Młoda dziewczyna odkrywa portal prowadzący do krainy centaurów i jednorożców, do świata, który oczekuje, że jego goście podejmą wyzwanie i zostaną bohaterami. Kiedy Jack wraca do szkoły, staje się jasne, że coś się jej przydarzyło. Coś strasznego. W przezwyciężeniu skutków tej traumy mogą jej pomóc wyłącznie przyjaciele.
Hi! I'm Seanan McGuire, author of the Toby Daye series (Rosemary and Rue, A Local Habitation, An Artificial Night, Late Eclipses), as well as a lot of other things. I'm also Mira Grant (www.miragrant.com), author of Feed and Deadline.
Born and raised in Northern California, I fear weather and am remarkably laid-back about rattlesnakes. I watch too many horror movies, read too many comic books, and share my house with two monsters in feline form, Lilly and Alice (Siamese and Maine Coon).
I do not check this inbox. Please don't send me messages through Goodreads; they won't be answered. I don't want to have to delete this account. :(
Seanan McGuire po raz kolejny zaprasza czytelników do swoistego multiwersum fantasy portalowej i przywołuje prawdopodobnie nie tylko ulubione przeze mnie postaci, lecz także szczególnie bliski mi spośród wykreowanych dotąd światów - Wrzosowiska, nieodparcie kojarzące się z powieściami Neila Gaimana, filmami Tima Burtona, a nawet klasycznymi produkcjami o potworach studia Universal czy wytwórni Hammer Film. To specyficzna kraina, w której koegzystują wampiry, wilkołaki i szaleni naukowcy. W "Upadku", pierwszej z dwóch nowel zawartych w tym tomie, katalog istot mających znaczący wpływ na losy świata i jego mieszkańców zostaje dodatkowo poszerzony o pradawnych, obecnie utopionych bogów oraz ich niekoniecznie fanatycznych kapłanów, co stanowi ciekawy, choć nie do końca pasujący do charakteru Wrzosowisk ukłon w stronę high fantasy i wątków lovecraftowskich.
Klasycznie już pierwsza nowela opiera się na ansamblu postaci znanych z poprzednich tomów. Kade dotąd nie doczekał się pełnego originu, wiemy jednak, że jest postacią transpłciową i trafił do Pryzmatu - baśniowej krainy elfów i wróżek, podporządkowanej rygorystycznym kanonom estetyki, czystości oraz wizualnej perfekcji. Historia Sumi jest z kolei wyjątkowo skomplikowana, bo nie dość, że mamy tu do czynienia z podróżami do światów równoległych i krain rządzących się Nonsensem, to jeszcze została ona uwikłana w zaburzenia temporalne, przeżyła własną śmierć, a zarówno w przyszłości, jak i przeszłości była Królową Krainy Słodyczy (patrz: "Pod cukrowym niebem"). Do tej grupy należą również Cora, która w swojej magicznej krainie była syreną, oraz Christopher, wciąż tęskniący za Mariposą, krainą umarłych, do której niegdyś trafił, a zwłaszcza za swoją ukochaną, pozostawioną tam Szkieletową Dziewczyną. Tym razem wszyscy jednoczą się, by pomóc Jack. Jej siostra bliźniaczka Jill odebrała jej ciało, pozostawiając ją uwięzioną w swoim ciele - wcześniej wskrzeszonym i odrzuconym przez Wrzosowiska. Ufff... pokręcone, wiem...
Przyjaciele muszą nie tylko odwrócić tę makabryczną zamianę, zanim Jill - a właściwie Jack... (wiem, to skomplikowane, ale uwierzcie mi - w którymś momencie, podobnie jak u mnie, zaskoczy u Was trybik odpowiedzialny za rozpoznawanie, z którą z sióstr Wolcott macie akurat do czynienia) ...zostanie przemieniona w wampira, lecz także zapobiec katastrofie zagrażającej całej krainie.
Ta część, pełna odwołań i ukłonów w stronę klasyków horroru oraz ich miłośników, paradoksalnie ujęła mnie w mniejszym stopniu niż wcześniejsza wyprawa do Krainy Słodyczy z "Pod cukrowym niebem". Zbyt wiele tu rozwiązań w rodzaju deus ex machina, choć McGuire ma specyficzny talent pozwalający jej balansować na granicy tego, co czytelnik obeznany z fantastyką i popkulturą jest jeszcze w stanie zaakceptować. Nawet kiedy wyraźnie widzi, że pewne rozwiązania są szyte grubymi nićmi, musi naprawdę chcieć się ich czepiać, ponieważ nici mają tę samą barwę co materia opowieści, a pozostawione przez nie szwy są trudne do zauważenia.
