What do you think?
Rate this book
Bevrijding: Een kleine geschiedenis van de wereld
Het boek Bevrijding is een kleine wereldgeschiedenis waarin Bram van de Beek laat zien waarachter hoop schuilt. De wereld is geen leuke plek om te wonen. De geschiedenis wordt bepaald door winnaars – die over lijken zijn gegaan. De rest van de natuur is niet the survival of the fittest. Ook de kerk heeft meegespeeld in het spel van de macht. De Bijbel is een spiegel van de gewone mensengeschiedenis. Hij staat bol van ellende, maar het licht breekt door. Het is afgelopen met het kwaad en God begint opnieuw. Emeritus hoogleraar en predikant Van de Beek biedt een nieuwe kijk op de wereldgeschiedenis in het licht van de Bijbel.
326 pages, Kindle Edition
Published September 4, 2024
1 person is currently reading
12 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 5 of 5 reviews
October 22, 2024
Het is riskant om een geschiedenis van de wereld te schrijven, want geen enkele historicus is genoeg deskundig in alle perioden op alle continenten om zo’n geschiedenis te kunnen schrijven. Dan is het helemaal riskant als een theoloog zich waagt aan de geschiedenis van de wereld. Van de Beek schreef dan ook niet het verhaal van de wereldgeschiedenis, maar een theologisch perspectief op de geschiedenis. Voor wie meer van Van de Beek gelezen heeft, is de thematiek van de geschiedenis geen verrassing. In een van zijn boeken beschrijft hij dat het niet de wetenschap is geweest die voor een massale kerkverlating heeft gezorgd, maar de geschiedenis. Zijn theologische ontwikkeling is ook sterk beïnvloed door de geschiedenis. Zijn hele loopbaan als theoloog is hij bezig geweest met deze thematiek. Aan het einde van dit boek geeft Van de Beek in een epiloog ook een korte terugblik op zijn ontwikkelingen. Hij ziet al terugkijkend drie fasen in zijn werk: hij start als gereformeerdebonder, ontwikkelt zich begin jaren-’80 in het spoor van Berkhof, Pannenberg en Moltman, maar maakt in de jaren-’90 een radicale wending van een optimistische kijk op de geschiedenis naar een zeer kritische kijk. Het is met name de ervaring van het lijden die deze ontwikkelingen hebben gestimuleerd. In eerste instantie de ervaringen van het lijden die hij in zijn pastorale werk tegenkwam. Later kwam hij op andere plekken in de wereld, zoals Oost-Europa en Afrika, waar hij door wat hij daar hoorde en meemaakte zijn theologische visie moest bijstellen. Zijn existentiële manier van met de theologie omgaan heb ik altijd heel indrukwekkend gevonden. Toen Van de Beek zijn boek Jezus Kurios publiceerde, begon ik zo ongeveer aan de theologiestudie. Zeker in mijn studie en het begin van mijn eigen loopbaan heb ik veel aan Van de Beek gehad.
In dit boek geeft Van de Beek zijn kritische kijk op de geschiedenis weer: de wereld is geen mooie plek, omdat de sterkste het altijd voor het zeggen heeft. Net zoals in de natuur de sterkste steeds wint, gebeurt dat ook in de geschiedenis. De geschiedenis wordt door de overwinnaars geschreven. De verliezers verdwijnen helemaal, inclusief hun godsdienst, identiteit en cultuur. Christenen zijn vanaf het allereerste begin geroepen om niet mee te gaan in deze strijd van de sterkste. Soms zijn er verhalen te vertellen dat christenen zich ook hebben laten lijden door zelfverloochening en zelfopoffering. Net zo vaak hebben christenen zich ook laten meeslepen in de strijd van de sterkste. Door die alomtegenwoordige strijd, waarbij de sterkste het wint en de zwakkere vermorzelt wordt, is Van de Beek van mening dat de wereld er niet beter op wordt. Omdat christenen zich vaak ook laten meeslepen in de strijd van de sterkste, brengt hun handelen geen betere wereld. Alleen God kan een betere wereld brengen en dat doet Hij op een andere manier dan wij zouden verwachten, omdat God anders is. Dat was voor Van de Beek reden om na zijn tweede fase, waarin hij met Moltman en Pannenberg in gesprek was, zijn theologie nog eens helemaal kritisch te doordenken.
