Jump to ratings and reviews
Rate this book

Een zee van ruimte: notities van een tussenmens

Rate this book
Een dapper, poëtisch en sterk debuut dat je aan het denken zet.

"Het is maandag 21 februari 2022 even voor 17:00 uur. Als de stem mijn naam uitspreekt knalt een fontein van licht uit mijn buik omhoog zo de ether in. Lara. Billie. Rense. Ik kom in de radiostudio opnieuw ter wereld, zo voelt het. Eigenlijk wil ik gillen van blijdschap en huilen tegelijk. En jezelf meenemen als je presenteert is altijd een goed idee, maar gillen en huilen zou ongetwijfeld vreemd overkomen live op NPO Radio 1."

Lara Billie Rense is een van de meest gewaardeerde stemmen op npo Radio 1. Diens verlangen naar meer ruimte en fluïditeit betekende het begin van een persoonlijke, hobbelige zoektocht. Lara Billie was altijd al Lara Billie – geen man, geen vrouw, maar non-binair. Een tussenmens. Maar de buitenwereld lijkt daar nog niet altijd klaar voor. Waarom voelen we ons zo ongemakkelijk bij meerduidigheid? In het verlangen naar helderheid ontnemen we elkaar misschien wel iets heel moois: de ruimte om ons veelzijdige zelf te zijn en de wereld echt te zien. Op treffende wijze schrijft Lara Billie Rense over ongemakkelijke en grappige situaties, over nieuwe liefde en nieuwe voornaamwoorden, over erkenning en het loskomen van verwachtingen. Bespiegelingen op onze geschiedenis, psychologie en op de rijke variatie in de natuur vertellen tegelijkertijd een herkenbaar verhaal over het verlangen naar verbinding en vrijheid. Dapper en poëtisch: Een zee van ruimte is een sterk debuut dat de lezer aan het denken zet.

288 pages, Paperback

First published May 17, 2024

5 people are currently reading
111 people want to read

About the author

Lara Billie Rense

1 book2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
17 (28%)
4 stars
31 (52%)
3 stars
8 (13%)
2 stars
2 (3%)
1 star
1 (1%)
Displaying 1 - 15 of 15 reviews
Profile Image for Aafke.
61 reviews2 followers
August 1, 2024
Een heel belangrijk boek op een heel mooie manier geschreven. Lara Billie en ik delen niet alleen onze non-binaire identiteit maar ook de liefde voor vogels en vogelen, het was heerlijk om hier ook regelmatig over terug te lezen.
Profile Image for Live Your Life Reading .
189 reviews9 followers
September 18, 2024
Voor Bookinfluencers mocht ik 'Een zee van ruimte' lezen en de ruimte waar Lara Billie Rense naar op zoek was, die had ik nodig voor het lezen van dit boek.

In dit boek Bespreekt Lara Billie Rense de zoektocht en strijd die die ervaarde tijdens het proces van diens eigen weg vinden in de wereld en in diens lichaam. Lara Billie Rense is non-binair, maar gebruikt ook wel de term tussenmens, wat ik zelf erg passend vind. Lara Billie gebruikt een poëtische vorm om de strijd die die voert uit te leggen aan de lezers. Met humor, quotes en voorbeelden maar Lara Billie duidelijk hoe die van jongs af aan al aanloopt tegen de verwachtingen van de wereld om hen heen en hoe dat die heeft gevormd en strijd heeft gebracht. Lara Billie Rense is namelijk geen vrouw, maar ook geen man. Lara Billie Rense heeft zich jarenlang aangepast aan de norm, waardoor enorme psychische problemen ontstonden die zich uitten in depressie, een laag zelfbeeld, eetproblematiek en bovenmatig sporten. Lara Billie Rense vertelt heel mooi hoe het is om in de spiegel te kijken en te ontdekken dat de persoon die je in de spiegel ziet, niet voelt als jezelf en dat je dit overal in terugkomt.

