De Waddenzee verdrinkt. Veel delen van het wad komen steeds vaker en langer onder water te staan, waardoor het wadlopen misschien binnen tien jaar al onmogelijk zou kunnen zijn. Reden dus voor Jaap Robben om voor het eerst te gaan wadlopen naar Schiermonnikoog.
Hij verwacht een kalme, haast meditatieve tocht, omringd door niets anders dan wat luierende zeehonden en talloze verborgen schatten die de zee heeft achtergelaten. Maar al snel wordt duidelijk dat hij zich heeft met laconieke gidsen en een tiental mede-wadlopers, waaronder iemand die luid met zijn moeder beeldbelt en een groep vrijgezellenfeestvierders, blijkt de tocht allesbehalve meditatief.
Robben zoekt de rust op achteraan de stoet en verbaast zich daar over hoe weinig er eigenlijk te zien geen zeehonden en krioelende beestjes in het zand, alleen maar een enorme, uitgestrekte vlakte zompige modder. En terwijl hij voort baggert naar het noordelijkste puntje van Nederland, probeert Jaap te zien wat onzichtbaar is.
Jaap Robben (1984) does not write specifically for an age, but for everyone in particular. With his debut novel 'You have me to love' (Birk), he conquered booksellers, readers as well as critics. Birk was awarded the Dutch Booksellers Award, the ANV Debut Award and the Diorapthe Jongeren Literatuurprijs. Only in the Netherlands and Belgium more than 80.000 copies have been sold so far.
Summer Brother (Zomervacht) was longlisted for the International Booker Prize 2021 and received a lot of praise in- and outside the Dutch language borders. Zomervacht was made into an awardwinning movie by Joren Molter.
In 2022 he published his latest and much-discussed novel Afterlight (Schemerleven) that became a bestseller too and was awarded with the Confituur Booksellers Award 2023. The English translation of Schemerleven (Afterlight) will be published in May 2024.
Robben’s novels are made into films and his work has been published in sixteen languages.
Dat een boek je overal naartoe kan brengen, heb je al honderd keer gehoord. En dat ik van het werk van Jaap Robben hou, is waarschijnlijk ook niet geheel nieuw voor je. Als van hem iets verschijnt, wil ik het lezen. Laat die twee gedachten nu eens toevallig samenkomen in de fijne, kleine reeks die Van Oorschot sinds het voorjaar van 2020 mooi uitbouwt. In de Terloops-serie nemen auteurs je telkens op sleeptouw tijdens hun favoriete wandeling. Je gaat tachtig bladzijden het bos in, een berg op, een stroom langs. In ‘Wantij’ brengt Jaap Robben je naar het noordelijkste puntje van Nederland. Je ploetert door het wad. De zomp en de wind op Schiermonnikoog had je verwacht. Toch stuur je je beeld van wadlopen bij — net als de schrijver. Meer vertellen zou een spoiler zijn. Ik wil je leeshonger en je wandelzin vergroten. Met Robben als gids krijg je meer dan een dagje uit. Erg genoten van dit deel in de serie die Terloops heet, maar in dit geval niet terloops is.
Als „Wantij“, zu deutsch Wattenhoch, bezeichnet man im Wattenmeer die Linie zwischen einer Insel und dem Festland, die am höchsten liegt und somit bei Ebbe als erstes trockenfällt. Ein solches Wattenhoch ist der Brakzand im Süden der niederländischen Insel Schiermonnikoog. Hier startet die kommerzielle Wattwanderung, der sich der Autor anschließt, um noch einmal das Wattenmeer zu erleben, bevor es dem Anstieg des Meeresspiegels infolge des Klimawandels zum Opfer fällt. In diesem Gebiet, war het land onzichtbaar overgaat in de hemel, hofft er seinen Kopf für neue Gedanken zu leeren.
Trotz der ruppigen Führer und der lauten Wandergesellschaft wird sein Kopf frei. Allerdings sind es Erinnerungen die hochkommen. Terugkeren naar een Waddeneiland voelt voor mij ala onderweg zijn naar iemand met wie i kniet heb afgesproken. Er denkt an seinen ersten Kuss auf Texel und vor allem an das Treffen mit Bregje auf Vlieland, die kurz danach verstarb. Bei diesen Gedanken verspürt er schmerzlich, dass auch das Wattenmeer dem Untergang geweiht ist. Er hat landschaftspijn. Ob sich in fünfhundert Jahren noch jemand an es erinnern wird? Und wird sich später irgendeine Tierart noch an die Menschen erinnern, wenn wir nicht mehr da sind?
Trotz dieser tiefschürfenden Gedanken hat die Geschichte Humor und eine gewisse Leichtigkeit. Das macht Lust auf mehr von diesem Autor.
