal iets is wordt grotendeels naar de lezer doorgeschoven.
De wereld heeft nood aan meer van dit soort journalistiek.
'De vrienden van het vastgoed' is een boek dat iedereen zou moeten lezen, maar dat het de lezer niet eenvoudig maakt. Niet alleen door de aard van het onderwerp - de steeds vagere grens tussen vastgoed en politiek - maar ook door de presentatie. Die kon een pak bondiger en vooral scherper geformuleerd worden. De schrijvers vallen vaak in herhaling, niet alleen qua feitelijkheden maar ook qua gekleurde verwoordingen. En dat is jammer, want die presentatie leidt af van de kwaliteit van de gevoerde journalistiek.
In zijn huidige vorm en niet geholpen door de last-minute (en bijzonder laffe) beslissing van de voormalige uitgever Houtekiet om zich terug te trekken, lijkt 'De vrienden van het vastgoed' onterecht veroordeeld tot een plekje op de boekenkast van mensen die reeds bekend zijn met de problematiek. Met wat meer focus op de feitelijkheden en het bredere maatschappelijk belang in plaats van herhaling en subjectieve toetsen, zou dit boek misschien wel de impact kunnen hebben die het onderwerp verdient.
Iedereen herinnert zich nog de passage van Bart De Wever in het Antwerps sterrenrestaurant het fornuis alwaar hij naar eigen zeggen alleen een cola zero had gedronken en waarna hij met tranen in de ogen beloofde volledig transparant te zijn over vastgoedoperaties in Antwerpen. Hij was er op uitnodiging van vastgoedmagnaat en notoire cokeverslaafde (en dan gaat het niet over cola zero) om diens verjaardag te vieren. Op het feestje nog meer politici uit het Antwerpse standsbestuur, maar ook uit de PS en nog een hoop figuren in en rond de vastgoedsector.
Het feestje in kwestie en vooral de samenstelling van het gezelschap deed heel wat vragen rijzen over de banden tussen de vastgoedsector enerzijds en flink wat politieke mandatarissen anderzijds en kreeg daardoor even wat media-aandacht. Maar zoals zo vaak verdween het vervolgens op de achtergrond door ander nieuws van de dag en van de beloofde transparantie werd niks meer vernomen.
Toch niet van Bart De Wever. Journalist Tom Cochez beet zich verder vast in de materie en schreef dit ontluisterend boek vol stuitende en vieze webben van vriendjespolitiek waarin vooral de vastgoedvriendjes goed bediend worden door verkozenen van het volk die eigenlijk zouden moeten besturen ten voordele van het algemeen belang.
Het boek in kwestie werd oorspronkelijk geschreven op vraag van uitgeverij houtekiet die op het laatste nippertje zijn staart in trok en het boek omwille van de inhoud niet meer wilde uitgeven. Onder druk wordt her en der gefluisterd. Dus werd het door Apache uitgegeven. Het boek geeft een ruim met feiten gedocumenteerd inzicht in de verwevenheid tussen vastgoed en politiek in Antwerpen en bij uitbreiding in heel Vlaanderen tot zelfs in Wallonië toe. Het boek duikt verder in wat er achter het etentje in he fornuis en vooral in het gezelschap dat er daar bij mekaar kwam allemaal gebeurt. En dat is niet fraai. Veel van de genodigden op dat feest zijn ondertussen al of dreigen nog veroordeeld te worden in allerlei zaken mbt corruptie en belangenvermenging. In een poging om de auteurs van dit boek het zwijgen op te leggen werden door Erik Van Der Paal en andere betrokkenen rechtzaken aangespannen om hen het zwijgen op te leggen, maar ze kregen daarin telkens ongelijk. Achter de schermen en in de schoot van het vastgoed blijkt een partij zoals de NVA ineens wél te kunnen samenwerken met gemandateerden van PS en het Vlaams Belang.
Ik ben helemaal niet thuis in de wereld van het vastgoed - ik bezit zelfs zelf geen huis, ik huur - en de wereld die ontrafeld wordt in het boek is zo'n kluwen dat ik hier en daar de weg wat kwijt geraakte. Maar het was me wel erg duidelijk dat dit een zeer belangrijk boek is dat dingen bloot legt waar niet openlijk over gesproken wordt en waarvan ik hoop dat de betrokkenen ooit juridisch en politiek verantwoording zullen moeten afleggen over hoe ze achter de schermen zo gesjoemeld hebben en zo onze stad hebben uitverkocht aan de vriendjes van het vastgoed ipv te investeren in betaalbaar wonen voor iedereen... .
Binnenkort staan er weer verkiezingen voor de deur. Iedereen die weloverwogen een stem wil kunnen uitbrengen, zou eerst dit boek moeten lezen ...
Een boek dat een ontluisterd beeld schept over de verweving en verstrengeling van politiek en projectontwikkelaars. Ondanks de complexe materie en het onvermijdelijke financiële jargon, leest dit boek als een trein, waarvan je de tegen beter weten in de hele tijd hoopt dat hij in een fictieland rondrijdt. Maar neen, het gaat over het Belgïe van vandaag dat ondanks de beloftes van de populairste politicus over "de kracht der verandering" nog heel sterkt lijkt op de CVP-staat van ons kent ons uit mijn jeugd. Een boek om moedeloos van te worden. Maar ook een boek dat iedereen moet gelezen hebben. Nadien overheerst de walging en het voornemen om een abonnement te nemen op het moedige medium "Apache" dat met veel geduld dit kluwen heeft blootgelegd.
