Lied van de Moezel

by Decimus Magnus Ausonius, Patrick Lateur (translator)

Gelukkig hij die aan de groene zomen van een rivier zijn jonge jaren slijt
Dit dichtte Jan van Nijlen en zo moet ook Ausonius (ca. 310-395) hebben gedacht. Ausonius, de eerste Franse dichter groeide op langs de Garonne en doceerde dertig jaar lang te Bordeaux. Daarna verbleef hij als opvoeder en staatsman aan het keizerlijk hof in Trier en kwam er onder de bekoring van het Moezellandschap. Het zou hem inspireren tot een lofzang op de rivier, waarmee hij de grondlegger werd van een nieuw genre in de Europese literatuur: het stroomdicht.
Ausonius bezingt de charmes van het leven op en langs het water van de Moezel. In dit paradijs voor vissers, waar saters en najaden stoeien in de hitte van het middaguur, schuiven schepen langs dichtbegroeide oevers, terwijl op de hellingen heerlijke landhuizen liggen tussen bloeiende wijngaarden. De Latijnse dichter maakte de Moezel onsterfelijk en deze eerste Nederlandse vertaling is zonder meer een uitnodiging om met dichtersogen door het Moezelland te reizen. Ausonius kreeg gelijk: 'Op aller lippen zul je liggen en men zal je koesteren in vreugdezangen.'

Genres: Poetry

78 pages, Paperback

First published January 1, 395

Reviews

[Gianluca · Rating 4 out of 5]

"Purior hic campis aer Phoebusque sereno
lumine purpureum reserat iam sudus Olympum,
nec iam consertis per mutua vincula ramis
quaeritur exclusum viridi caligine caelum,
sed liquidum iubar et rutilam visentibus aethram
libera perspicui non invidet aura diei.
In speciem tum me patriae cultumque nitentis
Burdigalae blando pepulerunt omnia visu:
culmina villarum pendentibus edita ripis
et virides baccho colles at amoena fluenta
subterlabentis tacito rumore Mosellae."

(vv. 12-22, trad. it. Agostino Pastorino: Più pura è l’aria in queste pianure e Febo, libero ormai da nuvole, dischiude con luce serena il purpureo Olimpo. Non più tra un intrecciarsi di rami si deve andare alla ricerca di un lembo di cielo nascosto dietro un velame di verde, ma l’aria libera e trasparente del giorno apre allo sguardo il chiaro scintillar del sole e la splendente purità del cielo. Tutto quell'amabile spettacolo mi trasportò allora col pensiero al paesaggio della mia patria e alla bellezza della mia splendida Bordeaux: tetti di ville che si elevano lungo il pendio delle rive, colline verdeggianti di vigneti e, ai loro piedi, il corso amabile della Mosella, che fluisce con tacito murmure.)


"Intentos tamen usque oculos errore fatigant
interludentes, examina lubrica, pisces.
Sed neque tot species obliquatosque natatus,
quaeque per adversum succedunt agmina flumen,
nominaque et cunctos numerosae stirpis alumnos
edere fas aut ille sinit, cui cura secundae
sortis et aequorei cessit tutela tridentis."

(vv. 75-86, trad. it. Agostino Pastorino: Tuttavia l’attenzione degli occhi si affatica a seguire le evoluzioni dei pesci che in sciami guizzanti giocano fra loro. Ma non è consentito divulgare queste innumeri specie dal nuoto sinuoso, i branchi che rimontano la corrente del fiume, i nomi che portano tutti questi figli di una razza feconda: non lo permette il dio, al quale toccò in sorte la seconda parte del mondo e la custodia del tridente marino.)


"Talis Atlantiaco quondam balaena profundo
cum vento motuve suo telluris ad oras
pellitur, exclusum fundit mare, magnaque surgunt
aequora vicinique timent decrescere montes.
Hic tamen, hic nostrae mitis balaena Mosellae
exitio procul est magnusque honor additus amni."

(vv. 144-149, trad. it. Agostino Pastorino: Così talvolta nel profondo Atlantico una balena, spinta dal vento o dal suo proprio slancio verso le coste della terraferma, fa straripare il mare, solleva grosse ondate e i monti vicini temono di apparire meno elevati. Invece la mite balena della nostra Mosella, ben lungi dall’essere causa di danno, è un grande onore che s’aggiunge al fiume.)

[Camiel 2004 · Rating 3 out of 5]

Enigszins meanderende (ha ha) doch charmante beschrijving van een rivier. Niet waanzinnig spannend, maar toch (verrassend) onderhoudend

[Maria]

Melville ghostwrote this.

[Jared · Rating 5 out of 5]

Corniger externas celebrande Mosella per oras,
nec solis celebrande locis ubi fonte superno
exeris auratum taurinae frontis honorem;
quaque trahis placidos sinuosa per arva meatus,
vel qua Germanis sub portibus ostia solvis:
si quis honos tenui volet aspirare Camenae,
perdere si quis in his dignabitur otia Musis,
ibis in ora hominum laetoque fovebere cantu!

[O hornèd flood, Mosella, memorable
Through the wide world, not in those coasts alone
Where from thy utmost fount thou puttest forth
The gilded splendor of a bull-like brow;
Or where thou drawest through indented meads
A tranquil course; or where thy waters fall
Through Teuton ports:—if any breath of praise
In hours of idleness should bless my strains,
Thou shalt become a universal theme,
By happy music fostered!]

[Moritz Fritschle · Rating 4 out of 5]

Schönes Gedicht über die Mosel und viel spannendes Hintegrundwissen über die Mosel, die Region und deren Geschichte.

[Häbbät · Rating 4 out of 5]

Salve, magne parens frugumque virumque, Mosella!