Στα πλήγματα της αδικίας που υφίσταται διαχρονικά ο άνθρωπος και η αξιοπρέπειά του από δυνάμεις που τον υπερβαίνουν έβρισκε ανέκαθεν πεδίο έκφρασης η ευαισθησία του «γίγαντα της ρωσικής γης» Λέοντα Τολστόι. Και στο "Γιατί;", ένα από τα διηγήματα-μανιφέστα κατά της απολυταρχίας που έγραψε (και ξαναέγραψε δεκαπέντε φορές μέχρι να μείνει ικανοποιημένος) το 1906, προς τη δύση της ζωής του, ο Τολστόι εμπνέεται από το πραγματικό περιστατικό ενός «συνηθισμένου» ερωτευμένου ζευγαριού που αναζητά εξόριστο την τύχη του, για να αρθρώσει τελικά σε μία μόνο λέξη τη διαπεραστικότερη ανθρώπινη κραυγή αγωνίας.
Lev Nikolayevich Tolstoy (Russian: Лев Николаевич Толстой; most appropriately used Liev Tolstoy; commonly Leo Tolstoy in Anglophone countries) was a Russian writer who primarily wrote novels and short stories. Later in life, he also wrote plays and essays. His two most famous works, the novels War and Peace and Anna Karenina, are acknowledged as two of the greatest novels of all time and a pinnacle of realist fiction. Many consider Tolstoy to have been one of the world's greatest novelists. Tolstoy is equally known for his complicated and paradoxical persona and for his extreme moralistic and ascetic views, which he adopted after a moral crisis and spiritual awakening in the 1870s, after which he also became noted as a moral thinker and social reformer.
His literal interpretation of the ethical teachings of Jesus, centering on the Sermon on the Mount, caused him in later life to become a fervent Christian anarchist and anarcho-pacifist. His ideas on nonviolent resistance, expressed in such works as The Kingdom of God Is Within You, were to have a profound impact on such pivotal twentieth-century figures as Mohandas Gandhi and Martin Luther King, Jr.
"<<Γιατί; Γιατί;>> φώναξε εκείνη και, ξεσπώντας σε υστερικά χάχανα, έπεσε με δύναμη πάνω στο κατεβασμένο από την άμαξα κιβώτιο."
Στο σύντομο αυτό διήγημα παρακολουθούμε ένα ερωτευμένο ζευγάρι και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει εξαιτίας μιας αποτυχημένης επανάστασης στην Πολωνία. Αν και σύντομη η ιστορία, τονίζεται και πάλι η αδικία, η τραγικότητα και αποτελεί ουσιαστικά ένα μανιφέστο ενάντια στην απολυταρχία, χαρακτηριστικά του Τολστόι.
Επίσης, είναι πολύ κατατοπιστική & χρήσιμη η εισαγωγή του έργου από τις εκδόσεις, για την καλύτερη κατανόηση του ιστορικοκοινωνικού πλαισίου.