What do you think?
Rate this book
Over grenzen
Periodes waarin grenzen worden bevestigd, periodes waarin grenzen verdampen, ze wisselen elkaar steevast af. Elk van die periodes brengt zijn eigen persoonlijkheden voort, zijn eigen kunst, politieke bewegingen, nationaal en internationaal beleid.
In Over grenzen onderzoekt Mark Elchardus hoe die afwisseling zich over de laatste 300 jaar heeft voltrokken. Hoe imperialisme en kolonialisme, de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, de Amerikaanse New Deal, communisme, fascisme en nazisme, dekolonisering, de golden sixties, neoliberalisme en de ontreddering van onze tijd daarin passen – en er ook ten dele door worden verklaard.
Net als aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog sluiten we vandaag weer een periode van hyperglobalisering en grenzenhaat af. We staan voor de uitdaging een nieuwe periode van grenzenliefde te openen en die concreet vorm te geven. Die verandering trekt een breuklijn door de samenleving. Zij scheidt nationalisten van kosmopolieten. Nationalisten denken vanuit grenzen, kosmopolieten willen grenzen wegdenken.
Onze hedendaagse ontreddering, het gevoel van velen dat zij greep op het leven verliezen, dat alles van waarde verloren gaat, maar ook het agressieve imperialisme van Rusland, China en Iran, dat alles maakt duidelijk dat vandaag weer, zonder blikken of blozen, vanuit grenzen dient te worden gedacht.
Dit is een tijd voor mensen die over grenzen durven nadenken, die grenzen durven stellen en grenzen bewaken.
In Over grenzen onderzoekt Mark Elchardus hoe die afwisseling zich over de laatste 300 jaar heeft voltrokken. Hoe imperialisme en kolonialisme, de Eerste en de Tweede Wereldoorlog, de Amerikaanse New Deal, communisme, fascisme en nazisme, dekolonisering, de golden sixties, neoliberalisme en de ontreddering van onze tijd daarin passen – en er ook ten dele door worden verklaard.
Net als aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog sluiten we vandaag weer een periode van hyperglobalisering en grenzenhaat af. We staan voor de uitdaging een nieuwe periode van grenzenliefde te openen en die concreet vorm te geven. Die verandering trekt een breuklijn door de samenleving. Zij scheidt nationalisten van kosmopolieten. Nationalisten denken vanuit grenzen, kosmopolieten willen grenzen wegdenken.
Onze hedendaagse ontreddering, het gevoel van velen dat zij greep op het leven verliezen, dat alles van waarde verloren gaat, maar ook het agressieve imperialisme van Rusland, China en Iran, dat alles maakt duidelijk dat vandaag weer, zonder blikken of blozen, vanuit grenzen dient te worden gedacht.
Dit is een tijd voor mensen die over grenzen durven nadenken, die grenzen durven stellen en grenzen bewaken.
- GenresNonfiction
176 pages, Hardcover
First published April 15, 2024
1 person is currently reading
24 people want to read
About the author
Mark Elchardus
20 books10 followersMark Elchardus (1946) doceerde sociologie aan de Brown University in de Verenigde Staten en de Vrije Universiteit Brussel. Hij was actief in het middenveld en schreef talrijke wetenschappelijke artikels en boeken. Momenteel is hij columnist bij De Morgen.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
September 1, 2024
Deze recensie werd eerder gepubliceerd op mijn blog GraagGelezen.
Een pleidooi voor het herwaarderen van grenzen in onze geglobaliseerde wereld
In 'Over grenzen' presenteert Mark Elchardus een pleidooi voor het herwaarderen van grenzen in onze geglobaliseerde wereld. Elchardus stelt dat de nadruk op open grenzen en vrije beweging, hoewel op zich positief, ook tot een aantal negatieve gevolgen heeft geleid. Hij pleit voor een meer genuanceerde kijk op grenzen, waarbij zowel de voordelen als de nadelen worden afgewogen.
De auteur schrijft dat de elkaar wisselende periodes, zowel periodes met vaste grenzen als periodes waarin grenzen ver te zoeken lijken elk haar eigen kunst, persoonlijkheden en beleid voortbrengt.
Maar dat is naar mijn mening niet iets wat per se iets met grenzen te maken heeft, maar meer met de tijd waarin we op dat moment leven.
Elchardus’ onderzoek hoe deze afwisseling zich over de laatste driehonderd jaar heeft voltrokken, met name het kolonialisme, het imperialisme, de beide Wereldoorlogen komen hierbij aan bod, evenals de dekolonisering en de 60er jaren. De auteur zet de schommelende beweging tussen grenzenhaat en grenzenliefde in een historisch perspectief en vergelijkt de uitdagingen en oplossingen van die verschillende perioden.
