Παράδοξη χώρα: Γιατί η Ελλάδα υστερεί σε σχέση με την Ιρλανδία και την Πορτογαλία και τι μπορούμε να μάθουμε από αυτές;

by Τάκης Σ. Παππάς

Το 1974, τρεις οικογένειες με εισόδημα ίσο με τον εθνικό μέσο όρο των χωρών τους ‒μία στην Αθήνα, η δεύτερη στο Δουβλίνο και η τρίτη στη Λισαβόνα‒ απέκτησαν από ένα παιδί. Τα τρία παιδιά μεγάλωσαν, σπούδασαν, μπήκαν στην αγορά και έκαναν τις δικές τους οικογένειες. Σήμερα είναι μεσήλικες και καλά στην υγεία τους, ζουν πάντα στις πόλεις όπου γεννήθηκαν, με εισόδημα που συμπορεύεται με τον εθνικό μέσο όρο των χωρών τους. Ωστόσο, αν και οι τρεις απολαμβάνουν υψηλότερο βιοτικό επίπεδο από εκείνο των γονιών τους, τα μεταξύ τους επίπεδα ζωής διαφέρουν σημαντικά. Ο Ιρλανδός ζει 3, 4 φορές καλύτερα από τους γονείς του το ’74 και ο Πορτογάλος ζει 2, 3 φορές καλύτερα από τους δικούς του γονείς. Το βιοτικό επίπεδο του Έλληνα, όμως, είναι μόλις 1, 2 φορές υψηλότερο από εκείνο των γονιών του πριν από μισό αιώνα. Πού οφείλεται η μακροχρόνια υστέρηση της Ελλάδας σε σχέση με την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, επίσης χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας; Τι έκαναν εκείνες καλύτερα από εμάς; Και ποια χρήσιμα μαθήματα αντλούμε από την εμπειρία τους; Σε αυτά τα τρία ερωτήματα, το παρόν βιβλίο —που αποτελεί και την πρώτη συγκριτική μελέτη της Ελλάδας με άλλες χώρες στον μακρύ χρόνο της Μεταπολίτευσης— δίνει απαντήσεις.

312 pages, Paperback

First published May 1, 2024

About the author

Ο Τάκης Σ. Παππάς (Ph.D., Yale) γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ελευσίνα. Αποφοίτησε από τη Νομική του ΑΠΘ και υπηρέτησε μέρος της στρατιωτικής του θητείας στον λεγόμενο Πόλεμο του Κόλπου. Μετά τις σπουδές του στην Αμερική (PhD, Yale) ακολούθησε ακαδημαϊκή σταδιοδρομία στην Ελλάδα. Το 2010 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Γαλλία και, εντέλει, παραιτήθηκε από τη θέση του στο ελληνικό πανεπιστήμιο. Σήμερα εργάζεται ως συγγραφέας και επισκέπτης καθηγητής στο Κεντρικό Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης. Επίσης έχει τον τίτλο του συνεργάτη καθηγητή (docent) στο πανεπιστήμιο του Ελσίνκι στη Φινλανδία.
Έχει διδάξει στα πανεπιστήμια Αθηνών, Στρασβούργου, Όσλο, Φράιμπουργκ και Λουξεμβούργου. Κατείχε ερευνητικές θέσεις στο πανεπιστήμιο Princeton και στο Ευρωπαϊκό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο της Φλωρεντίας, όπου την περίοδο 2011-2013 ήταν υπότροφος Marie Curie. Εκτός από δεκάδες άρθρα σε κορυφαία διεθνή επιστημονικά περιοδικά, έχει συγγράψει τα βιβλία "Making Party Democracy in Greece" (Palgrave Macmillan 1999), "Το χαρισματικό κόμμα: ΠΑΣΟΚ, Παπανδρέου, εξουσία" (Πατάκης 2009), "Populism and Crisis Politics in Greece" (Palgrave 2014), "Λαϊκισμός και κρίση στην Ελλάδα" (Ίκαρος 2015), ενώ επίσης έχει συνεπιμεληθεί με τον H. Kriesi το "European Populism in the Shadow of the Great Recession" (ECPR Press 2015). Σύντομα θα είναι έτοιμο το επόμενο βιβλίο του, με τίτλο "Democratic Illiberalism: How Populism Grows to Menace Democracy".

Reviews

[Emmanouil Angelakis · Rating 1 out of 5]

Με όλη την εκτίμηση στο πρόσωπο του συγγραφέα το βιβλίο μου φάνηκε κάπως επιφανειακό. Ο βασικός ισχυρισμός ότι η υστέρηση της Ελλάδας οφείλεται βασικά στην πολιτική πόλωση μου φαίνεται επιπόλαια. Στην πραγματικότητα θα μπορούσε να εξετάσει συγκριτικά πολλές παθογένειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στο ίδιο αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση θα ήθελα έστω και κι σύντομη αναδρομή στα αίτια της πόλωσης αν υποθέσουμε ότι είναι όντως η αιτία του κακού. Είναι χαρακτηριστικό του λαού μας ή είναι συνέπεια ιστορικών συνθηκών του παρελθόντος πχ.

Εν συντομία , το βιβλίο μου άφησε μια αίσθηση πολύ μονοδιάστατης προσέγγισης για ένα πολυπαραμετρικο πρόβλημα.

Ισως όμως πάλι εγώ να μην κατάλαβα ….

[Stavros Afionis · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό. Με συνοπτικό τρόπο εξηγεί τους λόγους για τους οποίους ο λαϊκισμός στέρησε από την Ελλάδα ένα καλύτερο μέλλον...