Niet gewoon één lange choquerende onthulling over de verstrengeling van politiek en vastgoedbazen, maar elke 10 bladzijden een nieuwe onthulling die nog absurder is dan de vorige. De dossiers die in dit boek aan bod komen variëren van moreel verwerpelijk, over louche-maar-net-legale belangenvermenging, tot crimineel. Wat mij ook treft is dat, terwijl iedereen de PS al jarenlang met corruptie en zelfbediening associeert, veel minder mensen dat imago hebben van de N-VA hoewel daar echt evenveel reden toe is. Voor dat verschil in beeldvorming kunnen we de Vlaamse media bedanken, Apache niet inbegrepen.
Een scherpzinnige analyse van hoe macht en kapitaal de Belgische bureaucratie sturen. Cochez en Leloup onthullen de nauwe verwevenheid tussen politieke elites en vastgoedontwikkelaars, met geheime deals en vergunningen op maat. Volgens de auteurs is Augustus de favoriete staatsman van Bart De Wever, wat geen toeval lijkt: tijdens Augustus’ bewind heerste een enorme bouwwoede, in lijn met zijn beroemde uitspraak: “Ik heb een Rome van baksteen aangetroffen; ik laat jullie een Rome van marmer na.” Net als toen wordt ook nu gebouwd met macht in het achterhoofd. Dit indrukwekkende werk werpt een genadeloos licht op de innige band tussen politiek en economische belangen.
Een onwaarschijnlijk relaas dat er ei zo na niet was gekomen. Tijdens het lezen wordt duidelijk waarom dat het geval was en dus ook: waarom het zo belangrijk was om dit toch te brengen. Dat is meteen de vraag die ik vanaf pakweg pagina 5 meesleepte tot het einde: waarom?
Waarom al die shady handelingen? Waarom die geheimdoenerij? Waarom werden deze verhalen niet breder opgepikt in andere media? Waarom is hier nog geen juridisch staartje aan gegroeid? Het werk van de onderzoeksjournalisten is fenomenaal en de bewijzen en documenten liggen zomaar voor het grijpen.
Op het einde gaan de auteurs daar even dieper op in, maar verder dan een ons-kent-onsargument in de wetstraatjournalistiek en de logheid van het Belgisch gerecht komen ze ook niet.
Dus daarom, nog steeds: in welk universum is 'immocratie' het ideaal samenlevingsmodel waar we vol voor willen gaan?
Rara, naar wie wordt hier verwezen? “Wat hij met honderd procent zekerheid wel deed, is zich welbewust bedienen van staalharde leugens. Hij schoot op de pianist (= Apache), weigerde het keer op keer over inhoud te hebben (“Hoe komt het dat bouwpromotoren zelf een RUP kunnen herschrijven, uiteraard in hun eigen belang?”) en speelde tegelijk de volleerde onschuld. Zo leidde hij met succes de aandacht af van zijn innige band met Erik Van der Paal en de Antwerpse vastgoedprojecten”. Nog zo’n frappante uitspraak: “Als men mij in België nu eens zou laten doen wat ik in Antwerpen doe”! Een tip? Deze man is hard op weg onze eerste minister te worden... Ik blijf een naïeve vrouw die gechoqueerd is wanneer ze leest wat de combinatie van hang naar financieel gewin, macht en afwezigheid van moraal vermag. Koop én lees dit boek. Intussen steun je de onderzoeksjournalistiek, óók nodig in een democratie.
Ik zal de vieze luchten rondom vastgoeddeals en cliëntelisme niet ontkennen maar ik prefereer een feitelijke en casuistieke aanpak ala Bellingcat. Apache is me toch wat te tendentieus, rook en vuur door elkaar heen, eindeloos verdachtmakend namedroppen, het polariseert en leest bovendien niet fijn. Er is genoeg aanleiding om verontrust en boos te zijn, maar gezien het onderwerp des te meer reden tot zuiverheid en gerichter protest met aanbevelingen.
Eindelijk nog eens een boek dat het ‘genre’ onderzoeksjournalistiek waardig is. De massa informatie die verzameld en verwerkt werd is immens en schetst een beklijvend beeld over de vervlochten relaties van onze lokale politici in stad én provincie met de vele vastgoedmakelaars. Ongetwijfeld het tipje van de ijsberg, maar hopelijk voldoende om de corruptie tegen te gaan.
Een must-read voor wie wil weten hoe het vastgoedwereldje en de Belgische (en vooral Antwerpse) politiek intens met elkaar vervlochten zijn. Met pittige uitstapjes naar Luik en Gent.
De inhoud is zeer wel researched, door de schrijfstijl en herhalingen leest het niet zo vlot. Zou actie moeten genomes worden ipv schouderophalend weg te zetten als ‘Belgische polities’.