Rowerem wokół Bałtyku 1938

by Bernard Newman, Ewa Kochanowska (Translator)

Wielki powrót na siodełko angielskiego dżentelmena

Unikalny reportaż z podróży rowerem wokół Bałtyku w 1938 roku.
Latem 1938 roku brytyjski podróżnik, pisarz i szpieg Bernard Newman jest w szczytowej formie. Objeżdża Morze Bałtyckie na swym niezmordowanym towarzyszu imieniem George i pisze z tej podróży relację, którą po raz pierwszy możemy przeczytać po polsku.

Bernard odwiedzi szereg egzotycznych krajów, które dzieli bardzo wiele, ale łączy jedno – dostęp do morza. Na rok przed wybuchem II wojny światowej spotka ludzi i pozna miejsca, których już wkrótce nie będzie. W nazistowskich Niemczech weźmie udział w wyścigu rowerowym i z pomocą George’a pokona wszystkich przedstawicieli „rasy panów”. Trafi też „zupełnie przypadkiem” na tajne lotnisko eksperymentalne Luftwaffe i zostanie aresztowany.

Jego słowa brzmią jak złowieszcza przepowiednia:
"Problemu z Gdańskiem nigdy nie da się rozwikłać ku zadowoleniu wszystkich zainteresowanych – zasadniczo jest to kwestia dobrej woli i kompromisu. Czy Hitler będzie negocjował, czy też jak zwykle postawi ultimatum? Mam niedobre przeczucie, że żądanie oddania Gdańska będzie tylko przykrywką dla żądania zwrotu „korytarza”, a może czegoś więcej. W chwili, kiedy stanie się to oczywiste, musimy szykować się na wojnę – czeskiej tragedii nie da się rozegrać dwa razy. W tych niepewnych dniach jedna rzecz przynajmniej jest bezdyskusyjna – Polska stawi opór, z pomocą sojuszników lub bez niej.

Czy ja naprawdę przynoszę pecha, czy po prostu mam nosa do katastrof? Łatwo było przewidzieć los Kłajpedy, Gdańska i polskiego „korytarza”. Estonia, Łotwa i Litwa zawsze były niepewne jutra, wciśnięte między potężnych sąsiadów, żywiących złe zamiary, jednak co się tyczy Finlandii, to wolałbym stracić tę moją złowróżbną reputację. Jedyną dla mnie pociechą jest fakt, że w 1939 roku wróciłem do Niemiec – mam nadzieję, że Hitler będzie miał powód, by tego pożałować."

Bernard Newman, Fragment Wstępu

Genres: Nonfiction, Audiobook, Travel

512 pages, Paperback

First published January 1, 1939

About the author

Bernard Charles Newman was a prolific English author who published fiction and non-fiction. He was considered an authority on espionage (and a possible spy himself) and wrote spy novels and books on espionage. He was also a travel writer, wrote science fiction, and published crime fiction, sometimes using the pseudonym "Don Betteridge".

Reviews

[Daria · Rating 4 out of 5]

Spory kawałek tego reportażu jest poświęcony krajom skandynawskim z dużym naciskiem na ich kulturę, zwyczaje i przeszłość i dość próżno doszukiwać się można rozmów o przedwojennej atmosferze. Jest całkiem wesoło i faktycznie można z tego wynieść nieco ciekawostek i wiedzy o ludziach z tamtych krajów, ich myśleniu oraz z jakimi problemami się borykają.

Ale od momentu Estonii i im bliżej Niemczech, tym bardziej sytuacja była odwrotna - było coraz mniej o kulturze i zwyczajach, a coraz bardziej o rosnących napięciach między krajami i Hitlerze, jego polityce oraz coraz silniejszych wpływach. I nie ukrywam, że właśnie ta część była dla mnie bardziej interesująca i pod tym kątem sięgałam po ten reportaż niż po fragmenty, gdzie była mowa o fascynowaniu się lokalnych mieszkańców spodniami autora. Dlatego też na początku książka mnie niespecjalnie wciągała.

Doceniam przypisy poprawiające błędy autora albo rozwijające jakieś hasła (ale trochę mniej za linkowanie wikipedii). Doceniam też wstawione zdjęcia z tamtego okresu, a że to też mój pierwszy reportaż Newmana, to chcę pochwalić okładkę, bo sposób wydania też mnie zachęcił do przeczytania.

