Αμάραντες

by Δώρα Κασκάλη, Σπύρος Παπαϊωάννου (Editor)

Στα δεκατρία διηγήματα της τρίτης συλλογής η Δώρα Κασκάλη μιλά για γυναίκες που θέλει να παραμείνουν αμάραντες στην αναγνωστική μνήμη. Από το θηλυκό ρομπότ έως την ανοϊκή ηλικιωμένη, οι γυναίκες της θυμούνται ή προσπαθούν να ξεχάσουν, δραπετεύουν από τις έμφυλες συμβάσεις ή παραδίδονται στην αδράνεια και τη σιωπή, αντιμετωπίζουν στωικά την αναπηρία, αναμετρώνται με το τραύμα της απώλειας, επαναστατούν κόντρα στη ρουτίνα και τις κοινωνικές κατασκευές, διεκδικούν την αγάπη και την ηδονή. Αυτές οι γυναίκες που θάλλουν για πάντα, είναι το κουράγιο της, το καθημερινό της προσφάι.

104 pages, Paperback

Published May 1, 2024

About the author

Η Δώρα Κασκάλη γεννήθηκε στις Σέρρες. Κατάγεται από τα Γρεβενά και την Άρτα, αλλά σχεδόν όλα τα χρόνια της έζησε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Ελληνική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και έκανε μεταπτυχιακό στην ποίηση του Θεοτοκά. Τώρα γράφει τη διδακτορική της διατριβή, με θέμα τις εκφάνσεις της ελληνικότητας στη μεταναστευτική λογοτεχνία. Εργάστηκε στο παρελθόν ως υπάλληλος τραπέζης, αλλά τα τελευταία χρόνια είναι υπάλληλος του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Διηγήματα της πρώτης συλλογής που εξέδωσε "Στο τρένο", έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά "Εξώπολις", "Ναύδετο" και "Πλανόδιον". Επίσης ήταν υποψήφια για το βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα του λογοτεχνικού περιοδικού "Διαβάζω".

Reviews

[Ρένα Λούνα · Rating 5 out of 5]

«Τώρα πια το σπίτι της έχει γίνει παρκοκρέβατο· το κρεβάτι όπου πλάγιαζε με τον άντρα της, ο καναπές με το βελουτέ ύφασμα, η μπρεζέρα με την μαξιλάρα που είχε κεντήσει για την προίκα της κόρης της φτιάχνουν μια μαλακή και ασφαλή φυλακή, για να ξαποστάσει η ίδια, να καθίζει τους επισκέπτες της, να μιλάει με τα έπιπλα που την ακολουθούν από τότε που παντρεύτηκε κι έχουν γίνει κατοικίδια, ή, ίσως, δικοί της άνθρωποι.»

Οι άγριοι Αμάραντες της Δώρας Κασκάλη που φυτρώνουν στα ορεινά της ελληνικής υπαίθρου κι έχουν σοβαρές αντοχές, είναι μια συλλογή διηγημάτων για τη γυναικεία αντοχή και το άνθισμα που λίγοι, μάλλον λίγες, παρατηρούν στις άλλες αυτού του κόσμου. Ξεχώρισα τη Βλάβη και το Άννα Ρούμπινσταιν.
Εντός της ανθολογίας, κάθε διήγημα παραμένει ως μωσαϊκό, συνδεδεμένο με καθημερινά αντικείμενα, που μια ζωή δεν κοιτάς δεύτερη φορά, και κάποια στιγμή στο μέλλον δε σταματάς να τα σκέφτεσαι, τα λυπάσαι, να σου λείπουν.

Στο δεύτερο διήγημα με τίτλο Ραγισμένοι Ουρανοί βρήκα τη φράση «Προτιμά, σχεδόν πάντοτε, την υπαινικτικότητα κάποιου ποιήματος» κάτι πολύ διαφωτιστικό για το ύφος της συγγραφέας που σε πολλά σημεία η πρόζα της ακροβατεί στα σύνορα ποίησης και πεζού λόγου, δημιουργώντας το δικό της ενδιάμεσο μνημοσυναισθηματικό σύμπαν λέξεων. Όπως και στην ποίηση, που ο αναγνώστης αναζητάει τα συναισθήματα και τη στιγμή που πάγωσε, έτσι κι εδώ, καμία ηρωίδα δεν κρίνει σκόπιμο να συστηθεί, μονάχα να αφήσει πίσω της, ειδικά στις τελευταίες τους σελίδες, θραύσματα που θα συνθέσουν το πορτραίτο τους.

Τα δεκατρία αυτά διηγήματα της τρίτης συλλογής της Κασκάλη γυρνάνε γύρω από τη μνήμη και την απώλεια, ενώ διαπραγματεύονται μια μόνιμη θέση μετά το τραύμα, μετά το πένθος, μετά τη βαριά απογοήτευση, ενώ πάντα επιμένει η θέση του σώματος και της σάρκας, ως περίτρανη απόδειξη των παραπάνω.
.
( Το τρών τα ‘λάφια και αρρωστούν, τ’ αγρίμια και ημερεύουν.)

