Satan: een Geschiedenis van de Duivel

by Danny Praet

De duivel is duizenden jaren oud en kent vele gedaantes. Of hij nu Satan of Beëlzebub of Mephistopheles of Lucifer heet, hij blijft mensen ook vandaag nog ongemeen boeien.

In dit boek vertellen we zijn geschiedenis. Het ontstaan van deze figuur in het antieke Midden-Oosten en zijn ontwikkeling in jodendom, christendom en islam.

Maar we kijken ook naar andere tradities, zoals demonen en bezetenheid in Afrikaanse culturen, de evolutie van de duivel in de middeleeuwen en de moderne tijd, zwarte magie en hekserij, Goethes Faust en beroemde films zoals The Exorcist.

Rijk geïllustreerd toont dit boek ook de visuele verbeelding over Satan en de zijnen.

Genres: Nonfiction, History, Philosophy

320 pages, Paperback

Published May 29, 2024

About the author

Danny Praet is a professor of Ancient and Medieval Philosophy at Ghent University.

Reviews

[Suzanne · Rating 4 out of 5]

Satan was een interessant boek met veelzijdige anekdotes van over de hele wereld. Het bespreekt op verschillende thema’s het onderwerp van het boek: de duivel. Daarbij is er een sterk theologisch aspect, maar zien we ook sceptische en wetenschappelijke onderbouwde interpretaties. Dit gaat terug tot ver in de oudheid, maar bespreekt ook recente films en series.

Er is een heel hoofdstuk gewijd aan Satan in de Islamitische wereld, de duivel in de literatuur, de beste hits van de duivel in de middeleeuwen etc. Het is niet perse een laagdrempelig boek in taalgebruik, maar je hebt niet veel voorkennis nodig om hieraan te beginnen. Het is trouwens wel prijzig! Als je niet al te religieus gevoelig bent is dit zeker een aanrader.

Nu voor een paar puntjes waar ik op wil inhaken. Het eerste hoofdstuk is precies wat je verwacht, van A tot Z gaan we door de geschiedenis heen van het personage Satan. Dit hoofdstuk is lang en uitgebreid en erg interessant. Je denkt aan het einde: wacht waar gaat de rest van het boek dan over? Nou dat zijn verdiepingshoofdstukken die verder ingaan op de besproken onderwerpen.
Sommigen zijn heel goed en anderen… vallen tegen.

Er is een heel hoofdstuk gewijd aan (duistere) magie. We zien direct de connectie met de duivel, die ook duistere magie gebruikt. Maar binnen het hoofdstuk zelf word hij maar weinig besproken. Het voelt alsof je opeens een ander boek leest. Je krijgt interessante informatie over heksenvervolgingen en dan stel je jezelf de vraag: “Oké maar hoe valt dit terug op Satan?” De auteur van dit gedeelte van het boek lijkt het zelf ook niet te weten.

Dat brengt me op een ander belangrijk punt, de hoofdstukken zijn geschreven door verschillende auteurs met verschillende schrijfstijlen. De één leest wat makkelijker weg dan de ander. De droogste en meest emotieloze was de auteur die schreef over Satan in Afrika (nog een hoofdstuk dat moeite had zich te verbinden met het rest van het boek, ook al ging het hem wel beter af dan de schrijver van het magie hoofdstuk).

Het laatste hoofdstuk gaat over de duivel in moderne media. Maar dit voelde erg oppervlakkig, ik had verwacht dat we meer zouden lezen over de emotionele en mentale impact die duivels films hebben op de cultuur. Ook had ik gehoopt op een stuk over Satanic Panic in de Verenigde Staten. Maar het mocht niet zo zijn. Het boek eindigt bijzonder abrupt. Er is geen conclusie, er is geen epiloog. Daardoor voelt het een beetje onafgemaakt.

[looneybooks79 · Rating 4 out of 5]

http://looneybooks79.blog/2025/05/29/...

De duivel kent vele gezichten en gedaantes en is alom bekend en vaak gevreesd. Maar waar komt die vrees vandaan en wie is 'De Duivel' nu eigenlijk?

Op die vragen proberen Danny Praet en zeven collega's van de Universiteit Gent een antwoord te brengen aan de hand van het boek 'Satan, een geschiedenis van de duivel'. Het eerste hoofdstuk werd door de samensteller van het boek, Danny Praet, gebracht.

in het eerste hoofdstuk zien we hoe een duivelse figuur al in de mythologische wereld bestond, nog voor er sprake was van een monotheïstische godsdienst. Al bij de Perzen, Grieken en Romeinen werden demonen en duivelse personages gebracht wiens taak het was om de mens te verleiden. Maar deze demonen (duivels) waren niet goed noch kwaad dus er was toen nog geen echte sprake van een hel die de duivels huisvestigde de mensen die niet naar de hemel mochten (een hemel was ook nog geen begrip zoals we het nu in de godsdiensten kennen). Heel interessante materie om te zien hoe religies deze eigenschappen zich hebben toegeëigend en er hun eigen draai aan hebben gegeven om zo het concept 'goed en kwaad' verder uit te puren en te misbruiken, om gelovigen op het matje te kunnen roepen wanneer ze dit nodig vonden.