Vanaf zijn boek Jezus Kurios werkt Van de Beek een radicaal andere visie uit: onze enige hoop is dat God in Jezus naar de aarde kwam, mens werd en God bleef. Jezus was en bleef God en als God liet Hij zich vermorzelen in de meest machteloze en meest schandelijke dood die er is: de dood aan het kruis. Dit kruis is voor Van de Beeks derde fase cruciaal: want aan het kruis liet God zien dat Hij de verantwoordelijkheid nam voor al het kwaad, bereid was daarin onder te gaan en daardoor het te oordelen. In het oordeel dat er toen was en later opnieuw zal zijn zet God al het onrecht dat op aarde is gebeurd recht. Voor Van de Beek is daarom de opstanding van Jezus ook belangrijk: de opstanding onthult dat het kruis oordeel is. De opstanding is ook de weg naar het oordeel over de levenden en de doden. Een nieuwe wereld kan er alleen komen door dit oordeel heen. Christenen kunnen zich daarom niet geven aan deze wereld, waarin de strijd om wie het sterkst is dominant is. Zij zijn vreemdelingen. Zij hoeven geen nieuwe wereld te bouwen. Zij kunnen geen nieuwe wereld bouwen, want dan vallen ze in de verleiding mee te doen in de strijd van de sterkste. Hun taak is om uit te zien naar de betere wereld die God alleen kan brengen, na dat laatste oordeel. De roeping van christenen is niet om in actie te komen voor een betere wereld, maar om de eucharistie te vieren. Om te vieren dat God in deze ellendige wereld aanwezig is. Hij heeft deze wereld van ellende, kwaad, onrecht en lijden nooit afgeschreven. Het blijft zijn wereld. In Zijn weg in deze wereld schuwt God het kwaad en geweld niet om Zijn doel te bereiken. Dat is de meest bijzondere trek in de theologie van Van de Beek in deze tijd. God kan dat doen, omdat Hij God is: anders dan wij mensen zijn. Wij als mensen zijn niet in staat om God te begrijpen met onze gedachten. Wij kunnen ons alleen overgeven in vertrouwen.
Aan het einde van zijn boek geeft Van de Beek een korte epiloog, waarbij hij zijn theologische ontwikkeling schetst. Voor wie zijn boeken gelezen heeft, staat daar weinig verrassends in. Nieuw voor mij was hooguit dat zijn boek over schepping uit 1996 een boek is dat zijn derde fase voorbereid heeft. Ik zou zelf meer benieuwd zijn naar twee namen die geregeld opduiken in zijn derde fase: O. Noordmans en J. Christiaan Beker. Sinds ik deze twee namen ken, begrijp ik Van de Beek beter. De ontwikkeling van de drie fasen van Van de Beek zou ook getypeerd kunnen worden als een ontwikkeling van Van Ruler via Berkhof naar Noordmans. Noordmans komt in zijn eerdere werk wel voor, maar naar mijn idee staat in de Nederlandse theologiegeschiedenis niemand zo dichtbij Noordmans als Van de Beek in zijn derde fase. De Amerikaanse nieuwtestamenticus J. Christiaan Beker komt geregeld voor. Deze Beker staat samen met J. Louis Martyn aan het begin van een apocalyptische duiding van Paulus. Dat God met Christus aan het kruis het onrecht herstelt en rechtzet is ook interpretatie van het kruis die in deze stroming gebruikelijk is (denk aan Fleming Rutledge). Mocht Van de Beek niet uitgeschreven zijn, dan hoop ik dat hij zijn epiloog uitwerkt.
In dit boek geeft Van de Beek zijn kritische kijk op de geschiedenis weer: de wereld is geen mooie plek, omdat de sterkste het altijd voor het zeggen heeft. Net zoals in de natuur de sterkste steeds wint, gebeurt dat ook in de geschiedenis. De geschiedenis wordt door de overwinnaars geschreven. De verliezers verdwijnen helemaal, inclusief hun godsdienst, identiteit en cultuur. Christenen zijn vanaf het allereerste begin geroepen om niet mee te gaan in deze strijd van de sterkste. Soms zijn er verhalen te vertellen dat christenen zich ook hebben laten lijden door zelfverloochening en zelfopoffering. Net zo vaak hebben christenen zich ook laten meeslepen in de strijd van de sterkste. Door die alomtegenwoordige strijd, waarbij de sterkste het wint en de zwakkere vermorzelt wordt, is Van de Beek van mening dat de wereld er niet beter op wordt. Omdat christenen zich vaak ook laten meeslepen in de strijd van de sterkste, brengt hun handelen geen betere wereld. Alleen God kan een betere wereld brengen en dat doet Hij op een andere manier dan wij zouden verwachten, omdat God anders is. Dat was voor Van de Beek reden om na zijn tweede fase, waarin hij met Moltman en Pannenberg in gesprek was, zijn theologie nog eens helemaal kritisch te doordenken.