Constant moet Lara Billie Rense gevechten aangaan om geaccepteerd te worden door de wereld om hen heen, om de stappen voor elkaar te krijgen die die nodig heeft om weer henzelf te worden, de persoon die die altijd is geweest en hoe die stap voor stap de ui moest pellen om weer terug te komen bij diens eigen kern, om te beseffen dat wie die was, altijd al okay was.

Dit boek bespreekt een onderwerp dat vaak enorm veel weerstand opwekt bij verschillende groepen in de maatschappij. Ook hier geeft Lara Billie Rense voldoende voorbeelden van en hoe die hier zelf over denkt. We zijn met zijn allen aangeleerd en ook gewend om alles in hokjes te willen plaatsen, om te oordelen als iets of iemand buiten die hokjes valt, om vooral maar heel hard te schreeuwen dat iets niet klopt, want dat is wat we geleerd hebben en gewend zijn. Lara Billie Rense probeert met dit boek te laten zien, dat deze hokjes er niet altijd toe doen. Dat de ruimte tussen deze hokjes ook ingevuld mag worden, dat het vrijheid geeft, dat het niks engs of slechts is om niet binnen de gecreëerde hokjes te vallen. Het Japanse woord Yutori gebruikt Lara Billie Rense heel mooi. Het woord Yutori gaat over tussenpozen. De ruimte tussen de hokjes, de ruimtes tussen woorden, de ruimtes tussen in- en uitademingen. Deze ruimtes zijn net zo belangrijk en soms misschien zelfs wel belangrijker. Hoe mooi zou het zijn als iedereen buiten deze hokjes durfde te bewegen, om in de tussenruimtes te gaan zitten, op een eigen manier. Ga op zoek, ontdek. Sta open, leer, wees nieuwsgierig naar de wereld en de mogelijkheden om je heen.

De reden dat ik zelf de ruimte nodig had om na te denken over wat Lara Billie Rense zo mooi omschrjift, is het feit dat dit mij gewoon aan het denken zet. Dit zijn geen lichte boeken die je zomaar leest en weer weg legt. Zelf al legde ik het boek een maand aan de kant, ik ben er wel constant mee bezig geweest. Hoe is dit onderwerp voor mij? Denk ik ook in hokjes? Herken ik dingen? Probeer ik ook constant te voldoen aan de verwachtingen van anderen? Waar ben ik naar op zoek? Want 1 ding werd me wel duidelijk. Ik ervaar geen genderdysforie, maar ik ervaar wel veel van de klachten die Lara Billie beschrijft in haar boek. Het me niet thuis voelen in mijn lichaam, spiegels vermijden, omdat ik nooit het gevoel heb naar mezelf te kijken in de spiegel, depressies, angst, altijd alert zijn in ruimtes omdat ook ik niet binnen de gemaakte hokjes val en dus altijd op mijn hoede moeten zijn. Ik sta altijd aan en ervaar ook zoveel van de problemen die Lara Billie ook ervaart.

En dat bracht me bij het volgende. Mensen letten bij elkaar zo op de verschillen die er zijn. We zijn allemaal ons eigen persoon en dat is natuurlijk wat zo mooi is aan het mens zijn. Niemand is hetzelfde. Ik merk alleen dat we tegelijkertijd altijd eisen dat we op elkaar lijken, dat we allemaal aan bepaalde normen en waarden moet voldoen en anders aan de schandpaal genageld worden. Ik ben niet als Lara Billie Rense. En ik kan heel hard schreeuwen dat ik het nooit zal begrijpen, dat het niet zo hoort, dat het vreemd is of ongehoord. Wat bereik ik daar mee? Verdeling, strijd en negatieve gevoelens naar de ander en de ander andersom naar mij. Wat nou als we eens ergen doorheen keken? Lara Billie Rense doet er alles aan om henzelf te ontdekken. En daarbij gebruikt die creativiteit en vrijheid om daar te komen waar die wil. Wat die daarmee ook doet, is openingen en kennis verwerven voor andere mensen die ook op zoek zijn, die ook klachten ervaren en in de knoop zitten. Ik herkende mezelf in sommige opzichten en ik besloot daarnaar te kijken. Zonder oordelen, zonder te schreeuwen of een mening te verkondigen op het internet. We zijn misschien allemaal verschillend, maar we zijn ook allemaal gelijk. We zijn allemaal op zoek. We willen allemaal een plekje op deze wereld waar we ons goed bij voelen, maar nog meer willen we ons goed voelen bij onszelf. Dus waarom laten we anderen daarin geen ontdekkingsreis doen? Waarom moet alles binnen de kaders blijven?

