Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή

by Ελένη Πριοβόλου, Ελένη Πριοβόλου

Το φως του Διαφωτισμού βρίσκει την Ελλάδα μέσα στο σκοτάδι της οθωμανικής σκλαβιάς. Τα χρόνια αυτά, στην Ακαρνανία, γεννιέται και ανδρώνεται ο Χριστόδουλος Παμπλέκης. Ορφανός από μάνα και σημαδεμένος από την ευλογιά, βρίσκει διέξοδο στα γράμματα, στο ναρθηκοσχολείο ενός μοναστηριού.

Ο πατέρας, επικηρυγμένος κλεφταρματολός, ύστερα από σύγκρουση με τουρκικό σώμα, αναγκάζεται να τον πάρει μαζί του και να φύγουν μακριά από τον τόπο τους, σε μια περιπλάνηση στα βουνά. Εκεί πέφτουν σε παγίδα και συλλαμβάνονται. Το παιδί γίνεται μάρτυρας της θανάτωσης του πατέρα του, ενώ το ίδιο σέρνεται στο σκλαβοπάζαρο. Η τύχη το ρίχνει στα χέρια ενός γραικού άρχοντα και η ζωή του αλλάζει για πάντα.

Από το Ξηρόμερο, το Λιτόχωρο, τη Ραψάνη και τα Βρανιανά, έως την Αθωνιάδα Ακαδημία, τη Βενετία, τη Βιέννη και τη Λειψία, ο Χριστόδουλος θα εξελιχθεί σε κορυφαίο δάσκαλο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Θα συγκρουστεί με το καθεστώς της θεοκρατίας, θα διωχθεί και θα αφοριστεί.

Ένα μυθιστόρημα για την αναζήτηση της ατομικής ελευθερίας και συνάμα μια ανθρώπινη τραγωδία, την εποχή που ο Ρωμιός αγκομαχούσε υπό το βάρος του οθωμανικού ζυγού, ενώ στην Ευρώπη ο κόσμος είχε αρχίσει να μεταμορφώνεται.

416 pages, Paperback

Published March 27, 2024

About the author

Η Ελένη Πριοβόλου είναι ελληνίδα συγγραφέας. Γράφει βιβλία για όλες τις ηλικίες από το 1986. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Αγγελοκάστρο Μεσολλογίου. Στα δεκαοκτώ της έτη ξεκίνησε τις σπουδές της στο τμήμα των Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, από το οποίο και αποφοίτησε. Άρχισε να δημιουργεί το συγγραφικό της έργο το 1986, με βιβλία για μικρούς και μεγάλους.

Reviews

[Anastasia Kay · Rating 2 out of 5]

Πιθανότατα η αυγή ακόμη δεν ήρθε κ σε βαθύ σκοτάδι είμαστε ακόμη, σκέφτομαι τώρα που το έκλεισα.
Ωραία αναπαράσταση του κόσμου που κινείται ο ήρωας,άλλωστε αυτό είναι ένα απο τα δυνατά σημεία της συγγραφέως σε όλα τα βιβλία της.
Ωραίες και οι θέσεις της σε ο,τι αφορά τον ρόλο του δασκάλου.
Αντίθετα η θέση της σε κάποια σημεία που αφορούν την θρησκεία μου φάνηκε εμμονική.
Ο ήρωας είναι υπαρκτό πρόσωπο και αυτή είναι η ιστορία του,πιστά δοσμένη θεωρώ με βάση την βιογραφία του.
Εμένα πάντως το βιβλίο δεν με κέρδισε, περισσότερο με κούρασε με όλα αυτά τα ονόματα λογίων και μη....

[Amalia · Rating 3 out of 5]

3,7✨

[Anna Tour · Rating 5 out of 5]

Το "Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή" είναι ένα έργο (μυθιστορηματική βιογραφία) που ξεδιπλώνει μια ιστορία ανθρώπινη και πνευματική, αυτήν του Χριστόδουλου Παμπλέκη, ενός λόγιου και δασκάλου που στάθηκε απέναντι στην καταπίεση του διαλόγου και της θεοκρατίας, και αγωνίστηκε για τις αρχές της φιλοσοφίας και την αναζήτηση της αλήθειας.