Vanaf zijn boek Jezus Kurios werkt Van de Beek een radicaal andere visie uit: onze enige hoop is dat God in Jezus naar de aarde kwam, mens werd en God bleef. Jezus was en bleef God en als God liet Hij zich vermorzelen in de meest machteloze en meest schandelijke dood die er is: de dood aan het kruis. Dit kruis is voor Van de Beeks derde fase cruciaal: want aan het kruis liet God zien dat Hij de verantwoordelijkheid nam voor al het kwaad, bereid was daarin onder te gaan en daardoor het te oordelen. In het oordeel dat er toen was en later opnieuw zal zijn zet God al het onrecht dat op aarde is gebeurd recht. Voor Van de Beek is daarom de opstanding van Jezus ook belangrijk: de opstanding onthult dat het kruis oordeel is. De opstanding is ook de weg naar het oordeel over de levenden en de doden. Een nieuwe wereld kan er alleen komen door dit oordeel heen. Christenen kunnen zich daarom niet geven aan deze wereld, waarin de strijd om wie het sterkst is dominant is. Zij zijn vreemdelingen. Zij hoeven geen nieuwe wereld te bouwen. Zij kunnen geen nieuwe wereld bouwen, want dan vallen ze in de verleiding mee te doen in de strijd van de sterkste. Hun taak is om uit te zien naar de betere wereld die God alleen kan brengen, na dat laatste oordeel. De roeping van christenen is niet om in actie te komen voor een betere wereld, maar om de eucharistie te vieren. Om te vieren dat God in deze ellendige wereld aanwezig is. Hij heeft deze wereld van ellende, kwaad, onrecht en lijden nooit afgeschreven. Het blijft zijn wereld. In Zijn weg in deze wereld schuwt God het kwaad en geweld niet om Zijn doel te bereiken. Dat is de meest bijzondere trek in de theologie van Van de Beek in deze tijd. God kan dat doen, omdat Hij God is: anders dan wij mensen zijn. Wij als mensen zijn niet in staat om God te begrijpen met onze gedachten. Wij kunnen ons alleen overgeven in vertrouwen.
Aan het einde van zijn boek geeft Van de Beek een korte epiloog, waarbij hij zijn theologische ontwikkeling schetst. Voor wie zijn boeken gelezen heeft, staat daar weinig verrassends in. Nieuw voor mij was hooguit dat zijn boek over schepping uit 1996 een boek is dat zijn derde fase voorbereid heeft. Ik zou zelf meer benieuwd zijn naar twee namen die geregeld opduiken in zijn derde fase: O. Noordmans en J. Christiaan Beker. Sinds ik deze twee namen ken, begrijp ik Van de Beek beter. De ontwikkeling van de drie fasen van Van de Beek zou ook getypeerd kunnen worden als een ontwikkeling van Van Ruler via Berkhof naar Noordmans. Noordmans komt in zijn eerdere werk wel voor, maar naar mijn idee staat in de Nederlandse theologiegeschiedenis niemand zo dichtbij Noordmans als Van de Beek in zijn derde fase. De Amerikaanse nieuwtestamenticus J. Christiaan Beker komt geregeld voor. Deze Beker staat samen met J. Louis Martyn aan het begin van een apocalyptische duiding van Paulus. Dat God met Christus aan het kruis het onrecht herstelt en rechtzet is ook interpretatie van het kruis die in deze stroming gebruikelijk is (denk aan Fleming Rutledge). Mocht Van de Beek niet uitgeschreven zijn, dan hoop ik dat hij zijn epiloog uitwerkt.
August 7, 2025
Nu zijn boeken van deze schrijver zelden boeken waar je vrolijk van wordt en deze dus ook niet. We zijn gewoon niet in staat om goed voor deze aarde en haar bewoners te zorgen. Maar ik vond het wel een zeer goed boek.
mooiste punt voor mij was de opmerking dat God verantwoordelijk is voor al het kwaad, lijden en onderdrukking op aarde. elke andere bewering zou betekenen dat we niet meer geloven dat God alle macht heeft. Dat betekent dus ook dat God verantwoordelijk is voor de oplossing. 😀
mooiste punt voor mij was de opmerking dat God verantwoordelijk is voor al het kwaad, lijden en onderdrukking op aarde. elke andere bewering zou betekenen dat we niet meer geloven dat God alle macht heeft. Dat betekent dus ook dat God verantwoordelijk is voor de oplossing. 😀
November 26, 2024
De argumentatie is voor wie de dogmatische serie van Van de Beek kent wel grotendeels bekend, maar in zijn dunnere thematische boeken zoals dit is de auteur minder wijdlopig, een strakker betoog. Bijna helemaal haaks op bijna alle theologie sinds de Verlichting, maar wel aansprekend, met urgentie geschreven. Vooral hoofdstuk V is sterk.
