What do you think?
Rate this book
Mediterranean: A Cultural Landscape
"Glas koji dolazi iz Srednje Evrope - iz kontinentalnog sveta, sa širokih hrvatsko-panonskih nizina - napisao je, evo, genijalnu knjigu o Mediteranu, nepredvidivu i blistavu, koja jednako obogaćuje kulturnu istoriografiju kao i književnost o moru s njenim hiljadugodišnjim bogatstvima, koja su ravna blagu potonulom u morske dubine. Predrag Matvejević je u isto vreme čovek s obale. Rođen u Mostaru, u Hercegovini, samo pedesetak kilometara daleko od Jadrana, očaran već u detinjstvu rekom i mediteranskim podnebljem, pitao se zašto je rub uz more ponegde tako uzak a razmak kratkotrajan ili pak zbog čega pojedini stanovnici, odmaknuvši se od morske strane, menjaju odjednom običaje i pevaju drugačije pesme."
---- Klaudio Magris
---- Klaudio Magris
218 pages, Hardcover
First published January 1, 1987
66 people are currently reading
964 people want to read
About the author
Predrag Matvejević
55 books29 followersPredrag Matvejević was born in Mostar (Bosnia and Herzegovina, at the time part of The Kingdom of Yugoslavia) to a Croatian mother and a Ukrainian father. He was a writer and scholar who taught at universities in Zagreb, Paris and Rome. He is best known for his 1987 non-fiction book Mediterranean: A Cultural Landscape, a seminal work of cultural history of the Mediterranean region.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 64 reviews
September 14, 2020
OCEANO MARE
Già la prefazione mi ha spaventato: firmata Claudio Magris, mi ha fatto temere che fossimo dalle parti del suo 'Danubio'.
Così è, così è stato purtroppo.
Il faro di Stromboli, a nord dell’isola. Attivo dal 1938.
C'è, ovviamente, cultura dietro, ma c'è anche erudizione, c'è amore, c'è una conoscenza, discreta non smisurata (per sua stessa ammissione, la riva sud è più difficile da percorrere e la conosce meno).
Ci sono analogie, rimandi, incroci, parallelismi e altre belle cose.
Il faro Porer nell’Adriatico.
Peccato che del Mediterraneo ci sia poco, e io ci sono rimasto male: non c'è la sua specificità - fatte le debite variazioni, avrebbe potuto dire le stesse cose su qualsiasi altro mare o oceano.
Infatti, più che raccontare il Mediterraneo, ha parlato del mare in genere, e della civiltà marinara che è diversa e uguale ovunque.
Perché il mare è un mezzo di collegamento e comunicazione.
Il faro di Punta Palascia, detto anche Capo d’Otranto, il punto più orientale d’Italia, quello dove sorge la prima alba. Secondo alcune convenzioni nautiche è il punto di separazione tra Jonio e Adriatico.
Matvejevic non lo dice, ma a me è venuto in mente che la cosa che davvero distingue e unifica il Mediterraneo è questa: sulle sue rive, su tutte quante, gli Ebrei sono stati perseguitati, in qualsiasi punto cardinale, come da nessuna altra parte al mondo.
Io che volevo saperne di più sul mare sulla cui riva sono nato ho sbagliato indirizzo.
E adesso vado a rileggermi Fabio Montale.
Il faro di Savudria, il più antico dell’Adriatico.
Il faro di Punta Carena sull’isola Capri, attivo dal 1867.
Già la prefazione mi ha spaventato: firmata Claudio Magris, mi ha fatto temere che fossimo dalle parti del suo 'Danubio'.
Così è, così è stato purtroppo.
Il faro di Stromboli, a nord dell’isola. Attivo dal 1938.
C'è, ovviamente, cultura dietro, ma c'è anche erudizione, c'è amore, c'è una conoscenza, discreta non smisurata (per sua stessa ammissione, la riva sud è più difficile da percorrere e la conosce meno).
Ci sono analogie, rimandi, incroci, parallelismi e altre belle cose.
Il faro Porer nell’Adriatico.
Peccato che del Mediterraneo ci sia poco, e io ci sono rimasto male: non c'è la sua specificità - fatte le debite variazioni, avrebbe potuto dire le stesse cose su qualsiasi altro mare o oceano.
Infatti, più che raccontare il Mediterraneo, ha parlato del mare in genere, e della civiltà marinara che è diversa e uguale ovunque.
Perché il mare è un mezzo di collegamento e comunicazione.
Il faro di Punta Palascia, detto anche Capo d’Otranto, il punto più orientale d’Italia, quello dove sorge la prima alba. Secondo alcune convenzioni nautiche è il punto di separazione tra Jonio e Adriatico.
Matvejevic non lo dice, ma a me è venuto in mente che la cosa che davvero distingue e unifica il Mediterraneo è questa: sulle sue rive, su tutte quante, gli Ebrei sono stati perseguitati, in qualsiasi punto cardinale, come da nessuna altra parte al mondo.
Io che volevo saperne di più sul mare sulla cui riva sono nato ho sbagliato indirizzo.
E adesso vado a rileggermi Fabio Montale.
Il faro di Savudria, il più antico dell’Adriatico.
Il faro di Punta Carena sull’isola Capri, attivo dal 1867.
January 22, 2023
Geopoetički dragulj i bibliofilska poslastica koja budi sva čula.
Putovanje celovitije i istinitije od fizičkog. Esejistička enciklopedija puna poetske elegancije.
