Jump to ratings and reviews
Rate this book

Russische Spelen: Sport en politiek in het olympische jaar 1980

Rate this book
'Ik vind het terecht dat ik gegaan ben,' zei marathonloper Gerard Nijboer in 1980 voor de camera van de NOS. 'Toen ik bezig was met de voorbereidingen heb ik erg zitten twijfelen. Maar toen het Nederlands Olympisch Comité in mei definitief toezegde wel te gaan, heb ik voor mijzelf Gerard, je doet aan topsport, je móét gaan.' Maar als het aan de regering-Van Agt had gelegen, was Nijboer thuisgebleven. En andere sporters ook. Want Van Agt wilde dat Nederland zich aansloot bij de door de Amerikanen ingestelde boycot tegen de Spelen in Moskou, waartoe werd opgeroepen vanwege de Sovjet-inval van Afghanistan, op het hoogtepunt van de Koude Oorlog.
In Russische Spelen reconstrueert Rolf Bos de gebeurtenissen rondom de Spelen van 1980 in Moskou. Ruim zestig landen volgden het Amerikaanse voorbeeld, maar een Nederlandse afvaardiging met daarbij Gerard Nijboer ging wel. Net als de Britse atleten Sebastian Coe en Steve Ovett, die legendarische gevechten leverden op de 800 en 1500 meter. Net als in zijn bestseller Een Duitse zomer laat Bos zien hoe troebel de relatie is tussen politiek en sport.

379 pages, Kindle Edition

Published June 6, 2024

1 person is currently reading
33 people want to read

About the author

Rolf Bos

4 books1 follower

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
6 (30%)
4 stars
12 (60%)
3 stars
2 (10%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
Profile Image for Francis.
209 reviews7 followers
February 16, 2025
De spelen van 1980, Moskou. Moesten deze spelen geboycot worden vanwege de Russische inval in Afghanistan en de talrijke schendingen van mensenrechten? Je kon evengoed zeggen dat westerse politici de Spelen misbruikten omdat ze te bang waren om iets anders in te zetten. Zo stuurde West-Duitsland geen atleten, maar mocht Siemens wel beveiligingsapparatuur leveren voor deze Spelen. "Laat Carter wat parachutisten naar Kabul sturen", aldus een Britse sportcolumnist.

Eigenlijk is het best schokkend om vast te stellen dat Rusland ook in de jaren 80 een absolute dictatuur was waar je niks te zeggen had. Een Nederlands PvdA'er schreef na een bezoek aan dissidenten als Slepak, Robin en Sharansky:
"Allen hadden al jaren geleden een uitreisvisum aangevraagd en werden sindsdien door de bekende mangel gehaald. Ontslag op staande voet, eindeloze series van ondervragingen, geen droog brood om van te leven, weggezet als landverrader, parasiet, vijand van het Russisch volk, afwijzing na afwijzing."

Van valsspelen waren (en zijn) de Russen uiteraard ook niet vies. Bij het turnen liet men de Roemeense superster Nadia Comăneci opzettelijk wachten, zodat een Russische turnster eerder haar oefening kon afwerken. Zo wist de jury exact hoeveel punten ze de Roemeense konden geven opdat ze géén goud zou winnen. Toen de Roemeense coach razend werd over dit onrecht, kreeg hij terug in Boekarest onder z'n voeten van toenmalig dictator Ceauşescu.

Wanneer de jury niet kan worden omgekocht of geïntimideerd, heb je nog altijd doping:

"Doping was a well-funded, state-supported service for Russia's athletes, viewed as a means of enhancing the global reputation of Mother Russia. The conspiracy involved every sports organisation in the country, every government agency and of course, the Ministry of Sport."

-David Walsh, A Russian Affair, 2020.

En daar stopt het niet: het publiek is uiterst vijandig tegen iedereen die geen Sovjet is. Bij Sovjetwerpers met speer of discus, worden de deuren van het stadion opengezet zodat speer en discus verder dragen door de wind. Er wordt met startblokken en finishfoto's geknoeid. Er wordt met airco's geknoeid bij wielrenners als Adrie van der Poel (vader van...): bacteriën worden hier ingespoten, zodat er op elke kamer twee of drie zieke renners liggen. Een volstrekt geldige - gouden - sprong wordt afgekeurd opdat er een Est uit de Sovjet-Unie kan winnen.

Een van de vele quotes in het boek:

"Als westerlingen aan de KGB denken, denken ze aan spionnen. Als wij aan de KGB denken, denken we aan onze buren." -Ivan T.

Toch eindigt dit boek, voor zover dat mogelijk is, enigszins hoopvol:
"Maar wellicht moeten we hoop putten uit de woorden van de Canadees-Russische historicus Michael Ignatieff: 'Tussen 1991 en 1999 had Rusland echt een fundamenteel andere kant kunnen opgaan. Het was een periode van hoop - en we faalden. Er is hier sprake van een tragedie van gemiste kansen. Ik weet niet wanneer de volgende kans komt. Maar die zal komen.'"

Ook leuk: op YouTube vind je alle wedstrijden terug. Ik heb net nog eens de 800 meter bekeken tussen Sebastian Coe en Steve Ovett
Profile Image for Jaap Meindersma.
291 reviews5 followers
August 14, 2024
Goed boek. Mengeling van politieke geschiedenis en sportieve spanning. In één adem uitgelezen.
Profile Image for Maaikies.
120 reviews
October 6, 2024
Zet je aan het denken over boycot acties en de eenzijdige bril van politici & van het IOC.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.