February 22, 2025
Blog n.a.v. ‘Bevrijding’ van Bram van de Beek
Theoloog Bram van de Beek is een veelzijdig man, ooit begonnen in de biologie, maar naam gemaakt in de theologie. Daar begon hij in de Gereformeerde Bond, maar bleef doorvragen en doorvragen, en ontwikkelde zich verder. Dit boek is een soort epiloog, een diepteboring en terugblik tegelijk, waarin Van de Beek in de epiloog van dit boek, ook rekenschap aflegt van de ontwikkeling die hij zelf heeft afgelegd.
Die sluit hij af met: “Ik ben veel minder optimistisch over structurele mogelijkheden en ben fundamenteel kritisch geworden op de cultuur en de maatschappij, zelfs radicaler dan de radicale maatschappijcritici van de jaren zestig van de vorige eeuw. Zij wilden de maatschappij nog veranderen. Het wordt morgen echter niet beter. (…) Ik heb dus afstand genomen van de cultuur en in die zin van de wereld. Maar ik heb geen afstand genomen van hen die lijden. Integendeel, zij zijn me alleen maar nader aan het hart gekomen.”
Dat laatste – die betrokkenheid op de mensen die lijden – blijkt ook het hele boek.
En zijn eigen woorden dat hij afstand heeft genomen van de cultuur en de wereld ook. Dat is de kracht van het boek: het is de blik van Bram van de Beek op de geschiedenis en op het christelijk geloof. Het maakt het boek ook eenzijdig, alsof Van de Beek telkens een kant belicht, maar geen of nauwelijks oog heeft voor een andere kant. Door die eenzijdigheid is het boek wel prikkelend maar minder uitnodigend, althans voor mij.
Wat mij opviel tijdens het lezen:
“De winnaars schrijven de geschiedenis. (…) De vraag is of we ons willen bekommeren om de verliezers. (…) Dat de natuur een prachtig koninkrijk is, is een illusie. In werkelijkheid is het een slangenkuil van eten en gegeten worden.”
“Je moet niet over excuses over slavernij beginnen als tegelijkertijd over mensen met wie je samenwerkt wordt gesproken als human resources. Als mensen ‘hulpbronnen’ worden genoemd, dan kun je er zeker van zijn dat het gaat om een inhumane organisatie en een inhumaan beleid.”
“Welke ideologie je ook volgt en waar je ook rondkijkt in de wereld: de zwakken worden in de regel het slachtoffer.”
“Puur vanuit het paradigma van de seculiere wetenschap en filosofie bezien is er geen hoop voor de wereld.”
“In het christelijk geloof gaat het niet om het recht van de sterkste, maar om liefde. Daarin gaat het niet om competitie, maar om dienst aan de ander. (…) Kan de ander op je rekenen? Ook als je dat wat kost en zelfs veel kost? Kan de ander ook op je rekenen, ook als die bij degenen behoort die niet van ons zijn, maar met ‘zij’ worden aangeduid. Kan de ander op je rekenen als je daardoor onrein wordt en je daardoor je werk niet meer kunt doen.”
“Kolonialisme is erg geweest en de vreselijke gebeurtenissen die daarbij plaatsvonden kunnen nooit meer worden goedgemaakt. Maar het is juist de kerk geweest die de andere zijde van de aanwezigheid van de Europese cultuur heeft gerepresenteerd. (…) De vruchten van wat Europese zendelingen brachten: een goede gezondheidszorg, een rechtvaardige samenleving.”
“Het christelijk geloof biedt een alternatief voor de slachtoffers van de competitie – het aanvaardt hen die niet meer verder kunnen. Het biedt een schuilplaats voor mislukten en doet recht aan hen die worden uitgebuit. In de gemeenschap van Christus ben je thuis. Daar zien mensen om naar hen die niemand wil zien en ooit gezien heeft.”