Nema izgubljenosti u tekstu jer se u svakom detalju čitalac može udomiti, nelinearno. Može se kroz Brevijar proći linarno, dijagonalno, na mahove, proučavajući mape i ilustracije, od prve do poslednje i od poslednje do prve stranice, kako je kome volja. Plovidba je slobodna. Takođe, iako je ovo učena i prefinjena knjiga, ona nipošto nije ograničena samo na akademsku publiku, već otvorena za sve koji žele srdačan prostorno-vremenski susret sa Mediteranom. A Mediteran je, vele, središte sveta, a pitanje je da li uopšte postoji neko ko ne želi do središta.
U mozaiku zanimljivosti i lirskih proplamsaja, meni je ipak najdraži deo na samom kraju – posvećen posebnom žitelju Mediterana – magarcu:
„ Magarac ima, očito, više imena – tovar, osao, pule, sivac ili sivonja, kenjac te, naprosto, magare. Sva nije zaslužio, neka su pogrdna. Bio je oduvijek koristan uz more i u zagori. Pomagao da se raskrči kamenjar, podigne vinograd, usiječe put, prenese teret, pokrene mlinski kamen, samelje žito. Na Mediteranu se često griješilo, češće nego drugdje, nazivajući njegovim imenom one koji ga nisu dostojni.
Magarac nosi svoj samar na leđima i uz oba boka, sprijeda i pozadi. Penje se uzbrdo i silazi padinom, uz obale i diljem zaleđa. Po naravi je strpljiv, rijetko se protivi, još rjeđe buni. Lakše ga je natjerati na poslušnost negoli konja, pogotovo mulu. Nije mu potrebna potkova – kopito mu je otvrdnulo, nabijeno hodom i težinom. Bič nije nužan onome tko ga vodi. Mamuzu ne treba tko ga jaše. Magarcu je svejedno, ide li ispred gospodara ili ga prati. Pamti putove koji su strmi i kliski kao i one što su ravni i blagi. Ako zaboravi kuda je prošao, zastane i pričeka dok ga se pono ne uputi. Više drijema nego što spava. Kao da čeka hoće li ga netko munuti laktom i probuditi pa da se što prije vrati na posao i nastavi. Ponekad provede veći dio noći oslonjen na sve četiri noge ili pak, kad je najumorniji, podvije prednje ili stražnje pod trbuh i slabine te tako otpočine. Nije potrebno vezati ga, dovoljno je prebaciti mu ular preko plota – čekat će uz plot dok netko ne dođe po nj. Izgleda da ne umije plivati i, kad ide gazom preko potoka ili rječice, kloni se vira i zazire od brzaca. Muhe ga često spopadnu i okome se na nj, ponekad i ose, ne uspijeva ih odagnati mašući repom - kićankom navrh repa. Ponekad se baci na slamu u štali ili na tratinu u polju da tako protrlja leđa i iščeše grivu - to mu je, izgleda, jedna od rijetkih razonoda, možda jedina...” (196)
Jednog dana voleo bih da napišem istoriju magarića u književnosti.
Putovanje celovitije i istinitije od fizičkog. Esejistička enciklopedija puna poetske elegancije.
Nema izgubljenosti u tekstu jer se u svakom detalju čitalac može udomiti, nelinearno. Može se kroz Brevijar proći linarno, dijagonalno, na mahove, proučavajući mape i ilustracije, od prve do poslednje i od poslednje do prve stranice, kako je kome volja. Plovidba je slobodna. Takođe, iako je ovo učena i prefinjena knjiga, ona nipošto nije ograničena samo na akademsku publiku, već otvorena za sve koji žele srdačan prostorno-vremenski susret sa Mediteranom. A Mediteran je, vele, središte sveta, a pitanje je da li uopšte postoji neko ko ne želi do središta.
U mozaiku zanimljivosti i lirskih proplamsaja, meni je ipak najdraži deo na samom kraju – posvećen posebnom žitelju Mediterana – magarcu:
„ Magarac ima, očito, više imena – tovar, osao, pule, sivac ili sivonja, kenjac te, naprosto, magare. Sva nije zaslužio, neka su pogrdna. Bio je oduvijek koristan uz more i u zagori. Pomagao da se raskrči kamenjar, podigne vinograd, usiječe put, prenese teret, pokrene mlinski kamen, samelje žito. Na Mediteranu se često griješilo, češće nego drugdje, nazivajući njegovim imenom one koji ga nisu dostojni.
Magarac nosi svoj samar na leđima i uz oba boka, sprijeda i pozadi. Penje se uzbrdo i silazi padinom, uz obale i diljem zaleđa. Po naravi je strpljiv, rijetko se protivi, još rjeđe buni. Lakše ga je natjerati na poslušnost negoli konja, pogotovo mulu. Nije mu potrebna potkova – kopito mu je otvrdnulo, nabijeno hodom i težinom. Bič nije nužan onome tko ga vodi. Mamuzu ne treba tko ga jaše. Magarcu je svejedno, ide li ispred gospodara ili ga prati. Pamti putove koji su strmi i kliski kao i one što su ravni i blagi. Ako zaboravi kuda je prošao, zastane i pričeka dok ga se pono ne uputi. Više drijema nego što spava. Kao da čeka hoće li ga netko munuti laktom i probuditi pa da se što prije vrati na posao i nastavi. Ponekad provede veći dio noći oslonjen na sve četiri noge ili pak, kad je najumorniji, podvije prednje ili stražnje pod trbuh i slabine te tako otpočine. Nije potrebno vezati ga, dovoljno je prebaciti mu ular preko plota – čekat će uz plot dok netko ne dođe po nj. Izgleda da ne umije plivati i, kad ide gazom preko potoka ili rječice, kloni se vira i zazire od brzaca. Muhe ga često spopadnu i okome se na nj, ponekad i ose, ne uspijeva ih odagnati mašući repom - kićankom navrh repa. Ponekad se baci na slamu u štali ili na tratinu u polju da tako protrlja leđa i iščeše grivu - to mu je, izgleda, jedna od rijetkih razonoda, možda jedina...” (196)
Jednog dana voleo bih da napišem istoriju magarića u književnosti.