OK, mówiąc prościej - tę konwencję albo przyjmuje się z całym dobrodziejstwem inwentarza, albo całkowicie się ją odrzuca. Ja ją lubię, i to bardzo. Seria McGuire pozwala mi wrócić do czasów dzieciństwa i opowieści o przejściach do innych światów, które uczyły, że za drzwiami szafy, w króliczej norze, po drugiej stronie lustra, za furtką w ogrodzie albo na końcu niepozornej drogi może czekać świat rządzący się zupełnie innymi prawami. To powrót do "Opowieści z Narnii" - o których za chwilę więcej w odniesieniu do "Przez zielone pola" - "Alicji w Krainie Czarów", "Czarnoksiężnika z Krainy Oz", "Niekończącej się historii", "Mio, mój Mio" czy "Akademii Pana Kleksa". McGuire odkrywa te zakopane - jak się okazuje, niekoniecznie głęboko - dziecięce tęsknoty za przejściem do miejsca bardziej niezwykłego i lepiej dopasowanego do bohatera, ale zarazem aktualizuje je i dostosowuje do estetyki, świadomości oraz realiów współczesnego, dojrzałego, a nawet „przejrzałego” czytelnika. Stąd też mam wrażenie, że jej opowieści z równie dużą siłą dotrą zarówno do nas, dziadersów, którzy zjedli zęby na tego rodzaju literaturze, jak i do młodzieży, dla której twórczość McGuire może być pierwszym zetknięciem z opowieściami o przejściach do innych światów.
Celowo spycham na dalszy plan nowelę "Przez zielone pola", ponieważ spośród wszystkich dotychczasowych historii wprowadzających nowe postaci i światy to właśnie ona wzbudziła we mnie najbardziej ambiwalentne uczucia. Jej pierwsza połowa jest chwytającą za serce opowieścią o braku akceptacji i podejmowaniu moralnie wątpliwych decyzji, wynikających z klasycznych nastoletnich dramatów - po której stronie rówieśniczego konfliktu się opowiedzieć, kogo przyjąć do grupy, a kogo z niej wykluczyć, składając przyjaźń na ołtarzu akceptacji w gronie popularnych dziewcząt.
Problem pojawia się, gdy dziesięcioletnia, kochająca konie Regan Lewis - nazwisko dobrane zapewne nieprzypadkowo - dowiaduje się, że ma zespół niewrażliwości na androgeny, a tym samym jest osobą interseksualną. Dziewczynka dzieli się tą informacją z najpopularniejszą uczennicą w szkole, którą dotąd uważała za przyjaciółkę, lecz spotyka się z gwałtowną i pełną odrzucenia reakcją. To właśnie ta reakcja sprawia, że tego feralnego dla niej dnia Regan przedwcześnie opuszcza szkołę, zbacza z dobrze znanej ścieżki i trafia do... Kopytolandii.
Kopytolandia, której angielska nazwa brzmi zdecydowanie lepiej - The Hooflands - to kraina zamieszkana przez wszelkiego rodzaju kopytne stworzenia mityczne. Prym wiodą wśród nich centaury, fauny, satyrzy, kelpie i tak dalej... Jednorożce zaś, tak często gloryfikowane, choć ich mit równie często bywa podważany, stanowią tu odpowiednik trzody chlewnej, której mlekiem i mięsem żywią się wymienione wyżej oraz liczne niewymienione gatunki zamieszkujące Kopytolandię.
Mamy więc do czynienia ze swoistym, przewrotnym przepisaniem baśniowych i mitologicznych motywów w świecie, który z pozoru jawi się jako idylla. Tym bardziej mrozi i wzbudza dyskomfort fakt, że doświadczenie Regan wyrasta właśnie z presji binarnego zaszufladkowania - z potrzeby przypisania jej ciała do jednej z dwóch społecznie uznanych kategorii, podczas gdy ono samo wymyka się takiemu podziałowi. W kontekście ostracyzmu, z jakim wcześniej spotkała się z powodu swojej odmienności, wytyczenie tak wyraźnej granicy pomiędzy istotami uznawanymi za rozumne a tymi sprowadzonymi do roli hodowlanych zwierząt, dostarczycieli pożywienia i przedmiotów konsumpcji budzi więc pewien dysonans. Zwłaszcza że skojarzenia z kanibalizmem są w tym przypadku właściwie nieuniknione.