“Je kunt ook ander naar het christendom kijken: een geschiedenis van geweld, strijd om de macht, uitsluiting, vernedering. (…) Door Constantijn veranderde het paradigma van kwetsbare weerloosheid en vreemdelingschap naar een denken vanuit het centrum van de macht.”
“Christenen praten over vergeving, maar ze vergeven vooral zichzelf. Dat is wel zo makkelijk.”
“Als je de Bijbel leest, en dan helemaal leest en niet volgens de teksten die mooie dagboekjes aangeven, blijkt dat God zeer gewelddadig kan zijn en dat Hij soms ook mensen daartoe oproept. (…) God is geen lieve pappa, die alles goedvindt. Hij is een verterend vuur.”
“In de wereld van behoud van ellende is er een goed bericht: “Jezus is opgestaan uit de doden!” (…) Dat betekent dat er iemand is die de vicieuze cirkels van macht, het recht van de sterkste en leven door anderen te doden heeft doorbroken. De wereld heeft geen vat meer op Hem. Hij is sterker dan de dood. Hij is dus ook sterker dan alle mechanismen die aan de dood ten grondslag liggen.”
“Hij is opgestaan om te oordelen. De daders worden in de kraag gepakt. (…) De kern van het geloof waarop de wereldgeschiedenis uitloopt: God zal recht doen. De beulen van de wereldgeschiedenis zullen hun straf niet ontlopen en de slachtoffers krijgen een verheerlijkt bestaan.”
“Mensen moeten tot inkeer komen en inzien dat ze op de totaal verkeerde weg zitten. (…) In de doop wordt de oude wereld verzopen. Je oude identiteit, waarmee je de wereld een plek hebt, is er niet meer. Je staat op in een nieuwe identiteit, die behoort bij de nieuwe werkelijkheid. Je hoort bij Jezus Christus.”
“Christenen hebben niet een ideaal om de wereld te verbeteren. Het is niets met de wereld van vandaag; het was niets met de wereld en het wordt ook niets met de wereld. (…) Christenen zijn gericht op de hemel. Juist daarom gedragen ze zich beter op de aarde. (…) Ze kunnen hun tijd en energie gebruiken om anderen te helpen die in de problemen zitten.”
“De gestalte van het koningschap van God is de doodgemartelde mens die zich volledig weggeeft voor anderen. (…) Het heeft in deze wereld altijd de gestalte van het kruis en het vraagt van zijn volgelingen altijd overgave, afzien van je rechten en je ten dienste stellen van anderen.”
Theoloog Bram van de Beek is een veelzijdig man, ooit begonnen in de biologie, maar naam gemaakt in de theologie. Daar begon hij in de Gereformeerde Bond, maar bleef doorvragen en doorvragen, en ontwikkelde zich verder. Dit boek is een soort epiloog, een diepteboring en terugblik tegelijk, waarin Van de Beek in de epiloog van dit boek, ook rekenschap aflegt van de ontwikkeling die hij zelf heeft afgelegd.
Die sluit hij af met: “Ik ben veel minder optimistisch over structurele mogelijkheden en ben fundamenteel kritisch geworden op de cultuur en de maatschappij, zelfs radicaler dan de radicale maatschappijcritici van de jaren zestig van de vorige eeuw. Zij wilden de maatschappij nog veranderen. Het wordt morgen echter niet beter. (…) Ik heb dus afstand genomen van de cultuur en in die zin van de wereld. Maar ik heb geen afstand genomen van hen die lijden. Integendeel, zij zijn me alleen maar nader aan het hart gekomen.”
Dat laatste – die betrokkenheid op de mensen die lijden – blijkt ook het hele boek.
En zijn eigen woorden dat hij afstand heeft genomen van de cultuur en de wereld ook. Dat is de kracht van het boek: het is de blik van Bram van de Beek op de geschiedenis en op het christelijk geloof. Het maakt het boek ook eenzijdig, alsof Van de Beek telkens een kant belicht, maar geen of nauwelijks oog heeft voor een andere kant. Door die eenzijdigheid is het boek wel prikkelend maar minder uitnodigend, althans voor mij.
Wat mij opviel tijdens het lezen:
“De winnaars schrijven de geschiedenis. (…) De vraag is of we ons willen bekommeren om de verliezers. (…) Dat de natuur een prachtig koninkrijk is, is een illusie. In werkelijkheid is het een slangenkuil van eten en gegeten worden.”