January 22, 2023
Poema i enciklopedija, istovremeno.
Poema, u načinu pisanja i duboko utisnutim, prelepo oslikanim ličnim impresijama autora o mediteranskom arhipelagu, o doživljenim susretima sa ljudima, ostrvima, mislima, mirisima, tradicijama i osećanjima srednjeg mora.
Enciklopedija, u nagomilanom, ali suptilno prikazanom i po papiru prosutom autorovom znanju o istoriji, geografiji, geodeziji, kulturi, religiji, gastronomiji, kartografiji, poljoprivredi opisanog regiona, znanju o svemu, ali baš o svemu čega se dotakao i povezao u skladu celinu.
Četvorodelno remek delo ispunjava čitavim tokom čitanja, lepljivo je, mirisno i morsko, lingvistički prebogato, ritmično, maslinasto i opčinjavajuće štivo.
Od početnih taktova prvog dela koji su zapravo uvod velikog Klaudija Margisa, onog istog autora koji je na vrlo sličan mada suvoparniji, srednjeevropskiji i elitističniji način pisao o Dunavu, uvod italijanskog maestra koji bez trunke sujete odaje priznanje kolegi koji ga je nadmašio u načinu obrađivanja slične teme;
preko poetski razigranog prvog dela koji svakom rečju pleše po obalama Mediterana, koji besedi na grebenima, koji povezuje narode, priče i ostrva, koji objašnjava, razume i ne osuđuje nikoga;
preko omiljenog mi drugog dela, najkraćeg, onog o kartografiji predela, o starim i novim, iscrtanim i usmeno prenesim kartama, njihovim očiglednim i skrivenim značenjima, mistici koja uvek miriše iz takvih priča, koja vas natera da usred čitanja otvorite ma kakvu mapu Sredozemlja i divite se onome što je autor uspeo povezujući sve što na kartama vidite i ne vidite;
do završnog čina koji sublimira i sakuplja sva prethodno navedena iskustva, koji kolekcionariše i inspiriše, koji je oda narodima sa ovih prostora, koji je pomirljiva morska bajka.
Kakva knjiga, majko mila
Poema, u načinu pisanja i duboko utisnutim, prelepo oslikanim ličnim impresijama autora o mediteranskom arhipelagu, o doživljenim susretima sa ljudima, ostrvima, mislima, mirisima, tradicijama i osećanjima srednjeg mora.
Enciklopedija, u nagomilanom, ali suptilno prikazanom i po papiru prosutom autorovom znanju o istoriji, geografiji, geodeziji, kulturi, religiji, gastronomiji, kartografiji, poljoprivredi opisanog regiona, znanju o svemu, ali baš o svemu čega se dotakao i povezao u skladu celinu.
Četvorodelno remek delo ispunjava čitavim tokom čitanja, lepljivo je, mirisno i morsko, lingvistički prebogato, ritmično, maslinasto i opčinjavajuće štivo.
Od početnih taktova prvog dela koji su zapravo uvod velikog Klaudija Margisa, onog istog autora koji je na vrlo sličan mada suvoparniji, srednjeevropskiji i elitističniji način pisao o Dunavu, uvod italijanskog maestra koji bez trunke sujete odaje priznanje kolegi koji ga je nadmašio u načinu obrađivanja slične teme;
preko poetski razigranog prvog dela koji svakom rečju pleše po obalama Mediterana, koji besedi na grebenima, koji povezuje narode, priče i ostrva, koji objašnjava, razume i ne osuđuje nikoga;
preko omiljenog mi drugog dela, najkraćeg, onog o kartografiji predela, o starim i novim, iscrtanim i usmeno prenesim kartama, njihovim očiglednim i skrivenim značenjima, mistici koja uvek miriše iz takvih priča, koja vas natera da usred čitanja otvorite ma kakvu mapu Sredozemlja i divite se onome što je autor uspeo povezujući sve što na kartama vidite i ne vidite;
do završnog čina koji sublimira i sakuplja sva prethodno navedena iskustva, koji kolekcionariše i inspiriše, koji je oda narodima sa ovih prostora, koji je pomirljiva morska bajka.
Kakva knjiga, majko mila
June 26, 2022
Занимљиво штиво, са мноштвом референци о Медитерану и простору на који Медитеран утиче. Види се да је Матвејевић проучио обиље литературе, али и да је сам много тога проживео. Он пише са великом страшћу о различитим аспектима живота на мору и у приморју. Иако волим овакве књиге, пастиш свега и свачега и иако сам наслов сугерише да се ради о бревијару, ово ми је било ипак мало набацано.