Met Schemerleven wist Jaap Robben me vorig te charmeren de gevoelige, getailleerde taal van zijn fictie. Heerlijk om hem nu vanuit eigen ervaring te horen vertellen, temeer omdat Schiermonnikoog ook voor mij oude herinneringen oproept.
Altijd alles observerend, zoals schrijvers dat nu eenmaal doen, neemt hij deel aan een gegidst dagje 'wadlopen', een avontuurtje dat niet helemaal beantwoord aan zijn verwachtingen. Tussen de bonte groep wadlopers blijft hij (op eigen houtje) het buitenbeentje, maar nieuwsgierig als hij is vangt Robben wel precies die zaken op die in zijn schrijverskraam en dus in dit boekje passen.
Maar naast die fragmentarische portretten schrijft hij ook over zee en strand, over de vogels en het leven in de branding, over de impact van de klimaatverandering en alles wat de gidsen hem daarover weten te vertellen. Toch is hij het sterkst als hij aan het mijmeren slaat over voorbije ontmoetingen en over hoe het er daar in de toekomst uit zal zien. Zonder wadlopers, zonder wad en ooit zonder mensen, zodat er niets of niemand nog herinneringen zal koesteren aan dat hier en nu waar hij die dag doorheen wandelde. 3,5*
wandelen aan de Wantij; de Waddeneilanden die aan het 'verdrinken' zijn want de zeespiegel stijgt boeiend boekje over natuur, vervuiling, leren kijken, niet kunnen zien over 'msschien wel laatste kansen' en vergankelijkheid over wie er niet meer is over gewoon zijn
Wantij is het laatste gepubliceerde werk van Jaap Robben dat ik nog moest lezen om helemaal bij te zijn. Nu hoef ik alleen nog maar te wachten op nieuwe publicaties, en omdat ik zijn boeken toch wel heel leuk vind, ben ik blij ze nu allemaal gehad te hebben. Ik vond Wantij ook weer een heerlijk verhaal. Ik had net een ander boek uit, had nog genoeg tijd en heb dit weer in één teug uitgelezen. De wandeling gaat over het wad, het beschrijft heerlijk de omgeving, de mensen die mee gaan, die haast soms karikaturen zijn, en er is ook ruimte voor bewustwording van de vervuiling van het wad. Maar ook voor de keerzijde, waarbij een soort uitsterft, plaats maakt voor een nieuwe soort, die uitsterft en weer plaats maakt voor de soort die daarvoor was uitgestorven. Heel leuk, echt weer van genoten. 4 sterren.
‘Wantij’ van Jaap Robben is een meeslepend essay uit de Terloops serie van uitgeverij Van Oorschot. De auteur beschrijft zijn ervaring met wadlopen lichtvoetig en gaat daarbij de actuele thema’s met betrekking tot de natuur niet uit de weg. De kracht van dit deel wordt in mijn ervaring kernachtig samengevat door de volgende zin: ‘Omdat je ritmes pas ontdekt als je als observator steeds hetzelfde punt inneemt.’ (p.18) Met betrekking tot de natuur van het waddengebied laat Jaap Robben de ritmes beeldend op een krachtige en overtuigende wijze zien. Daarnaast heb ik genoten van de eerste kennismaking van de auteur met de groep waarmee hij gaat wadlopen. Deze passage is meeslepend lichtvoetig, grappig en meerduidig. En zo wordt ‘Wantij’ een aanwinst voor iedere boekenkast.
Wat een heerlijke en eerlijke observaties weer. Net als in Zwijgmannen beschrijft Robben in dit kleine wandelverhaal zijn eigen ervaringen. Nu niet met Poolse werkmannen, maar met een ‘kudde’ wadlopers op de route van Lauwersoog naar Schiermonnikoog. Met een scherp oog, veel humor en wat melancholie beschrijft Jaap Robben het (verdwijnende) wad, de kudde, de weidsheid en zijn herinneringen!
Jaap's wadloopervaring en algemene impressies en aannames zijn maar al te herkenbaar voor menigeen. Hij verbindt persoonlijke ergenissen en grote maatschappelijke problemen zoals klimaat en vervuiling, wat het het boek intiem en relevant maakt. Leuk geschreven en doet verlangen -toch wel- naar een nieuwe wadloop.
Ik zat op de fiets en was hardop aan het lachen, waardoor een tegenligger geamuseerd naar me keek. Ik luisterde naar Jaap Robben. Of eigenlijk naar Lykele Muus, die Wantij heel goed voorleest.
Heb ik nu meer of minder zin gekregen om ook eens te gaan wadlopen? Het boek(je) is in ieder geval een aanrader!
