Het IJzeren Veulen

by Enny de Bruijn

Op een zonnige zomerdag in 1676, midden in de hooitijd, wordt er een lijk met een ingeslagen schedel ontdekt in de polder. Geen mens heeft iets gezien, maar iedereen in het dorp speculeert er meteen lustig op los wie de dader zou kunnen zijn. De verhalen zingen steeds luider rond, over onverzoenlijke vetes, ongeneeslijke verslavingen en duistere familiegeheimen. Middelpunt van de gebeurtenissen is Gijsbertje de Jongh, waardin in de herberg De Fortuyn, die langzaam maar zeker de waarheid achter de moord ontdekt. Maar wil ze die waarheid wel aan het licht laten komen?

Het IJzeren Veulen is een klassiek detectiveverhaal met een historische kern. De moord is echt gepleegd in 1676, en voor de sfeer en de personages is rijkelijk geput uit de overgeleverde processtukken, samen meer dan vijfhonderd pagina's vol levendige details. Wie dit boek openslaat, stapt de kleurrijke wereld van een zeventiende-eeuws dorp aan de rivier binnen, waar de gebruiken anders en soms vreemd zijn, maar waar de mensen even sluw en berekenend, even beminnelijk en kwetsbaar zijn als de mensen van vandaag.

357 pages, Kindle Edition

Published May 15, 2024

Reviews

[Ingrid]

Ik stop ermee, tot blz. 98 gekomen. Ik kom er niet doorheen op het ogenblik.

[Janneke Burger-Niemeijer · Rating 4 out of 5]

Bijzonder knap hoe de auteur ook het taalkleed van tijd en omgeving weergeeft. Een soort van inlevende informatieve historische roman. Erg boeiend.

[Esra de Lange · Rating 4 out of 5]

Erg leuk. Historische roman die je echt helemaal terug meeneemt de 17e eeuw in. Interessant dat het gebaseerd is op echte rechtbankverslagen. Veel van geleerd!

[Arjen · Rating 3 out of 5]

Het IJzeren Veulen is een whodunnit in een historische setting. Enny de Bruijn heeft het heel knap vormgegeven in een kloppende historische setting, die ze aan het einde van het boek uitvoerig onderbouwt. Dit maakt het enerzijds razend knap, maar het wekt ook de indruk dat het af en toe een keurslijf is om het verhaal te laten kloppen. Uiteindelijk was het een leuk boek om te lezen, zeker als je interesse hebt in de historische context. Wat De Bruijn helaas niet lukt is om het verhaal echt spannend te laten zijn. Het is alsof je op afstand de karakters volgt: het komt nergens dichtbij, je voelt de spanningsopbouw op geen moment. Daarmee is de historische setting een belangrijkere reden om het boek te lezen dan de thrill van de verhaallijn.

Er zijn veel betere historische spannende boeken geschreven, waarbij ik vooral denk aan Lysbeth, maar ook aan boeken van Thea Beckmann. Ik zou gerust nogmaals een boek van Enny de Bruijn lezen, daar is het goed genoeg voor. Maar ik denk niet dat dit boek zich echt leent voor de debuutprijs.

[Inge · Rating 5 out of 5]

Zonder onderbreking in één dag verslonden. Dat zegt volgens mij wel voldoende 😉

[Merel · Rating 4 out of 5]

Zeer onderhoudende historische roman. Wat een onderzoek is hier aan vooraf gegaan! Erg goed.

[Iris Griffioen · Rating 3 out of 5]

Een kruising tussen een historische roman en een whodunnit, maar in geen van beiden echt geslaagd. De basering op historische stukken, op een echte 17e eeuwse zaak en de setting in tijd en landschap maken het boek prikkelend. Het zijn deze sterke kanten van het boek waardoor ik toch 3 sterren geef.

Helaas zit de schrijfstijl in de weg doordat deze te beschrijvend is en te weinig aan de verbeelding van de lezer overlaat. Dit zorgt voor een gebrek aan spanning (toch jammer is voor dit type boek) en het gevoel dat het verhaal van begin tot eind vrij traag (soms zelfs saai) verloopt. Dat je bij detectives soms al snel vermoed wie de dader is speelt in dit geval ook mee.

Daarnaast mist er karakteropbouw, met geen enkele persoon in het boek voelde ik me verbonden tijdens het lezen. Hierbij helpt het misschien niet dat de hoofdpersoon een hoog degelijkheidsgehalte heeft en dat de interne monoloog van deze vleesgeworden nuance mij begon tegen te staan.

Kortom: voor wie graag een inkijkje wil hebben in 17e eeuwse gemeenschappen en hierbij iets wil leren over rechtspraak in die tijd is het een interessant boek. Neem een dosis geduld mee en verwacht geen nagelbijten of doorlezen tot middernacht.

[Nadra Hagen - Krook · Rating 3 out of 5]

Het IJzeren Veulen heeft zonder twijfel een intrigerend uitgangspunt. Enny de Bruijn duikt in een stukje Nederlandse geschiedenis dat onderbelicht is, en dat maakt het boek op zichzelf al interessant. De thematiek, de sociale context en de menselijke kant van het verhaal hebben potentie genoeg om te blijven boeien.
Wat voor mij echter ontbrak, was een zekere scherpte – zowel in stijl als in opbouw. De verteltoon bleef wat afstandelijk, waardoor ik moeite had om echt mee te leven met de personages. Op sommige momenten voelde het meer als een historisch verslag dan als een meeslepende roman.
Dat neemt niet weg dat het boek inhoudelijk degelijk in elkaar zit. Je voelt dat er veel onderzoek en betrokkenheid achter zit, en voor lezers die vooral geïnteresseerd zijn in het culturele en religieuze leven van die periode, valt er zeker genoeg te halen.
Drie sterren dus: een interessant boek met een sterke basis, maar het wist me emotioneel niet helemaal te raken.

[Sebastian · Rating 5 out of 5]

Heerlijk verhaal met een echte geschiedenis. Knap geschreven

[Aart Velthuijsen · Rating 3 out of 5]

Prettig te lezen boek. Als detective is het verhaal wat saai, maar de historische aankleding is goed gedaan. Geen spijt het boek gelezen te hebben, maar aan wie ik het zou aanbevelen . . ?

[Samuel Driessen · Rating 5 out of 5]

Heerlijk boek. Prachtig geschreven. Talloze keren langs de molen gereden en nu komt dat gebied en die tijd tot leven.

[Geert V · Rating 5 out of 5]

Een fantastische roman.
Prachtig hoe de schrijfster feiten en waargebeurde geschiedenissen zo heeft gevormd tot een van de beste boeken die ik ken!
Met recht ⭐⭐⭐⭐⭐

[Bart F · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek, ik was nieuwsgierig naar de dader dus bleef doorlezen. Mooie omschrijvingen van de omgeving, veel historische details.

[Kim · Rating 3 out of 5]

Het greep me niet zo.

[Dominiek Leenknecht · Rating 2 out of 5]

Vroegtijdig beëindigd. Geen fan van de schrijfstijl in dit boek: wat langdradig, vol herhalingen, alsof de auteur er in gelooft dat een te veel aan woorden voor meer leesplezier zou zorgen.

[Evy · Rating 3 out of 5]

Gelezen voor de lezersjury van de Hebban Debuutprijs 2025