Ik merkte ook dat ook in dit boek de hokjes toch wel weer naar voren kwamen. Mensen die anders denken zijn onwetend, blind, conservatief.... En ik heb hier maar 1 ding op te zeggen... Als je zelf niet in hokjes geplaatst wil worden, begint dat altijd bij jezelf. En als je bij het schrijven van zo'n waardevol en belangrijk boek dan andere mensen alsnog in hokjes weet te plaatsen, sla in in mijn ogen enigszins de plank mis. De boodschap is mooi, maar ik vind wel dat je dan ook heel bewust stil mag staan bij hoe je andere mensen plaatst in je wereld. Iedereen heeft een ander perspectief. En je mag mensen toewensen dat ze meer gaan zien, leren en ontdekken dan wat ze is aangeleerd, maar je moet mensen ook die ruimte gunnen. Vasthoudendheid werpt altijd vruchten af. Dat doet het alleen niet als je precies die groepen die je aanspreekt weer in hokjes plaatst en ze dan geen opening geeft.

Een zee aan ruimte heeft bij mij erg veel los gemaakt. Het maakte me boos, verdrietig, trots, nieuwsgierig en nog vele andere woorden zijn passend bij wat ik voelde. Dit boek raad in aan aan iedereen die last heeft van genderdysforie, maar ook aan iedereen die open staat en ook op zoek is naar ruimte, op wat voor manier dan ook. Ben je nieuwsgierig van aard? Ook dan raad ik je aan om dit boek te lezen. Het zal je niet teleurstellen. Ik geef een zee aan ruimte daarom 4 sterren!

"De natuur houdt van variatie, de samenleving haat het." - Dr. Milton Diamond

~ Live Your Life Reading
Profile Image for Lieve Govers.
8 reviews
January 22, 2025
Super mooi boek. Ik ben zelf non-binair en studeer journalistiek, en het geeft me hoop voor later dat ik niet de enige ga zijn die de normatieve mediawereld gaat doorbreken. We are here to stay 💜

Op een wat kritischere noot, richting het einde van het boek had ik het gevoel dat veel aspecten herhaald werden door net andere woorden te gebruiken. Dit kan heel mooi zijn, maar voor mij was het toch vooral een herhaling van iets wat we al wisten.
Profile Image for Linda Duits.
Author 11 books111 followers
April 5, 2025
Lara Billie Rense noemt zichzelf een tussenmens, dit boek zou je een tussenboek kunnen noemen. Het houdt het midden tussen memoires en populaire wetenschap. Rense weeft observaties uit de dierenwereld en literaire quotes met fragmenten uit diens eigen leven. Er is nauwelijks narratieve opbouw, maar Rense’s zoektocht om lijf en identiteit in overeenstemming te brengen biedt voldoende lijn om te blijven boeien. Veel was voor mij als genderqueer persoon herkenbaar, veel ook niet. Tof om te lezen hoe gender voor Lara Billie voelt (al was dat voor diegene zelf vaak verre van tof), gek eigenlijk dat anderen daar nog steeds zo weinig over schrijven.
Extra ster want queer representatie.
Profile Image for Marjan Kloosterman.
98 reviews3 followers
August 20, 2024
'Ál mijn hele leven ben ik van alles tegelijk. En jij waarschijnlijk ook. Maar we zijn geconditioneerd. We reduceren onze omgeving tot die past in eenduidige hokjes. We hebben allemaal een sterke neiging om onze indrukken en waarnemingen om te buigen naar iets dat vertrouwd of bekend is. Waar laat je dan alle nuance en gelijktijdigheid? ' Dat is voor mij als lezer en lesbisch vrouwmens, die bepaalde strijdpunten volop herinnert en herkent, de kern van dit prachtige en rijke boek op blz 186, het boek met de titel: Een zee van Ruimte, van en over de prachtige tussenmens: Lara Billie Rense.