March 3, 2016
Ovo nije knjiga o mediteranu. ovo je mediteran u knjizi. Ovo nije knjiga putopisa, niti povijesna knjiga, ova knjiga je autorovo viđenje, autorovi osjećaji o različitim aspektima vremena i prostora na 'srednjem moru'. Sličnosti i razlike, gradovi i brodovi, ljudi, geste, jezici... kad se hoću oraspoložiti, ili mi treba malo hrane za mozak, nasumce otvorim knjigu i pročitam pasus ili pet. eto takva je to knjiga. vrhunska.
Read
August 20, 2025Quin festival de paisatges, colors, elements, olors, tradicions, cultures, llengües, paraules, persones, personatges, indrets, ciutats, aliments, mapes i una llarga llista de coses que apareixen en aquest breviari, que per ser un breviari, no es deixa res i a la vegada ho recull pràcticament tot. No volia que el llibre s'acabés, m'hi hagués quedat a viure a dins per sempre.
September 14, 2020
La vertigine della Lista …
Ogni paragrafo è un fotogramma di quell’immenso, meraviglioso film che è la vita sulle sponde (e non solo) del … Mare Nostrum.
per quelli che … ogni faro è l’isola alessandrina,
per quelli che … la spiaggia e il cielo stellato,
per quelli che … e che minchia di lingua parli?
per quelli che … quella notte a Itaca …
per quelli che … all’alba … i calamari,
per quelli che … l'ombrellone e la parmigiana ...
per quelli che … mai presa la dissenteria!
per quelli che … passa quella cima!
per quelli che … ah, ma il mare visto da Gibilterra …
per quelli che … l’asino merita rispetto …
per quelli che … hanno il loro Getzemani,
per quelli che … i monasteri, le isole, la Sciara del Fuoco, le tonnare, le saline, i Bronzi di Riace, i venti, il mare vecchio, le religioni, le dominazioni, Atene, Cartagine, i Fenici, il Nilo, le carte nautiche, l’al-manākh, l’astrolabio … e ancora, ancora, ancora…
questo è un libro per loro.
«Il mare è una lingua antichissima che non riesco a decifrare.» [Borges]
[Dec 2013]
Ogni paragrafo è un fotogramma di quell’immenso, meraviglioso film che è la vita sulle sponde (e non solo) del … Mare Nostrum.
per quelli che … ogni faro è l’isola alessandrina,
per quelli che … la spiaggia e il cielo stellato,
per quelli che … e che minchia di lingua parli?
per quelli che … quella notte a Itaca …
per quelli che … all’alba … i calamari,
per quelli che … l'ombrellone e la parmigiana ...
per quelli che … mai presa la dissenteria!
per quelli che … passa quella cima!
per quelli che … ah, ma il mare visto da Gibilterra …
per quelli che … l’asino merita rispetto …
per quelli che … hanno il loro Getzemani,
per quelli che … i monasteri, le isole, la Sciara del Fuoco, le tonnare, le saline, i Bronzi di Riace, i venti, il mare vecchio, le religioni, le dominazioni, Atene, Cartagine, i Fenici, il Nilo, le carte nautiche, l’al-manākh, l’astrolabio … e ancora, ancora, ancora…
questo è un libro per loro.
«Il mare è una lingua antichissima che non riesco a decifrare.» [Borges]
[Dec 2013]
October 4, 2021
Biblija Mediterana. Ovako sažeti sve informacije i pisati na ovakav način, zahteva najviše umeće i mnogo istraživačkog rada.
June 25, 2023
Depois de lido a "A Outra Veneza" faltava o mais elogiado. Magnífico.
"Nos dias em que o mar está particularmente límpido e nos revela as suas profundidades, advinham-se, aqui e além, os contornos de objectos estranhos, destroços, ruínas: facilmente imaginamos então que descobrimos um galeão afundado com a sua preciosa carga, um antigo palácio, os vestígios de uma cidade antiga. Esses contornos incertos são comparáveis à memória, esses destroços à história, essas ruínas ao destino. O Mediterrâneo é um colecionador apaixonado."
"Nos dias em que o mar está particularmente límpido e nos revela as suas profundidades, advinham-se, aqui e além, os contornos de objectos estranhos, destroços, ruínas: facilmente imaginamos então que descobrimos um galeão afundado com a sua preciosa carga, um antigo palácio, os vestígios de uma cidade antiga. Esses contornos incertos são comparáveis à memória, esses destroços à história, essas ruínas ao destino. O Mediterrâneo é um colecionador apaixonado."
September 21, 2025
A l'epíleg ho resumeix perfecte: "una prosa que combina moments d'introspecció lírica amb estones d'erudició enciclopèdica."
"Novel·la geopoètica, exegeso del mar, crònica de viatges, diari de bord, mirabilia, assaig aforístic, wunderkammer marítim..."
"Novel·la geopoètica, exegeso del mar, crònica de viatges, diari de bord, mirabilia, assaig aforístic, wunderkammer marítim..."
December 1, 2008
I read this book in spanish, under the title breviario mediterraneo. So beautiful. It was my favorite spanish book from my undergraduate major (Spanish Language Literature).
February 21, 2018
Knjiga koja je dobila trajno mjesto na mom noćnom ormariću kako bi mi uvijek bila na dohvat ruke.