Η Πριοβόλου χρησιμοποιεί μια γλώσσα που αντλεί από το παρελθόν για να αναβιώσει το πνεύμα της εποχής εκείνης (18ος αιώνας). Η ρέουσα αφήγηση και η εκ βαθέων εξομολόγηση του ήρωα κατορθώνουν να συνθέσουν έναν τόπο όπου η γνώση, η πνευματικότητα και η προσπάθεια για ελευθερία σκέψης συνυφαίνονται με τις ανθρώπινες αδυναμίες, τις αντιφάσεις και τις εσωτερικές αναζητήσεις.

Ο ήρωας του βιβλίου ενσαρκώνει αυτήν ακριβώς την αγωνία της υπέρβασης: τη δίψα για ελεύθερο στοχασμό, και την ανάγκη να ανυψώσει τον εαυτό του -με όλες του τις ατέλειες- μέσα από τη γνώση. Το ταξίδι του, από τα βουνά της Ευρυτανίας ως τις πνευματικές εστίες της Ευρώπης, είναι ένα ταξίδι από το βαθύ σκοτάδι στο πρώτο φως του Αποσπερίτη, μια διαδρομή που εξερευνά την έννοια της ανθρώπινης εξέλιξης.

Με μια αφήγηση γεμάτη λυρισμό και βάθος, η Ελένη Πριοβόλου αναδεικνύει το μεγαλείο του ανθρώπινου πνεύματος, προσκαλώντας μας σε μια εσωτερική αναζήτηση ώστε να μπορέσουμε να αφουγκραστούμε το μοιρολόγι της νύχτας. Τελικά, ίσως μας καλεί να ακούσουμε τον απόηχο των παθών, των επιλογών και των ονείρων μιας εποχής που μοιάζει να συνομιλεί με το παρόν μας.

[Stefanos · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικά ενδιαφέρον μυθιστόρημα που διηγείται την πραγματική ιστορία του Χριστόδουλου Παμπλέκη, λόγιου και δάσκαλου του 18ου αιώνα ο οποίος επιχείρησε να διδάξει τις αρχές του διαφωτισμού στις ελληνικές κοινότητες εντός και εκτός του ελλαδικού χώρου και συγκρούστηκε με το ορθόδοξο κατεστημένο. Το βιβλίο μας ταξιδεύει στα Άγραφα, στη Ραψάνη, στην Αθωνιάδα σχολή αλλά και στη Βενετία, τη Βιέννη και τη Λειψία και ζωντανεύει μία εν πολλοίς άγνωστη περίόδο για τους περισσότερους Έλληνες.

Η περίπτωση του Χριστόδουλου Παμπλέκη είναι και από μόνη της πάρα πολύ ενδιαφέρουσα, καθώς υπερασπίστηκε τον ορθό λόγο και το πνεύμα του διαφωτισμού μέχρις εσχάτων, αφορίστηκε μετά θάνατον από την Εκκλησία η οποία απείλησε με αφορισμό και όλους τους αναγνώστες του τελευταίου του συγγράματος (βλέπε "Περί θεοκρατίας", εκδόσεις Κουλτούρα). Η σκέψη του Παμπλέκη είναι μοντέρνα και προοδευτική ακόμη και με σύγχρονους όρους, βλέποντας τον συντηρητισμό και τον σκοταδισμό που πολλές φορές εκπέμπει η σύγχρονη εκκλησία.

