Autobiografie van een flat

by Otto de Kat

Otto de Kat keert terug in de flat van zijn allang overleden ouders, die daar in 1941 kwamen wonen, in een gebombardeerd Rotterdam. Hij werd er na de oorlog geboren en groeide er op. Nu richt hij zich opnieuw in, en uit alle kamers komen de herinneringen, oude geschiedenissen en soms nieuwe inzichten. Hij duikt onder in de microkosmos van het gezin, en weer ondergaat hij de toverwereld van zijn jeugd. Door alle onontkoombare herinneringen heen schetst hij het leven van zijn ouders in de oorlogsjaren, waarin ze in hun flat en hun straat ondanks alles zoveel geluksmomenten kenden.

Meanderend en associërend tekent hij de kaart van een verleden dat niet wil verdwijnen. Het geloof en de dood van zijn moeder, de ziekte van zijn vader, hoe zijn broer en hij hetzelfde meisje liefhadden, het verongelukken van zijn beste vriend. Zeer ingrijpende en aangrijpende gebeurtenissen, maar hij weet zo te schrijven dat er iets lichts uit ontstaat, iets zachts, iets dat alles te maken heeft met geluk.

Genres: Literature, Biography

176 pages, Paperback

First published May 23, 2024

About the author

Otto de Kat is de auteur van de kleine roman Man in de verte, die in 1998 verscheen. De roman werd goed ontvangen en er volgde snel een Duitse en een Engelse vertaling. Otto de Kat is het pseudoniem van Jan Geurt Gaarlandt (Rotterdam, 1946). Hij was directeur van Uitgeverij Balans en voorheen literair criticus bij de Volkskrant en Vrij Nederland. Onder zijn eigen naam publiceerde hij eerder al gedichten, die gebundeld werden in Het ironisch handvest (1975).

In het najaar van 2004 verscheen de roman De inscheper die eveneens zeer lovend ontvangen werd en waarvoor hij de Halewijck Literatuurprijs ontving. De Franse en Engelse vertaling ervan verschijnen in 2008. Bericht uit Berlijn is verschenen in 2012. Het boek werd in het Duits vertaald als Eine Tochter aus Berlin. In 2015 verscheen De langste nacht, die werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs.

Reviews

[Sander Steggink · Rating 4 out of 5]

Mooi boek, bedoeld om rustig te lezen. Veel poëzie, mooie zinnen en wijze gedachten.

[Alexander Vreede · Rating 5 out of 5]

Een bijzonder boekje dat ik in één adem heb uitgelezen. Een juweeltje. Knap hoe de schrijver mijmerend en associërend in korte hoofdstukken een roerend beeld geeft van zijn jeugd en zijn ouders. Een ode aan zijn ouders en vooral aan zijn moeder.
Mij deed het boekje veel: het maakte dat soortgelijke mijmeringen over mijn eigen jeugd en leven boven kwamen drijven.
Prachtig geschreven boek met af en toe op een pagina een zin die je zo zou willen uitknippen en meenemen. Ik heb er van genoten.

[Ellen · Rating 3 out of 5]

Met het recente opruimen van het appartement van mijn moeder herken ik veel van het soort mijmeren, zoals de schrijver doet. Dat is heel persoonlijk en niet altijd te volgen door een ander. Dat kenmerkt ook dit boek. Het concept is heel bijzonder, zeker waar de schrijver het bewuste appartement heeft teruggekocht. Voor de lezer iets minder meeslepend ondanks de mooie schrijfstijl.

[Brigit · Rating 3 out of 5]

Aardig, wat gefragmenteerd. Mooie flarden van gedachten en gedichten maar niet het meeslepende van zijn andere boeken.

[Nathalie · Rating 4 out of 5]

Ontroerend mooi. Sommige hoofdstukken zelfs perfect — elk woord en leesteken op de juiste plek, en zodoende rechtstreeks de kamers van mijn hart in.

[Joos Bremmer · Rating 3 out of 5]

Ik vond het mooi maar ik ben 30 jaar te jong voor de inhoud van het boek. Papa’s leven was te onvolledig om het ‘toe te passen’ en het ouderlijk huis gewoon nog bewoond door mama. Hij beschrijft de gewone dingen in het leven mooi maar de ontdekking na de dood.. ik hoop dat dat nog even duurt voordat ik dat volledig ga begrijpen.