July 1, 2025
Tot un viatge cultural i una experiència íntima. Estem parlant d'un llibre que podria ser alhora un assaig històric i geogràfic, però amb una petjada literària important. Matvejević ens parla de la complexitat del món mediterrani en general a partir de textos fragmentaris que combinen l’erudició amb la mirada poètica. No parlem, però, d'un estudi sistemàtic ni d'un manual, més aviat es tracta d'una mena de memòria i guia cultural de la regió, que defuig l'idíl·lic o la idealització a la qual tantes vegades ha estat associada tant en la literatura com en les arts visuals, per centrar-se més en la història i el recorregut dels pobles i les cultures amb tots els moments més i menys punyents que aquestes hagin tingut al llarg de la història.
Una obra enterament compromesa amb la cultura, la pau i el diàleg entre pobles i la manera de viure i de pensar d'aquests que ens ajuda a comprendre la complexitat de la regió i la seua construcció cultural i a pensar en ella com quelcom compartit, fent valdre les arrels comunes per sobre de tot. Escrita amb un estil reflexiu i líric ens mostra i ens omple de coneixements i, per què no, també ens pot servir fins i tot com a espai de diàleg entre Orient i Occident una cosa que avui segurament ens fa molta falta.
Un molt bon llibre amb edició magnífica de LaBreu Edicions que inclou també mapes i glossaris.
Una obra enterament compromesa amb la cultura, la pau i el diàleg entre pobles i la manera de viure i de pensar d'aquests que ens ajuda a comprendre la complexitat de la regió i la seua construcció cultural i a pensar en ella com quelcom compartit, fent valdre les arrels comunes per sobre de tot. Escrita amb un estil reflexiu i líric ens mostra i ens omple de coneixements i, per què no, també ens pot servir fins i tot com a espai de diàleg entre Orient i Occident una cosa que avui segurament ens fa molta falta.
Un molt bon llibre amb edició magnífica de LaBreu Edicions que inclou també mapes i glossaris.
November 23, 2025
Più che un libro, trovo che si tratti di un compendio lunghissimo di notizie, informazioni, episodi di cultura marittima che si fanno leggere con facilità ma senza particolare entusiasmo, anche se l'erudizione di Matvejevic colpisce davvero (su questo non avevo dubbi).
Classico libro che mi ha spinto all'acquisto dalla sua copertina (si, a volte mi succede pure questo :-)
Classico libro che mi ha spinto all'acquisto dalla sua copertina (si, a volte mi succede pure questo :-)
August 9, 2022
"Mediteranski brevijar" Predraga Matvejevića izlazi iz svih okvira. Sažeta u ovoj relativno kratkoj knjizi je priča o Mediteranu, o povijesti, kulturi, nasljeđu, narodima, brodovima, plodovima, moru i nebu, suncu i soli, ljudima, ribama, smokvama, bajamima i rogačima, Grcima i Turcima i Dalmatincima i Arapima...
Toliko pojmova, toliko povijesti i nasljeđa, toliko mirisa, povijesnih izvora, etimologije mediteranskog nazivlja... Čitav jedan svijet različitosti i povezanosti u toj različitosti, ljudi koji tisućljećima žive i plove na jednom moru koje ih dijeli i povezuje.
Knjiga vrijedna ne samo čitanja nego i imanja uvijek pri ruci, jer u svakom času može se ukazati potreba vraćanja Matvejevićevom "Brevijaru" kako bismo se iznova podsjetili na njegove poveznice. Ali, iznad svega, knjiga briljantno pisana, knjiga koja uvlači i zavodi svojim jedinstvenim stilom.
Čitajte Matvejevića!
Toliko pojmova, toliko povijesti i nasljeđa, toliko mirisa, povijesnih izvora, etimologije mediteranskog nazivlja... Čitav jedan svijet različitosti i povezanosti u toj različitosti, ljudi koji tisućljećima žive i plove na jednom moru koje ih dijeli i povezuje.
Knjiga vrijedna ne samo čitanja nego i imanja uvijek pri ruci, jer u svakom času može se ukazati potreba vraćanja Matvejevićevom "Brevijaru" kako bismo se iznova podsjetili na njegove poveznice. Ali, iznad svega, knjiga briljantno pisana, knjiga koja uvlači i zavodi svojim jedinstvenim stilom.
Čitajte Matvejevića!
November 29, 2025
"El mar és un antic llenguatge que no aconsegueixo desxifrar. Però em parla. Em parla."
July 21, 2013
Молитвеник, енциклопедия, поетична история на Средиземно море и средиземноморските култури, глосар, словесна картография, своеобразен пътепис – всички тези определения съответстват на книгата на Предраг Матвеевич. С един приятен, леко приказен, поради поетичността и особената си тематика, стил, Матвеевич се опитва да пресъздаде образа и духа на това често смятано за център на света място.
Средиземно море е обградено от три континента – Европа, Азия, Африка, излаз към него имат разнолики държави и автономни територии като: Испания, Франция, Италия, Монако, Малта, Словения, Хърватия, Босна и Херцеговина, Черна гора, Албания, Гърция, Турция, Сирия, Кипър, Израел, Палестина, Ливан, Египет, Тунис, Либия, Аржир, Мароко. В опита си да охарактеризира това уникално място, Предраг Матвеевич обединява свои впечатления, придобити от личния му досег с повечето от тези места и култури, и исторически сведения. Книгата е разделена на три части: „Молитвеник“, „Карти“, „Глосарий“.