[KONSTANTINOS BILLIAS · Rating 5 out of 5]

με την μορφη πρωτοπροσωπης βιογραφιας , ριχνει η Πριοβολου φως στα σκοταδια μου.Με αφορμη την ιστορια του λογιου Παμπλεκη , η συγγραφεας ζωντανευει την πραγματικοτητα της ελλαδας στα χρονια 1700-1800 .Την ελλαδα του οθωμανικου ζυγου , των κλεφταρματωλων αλλα και των λογιων.Σε αντιθεση με οτι επισημα διδαχθηκαμε , μετα απο μια ενδελεχη ερευνα η συγγραφεας μας ταξιδευει στις μεγαλες σχολες του γενους και οχι μονο στα κρυφα σχολια των εκκλησιων, και μετα σε βενετια , βιεννη ,λειψια ,στα χρονια που ετοιμαζεται η γαλλικη επανασταση , στα χρονια του Διαφωτισμου και της επιδρασης ολων αυτων στους λιγους ελληνες διαφωτιστες , που συγκρουονται με τον θεοκρατικο σκοταδισμο.Στην περιπετεια της ζωης του ,περνανε και ονοματα πολυ πιο αναγνωρισιμα οπως του Κοσμα Αιτωλου , του Ρηγα κ.α.
Η ποικιλια θεματων της συγγραφεως και η πενα της με εχουν εκπληξει ευχαριστα αυτο το καλοκαιρι .
Τολμω να δηλωσω fan της Πριοβολου!!!!!

[Christos Bekos · Rating 3 out of 5]

Πολύ ενδιαφέρουσα γραφή! Ιδιαίτερη η ιστορία του Χριστόδουλου Ευσταθίου (Παμπλέκη) εντυπωσιακή η αντίθεση μεταξύ υπαρκτής αμορφωσιάς της κοινωνίας του 1750 κ του ταξιδιού της γνώσης ενός ανθρώπου που έζησε με τους δικούς του όρους παρά το γεγονός πως ξεκίνησε με τεράστιο handicap!
Νομίζω πως η αφήγηση σε πρωτο πρόσωπο σε κερδίζει σαν αναγνώστη, εκείνο που δεν βρήκα πολυ ουσιαστικό ήταν η μεγάλη αναφορά της εσωτερικής πάλης για αποδοχή απο τους "αντιπαλους" του ηρωα, σε αντιδιαστολή με την έλλειψη αναφορών σχετικών με το γραπτό του εργο.

[Eleni Tzinopoulou · Rating 5 out of 5]

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα θεματολογία με επίσης ιδιαίτερα προσιτή απόδοση!! Μου κράτησε το ενδιαφέρον μέχρι το τέλος. Βασισμένο σε αρχειακό υλικό, πολυ διαφωτιστική προσέγγιση του Ελληνικού Διαφωτισμού!!!

[Stavroula · Rating 4 out of 5]

4,5 σαν ιστορικό μυθιστόρημα, ένα είδος λογοτεχνίας που αγαπώ να διαβάζω.

[Vaggelis Mach · Rating 4 out of 5]

Ωραίο!

[Giouli Tsakalou · Rating 5 out of 5]

Ελεύθερος τύπος 31/1/25 Γιούλη Τσακάλου
https://eleftherostypos.gr/politismos...

Το μυθιστόρημα της Ελένης Πριοβόλου, «Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή», αναδύεται ως μια εξαιρετική αφηγηματική σύνθεση. που συνδυάζει την ιστορική αλήθεια με τη μυθοπλασία, εστιάζοντας στην εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού και στην προσωπική πορεία ενός ανθρώπου, που, εν μέσω των σκοτεινών χρόνων της οθωμανικής σκλαβιάς, αναζητά την ελευθερία και την αυτογνωσία.
Η συγγραφέας δημιουργεί έναν ήρωα, τον Χριστόδουλο Παμπλέκη, που εκπροσωπεί τις αέναες αντιφάσεις και αγωνίες του ανθρώπινου πνεύματος, το οποίο προσπαθεί να βρει φως μέσα από το σκοτάδι.

