De spelen van 1980, Moskou. Moesten deze spelen geboycot worden vanwege de Russische inval in Afghanistan en de talrijke schendingen van mensenrechten? Je kon evengoed zeggen dat westerse politici de Spelen misbruikten omdat ze te bang waren om iets anders in te zetten. Zo stuurde West-Duitsland geen atleten, maar mocht Siemens wel beveiligingsapparatuur leveren voor deze Spelen. "Laat Carter wat parachutisten naar Kabul sturen", aldus een Britse sportcolumnist.
Eigenlijk is het best schokkend om vast te stellen dat Rusland ook in de jaren 80 een absolute dictatuur was waar je niks te zeggen had. Een Nederlands PvdA'er schreef na een bezoek aan dissidenten als Slepak, Robin en Sharansky:
"Allen hadden al jaren geleden een uitreisvisum aangevraagd en werden sindsdien door de bekende mangel gehaald. Ontslag op staande voet, eindeloze series van ondervragingen, geen droog brood om van te leven, weggezet als landverrader, parasiet, vijand van het Russisch volk, afwijzing na afwijzing."
Van valsspelen waren (en zijn) de Russen uiteraard ook niet vies. Bij het turnen liet men de Roemeense superster Nadia Comăneci opzettelijk wachten, zodat een Russische turnster eerder haar oefening kon afwerken. Zo wist de jury exact hoeveel punten ze de Roemeense konden geven opdat ze géén goud zou winnen. Toen de Roemeense coach razend werd over dit onrecht, kreeg hij terug in Boekarest onder z'n voeten van toenmalig dictator Ceauşescu.
Wanneer de jury niet kan worden omgekocht of geïntimideerd, heb je nog altijd doping:
"Doping was a well-funded, state-supported service for Russia's athletes, viewed as a means of enhancing the global reputation of Mother Russia. The conspiracy involved every sports organisation in the country, every government agency and of course, the Ministry of Sport."
-David Walsh, A Russian Affair, 2020.
En daar stopt het niet: het publiek is uiterst vijandig tegen iedereen die geen Sovjet is. Bij Sovjetwerpers met speer of discus, worden de deuren van het stadion opengezet zodat speer en discus verder dragen door de wind. Er wordt met startblokken en finishfoto's geknoeid. Er wordt met airco's geknoeid bij wielrenners als Adrie van der Poel (vader van...): bacteriën worden hier ingespoten, zodat er op elke kamer twee of drie zieke renners liggen. Een volstrekt geldige - gouden - sprong wordt afgekeurd opdat er een Est uit de Sovjet-Unie kan winnen.
Een van de vele quotes in het boek:
"Als westerlingen aan de KGB denken, denken ze aan spionnen. Als wij aan de KGB denken, denken we aan onze buren." -Ivan T.
Toch eindigt dit boek, voor zover dat mogelijk is, enigszins hoopvol:
"Maar wellicht moeten we hoop putten uit de woorden van de Canadees-Russische historicus Michael Ignatieff: 'Tussen 1991 en 1999 had Rusland echt een fundamenteel andere kant kunnen opgaan. Het was een periode van hoop - en we faalden. Er is hier sprake van een tragedie van gemiste kansen. Ik weet niet wanneer de volgende kans komt. Maar die zal komen.'"
Ook leuk: op YouTube vind je alle wedstrijden terug. Ik heb net nog eens de 800 meter bekeken tussen Sebastian Coe en Steve Ovett