Benjamin De Vos gaat dan weer dieper in op het pact met de duivel, iets wat in heel wat literatuur en film vaak voorkomt. Dan is het de beurt aan Jeroen Deploige die het over ecorsimes en bezetenheid heeft. Annelies Lannoy neemt het volgende hoofdstuk voor haar rekening om te praten over magie, en in het bijzonder zwarte magie. Wat is daar van aan en hoe moeten we die interpreteren?

Eerder ging het voornamelijk over de Katholieke en Joodse gemeenschappen die hun duivels probeerden uit te drijven, maar ook de Islamitische godsdienst kent zijn nodige kwelgeesten en duivels, daar gaat Caroline Janssen verder op in haar hoofdstuk. Verder in het boek neemt Koenraad Stroeken het heft in handen en gaat dan weer op zoek naar bezetenheid en demonen in Afrika, waar hij een ritueel persoonlijk mag meemaken bij de Chwezis.

In de laatste twee hoofdstukken gaan Benjamin Biebuyck en Raf Geusens dieper in op literatuur en film. Biebuyck verdiept zich in de legende rond Faust en voornamelijk dan het boek/gedicht dat door Goethe werd geschreven in de 18-19e eeuw. Er bestaat geen mooier voorbeeld van het duivelspact als dat van Faust. Wijlen Christopher Fowler, Britse horror-thriller auteur, schreef een boek dat Faustiaans aandeed, namelijk Spanky. (ook een aanrader om te lezen trouwens!)

En in het laatste hoofdstuk, door Raf Geusens geschreven, wordt film op de korrel genomen, meer bepaald films met bezetenheid, antichrist en Satans in de hoofdrol, gaande van horror tot komedie. Wie kent niet Rosemary's Baby, The Exorcist of The Omen? Soms wordt de duivel ook meer in een Mephistopheles-gedaante vertolkt (helemaal rood, hoorns, bokkepoten...)!

Bepaalde onderdelen in dit boek vond ik niet altijd even interessant of soms ronduit saai maar over het algemeen was dit een heel aangenaam en boeiend boek om te lezen. Het thema ligt me wel helemaal, vooral door de hedendaagse media als horrorfilms waarin bezetenheid of de komst van de duivel en de aangekondigde Apocalyps vaak een grote rol spelen. En dan vind ik dat het thema 'De Duivel in de film' nog uitgebreider had gemogen (zelfs een eigen boek verdient dat nog dieper op het gegeven ingaat). Ik miste veel filmtitels (al dan niet goed gevonden door Geusens) dus wie weet komt daar nog een vervolg op?

Iemand die theologische studies heeft gedaan zal dit boek ook zeker en vast willen lezen, al was het maar om te willen weerleggen/te bevestigen wat er in staat. Het biedt alvast heel wat inzichten en toont heel goed aan dat duivels niet persé godsdienst gerelateerd zijn. Maar dat deze godsdiensten hel (afkomstig uit de Scandinavische mythologie) als de plek zien waar slechte mensen in terechtkomen, het vagevuur (een concept bedacht door de katholieken, in het boek staat duidelijk waarom) en natuurlijk hemel waar een almachtige neerkijkt op ons, de nietige mens. En zonder hemel geen hel, zonder goed geen kwaad, zonder god geen satan!

[Rudi · Rating 4 out of 5]

3,5 sterren
Het boek bekijkt het thema de duivel van verschillende kanten , religies , geschiedenis en sluit luchtig af met filmversies waarin de duivel, satan enz. , voorkomt,
Om in dat thema te blijven , ( dit voorbeeld komt niet voor in het boek ) de hele strijd goed tegen kwaad vind ik wat … gemakkelijk ofzo , de goede tegen de slecht , goed tegen slecht , het lord of the rings thema , …. Voor deze lezer zit het leven niet helemaal zo in elkaar , ik vind het meer een ( proberen) om te gaan met ( eigen) zonden ( of van anderen ) , meer the good , the bad and the ugly, of farewell to Cheyenne in once upon the west , waarin goede en slechte daden wat afwisselend zijn ,
3,5 sterren een luchtig boek over het thema satan en co ,

[Senne Cambré · Rating 3 out of 5]

Fascinerende inzichten, maar erg fragmentarisch verteld. Een beetje zoals een warrige reader aan het univ waarin je alle linken tussen de hoofdstukken zelf nog moet zoeken. Had een meer geïntegreerde vorm kunnen gebruiken, met een logischere volgorde en flow. Soms nodeloos moeilijk geschreven, op andere momenten leest het erg vlot.