Het 2de boekje dat ik las uit de mooi vormgegeven Terloops-reeks van Uitgeverij Van Oorschot: alleen al voor de looks zou je de hele reeks in je kast willen 🤎. Jaap Robben schrijft vanuit zijn eigen ervaring over een gegidst dagje wadlopen naar Schiermonnikoog. Hij werpt een laconiek oog op zijn medewandelaars en probeert te zien wat verdwenen is. Mooi!
Een klein boekje in de serie wandelboekjes Terloops van Van Oorschot. Robben weet net als in Zwijgmannen zijn observaties om een vermakelijke manier te verwerken in een erg leuk verhaal.
Nog een boek-locatie-match op Schiermonnikoog. Uitgelezen in de rij voor de veerboot en op de veerboot. Tweede verhaal dat ik lees van de wandelserie van van Oorschot.
Ik heb zelf een klein wadlooptrauma opgelopen op de middelbare school, dus vond had veel lol met het verhaal. Rake beschrijvingen en personages inclusief humor (en ook nog mooie gedachten). Heel leuk!
In deze leuke reeks, waarbij telkens een wandeling centraal staat, besluit Jaap Robben te gaan wadlopen. Iets wat voor toekomstige generaties wellicht niet meer mogelijk zal zijn. Door het stijgen van de zeespiegel komen de wadden immers steeds langer onder water te staan. Jaap Robben heeft een vlotte pen en doorspekt zijn relaas met de nodige weetjes, humor en bespiegelingen over vergankelijkheid. Ik las ‘Wantij’ in één ruk uit, gezeten op een terrasje in een Antwerpse wijk die ooit betere tijden kende. Op de één of andere manier versterkte die locatie – een plek waar ik twintig jaar geleden regelmatig kwam - nog het gevoel van melancholie dat tussen de regels van dit boekje sluimert. Benieuwd naar andere publicaties van deze auteur.
“Misschien is het wad wel een soort ultieme rorsachtest. Misschien is elk landschap dat.” - Jaap Robben (2024, p30)
De terloops boekjes vertellen me vaak meer over de auteur dan over de wandeling of het landschap. En terecht. Uiteindelijk zijn we allemaal deel van een web van lange en korte relaties, relaties met andere mensen, landschappen en dieren.
Ik leer Jaap beter kennen dankzij zijn beschrijving van (zijn herinneringen over) zijn relaties met Bregje, de lepelaar en de verdwijnende wadden. Hij is bang dat hij hen allemaal zal vergeten. Herkenbaar, toch?
Waddenwandeling, waarin de hoofdpersoon het te stellen krijgt met de luidruchtige medemens, de telefoonverslaafden. Slechts kortstondig is in afzondering de overgave aan de natuur mogelijk. Wel mooi hoe een gestorven vriendin van vroeger als het ware mee reist. Het landschap rondom zijn huis reist in zijn hoofd ook mee. Stijl van Robben is weer erg fraai, met die stijl maakt hij zijn afkeer weer licht.
Maar 26 blz. maar wat een geweldig verhaal vind ik dit. Het gaat over een wandeling over het wad, zo geschreven dat ik meegelopen heb, maar dan zonder natte voeten.
Only 26 pages but I think this is a great story. It is about a walk on the mudflats, written in such a way that I walked along, but without wet feet.
Voor het feit dat een een lepelaar op de voorkant staat krijgt hij als een ster! Lof de lepelaar! Ik heb het boek geluisterd en heb me even 1,5 uur op de Waddenzee mogen wanen. Door zijn gedetailleerde beschrijving heb je echt het idee dat je naast de schrijver over het wad loopt en meegenomen wordt in zijn alledaagse hersenspinsels die tot hem komen tijdens de wandeling naar Schiermonnikoog.
Een heel mooi boekje. Ik heb heel vaak hardop gelachen (ik zat buiten, de buren zullen wel gedacht hebben…😉) Maar ik heb ook een traantje gelaten. En ga denk ik toch maar eens wadlopen…nu het nog kan.
Robben gaat wadlopen en komt terecht in een vrijgezellenfeest, luid bellende 'mede-wadlopers', betweters... Van de in reisgidsen beloofde zeehondjes, zeevogels, zeevruchten is nauwelijks sprake. Geen kalme meditatie dus. Een extra overnachting op Schiermonnikoog maakt veel goed.
Erg leuk om (als wadloopgids) te lezen hoe een deelnemer het wad, de tocht en de gidsen ervaart. Mooie observaties en gedachten. Jammer dat het maar 26 bladzijden is maar elke bladzijde is dan wel weer een juweeltje.