Η πλοκή του βιβλίου ακολουθεί τη ζωή του Χριστόδουλου, ενός παιδιού που γεννιέται στην Ακαρνανία, σημαδεμένο από την ευλογιά και το τραύμα της μητρικής απώλειας. Ο πατέρας του, κλεφταρματολός, τον παίρνει μαζί του σε μια περιπλάνηση στα βουνά, προσπαθώντας να αποφύγει την καταδίωξη των Οθωμανών. Η τραγωδία χτυπάει την οικογένεια όταν ο πατέρας σκοτώνεται και ο Χριστόδουλος καταλήγει σκλάβος. Παρά την ακραία του τύχη, ο ήρωας δεν χάνει την ελπίδα του και βρίσκει στήριγμα στα γράμματα και τη γνώση, κάτι που θα τον οδηγήσει σε μεγάλες προσωπικές εξελίξεις.

Η πλοκή εξελίσσεται μέσα από τα γεωγραφικά και πολιτισμικά τοπία της εποχής, από το Ξηρόμερο και τη Ραψάνη μέχρι την Αθωνιάδα Ακαδημία, τη Βενετία και τη Βιέννη. Καθώς ο Χριστόδουλος μεγαλώνει και μορφώνεται, γίνεται δάσκαλος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, αλλά ταυτόχρονα συγκρούεται με την αυταρχική θεοκρατία και τα θεσμικά κατεστημένα της εποχής. Η ιστορία του είναι μια διαρκής μάχη για την ελευθερία, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο, με την αναζήτηση της αλήθειας και της ανεξαρτησίας του πνεύματος να αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη της αφήγησης.
Η συγγραφέας εστιάζει στην έντονη αντίθεση μεταξύ της σκοτεινής πραγματικότητας της οθωμανικής κυριαρχίας και του φωτός του Διαφωτισμού, που αρχίζει να διαφαίνεται στην Ευρώπη. Η αντίθεση αυτή εκφράζεται τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό επίπεδο του ήρωα, που αγωνίζεται να επαναστατήσει κατά των περιορισμών του περιβάλλοντος και της εποχής του. Ο Χριστόδουλος είναι ένας άνθρωπος που βιώνει την ελευθερία ως προσωπική και συλλογική ανάγκη, αναγνωρίζοντας την κενότητα και τα όρια του παραδοσιακού τρόπου ζωής και συνειδητοποιώντας την ανάγκη για εκπαίδευση και πρόοδο.
Η γραφή της Πριοβόλου είναι εξαιρετικά ρεαλιστική και συναισθηματικά φορτισμένη. Με καταλυτική ένταση, η συγγραφέας περιγράφει τις τραγικές και επώδυνες στιγμές της ζωής του Χριστόδουλου, αλλά ταυτόχρονα καταφέρνει να ενσωματώσει και τη φιλοσοφική διάσταση των αγώνων του ήρωα, θέτοντας ερωτήματα γύρω από την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη γνώση και την πίστη. Η αναφορά στους θεσμούς του Διαφωτισμού και η σύγκρουση με τη θεοκρατία δεν είναι απλά μια ιστορική αναφορά, αλλά λειτουργούν ως αντανάκλαση της διαρκούς σύγκρουσης του ανθρώπου με τις κοινωνικές και πνευματικές αλυσίδες που τον περιορίζουν.
Είναι μία ισχυρή λογοτεχνική προσφορά

Το έργο της Πριοβόλου είναι μια ισχυρή λογοτεχνική προσφορά, που επιτυγχάνει να συνδυάσει την ιστορία με την ανθρώπινη διάσταση, παραμένοντας επίκαιρο και συναισθηματικά ισχυρό. Η αντίθεση μεταξύ του σκοταδιού και του φωτός, της δουλείας και της ελευθερίας, του παρελθόντος και του μέλλοντος συνθέτει ένα έργο που όχι μόνο αναδεικνύει την ιστορική κληρονομιά, αλλά και την προσωπική πάλη για την αναγνώριση του ατόμου ως ανεξάρτητου και αυτοκαθοριζόμενου. Το «Βαθύ το σκοτάδι πριν την αυγή» είναι μια βαθιά ανθρώπινη και πνευματική αναζήτηση που αγγίζει τις ανώτερες αξίες του πολιτισμού και της ελευθερίας.