“Je moet niet over excuses over slavernij beginnen als tegelijkertijd over mensen met wie je samenwerkt wordt gesproken als human resources. Als mensen ‘hulpbronnen’ worden genoemd, dan kun je er zeker van zijn dat het gaat om een inhumane organisatie en een inhumaan beleid.”
“Welke ideologie je ook volgt en waar je ook rondkijkt in de wereld: de zwakken worden in de regel het slachtoffer.”
“Puur vanuit het paradigma van de seculiere wetenschap en filosofie bezien is er geen hoop voor de wereld.”
“In het christelijk geloof gaat het niet om het recht van de sterkste, maar om liefde. Daarin gaat het niet om competitie, maar om dienst aan de ander. (…) Kan de ander op je rekenen? Ook als je dat wat kost en zelfs veel kost? Kan de ander ook op je rekenen, ook als die bij degenen behoort die niet van ons zijn, maar met ‘zij’ worden aangeduid. Kan de ander op je rekenen als je daardoor onrein wordt en je daardoor je werk niet meer kunt doen.”
“Kolonialisme is erg geweest en de vreselijke gebeurtenissen die daarbij plaatsvonden kunnen nooit meer worden goedgemaakt. Maar het is juist de kerk geweest die de andere zijde van de aanwezigheid van de Europese cultuur heeft gerepresenteerd. (…) De vruchten van wat Europese zendelingen brachten: een goede gezondheidszorg, een rechtvaardige samenleving.”
“Het christelijk geloof biedt een alternatief voor de slachtoffers van de competitie – het aanvaardt hen die niet meer verder kunnen. Het biedt een schuilplaats voor mislukten en doet recht aan hen die worden uitgebuit. In de gemeenschap van Christus ben je thuis. Daar zien mensen om naar hen die niemand wil zien en ooit gezien heeft.”
“Je kunt ook ander naar het christendom kijken: een geschiedenis van geweld, strijd om de macht, uitsluiting, vernedering. (…) Door Constantijn veranderde het paradigma van kwetsbare weerloosheid en vreemdelingschap naar een denken vanuit het centrum van de macht.”
“Christenen praten over vergeving, maar ze vergeven vooral zichzelf. Dat is wel zo makkelijk.”
“Als je de Bijbel leest, en dan helemaal leest en niet volgens de teksten die mooie dagboekjes aangeven, blijkt dat God zeer gewelddadig kan zijn en dat Hij soms ook mensen daartoe oproept. (…) God is geen lieve pappa, die alles goedvindt. Hij is een verterend vuur.”
“In de wereld van behoud van ellende is er een goed bericht: “Jezus is opgestaan uit de doden!” (…) Dat betekent dat er iemand is die de vicieuze cirkels van macht, het recht van de sterkste en leven door anderen te doden heeft doorbroken. De wereld heeft geen vat meer op Hem. Hij is sterker dan de dood. Hij is dus ook sterker dan alle mechanismen die aan de dood ten grondslag liggen.”
“Hij is opgestaan om te oordelen. De daders worden in de kraag gepakt. (…) De kern van het geloof waarop de wereldgeschiedenis uitloopt: God zal recht doen. De beulen van de wereldgeschiedenis zullen hun straf niet ontlopen en de slachtoffers krijgen een verheerlijkt bestaan.”
“Mensen moeten tot inkeer komen en inzien dat ze op de totaal verkeerde weg zitten. (…) In de doop wordt de oude wereld verzopen. Je oude identiteit, waarmee je de wereld een plek hebt, is er niet meer. Je staat op in een nieuwe identiteit, die behoort bij de nieuwe werkelijkheid. Je hoort bij Jezus Christus.”
“Christenen hebben niet een ideaal om de wereld te verbeteren. Het is niets met de wereld van vandaag; het was niets met de wereld en het wordt ook niets met de wereld. (…) Christenen zijn gericht op de hemel. Juist daarom gedragen ze zich beter op de aarde. (…) Ze kunnen hun tijd en energie gebruiken om anderen te helpen die in de problemen zitten.”
“De gestalte van het koningschap van God is de doodgemartelde mens die zich volledig weggeeft voor anderen. (…) Het heeft in deze wereld altijd de gestalte van het kruis en het vraagt van zijn volgelingen altijd overgave, afzien van je rechten en je ten dienste stellen van anderen.”
September 10, 2024
Bevlogen en zeer terecht betoog. Had naar mijn smaak nog iets meer aan actualiteit verbonden kunnen worden. De huidige leegte heeft zeker te maken met een gemis aan een hoger doel in onze samenleving.
Displaying 1 - 5 of 5 reviews