[Matina Kyriazopoulou · Rating 5 out of 5]

Τις "Αμάραντες" της Δώρας Κασκάλη τις προμηθεύτηκα στην ΔΕΒΘ, ζεστές ζεστές, καθώς μόλις είχαν βγει από το τυπογραφείο και μου κράτησαν συντροφιά, όταν οι υπόλοιποι ακόμη κοιμόντουσαν, στο τριήμερο στην Καστοριά.
Αρχικά με κέρδισε ο τίτλος τους γιατί μου θύμισε τα λουλακί και κίτρινα μπουκετάκια αμάραντα που φέρνουμε στο σπίτι από τα λουλουδάδικα της Θεσσαλονίκης και καταφέρνουν να επιβιώσουν για καιρό. Έτσι και οι ηρωίδες των δεκατριών διηγημάτων που περιλαμβάνει στη συλλογή της η Κασκάλη "θέλει να παραμείνουν αμάραντες στην αναγνωστική μνήμη" -και, πράγματι, οι περισσότερες το καταφέρνουν. Σε γλώσσα απλή, καθημερινή, με ποιητικές εξάρσεις αλλά και δίχως να φοβάται τις πιο "λαϊκές" εκφράσεις, η συγγραφέας μας μεταφέρει στιγμιότυπα ή πιο μεγάλες "φέτες" από τη ζωή γυναικών που όλοι μας έχουμε σίγουρα συναντήσει, συναναστραφεί στενά, φροντίσει και περιθάλψει -ακόμη και το θηλυκό ρομπότ που πρωταγωνιστεί στη "Βλάβη" παραπέμπει στη νοικοκυρά του πάνω ορόφου η οποία για χρόνια υπηρετεί τον σύντροφό της δίχως να έχει εκτιμηθεί ποτέ ο κόπος της.
Η σωματική και πνευματική φθορά, η αυτοθυσία, η μητρική και όχι μόνο αγάπη και η απώλεια, οι επιθυμίες της σάρκας και της καρδιάς κυριαρχούν στις ιστορίες και κάνουν τις ηρωίδες της Κασκάλη βαθιά ανθρώπινες. Ξεχώρισα την ιστορία της μουγκής αδερφής που θυσιάζει "κάτι δικό της" (για να μην κάνω spoiler), της μητέρας με το παιδί με ειδικές ανάγκες, της ομοφυλόφιλης που μετακομίζει στην Αθήνα, της γυναίκας ρομπότ και της γυναίκας με την αδυναμία στα αρώματα, όλες όμως οι ιστορίες έχουν κάτι υπόγεια προσωπικό και συγκινητικό.

[Natasha Anastasiou · Rating 5 out of 5]

Μικρό και απολαυστικό. 13 μικρές ιστορίες γεμάτες λυρισμό στη γραφή και εικόνες που χτυπούν στην καρδιά- γραμμένες σαν ταινίες μικρού μήκους.

Βαθιά κοινωνικό βιβλίο με απορίες. Τι χρειάζεται μια γυναίκα που μένει μόνη της? Πόσο χωράει στην κοινωνία του σήμερα μια γυναίκα που επιλέγει να μην κάνει παιδιά? Πόσα κομμάτια γίνεται και τί θυσιάζει για τους άλλους που της έμαθαν να χωράει στα πρότυπά τους? Πόσα θύμα παραμένει και πόσα θύματα ακόμα θα υπάρξουν?

Οι ενοχές, οι υποχρεώσεις, τα κοινωνικά «απαγορεύεται», η υστερία στα βιώματα, οι εμμονές.. πλέκουν την ιστορία της κάθε μοναδικής πρωταγωνίστριας.

Σκληρό και ζόρικο θα το χαρακτήριζα τόσο ώστε να μας υπενθυμίζει τη Γυναικεία θυσία σε μια απολύτως πατριαρχικά φτιαγμένη πραγματικότητα.

[Γιώργος Μαντάς · Rating 3 out of 5]

Πολύ καλά διηγήματα.
Η συγγραφέας με ιδιαίτερη ευαισθησία προτάσσει το έμφυλο ζήτημα.
Όλες οι ηρωίδες της είναι γυναίκες που βιώνουν δύσκολες καταστάσεις, έχουν τις δικές τους επιθυμίες και προσπαθούν να παλέψουν και να αναμετρηθούν με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.
Δυσκολίες που προκύπτουν και από το φύλο τους.
Όμως σε όλα σχεδόν τα διηγήματα της συλλογής υπάρχει παρά τις δυσκολίες ένας τρόπος ενδυνάμωσης του αναγνώστη, οι ηρωίδες δεν ξεμένουν από ελπίδα ακόμα κι αν για να την βρουν χρειαστεί να προσφύγουν στη φαντασία ή στις αναμνήσεις τους από κάποιες όμορφες στιγμές της ζωής τους.
Αγαπημένα διηγήματα τα εξής: ''Θάλλουν για πάντα'', ''Τα μαύρα ρούχα της'', ''Ανδρείκελα'', ''Στα χέρια'', ''η βλάβη''.

[Varvara Nikolaidou · Rating 4 out of 5]

«Καμία ντροπή για όσους αγαπήθηκαν…»

13 ιστορίες για γυναίκες Αμάραντες, για μανάδες, γιαγιάδες, ερωμένες, μοναχικές ψυχές, πληγωμένες αλλά αγωνίστριες.

Αγαπημένα μου διηγήματα «Τα Μαύρα Ρούχα Της», «Θυσία» και «Άννα Ρουμπινστάιν». Όμως ξεχώρισα και αρκετά άλλα.

[Sofia Silverchild · Rating 3 out of 5]

Οι ιστορίες της έχουν όλες γυναίκες ηρωίδες, με άνοια, ρομά, λεσβίες, γυναίκες που χάνουν τα χέρια τους, θηλυκά ρομπότ. Διηγήματα που μιλούν για το τέλος του κόσμου για θυσίες και για νέα ξεκινήματα. Αγαπημένη μου ιστορία η «Βλάβη».