Kafka voor beginners

by Willem van Toorn

Willem van Toorn, die al zijn werk vertaalde, vertelt aanstekelijk en tegelijk indringend over zijn kennismaking met het oeuvre van de tovenaar uit Praag. De lezer reist met hem mee op zoek naar de sporen van de grote schrijver, eerst in het communistische Praag en later in het ‘nieuwe’ Tsjechoslowakije en Tsjechië.

Kafka komt tot leven als het gaat over zijn school- en studietijd, zijn relaties met zijn vrienden, zijn gevoel voor humor en zijn opvattingen over en beschrijvingen van vrouwen en meisjes, het Moderne, zijn vader, zijn afkomst en zijn religie. Ook zijn werk als jurist, zijn schrijverschap, het kafkaëske, zijn slepende ziekte en zijn dood komen aan bod. En niet in de laatste plaats de niet-aflatende pogingen van al dan niet grote geleerden en exegeten om het werk van Kafka te verklaren.

In dit boek voor nieuwe lezers van dat schitterende maar kleine oeuvre zet zijn vertaler uiteen wat Kafka Kafka maakt.

Genres: Nonfiction

166 pages, Paperback

First published May 14, 2024

About the author

Willem van Toorn (Amsterdam, 1935) was dichter, schrijver en vertaler. Hij publiceerde een groot aantal romans en verhalen- en gedichtenbundels, en was redacteur van het literair tijdschrift Raster. Zijn roman Een leeg landschap (1988) werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs en de roman Het verhaal van een middag (1994) voor de Libris Literatuur Prijs. Zijn recentste roman, Stoom, werd enkele malen herdrukt.

Voor zijn poëzie ontving Willem van Toorn de Jan Campertprijs, de Herman Gorterprijs en de A. Roland Holst-penning. Van Toorn heeft poëzievertalingen gemaakt van het werk van onder andere W.S. Graham, Franco Loi en Cesare Pavese. Ook heeft hij veel proza vertaald; uit het Duits werk van Klaus Mann, Franz Kafka en Stefan Zweig en uit het Engels romans van onder andere Aldous Huxley, Christopher Isherwood, John Updike en E.L. Doctorow. In de komende jaren werkt Willem van Toorn daarnaast aan een biografie over Emmanuel Querido, de grondlegger van de in 2015 honderd jaar bestaande uitgeverij Em. Querido. Zijn roman De rivier en het jeugdboek Rooie werden in het Duits vertaald; een keuze uit zijn gedichten, onder de titel Paesaggi, verscheen in het Italiaans.

'Willem van Toorn ergert zich aan het feit dat mensen betrekkelijk machteloos staan tegenover een voortdurend veranderende samenleving, die helaas ook steeds onpersoonlijker wordt, die ons haar regels oplegt en ons een bestaan laat leiden dat we niet zelf hebben gekozen. (...) Dit is wat Van Toorn bezighoudt. De melancholie om het verval, de liefde voor het landschap, het ironisch geamuseerd zijn, het meegevoel, het verlangen om iets vast te houden in taal (...) De taal overleeft.' Juryrapport A. Roland Holst-penning 2000

Reviews

[Araik · Rating 4 out of 5]

Kafka’s laatste geliefde Dora na zijn dood: ‘Al zeggen latere lezers wel allerlei duisters over jou - ik heb geschreven dat je de geestigste man was die ik mijn leven lang gekend heb.’

[Jane · Rating 4 out of 5]

Simpele maar goede introductie van Kafka’s leven en literaire werk. Vooral Van Toorns opmerkingen over vertalen als vak vond ik leuk om te lezen. Wat hij dan weer achterwege laat is Kafka’s relatie met de anarchistische beweging in Praag en zijn invloed hiervan op zijn werk, maar dat lijken zo’n beetje alle kenners van Kafka ‘achterwege’ te laten.

[Elsje · Rating 3 out of 5]

In dit boekje heb ik de figuur van Kafka op een aangename, bevattelijke manier leren kennen.

Kafka werd besneden volgens de Joodse voorschriften, en toch kreeg hij de meest Duitse naam die je in die tijd kon bedenken : Franz - naar de keizer p. 33

Wat ik persoonlijk héél waardevol vond dat de auteur zich ook baseert op brieven en dagboeken van Kafka.

Kafka, Tsjech van geboorte, schreef in het Duits.
Hierover schreef Dora Diamant, Kafka's laatste geliefde : "Kafka's hele wereld verlangt naar een oudere taal : in hem school een oeroud bewustzijn, oude dingen en een oude vrees" p. 41.

Het hoofstuk over meisjes en vrouwen situeert de auteur in de Victoriaanse tijdsgeest. Kafka schrijft erover in één van zijn bekendste werken , Het proces: " Ik heb toch soms het gevoel dat dit contact in brieven, waarbij ik voortdurend naar de werkelijkheid verlang, het enige contact is dat mijn ellende toestaat (mijn ellende die ik natuurlijk niet altijd als ellende voel" p. 69. Gewoon geniaal!

De salons, de koffiehuizen, ontmoetingsplaatsen voor schrijvers en kunstenaars....wat een tijd!

Zijn werk als jurist staat zijn schrijverschap in de weg, Kafka lijdt hieronder en verblijft regelmatig in sanatoria.

Er wordt longtuberculose vastgesteld, Kafka is hoe langer hoe meer in ziekteverlof.
"In het schrijven kan hij een zuiverheid nastreven, die in het leven onbereikbaar is". p.121.

In juli 1923 leert hij Dora Diamant, de liefde van zijn leven, kennen in een sanatorium.

Op 3 juni 1924 sterft Kafka in het bijzijn van zijn vriend, Max Brod en Robert Klopstock, een medepatiënt en student medicijnen.

Het gedicht "Dora aan Franz K." is ontroerend, prachtig!

[Anja Sorber · Rating 3 out of 5]

Mooie inleiding op het werk van Kafka. Tevens biografische schets.

[Jasper Smit · Rating 4 out of 5]

Prettig! Geeft wat context én zeikt alle zogenaamd diepe interpretaties af, iedereen kan gewoon lekker Kafka lezen, partie!

[Leon van der Werf · Rating 4 out of 5]

Om Kafka nog beter te leren kennen.

[Joachim · Rating 4 out of 5]

Heerlijk geschreven boekje over een bijzondere man!