В „Молитвеник“ (най-поетичната част) освен описание на разликите в материалната и духовна култура на средиземноморските народи (в пряка връзка с мястото, което населяват – близо до брега на Средиземно море, по-вътрешна – континентална част, или остров), откриваме и описания на самото море: нюансите на светлината, които то отразява и поглъща, вълните, които разплисква, видовете дъждове, които поема, ветровете, които „отглежда“. Обърнато е внимание дори и на пяната, облаците, залезите и мирисите на морето. Тези части са особено поетични. Вероятно, именно поради тях „Средиземноморски молитвеник“ бива определян и като „епическа поема за магичната и непреходна красота на морето“.
Останалите две части от книгата отговарят плътно на наименованията си: „Карти“ представя възникването и историческия път на картата, през призмата на различните култури: арабска, християнска и юдейска, а „Глосарий“ се спира върху етимологията на отделни думи, названия и понятия. Както самият Предраг Матвеевич казва в книгата си: „Материалът за това плаване е разделен на три части. В първата преобладават описанията, във втората – картините, в третата – понятията: молитвеник, карти, глосарий. Едно и също пътешествие се развива най-напред на местата, които обикалях, после – на картите, които разглеждах, след това в книгите, които четях.“ (стр. 210) Важно е да се отбележи, че и в тези две части поетичното описание отново е основна част от стила на автора. Също така, книгата съдържа и реални карти (не само в съответната част за картите), с което изостря читателското любопитство.
Въпреки тези си особености, „Средиземноморски молитвеник“ не e книга, котято се чете на един дъх, от корица до корица, поради простата причина, че, освен всичко друго, е и (нещо като) енциклопедия и подобно на този род четива се разгръща от време навреме, в особени моменти. Сигурното в конкретния случай е, че когато настъпи такъв момент и читателят зарови поглед в страниците на книгата, то той неусетно бива обхванат от лекото, поетично-приказно, писане и историите, които то му предлага, времето спира и единствено шумът от прелистването на страниците свидетелства за реалността на този миг. И, като към това се прибави много доброто издание на книгата, което ни предоставят от издателство „Колибри“: не просто като оформление на кориците, но и особената хартия, с която са изработени страниците, създаваща усещане за мекота и топлота, което усещане се подхранва от удачно подбраното кафяво мастило на текста (имаме един от редките случаи, в които етос на книга и оформление изключително добре си пасват), то досегът със „Средиземноморски молитвеник“ на Предраг Матвеевич се превръща в един наистина удоволствен момент.
На финал – малко данни за автора, които преписвам директнно от гърба на корицата, защото информацията там е достатъчно добре оформена ): „Предраг Матвеевич е роден през 1932 г. в град Мостар в бивша Югославия (днес Босна и Херцеговина). Баща му е руснак, майка му хърватка, самият той е натурализиран италианец и може би този негов вроден космополитизъм прави най-известното му произведение „Средиземноморски молитвеник“ толкова универсално.“
„Средиземноморски молитвеник“, Предраг Матвеевич, ИК „Колибри“, 2009.
(25.09.2010 г.)
Средиземно море е обградено от три континента – Европа, Азия, Африка, излаз към него имат разнолики държави и автономни територии като: Испания, Франция, Италия, Монако, Малта, Словения, Хърватия, Босна и Херцеговина, Черна гора, Албания, Гърция, Турция, Сирия, Кипър, Израел, Палестина, Ливан, Египет, Тунис, Либия, Аржир, Мароко. В опита си да охарактеризира това уникално място, Предраг Матвеевич обединява свои впечатления, придобити от личния му досег с повечето от тези места и култури, и исторически сведения. Книгата е разделена на три части: „Молитвеник“, „Карти“, „Глосарий“.
В „Молитвеник“ (най-поетичната част) освен описание на разликите в материалната и духовна култура на средиземноморските народи (в пряка връзка с мястото, което населяват – близо до брега на Средиземно море, по-вътрешна – континентална част, или остров), откриваме и описания на самото море: нюансите на светлината, които то отразява и поглъща, вълните, които разплисква, видовете дъждове, които поема, ветровете, които „отглежда“. Обърнато е внимание дори и на пяната, облаците, залезите и мирисите на морето. Тези части са особено поетични. Вероятно, именно поради тях „Средиземноморски молитвеник“ бива определян и като „епическа поема за магичната и непреходна красота на морето“.
Останалите две части от книгата отговарят плътно на наименованията си: „Карти“ представя възникването и историческия път на картата, през призмата на различните култури: арабска, християнска и юдейска, а „Глосарий“ се спира върху етимологията на отделни думи, названия и понятия. Както самият Предраг Матвеевич казва в книгата си: „Материалът за това плаване е разделен на три части. В първата преобладават описанията, във втората – картините, в третата – понятията: молитвеник, карти, глосарий. Едно и също пътешествие се развива най-напред на местата, които обикалях, после – на картите, които разглеждах, след това в книгите, които четях.“ (стр. 210) Важно е да се отбележи, че и в тези две части поетичното описание отново е основна част от стила на автора. Също така, книгата съдържа и реални карти (не само в съответната част за картите), с което изостря читателското любопитство.