[Michal Pilichowski · Rating 4 out of 5]

Tak jak w przypadku poprzednich wydanych w Polsce książek tego autora jest to ciekawa pozycja, na pewno warta przeczytania, zwłaszcza w przypadku osób które chociaż trochę interesują się tym jak wyglądało życie w okresie dwudziestolecia międzywojennego i co ludzie myśleli o sytuacji międzynarodowej w przededniu wybuchu 2 wojny światowej.

Równie ciekawe co sama treść książki są przypisy korygujące część nieścisłości i dodających kontekst na podstawie przyszłych wydarzeń.

Książka jest wydana w miękkiej oprawie ze skrzydełkami. Zawiera wiele zdjęć miejsc odwiedzanych przez autora, w większości wykonanych przez niego. Mały minus że są tylko czarno-białe, ale rozumiem że to wynika z ograniczeń technologicznych tamtych czasów. Można to uznać za próbę oddania klimatu tamtej epoki.

[Aśka · Rating 4 out of 5]

Ciekawy reportaż/książka podróżnicza opisująca sytuację pod koniec dwudziestolecia międzywojennego (uaktualniające/tłumaczące przypisy są bardzo miłym dodatkiem). Specyficzny humor obecny w książce nie pozostawia wątpliwości, że Autor jest/był Brytyjczykiem. Część przytaczanych historii (zwłaszcza dotyczących spotkań z kobietami i konfliktów nad kielichem) wydaje się ciut „podrasowana”, co nie zmienia faktu, że całość czyta się dobrze. Kontrast w opisie poszczególnych odwiedzanych krajów i rosnąca atmosfera niepokoju wraz z upływem podróży i lata 1938 w interesujący sposób oddają atmosferę zbliżającego się konfliktu. Rozdział dodany w wydaniu drugim (i obecny w tej wersji książki) pisany już w latach czterdziestych jest istotnym uzupełnieniem opisanej podróży.

[Krzysztof Mazur · Rating 4 out of 5]

Bardzo przyjemna pozycja, powielająca schemat "Rowerem przez II RP". Chociaż ze względu na szerszy zakres odwiedzanych miejsc nie ma przestrzeni na taki stopień zgłebienia lokalnej kultury i tradycji jak poprzednio, to jednak autor zadbał o to, aby oprócz najbardziej oczywistych miejsc na trasie nie zabrakło takich, o których nie pomyślało by się przy pierwszym skojarzeniu. Szczególnie cześć poświecona obszarowi pomiędzy Monastyrem Wałamskim (ZSRR) a Finlandią rzuca ciekawe światło na obaszary, o których podczas omawiania tego okresu historii w Polsce mało się wspomina.

[K · Rating 4 out of 5]

Pomimo dużych wątpliwości co do autentyczności przygód autora, książka przypadła mi do gustu. Lekko napisana, interesująca, a momentami przezabawna lektura opisująca przygody, spostrzeżenia i przemyślenia podróżnika na temat ludzi oraz sytuacji geopolitycznej państw okalających Bałtyk. Przede wszystkim ciekawe i wartościowe jest poznanie oceny sytuacji przedwojennej z perspektywy "zwykłego człowieka". Takiego spojrzenia nie poznamy w podręcznikach do historii.

[Tomek · Rating 4 out of 5]

Nareszcie Newman wraca na rowerowe siodełko!
Po 2 książkach, które z rowerem nie miały nic wspólnego poza tytułem, tutaj znów mamy wyprawę na dwóch kółkach.
Podobnie jak wcześniejsze książki, ta również jest znakiem czasów i poglądy autora z perspektywy czasu nie zawsze są słuszne. Tłumaczka i redakcja włożyli sporo pracy w wyjaśnienie ich w przypisach (niestety znów umieszczonych na końcu książki).

[Paulina · Rating 4 out of 5]

4/5 ⭐️

W zależności czego się oczekiwało może to być bardzo ciekawy reportaż.
Jest więcej wzmianek historycznych niż by mi się to podobało, natomiast opisy interakcji z napotkanymi osobami są największą wartością tej książki!

Spodobały mi się jego słowa opisujące polską mentalność oraz zaciekawił mnie jego pogląd wobec faszyzmu.

[Ela · Rating 4 out of 5]

3.75/5⭐️

[Wojtek · Rating 4 out of 5]

a

[unstable_kobold · Rating 4 out of 5]

4,5 stars