[Daniëlle · Rating 3 out of 5]

Mijmerend, een poëtische reis door het verleden; prachtige taal, zo weggelezen.

[Bregtje · Rating 4 out of 5]

Een prachtig boekje.Een "must" als je in Kralingen woont.

[Hans Moerland · Rating 4 out of 5]

Hoewel “Autobiografie van een flat” bepaald geen strakke compositie kent en heel associatief tot stand is gekomen, heb ik ervan genoten – steeds meer eigenlijk, toen ik eenmaal gewend was aan de stijl waarin Otto de Kat zijn mijmeringen op de lezer overbrengt. Die mijmeringen weten te boeien, zijn ontroerend en vertederend, en zullen bij menig leeftijdgenoot van de schrijver momenten van herkenning oproepen – en ook weemoedigheid (om Elsschot en Voskuil nog maar eens te citeren).
De titel van het boek moet natuurlijk niet al te letterlijk worden opgevat, ik ben geneigd hem in die zin te begrijpen dat de flatwoning in Rotterdam-Kralingen die De Kats ouderlijk huis vormde hem, toen hij er jaren na het overlijden van zijn moeder voor langere tijd terugkeerde, bij wijze van spreken van alles over zijn jeugd influisterde, zo niet dicteerde. Aldus vormde het ouderlijk huis als fysieke entiteit de schier onuitputtelijke bron van inspiratie voor wat uiteindelijk een hommage is geworden aan het ouderlijk huis als gezin, als een monument voor de vader, de moeder en de broer, alsook voor de twee decennia en de omgeving waarin De Kat zo’n gelukkige jeugd heeft mogen beleven. Een monument, ten slotte, waarin ook plaats blijkt ingeruimd voor de jong overleden boezemvriend E. en de innig geliefde Dietje. Indrukwekkend, al met al, om stil van te worden.

[Anne Bergsma · Rating 3 out of 5]

Een aardig boek; de verhalen over de vader en moeder van de verteller zijn ontroerend en liefdevol. Storend vind ik de anachronistische historische terzijdes over onder andere koloniale gebeurtenissen van begin negentiende eeuw. Die ontsieren het boek nogal. Hetzelfde geldt voor uitleggerige passages over zaken als palliatieve sedatie, inclusief verkeerde uitleg van een woord als ‘dormicum’.

Bezwaar heb ik ook tegen de titel: de flat van de ouders van de verteller is weliswaar een belangrijke plaats in het boek, maar een ‘autobiografie’ is dit niet; daarvoor zou het perspectief van de vertelling toch bij de flat moeten liggen en dat is niet het geval. ‘Biografie van een flat’ ware een betere titel geweest.

En waarom Rhijnvis Feith - dichter van het onsterfelijke Uren, dagen, maanden, jaren vliegen als een schaduw heen - “de nationale huilebalk” noemen? Ik heb geen idee. Zo’n opmerking kost het boek een ster.

[Ineke · Rating 3 out of 5]

Over dit boek ben ik ambivalent. In eerste instantie viel het me een beetje tegen. Het idee dat een flat een biografie krijgt, vind ik aantrekkelijk en origineel gevonden. Maar het gaat om een memoir van een gelukkige jeugd en ik vond het nogal particulier. Waarom vertel je dit aan mij? vroeg ik me af. Ook het laten vallen van beroemde namen stond me tegen. Wat maakt het voor verschil, dat de aanbidder van de moeder van de schrijver een beroemde dichter was? Wat voegt dat toe? Om maar even een voorbeeld te geven. Gaandeweg kreeg k meer waardering. Niet vanwege de inhoud van het verhaal, want die bleef langs me heen gaan, maar wel vanwege de mooie formuleringen.

[Anton Segers · Rating 3 out of 5]

De schrijver haalt herinneringen op aan het leven van zijn ouders, onder meer getekend door de oorlogsjaren. Het zijn losse flarden, schijnbaar willekeurig geordend, doorkruist door veel mijmeringen, zodat het weinig opbouwt.
De mijmeringen zijn wel wijs, en komen heel authentiek over, ook omdat De Kat zelf het luisterboek inspreekt.

[Dolf Patijn · Rating 5 out of 5]

Dit boek is niet alleen een autobiografie van een flat, maar ook een ode aan zijn ouders. Otto de Kat maakt sprongen door de tijd en neemt je mee op een reis door zijn geheugen in een mooie, soms poëtische taal. Er staan zinnen in die ik verschillende keren herlas omdat ik ze mooi vond. Literair smullen. Een sterke aanrader.