Въпреки тези си особености, „Средиземноморски молитвеник“ не e книга, котято се чете на един дъх, от корица до корица, поради простата причина, че, освен всичко друго, е и (нещо като) енциклопедия и подобно на този род четива се разгръща от време навреме, в особени моменти. Сигурното в конкретния случай е, че когато настъпи такъв момент и читателят зарови поглед в страниците на книгата, то той неусетно бива обхванат от лекото, поетично-приказно, писане и историите, които то му предлага, времето спира и единствено шумът от прелистването на страниците свидетелства за реалността на този миг. И, като към това се прибави много доброто издание на книгата, което ни предоставят от издателство „Колибри“: не просто като оформление на кориците, но и особената хартия, с която са изработени страниците, създаваща усещане за мекота и топлота, което усещане се подхранва от удачно подбраното кафяво мастило на текста (имаме един от редките случаи, в които етос на книга и оформление изключително добре си пасват), то досегът със „Средиземноморски молитвеник“ на Предраг Матвеевич се превръща в един наистина удоволствен момент.
На финал – малко данни за автора, които преписвам директнно от гърба на корицата, защото информацията там е достатъчно добре оформена ): „Предраг Матвеевич е роден през 1932 г. в град Мостар в бивша Югославия (днес Босна и Херцеговина). Баща му е руснак, майка му хърватка, самият той е натурализиран италианец и може би този негов вроден космополитизъм прави най-известното му произведение „Средиземноморски молитвеник“ толкова универсално.“
„Средиземноморски молитвеник“, Предраг Матвеевич, ИК „Колибри“, 2009.
(25.09.2010 г.)
December 18, 2017
إن التراتيل بالمعنى الدقيق حيث تترابط المقاطع المتتابعة بسلاسة موسيقية تعلن عن موضوعاتها، إنها قائمة الموضوعات والخطابات الممكنة حول المتوسط: موانئ، جزر، رياح، تيارات، شواطئ، بوصلات، لغات، أدوات، هجرات، حروب بحرية، إلخ. يتقدم هذا النص كمجموعة من المعارف الدقيقة وفي الوقت ذاته كمختصر لموسوعة لا متناهية.
روبير بريشون
روبير بريشون
June 20, 2021
“O Mediterrâneo assemelha-se, por algumas das suas características, a gigantescos arquivos ou a uma imensa sepultura.”
Este livro encerra tudo aquilo em que nunca tinha pensado sobre o mar, em especial o Mediterrâneo, claro. A influência deste nas populações costeiras e insulares e a imagem que estas foram elaborando do mar e da sua evolução ao longo do tempo, tanto em documentos iconográficos - cartas, mapas, etc. -, como na Literatura ficcional e não-ficcional. A última parte da obra é especialmente interessante no registo e selecção de autores da antiguidade clássica, que nos legaram a sua visão do Mediterrâneo, nas suas variadas vertentes. E, tal como o autor, não posso deixar de mencionar a obra de um dos homens dos Annales - uma escola historiográfica do século XX, ainda com algum impacto na actualidade -, Fernand Braudel, e o seu "O Mediterrâneo e o Mundo Mediterrânico no tempo de Filipe" (1949).
Entre as várias abordagens, gostei especialmente da menção ao "divertimento" de "apanharmos na praia seixos de mil e uma formas" ou aos "numerosos artesanatos mediterrânicos que se fixam na nossa memória". Este último tópico, à semelhança de todo o livro, ajuda a construir uma identidade própria, que hoje está bem divulgada, até na chamada dieta mediterrânica, que não escapou ao autor.
Saliento ainda um ideia de Robert Bréchon, no posfácio da obra, que também me ocorreu durante a leitura: o autor, Predrag Matvejevitć, produziu um texto totalmente pós-moderno, misturando estilos, temas, fontes... um texto erudito, mas de leitura fácil que nos faz aventurar por mundo ainda por descobrir (pelo menos no meu caso). 4⭐
Este livro encerra tudo aquilo em que nunca tinha pensado sobre o mar, em especial o Mediterrâneo, claro. A influência deste nas populações costeiras e insulares e a imagem que estas foram elaborando do mar e da sua evolução ao longo do tempo, tanto em documentos iconográficos - cartas, mapas, etc. -, como na Literatura ficcional e não-ficcional. A última parte da obra é especialmente interessante no registo e selecção de autores da antiguidade clássica, que nos legaram a sua visão do Mediterrâneo, nas suas variadas vertentes. E, tal como o autor, não posso deixar de mencionar a obra de um dos homens dos Annales - uma escola historiográfica do século XX, ainda com algum impacto na actualidade -, Fernand Braudel, e o seu "O Mediterrâneo e o Mundo Mediterrânico no tempo de Filipe" (1949).
Entre as várias abordagens, gostei especialmente da menção ao "divertimento" de "apanharmos na praia seixos de mil e uma formas" ou aos "numerosos artesanatos mediterrânicos que se fixam na nossa memória". Este último tópico, à semelhança de todo o livro, ajuda a construir uma identidade própria, que hoje está bem divulgada, até na chamada dieta mediterrânica, que não escapou ao autor.
Saliento ainda um ideia de Robert Bréchon, no posfácio da obra, que também me ocorreu durante a leitura: o autor, Predrag Matvejevitć, produziu um texto totalmente pós-moderno, misturando estilos, temas, fontes... um texto erudito, mas de leitura fácil que nos faz aventurar por mundo ainda por descobrir (pelo menos no meu caso). 4⭐
March 5, 2022
Me ha aburrido mucho. Predrag toca muchos temas, desde el tipo de redes que usan los pescadores, a puertos hundidos de la Antigüedad, pasando por el problema migratorio. Habla sobre ellos de manera superficial. La propia estructura del libro son párrafos temáticos más o menos largos, de una página como mucho. Al final, en la mayoría de ellos, acaba diciendo obviedades.