Nie pomaga również fakt, że quest, który Regan ma do zrealizowania, jest dość klasyczny i raczej nie pozostawia miejsca na szczególnie wymyślne zwroty akcji. Pojawienie się ludzi w Kopytolandii nie zwiastuje niczego dobrego, lecz owo „nic dobrego” przewrotnie nie dotyka wyłącznie wyraźnie zarysowanych antagonistów. Oznacza również zmiany zdolne przeobrazić zastane reguły społeczne i utrwalone schematy funkcjonowania wszystkich warstw tego uniwersum. Klasyczne nadejście „mesjasza”, tak charakterystyczne dla tego rodzaju literatury fantastycznej, wiąże się tu zatem z przemianami, które najprawdopodobniej nie uszczęśliwią nikogo w tej krainie, ale zmienią utrwalony porządek na lepszy - oczywiście z perspektywy czytelnika, którego moralność i wrażliwość zostały ukształtowane przez współczesne pojęcia równości, podmiotowości oraz sprawiedliwości społecznej.
Na szczęście McGuire ma ten swoisty talent, dzięki któremu umiejętnie przemyca wszystkie ciężary i trudne tematy na fali łatwo przyswajalnego, a w wielu momentach wręcz porywającego przygodowego vibe’u. Z pewnością porwie on zarówno równego mi wiekiem i czytelniczym doświadczeniem wielbiciela fantasy, wychowanego na "Czarnoksiężniku z Krainy Oz", "Opowieściach z Narnii”, "Braciach Lwie Serce", "Alicji w Krainie Czarów", "Niekończącej się historii", czy "Akademii Pana Kleksa", jak i młode pokolenie czytelników, którzy w perypetiach postaci borykających się z problemami współczesnego świata odnajdą własne rozterki oraz wskazówki prowadzące do rozwiązania dylematów pojawiających się na drodze ku dojrzewaniu.
Ta proza bywa niekomfortowa, ale mam wrażenie, że autorce udało się znaleźć złoty środek, pozwalający zadowolić zarówno tych, którzy w mig wyłapują wszystkie intertekstualne nawiązania i tęsknią za opowieściami swojego dzieciństwa, jak i tych, dla których świat oraz realia dorastania poprzednich pokoleń są czymś niemal równie odległym i obcym jak alternatywne krainy odwiedzane przez bohaterów McGuire. Polecam i czekam na kolejne tomy!
Choć poprzednie części podobały mi się bardziej, to oceny nie zmieniam. Przede wszystkim wciąż te powieści mają smak, klimat mrocznych baśni. Druga wydaje się słabsza, gdyż sama historia jest w gruncie rzeczy opowieścią o samopoznaniu, samozrozumieniu. Nic nowego, ale finał wydał mi się niedokończony. Być może ta bohaterka powróci jeszcze, jak zdarzało się bohaterom poprzednich części. Na przykład jak w znajdującym się w tym wydaniu „Upadku”. A może nie. Patrząc z perspektywy dotychczasowych części to mało istotne. Warto przeczytać - to krótkie powieści, jak dotychczas. Ale bardzo urokliwe mimo mroku a może dzięki niemu.
Ostatnio zachciało mi się wrócić do cyklu o Zbłąkanych dzieciach. Niestety chyba jednak coś pękło. Choć nadal doceniam pomysły Seanan McGuire, jej styl pisania i fantastyczną magie którą mi daje, to podczas lektury ciągle towarzyszy mi wrażenie, że czegoś tu brakuje. Prawdopodobnie wynika to z niewielkiej objętości tych książek. Przez to zbyt często dostajemy skrótowe opisy w stylu „i po tym, jak uratowali świat…”, a omijają nas najciekawsze przygody. Te dwie nowele, czyli „Upadek” i „Przez zielone pola”, uświadomiły mi to aż za dobrze.