In het boek geeft Lara Billie diens ontdekkingsreis weer, een reis tegen wil en dank, en met een bevrijdende aankomst bij zichzelf, wie Lara Billie altijd heeft willen zijn en is.

In het boek haalt Lara Buillie teksten aan van denkers en doeners die zich ook gebogen hebben over de mallen waarin wij leven en onszelf en andere verstrikken en verstikken: man/vrouw, hetero/homo, sex en gender, wit/zwart, rijk/arm enz. Lara Billie pelt diens eigen ontwikkeling af en geeft ook diens opbouw weer. Is een mens binair of non binair, welke hokjes zijn er en zijn hokjes nodig en waarom, waarvoor.

Ook beschrijft Lara Billie het traject wat dien moet volgen binnen de gevestigde instituties, gevangen in protocollen en regelgeving, om de operatie te krijgen die dien nodig heeft om fysiek en daardoor ook mentaal te zijn wie dien is. Wie ontwikkelt welke maatstaf in dat medische traject en van waaruit werd daarover vroeger over gedacht en ook nu. Lara Billie beschrijft het allemaal.

Dit is een boek voor wie verder wil kijken hoe de eigen ontwikkeling was, is en kan zijn, en dat van anderen is en kan zijn, dat onder ogen wil zien. Het kan bevrijdend zijn en een ontdekking dat hokjes een veilig kader kunnen zijn een broed- of rustplaats, evenzogoed als het niet meer in hokjes willen zijn en op te gaan in een massa en dan wel een massa waarin iedereen kan zijn zoals het/dien/hij/zij wil zijn als mens, bevrijdend kan zijn. Of die massa er zonder hokjesgeest, zonder ver- en vooroordelen, ooit in alle vrijheid zal zijn is nog steeds een lastige vraag, zeg maar een opgave. Houdt moed en blijf zijn wie je bent en hopen.

De notities van een tussenmens is een verrijking voor iedereen die wil weten en onderzoeken, vrij wil zijn.
Profile Image for Wren.
32 reviews
June 26, 2024
Dit is een boek dat ik zeker nog een aantal keer ga lezen, zonder twijfel.

Ik kocht het omdat ik een Nederlands-cultureel perspectief wilde lezen over hoe het is om non-binaire te zijn. Maar dit boek is zoveel meer dan dat.

Lara Billie Rense verteld heel openlijk over diens reis, alle ups and downs, en de bedenkingen en overdenkingen die die hierbij had en heeft.

Het zit vol gedachtenspinsels, verhalen over diens eigen leven en referenties naar ideeën, theorieën en gedachten die anderen opperen waar ik nog zoveel van kan leren. En toch voelt het allemaal heel erg als thuis.

Niet alleen de worstelingen waarvan ik zelf haast niet eens doorhad dat ze er waren, niet alleen de groeven die geslepen zijn in mijn brein door decennia aan gewoontes die moeilijk te doorbreken zijn, maar ook de haast oneindig lijkende trans joy die Lara Billie beschrijft.

Het was misschien niet zo bedoelt, maar het boek en alles wat erin staat heeft me geïnspireerd meer met mijn diepe zelf naar buiten te treden en minder te geven om de angsten in mijn hoofd.

Of misschien had het zo moeten zijn.
Profile Image for Manoek (manoeksbooknook).
630 reviews43 followers
July 18, 2024
"Toen ik tussenruimtes ging waarderen en mezelf toestond erin te leven veranderde alles. Misschien is dat voor jou ook zo en misschien komen we elkaar wel in die zee van ruimte tegen."