Su estilo, que busca ser poético, no me ha atraído lo suficiente. Si terminé el libro es porque a veces si que logra ser interesante (cuando habla del Adriático) y porque lo he usado para practicar el idioma. Esta segunda vez lo he leído en croata apoyándome en la versión española (de Destino), de la cual, por cierto, no se tradujo 5 páginas.
En mi primera crítica creo que fui más comprensivo con el libro, pero la verdad es que es una pena. A pesar de que tiene todo para que me guste, el libro no me ha entretenido.
Su estilo, que busca ser poético, no me ha atraído lo suficiente. Si terminé el libro es porque a veces si que logra ser interesante (cuando habla del Adriático) y porque lo he usado para practicar el idioma. Esta segunda vez lo he leído en croata apoyándome en la versión española (de Destino), de la cual, por cierto, no se tradujo 5 páginas.
En mi primera crítica creo que fui más comprensivo con el libro, pero la verdad es que es una pena. A pesar de que tiene todo para que me guste, el libro no me ha entretenido.
September 21, 2023
Al contrario di quanto dice il truffaldino e markettaro autore della quarta di copertina, questo non è affatto un "romanzo, post-moderno", non è un "diario di bordo" (?), non è una "antologia di racconti." Non c'è finzione, solo ottima scrittura e sapienza.
Da leggere al tramonto sul lungomare, in nave, in spiaggia, in una casa con vista sull'orizzonte, se la avete. Beati voi.
Da leggere al tramonto sul lungomare, in nave, in spiaggia, in una casa con vista sull'orizzonte, se la avete. Beati voi.
January 12, 2015
UN alettura che è come una poesia o una preghiera.
Un catalogo di emozioni sensazioni e nomi e cose e tutto quello che significa Mediterraneo.
Un catalogo di emozioni sensazioni e nomi e cose e tutto quello che significa Mediterraneo.
May 23, 2018
Excellent.
November 8, 2017
Flusso di pensieri in libertà che hanno in comune solo l'ispirazione "mediterranea" e il solo pregio di essere ben scritti.
July 20, 2025
Si legge come un mosaico: frammenti brevi, riflessioni sparpagliate, note colte e immagini evocative si susseguono senza una vera trama, ma con l’ambizione di raccontare l’anima del Mediterraneo. Matvejević intreccia storia, mitologia, usi e costumi, mostrando un grande amore per questo mare e per le civiltà che vi si affacciano. L’intento è affascinante: più che un saggio, sembra una lunga meditazione sulla complessità e la ricchezza del nostro mare.
Dal mio punto di vista, lo stile frammentario e la struttura non lineare possono risultare a tratti dispersivi. Il libro non ha un vero filo conduttore, e la mancanza di narrazione può rendere la lettura faticosa se non affrontata a piccole dosi. A volte si ha l’impressione di un accumulo di appunti, più che di un’opera coerente. Alcuni passaggi colpiscono per profondità o bellezza, altri invece scivolano via senza lasciare molto.
Nel complesso è un libro interessante, colto, pieno di spunti e citazioni, che offre uno sguardo originale sul Mediterraneo, ma che difficilmente coinvolge sul piano emotivo.
Dal mio punto di vista, lo stile frammentario e la struttura non lineare possono risultare a tratti dispersivi. Il libro non ha un vero filo conduttore, e la mancanza di narrazione può rendere la lettura faticosa se non affrontata a piccole dosi. A volte si ha l’impressione di un accumulo di appunti, più che di un’opera coerente. Alcuni passaggi colpiscono per profondità o bellezza, altri invece scivolano via senza lasciare molto.
Nel complesso è un libro interessante, colto, pieno di spunti e citazioni, che offre uno sguardo originale sul Mediterraneo, ma che difficilmente coinvolge sul piano emotivo.
January 2, 2019
Na mě až příliš nečesaný, takový to "volný psaní", kdy myšlenky a informace autor sype z rukávu po kvantech, ale formou, díky který je možný si zapamatovat ještě menší procento, než je obvyklé. A tak si raději nepamatujete, a prostě se jen necháváte okouzlit tím, co všechno ví, zatímco někde tam vzadu v hlavě slyšíte šeptání vln.
June 16, 2024
Meglio l'idea che l'esecuzione
October 19, 2025
Entre el diccionari i l'enciclopèdia.
Read
December 8, 2024Ni prije “Mediteranskog brevijara” nije bilo moguće ništa reći, ponuditi, nametnuti što bi me natjeralo da pristanem na „mjerila uža od mediteranskih“, ali ova knjiga je opusu razloga zašto je to tako dodala paletu najfinijih poređenja poput plivanja i „zagrljaja mora“. Najzad: “Mediteranstvo se ne nasljeđuje nego stječe“.
August 20, 2018
This is a stunning piece of cultural history of the Mediterranean. Erudite, perceptive, historically and linguistically informed, beautifully written, and no doubt fiendlishly difficult to translate from the Croatian language. Matvejevic has travelled widely across the Mediterranean, by land and sea, he has researched its history deeply, he relishes contrapositions and parallels, unearths secrets of ancient maps, delves into picturesque details that disclose both commonalities and particularities of different parts of the Mediterranean. This books seems to be a labour of love of many decades.
I wish I had a chance to talk to the author about his book.
I wish I had a chance to talk to the author about his book.
Displaying 1 - 30 of 64 reviews