Początkowo cieszyłem się na „Upadek”, głównie ze względu na powrót do mojego ulubionego, mrocznego świata. Niestety, sam obiecujący klimat to za mało, gdy szwankuje literacka konstrukcja. Miałem z tą nowelą dokładnie ten sam problem, co z „Pod cukrowym niebem” nagle wszystko zaczęło przychodzić bohaterom zbyt łatwo. Śmierć w tej części całkowicie traci swoje ostateczne znaczenie. Zamiast budować emocjonalny ciężar tracimy go. Przez to cała stawka opowieści gdzieś ulatuje, a finał jest boleśnie pozbawiony jakiegokolwiek napięcia. Zrozumiałem, że początkowo oceniłem tę książkę wyżej chyba tylko z sentymentu i niechęci do przyznania przed samym sobą, że seria zaczyna mnie mocno rozczarowywać.
Z kolei „Przez zielone pola” okazało się dla mnie lekturą zwyczajnie nudną. W przeciwieństwie do wcześniejszych nowel, nie poczułem tu absolutnie żadnej więzi emocjonalnej z postaciami. Cała ta nowa fantastyczna otoczka wydała mi się sucha i nieciekawa, być może dlatego, że w dzieciństwie ominęła mnie faza fascynacji końmi i ten specyficzny rodzaj magii w ogóle do mnie nie przemawia.
Zastanawiając się, dlaczego inne nowele tak bardzo do mnie trafiły, a te nowsze książki mnie zawodzą, doszedłem do prostego wniosku. W pierwszych tomach widzieliśmy, co kryje się głębiej badaliśmy psychikę postaci, dowiadywaliśmy się, co pchało je w stronę drzwi i dlaczego ich nowe krainy były dla nich idealnie skrojone. Ostatnie książki to z kolei czyste odtwarzanie sprawdzonych schematów. Motyw przewodni całej serii, mówiący o tym, że nie ma jednego właściwego sposobu na bycie marzycielem, jest wspaniały i bardzo mi bliski, ale dotarłem do momentu, w którym czuję przytłaczające wręcz déjà vu. Mam wrażenie, że czytam wciąż o tym samym, tylko z podmienionymi imionami i dekoracjami.
Obie historie na 3.5 Przez zielone pola czytało mi się przyjemnie, a nowy świat jest całkiem kreatywny, ale jednak zabrakło jakiejś mocniejszej historii. Tak to po prostu przebywaliśmy z bohaterką i tyle.
o dziwo te dwa tomy są moimi chyba najmniej ulubionymi. Nie czułam do nich takiej miłości jaką bym mogła i nie wracałam też do nich jakoś bardzo chętnie… Będę na pewno czekać na kolejne.
[kryteria oceny dla „fantastyki”] 0,6/1 logiczność i ciągłość wydarzeń 0,4/0,5 fabuła 0,4/0,5 stworzony świat 0,4/0,5 spójność, konsekwentność 0,35/0,5 płynność i przyjemność w odbiorze 0,25/0,5 kreacja bohaterów 0,3/0,5 „sedno”/ cel/ morał 0,25/0,25 styl pisania autora 0,2/0,25 wyjątkowość 0,15/0,25 pozytywny odbiór całości 0,1/0,25 ✨ to coś ✨
Porządne, Rano napisze recenzje! To była naprawdę dobre historie. (To dwie osobne historie) Druga była zdecydowanie lepsza. Trochę mroczne. Warte uwagi. Chociaż nie mieliśmy zbytnio czasu aby przywiązać się do bohaterów pierwszej historii to wiem że w drugim tomie pojawi się paru z nich. Dostałem w sumie to czego chciałem ale nie na tyle żeby dać 5 gwiazdek. Nie mogę się doczekać drugiego tomu!!
Upadek bardzo mi się podobał, mimo że, moim zdaniem, widać tendencję spadkową - na szczęście małą :) Natomiast - przez zielone pola - sporo się różni od wszystkich innych opowiadań. Tempo i „ciężar” historii jest inny. Nadal ważny ale inny . Miałam wrażenie, że napisała ją inna osoba, osoba z mniej mroczną i skomplikowaną wyobraźnią.
Ponownie bardzo mi się podobało tylko zastanawia mnie poprowadzenie drugiej części w sposób chyba odbiegający od poprzednich chociaż możliwe że czegoś nie rozumiem ( Kim jest Regan? Chyba nie pojawiała się w poprzednich częściach)
4.5 - Upadek - Jeden z moich ulubionych światów, ale chyba wolałabym poczytać trochę o jakimś mniej wspominanym.
2.0 - Przez zielone pola - Najsłabsza część. Całkowicie przewidywalna, nieciekawa i zabrało mroku/dziwności, która charakteryzowała pozostałe (nawet te cukierkowe) światy. Męczyłam się, żeby skończyć, mimo małej objętości.