'Een zee van ruimte' is het debuut van Lara
Billie Rense(die/diens)de eerste non-binaire radio-dj van Nederland. Lara Billie combineert anekdotes uit diens leven, van jeugd tot nu, en de zoektocht naar zichzelf met voorbeelden uit de natuur en wetenschap. Dit laat heel goed zien dat hoe wij in de Westerse wereld alles opdelen in twee binaire hokjes: man en vrouw, zeker niet de norm is en er zoveel daar tussenin zit. Een tussenruimte, een tussenmens zoals Lara Billie zichzelf ook wel noemt.

Het laat moeilijke en pijnlijke momenten zien maar ook mooie momenten. En ik vond de balans daarin heel goed. Ik denk dat dit een heel belangrijk boek is om te lezen, voor iedereen. Het is ontroerend, openhartig, persoonlijk maar ook goed onderbouwd.

Ik hoop dat dit meer mensen kan laten inzien dat er een zee van ruimte is om in te leven en bestaan.
Profile Image for Marlies.
6 reviews
July 2, 2024
Notities van een tussenmens, zo luidt de ondertitel van 'Een zee van ruimte'. Een tussenmens... een mens tussen de mensen (m/v/x), op zoek naar ruimte, om te kunnen zijn wie die is. Een uitdaging vanuit (hetero-)lezersperspectief? Misschien. Ongemakkelijk? Ook. Maar dat ligt niet aan Rense. Die neemt de lezer mee in diens persoonlijke proces, ingebed in een wereld waarin m/v de norm is. Een boek dat veel stof tot nadenken geeft.

"We moeten zichtbaar zijn, ruimte innemen en onze verhalen blijven vertellen anders zal alles steeds weer terugbuigen naar die bedachte vorm en bedachte tweedeling."
Profile Image for Anne.
10 reviews
June 15, 2024
Als partner die ook maar drie meter de kliniek in mocht, voelde ik me enorm gezien door dit verhaal. En -niet onbelangrijk- in tegenstelling tot sommige andere transitiememoires is dit ook gewoon een goed boek. Het verhaal is niet overal zuiver lineair of chronologisch en toch goed te volgen. Het appèl dat Rense op de lezer doet, voelt soms wat melodramatisch, maar het past wel in het geheel van poëtische en contextuele overdenken waardoor je dat die als lezer gauw vergeeft. Een boek wat je meteen wilt delen met die mensen in je leven die ook wat tussenruimte kunnen gebruiken!
Profile Image for Hanneke Voskuilen.
36 reviews2 followers
July 23, 2024
Een mooi geschreven en erg herkenbaar boek.
Geeft woorden aan de dingen die ik zelf tot nu toe niet kon omschrijven, geeft quotes uit boeken die ik nu zelf ook wil lezen en Ohja geeft ook heel veel informatie over vogels waar ik ook niet helemaal mee weet wat ik moet.

“Het is alleen heel moeilijk om naar jezelf te kijken,
Als je niet lijkt op wie je bent”

Profile Image for Amber Drenth.
191 reviews3 followers
June 22, 2024
Lara Billie Rense, een van de meest gewaardeerde stemmen op npo Radio 1, was altijd al Lara Billie geen man, geen vrouw, maar non-binair. Een tussenmens. Maar de buitenwereld lijkt daar nog niet altijd klaar voor, terwijl over de hele wereld tussenmensen bestaan en bestaan hebben. Waarom voelen we ons dan zo ongemakkelijk bij tussenposities en meerduidigheid? En waarom was het verlangen naar meer ruimte en fluïditeit ook voor Lara Billie zelf een hobbelige zoektocht? Gaandeweg merkt die dat we elkaar in het verlangen naar duidelijkheid en zekerheid iets heel moois onthouden: de ruimte om ons veelzijdige zelf te zijn en de wereld echt te zien.

Ik wilde dit verhaal graag lezen omdat ik over het onderwerp eerlijk gezegd weinig weet. Bovendien is het ontzettend lastig om je in iemand te verplaatsen, als je het zelf niet van dichtbij meemaakt hebt. Met dit verhaal heb ik een ‘kijkje achter de schermen’ gekregen en dat was erg interessant.

‘Een zee van ruimte’ is een ontroerend, openhartig en persoonlijk verhaal. Je wordt meegenomen op een mooie reis naar jezelf kunnen zijn.
Zo lees je over de twijfels, het onbegrip en alle gevoelens die daarbij komen kijken, maar ook over de wensen en het emotionele aspect. Het was erg mooi om te lezen hoe diens partner overal bij steunt.
Naast diens eigen verhaal, werd er ook gebruikgemaakt van vergelijkingen met de dierenwereld, wat zorgde voor een fijne dynamiek. Naast dat het fijn geschreven is, maakt de nieuwsgierigheid ook dat het lekker weg leest en je door wil blijven lezen.
Non- Binair; Een belangrijk en interessant onderwerp wat je aan het denken zet en waar hopelijk anderen zich in herkennen en er steun uit kunnen halen, met de belangrijke boodschap om elkaar wat meer de ruimte te geven om zichzelf te kunnen zijn.

Kortom, absoluut de moeite waard om te lezen. Naast het onderwerp, was het ook erg interessant om te lezen hoe we vast zitten in oude patronen terwijl er ‘een zee van ruimte is’ die we elkaar kunnen geven.
Profile Image for Wemmie.
71 reviews1 follower
June 16, 2024

Dit debuut van Lara Billie Rense is een uiterst toegankelijke roman, wat ons meeneemt in de strijd die Lara Billie Rense heeft gevoerd om “thuis” te komen bij diens identiteit. Die neemt ons mee in de wereld van queers, genderidentiteit, geen man en geen vrouw of non binair. Het hele boek wordt aangevuld met bespiegelingen uit de natuur, citaten uit de geschiedenis en psychologie en citaten van andere mensen die Lara Billie zijn voorgegaan in hun proces.
Op een gegeven moment vond ik deze bespiegelingen iets te veel van het goede. Het verhaal van Lara Billie Rense is krachtig genoeg van zichzelf en heeft dat allemaal niet nodig.
Regelmatig heb ik tussendoor dingen opgezocht omdat er voor mij soms nieuwe begrippen te lezen waren. Het blijkt dat we door starre mensbeelden en vastgeroeste oude patronen weinig begrip kunnen opbrengen voor mensen die niet voldoen aan een zogenaamd ideaal plaatje. De omgeving koestert eveneens bepaalde verwachtingen.
In mijn omgeving zie ik mensen worstelen met hun identiteit en wat is het dan fijn dat er op zo’n prettige manier over geschreven wordt door Lara Billie.
Een boek met veel impact waarin er ook verslag wordt gedaan van de gedeeltelijke transitie en wat dit mentaal vroeg van Lara Billie.
Voor ons als buitenstaander een wijze les hoe we vastzitten in patronen maar die we gelukkig kunnen doorbreken. Het heeft mij meer inzicht gegeven en hier met een open blik naar te kijken.
Een verhaal dat hopelijk gaat zorgen voor meer begrip van de buitenwereld.
Atlas Contact wil ik bedanken voor het mogen lezen van deze prachtige roman voor mijn eerlijke mening. En Lara Billie Rense bedank ik eveneens voor diens intieme reflecties op diens intensieve zoektocht.
4 reviews
October 27, 2025
Ik miste een beetje de chronologische volgorde, en de metaforen (I guess?) tussendoor waren niet echt mijn ding. Maar wel interessante read en herkenbare dingen.
Profile Image for Eefje.
68 reviews
February 17, 2025
Poëtisch in vorm en taalgebruik, waardoor het heerlijk leest. Qua inhoud diepgaand en persoonlijk geschreven, maar ook met zoveel trans joy en - voor mij - nieuwe inzichten over vogels kijken. Het is niet altijd makkelijk om een tussenmens te zijn, maar Lara Billie laat vooral ook de vrijheid zien, die zijn wie je altijd al was met zich meebrengt.
Displaying 1 - 15 of 15 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.