[Hanneke Wildschut · Rating 4 out of 5]

Mooi boekje met herinneringen aan het leven van de ouders van de schrijver aan de hand van de flat.
Liefdevol geschreven.
Ik wil dit graag cadeau doen aan mijn Rotterdamse moeder die in de oorlog opgroeide, ze zal veel herkennen.

[Annelies · Rating 4 out of 5]

..., vergeten is een tweede natuur voor wie niet speciaal van het verleden houdt. Vergeten als vorm van leven. [25]
Alles mag, ik blijf bij mijn flat, woon me naar het binnenste deel, ontcijfer wat daar ooit gebeurde, anderen weten dat niet te vertellen. [172]

[Yasmin · Rating 4 out of 5]

Deze man kan op een hele efficiënte én poëtische manier hele werelden van emotie tevoorschijn laten komen. De hoofdstukken nemen je mee langs de familieverhalen die aan de muren van zijn ouderlijke flat kleven.
Erg mooi!

[Hans van der Veeke · Rating 4 out of 5]

Een boek vol herinneringen met een flat als kapstok. Mooi beschreven zodat het een verhaal geeft van een heel gezin over een periode van meer dan 60 jaar. Doet me afvragen wat er met mijn herinneringen zou gebeuren als ik in (een van) mijn oude huis terug zou komen.

[Maaike · Rating 3 out of 5]

Geen slecht boek, goed geschreven en ook ontroerend, maar niet mijn smaak qua schrijf stijl. Vond dat de schrijver soms van de hak op de tak sprong of afdwaalde tot ik hem niet meer kon volgen. Er zit ook niet echt een verhaal in, het is meer een bundeling van herinneringen.

[Ingrid · Rating 5 out of 5]

Zo mooi. Veel herkenning voor mij persoonlijk.

[Sebastian · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek heerlijk om te lezen. Een echte aanrader.

[Joep · Rating 4 out of 5]

Een juweeltje. 4 1/2 ster. Prachtige zinnen en een ontroerend beeld van het opgroeien in een flat in Rotterdam en de geschiedenis van de familie Gaarlandt.

[R. De · Rating 5 out of 5]

Zo mooi, zo klein, zo trefzeker. De Kat is een ware woordkunstenaar. Prachtige zinnen. Eindelijk een auteur die weet dat je geen dik boek hoeft te schrijven om gewaardeerd te worden.

[Alexandra · Rating 4 out of 5]

Vlot boek welke in een supermooie dichtelijke stijl geschreven is. Veel filosoferende passages over tijd en herinneringen, en mijn liefde voor Rotterdam is alleen maar toegenomen!

[Anneke Latupeirissa · Rating 4 out of 5]

Mooi boek. Fijn geschreven in mooie zinnen. De associatieve manier van schrijven sprak mij aan. Helemaal leuk aangezien ikzelf in Kralingen woon en de flat en omgeving goed ken.

[Hella · Rating 4 out of 5]

dit is zo'n boek dat de kwalificatie "juweeltje" verdient

[Agnes · Rating 3 out of 5]

Doordat ik zijn 'fictie'boeken heb gelezen was veel van wat hij me vertelde me al erg bekend. Moeilijk te beoordelen hoe ik het zou hebben gewaardeerd als ik het blanco had gelezen.

[Simon · Rating 5 out of 5]

Een prachtige poëtische vertelling waarin de ikfiguur, vergezeld door zijn broer, zijn herinneringen optekent aan hun ouders in de flat waar zij 60 jaar hebben gewoond. De tekst is dooraderd met citaten uit gedichten van Vroman, Marsman en anderen.
Een heerlijk boek.

[Karen · Rating 4 out of 5]

Heel fijn om te lezen. Het verhaal sluit aan bij een gevoel wat ik wel ken. Het besef dat een plek geschiedenis heeft, dat er heel veel voetstappen liggen die aan jouzelf zijn voorafgegaan, en ook de behoefte om er een min of meer samenhangend verhaal van te maken. Knap hoe hij boven het particuliere familieverhaal weet uit te stijgen, waardoor een beeld ontstaat van tijd die verstrijkt. Mooi compact en rustig geschreven. Sowieso een prachtige schrijver!

[Anoukal · Rating 5 out of 5]

Wat een parel. Zulke mooie taal!

[Martje · Rating 4 out of 5]

Prachtig.