De auteur heeft hier gedeeltelijk geschreven met het oogpunt op zijn Belgische achtergrond, maar grotendeels gaat zijn betoog wereldwijd op.
“De hedendaagse vijanden van de democratie proberen ons te misleiden,
net als de communisten en fascisten van weleer toen die zich superdemocratisch noemden. De hedendaagse vijanden van de democratie wijzen populisme, nationalisme en radicaal rechts aan als gevaren voor de democratie. De partijen die zij met de vinger wijzen, hebben echter geen programmapunten die wijzen in de richting van een afbouw van de democratie, integendeel, vaak”ziet men dat zij pogingen ondernemen om de volkssoevereiniteit te herstellen, de luisterbereidheid van de politie te vergoten. Precies dat levert hun het verwijt van ‘populisme op, maar verklaart ook hun succes.”
Al met al is 'Over grenzen' een waardevolle bijdrage aan het debat over de rol van grenzen in onze samenleving.
Het open grenzenbeleid in de EU heeft ontegenzeggelijk voordelen. Het blijkt echter ook nadelen te bevatten. Nadelen die niet vooraf gezien werden en door ‘wereldburgers’ onbesproken blijven. Elchardus dwingt de lezer om na te denken over de complexe vraagstukken rondom nationalisme, globalisering en identiteit. Je hoeft het niet met alles eens te zijn maar het boek is zeker de moeite waard om te lezen.
Een pleidooi voor het herwaarderen van grenzen in onze geglobaliseerde wereld
In 'Over grenzen' presenteert Mark Elchardus een pleidooi voor het herwaarderen van grenzen in onze geglobaliseerde wereld. Elchardus stelt dat de nadruk op open grenzen en vrije beweging, hoewel op zich positief, ook tot een aantal negatieve gevolgen heeft geleid. Hij pleit voor een meer genuanceerde kijk op grenzen, waarbij zowel de voordelen als de nadelen worden afgewogen.
De auteur schrijft dat de elkaar wisselende periodes, zowel periodes met vaste grenzen als periodes waarin grenzen ver te zoeken lijken elk haar eigen kunst, persoonlijkheden en beleid voortbrengt.
Maar dat is naar mijn mening niet iets wat per se iets met grenzen te maken heeft, maar meer met de tijd waarin we op dat moment leven.
Elchardus’ onderzoek hoe deze afwisseling zich over de laatste driehonderd jaar heeft voltrokken, met name het kolonialisme, het imperialisme, de beide Wereldoorlogen komen hierbij aan bod, evenals de dekolonisering en de 60er jaren. De auteur zet de schommelende beweging tussen grenzenhaat en grenzenliefde in een historisch perspectief en vergelijkt de uitdagingen en oplossingen van die verschillende perioden.
De auteur heeft hier gedeeltelijk geschreven met het oogpunt op zijn Belgische achtergrond, maar grotendeels gaat zijn betoog wereldwijd op.
“De hedendaagse vijanden van de democratie proberen ons te misleiden,
net als de communisten en fascisten van weleer toen die zich superdemocratisch noemden. De hedendaagse vijanden van de democratie wijzen populisme, nationalisme en radicaal rechts aan als gevaren voor de democratie. De partijen die zij met de vinger wijzen, hebben echter geen programmapunten die wijzen in de richting van een afbouw van de democratie, integendeel, vaak”ziet men dat zij pogingen ondernemen om de volkssoevereiniteit te herstellen, de luisterbereidheid van de politie te vergoten. Precies dat levert hun het verwijt van ‘populisme op, maar verklaart ook hun succes.”
Al met al is 'Over grenzen' een waardevolle bijdrage aan het debat over de rol van grenzen in onze samenleving.
Het open grenzenbeleid in de EU heeft ontegenzeggelijk voordelen. Het blijkt echter ook nadelen te bevatten. Nadelen die niet vooraf gezien werden en door ‘wereldburgers’ onbesproken blijven. Elchardus dwingt de lezer om na te denken over de complexe vraagstukken rondom nationalisme, globalisering en identiteit. Je hoeft het niet met alles eens te zijn maar het boek is zeker de moeite waard om te lezen.
October 8, 2024
Een zeer interessant boek dat je zeker doet nadenken over onderandere globalisering, nationalisme enzovoort.
December 18, 2025
Een prikkelend boek dat aanzet tot nadenken. De auteur daagt je uit om je eigen overtuigingen kritisch te bekijken en ook eens door eens andere bril te bekijken.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews