What do you think?
Rate this book
Thomas Bernhard'la Konuşmalar
Almanca yazan en önemli yazarlardan biri olan Thomas Bernhard, yaşamı boyunca basın ve kamuoyu ilişkilerinde mesafeli bir duruşu seçmekle birlikte Avusturya Radyo Televizyon Kurumu ORF'den Kurt Hofmann ile Ottnang ve Ohlsdorf'daki çiftlik evinde söyleşmeyi kabul etti. 1981 ile 1988 yılları arasına yayılan konuşmalarda, Thomas Bernhard'ın Thomas Mann'a, Freud'a, Ingeborg Bachmann'a ilişkin değerlendirmeleri, yapıtlarının arka planları üzerine içten açıklamaları, Avusturya'ya bakışı, çocukluğu ve ailesiyle ilişkileri gibi pek çok konu yer alıyor. Özellikle kitabın sonundaki "Thomas Bernhard'la yapılan son konuşma" tam bir belge niteliğinde. Ölümün kenarından gülümseyen Bernhard'ın dünyasına açılan pencere, okuru "nefret sevgisi"yle karşılıyor. Thomas Bernhard'ın baş döndürücü saydamlığına ulaşmak isteyenler için...
120 pages, Paperback
First published January 1, 1988
4 people are currently reading
71 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 13 of 13 reviews
October 31, 2025
"Muizen, ratten en dagloners" bestaat uit veertien Bernhard-monologen, door Kurt Hofmann - na een reeks over verschillende jaren verspreide gesprekken - opgetekend. Samen vormen ze een soort alternatief egodocument dat een hele reeks onderwerpen behelst: zijn jeugd, Wenen, Salzburg, eenzaamheid, zijn grootvader, de literaire wereld, zijn schrijfroutine, ... Een lezer die bekend is met het werk van deze misantroop, zal door de inhoud van dit boekje nergens verrast worden, maar zal vaak eens goed grijnzen. "Muizen..." bevat namelijk de verwachte hoop citeerbare zinnen waar de rest van zijn oeuvre mee doorspekt is; alleen ontbreekt hier vaak die voor Bernhard zo typische muzikaliteit, het ritme van zijn taal. Logisch, want hij heeft dit eigenlijk niet zelf geschreven, al weten we natuurlijk niet wat Hofmanns aandeel hier precies was. Leuk leesvoer voor fans in ieder geval, maar zeker niet essentieel. Een beetje zoals "Mijn prijzen" misschien. 3.75/5!
"Op de een of andere manier voel ik een - wat is dat beroemde bijvoeglijk naamwoord bij leegte ook alweer - een gapende leegte, sinds een jaar. Wat moet ik doen? Niets interesseert me ook meer."
"En als je de mening van de grote filosofen onderschrijft dan ben je des te stommer."
"Omdat de meeste dingen onaangenaam zijn, sluiten de mensen zich af, ze verliezen hun tanden en krijgen na hun dertigste verbeten gezichten, ze haten alles wat meer is dan zij."
"En hoe klein iemand daar ook is, dat is het enige waar hij over praat. Hij wil alles uitroeien en in elkaar slaan en zo en kapotschieten en neerknallen en uit de weg ruimen."
"Kinderen die zitten te tekenen en dat komen laten zien. En dan spelen ze een toneelstukje en de ouders zijn gefascineerd. Dat is toch allemaal afgrijselijk."
"De enige zin om zoiets te doen ligt in de afleiding, dus in het tegenwicht dat zo'n verbouwing oplevert."
"Bij mij komt er geen graficus meer aan te pas. Die zou alleen maar zeggen dat je een schoen op de omslag moet zetten wanneer er in het boek iemand een stukje wandelt. Zo primitief gaat dat."
"Toch vind ik dat het ook mogelijk is om een hoop stront uit te beelden. Het doek gaat open en op het toneel ligt een kakhoop en er komen steeds meer vliegen binnen en vervolgens gaat het doek weer dicht."
"Omdat de mensen wel hun mond maar niet hun hersens gebruiken, krijgen ze van die grote mond- en kinpartijen, maar hun hersenpan is leeg."
"Alle nobele mensen gaan automatisch te gronde aan vreselijke darmkankers en zo."
"Op de een of andere manier voel ik een - wat is dat beroemde bijvoeglijk naamwoord bij leegte ook alweer - een gapende leegte, sinds een jaar. Wat moet ik doen? Niets interesseert me ook meer."
"En als je de mening van de grote filosofen onderschrijft dan ben je des te stommer."
"Omdat de meeste dingen onaangenaam zijn, sluiten de mensen zich af, ze verliezen hun tanden en krijgen na hun dertigste verbeten gezichten, ze haten alles wat meer is dan zij."
"En hoe klein iemand daar ook is, dat is het enige waar hij over praat. Hij wil alles uitroeien en in elkaar slaan en zo en kapotschieten en neerknallen en uit de weg ruimen."
"Kinderen die zitten te tekenen en dat komen laten zien. En dan spelen ze een toneelstukje en de ouders zijn gefascineerd. Dat is toch allemaal afgrijselijk."
"De enige zin om zoiets te doen ligt in de afleiding, dus in het tegenwicht dat zo'n verbouwing oplevert."
"Bij mij komt er geen graficus meer aan te pas. Die zou alleen maar zeggen dat je een schoen op de omslag moet zetten wanneer er in het boek iemand een stukje wandelt. Zo primitief gaat dat."
"Toch vind ik dat het ook mogelijk is om een hoop stront uit te beelden. Het doek gaat open en op het toneel ligt een kakhoop en er komen steeds meer vliegen binnen en vervolgens gaat het doek weer dicht."
"Omdat de mensen wel hun mond maar niet hun hersens gebruiken, krijgen ze van die grote mond- en kinpartijen, maar hun hersenpan is leeg."
"Alle nobele mensen gaan automatisch te gronde aan vreselijke darmkankers en zo."
September 25, 2024
Cada día soy más Bernhard. Este libro ofrece una reflexión sobre las conversaciones mantenidas por Thomas Bernhard con Kurt Hofmann entre 1981 y 1988, y su posterior publicación en forma de libro. Bernhard es descrito como un escritor radical, extremo y virtuoso, cuya escritura es una necesidad vital, casi una forma de supervivencia. Su estilo se destaca por su rechazo a las convenciones literarias, sociales y culturales, y por su misantropía. A través de estas conversaciones, se intuyen sus motivos, afectos y, sobre todo, sus rechazos: el ser humano, la sociedad, el Estado, la literatura y el establishment cultural.
El libro no sigue un formato de entrevista convencional, sino que presenta una serie de textos sin preguntas, donde las opiniones de Bernhard fluyen libremente, tocando sus temas recurrentes: la soledad, la enfermedad, la incomunicación y la muerte. Aunque estas ideas son familiares para quienes conocen su obra, se reconoce que en esta recopilación aparece alguna confesión sorprendente.
A pesar de su pesimismo y rechazo hacia la humanidad, Bernhard no puede evitar una pasión contradictoria por la vida, buscando compañía, cariño y amor. En resumen, el libro permite una aproximación a la mente compleja y brillante de uno de los escritores más importantes del siglo XX, aunque sin revelar aspectos completamente nuevos para quienes ya lo conocen. Sin duda, cada vez soy más Bernhard.
El libro no sigue un formato de entrevista convencional, sino que presenta una serie de textos sin preguntas, donde las opiniones de Bernhard fluyen libremente, tocando sus temas recurrentes: la soledad, la enfermedad, la incomunicación y la muerte. Aunque estas ideas son familiares para quienes conocen su obra, se reconoce que en esta recopilación aparece alguna confesión sorprendente.
A pesar de su pesimismo y rechazo hacia la humanidad, Bernhard no puede evitar una pasión contradictoria por la vida, buscando compañía, cariño y amor. En resumen, el libro permite una aproximación a la mente compleja y brillante de uno de los escritores más importantes del siglo XX, aunque sin revelar aspectos completamente nuevos para quienes ya lo conocen. Sin duda, cada vez soy más Bernhard.
July 11, 2020
"Quando uma pessoa está só durante muito tempo, quando se habituou à solidão, quando se adestrou na solidão, por toda a parte onde, para outros não há nada, se descobre cada vez mais."
Página 22
"Quando escrevo, escrevo em toda a parte, onde quer que seja, é indiferente. Posso escrever num restaurante, posso escrever numa casa alugada, posso escrever em Paris no meio do trânsito, é-me absolutamente indiferente. Quando chega o momento, isso não me incomoda absolutamente nada. A questão é só, quando é que chega o momento. O que eu não posso é começar onde houver sossego e não acontecer nada, porque não posso entrar na questão. Preciso primeiro que tudo de estímulos e de qualquer incidente caótico ou algo de semelhante. O caos acalma. A mim de qualquer modo."
Página 33
Página 22
"Quando escrevo, escrevo em toda a parte, onde quer que seja, é indiferente. Posso escrever num restaurante, posso escrever numa casa alugada, posso escrever em Paris no meio do trânsito, é-me absolutamente indiferente. Quando chega o momento, isso não me incomoda absolutamente nada. A questão é só, quando é que chega o momento. O que eu não posso é começar onde houver sossego e não acontecer nada, porque não posso entrar na questão. Preciso primeiro que tudo de estímulos e de qualquer incidente caótico ou algo de semelhante. O caos acalma. A mim de qualquer modo."
Página 33
June 30, 2018
Belli bir yazarın bir iki kitabını okuduktan sonra, eğer beğendiysek, ister istemez yazara karşı özel bir ilgi doğuyor. Bende de öyle oldu ve Kurt Hofmann adlı gazetecinin Thomas Bernhard ile yaptığı söyleşilerden oluşan bu kitaba başladım. Kısa son bölüm haricinde sorular yok, sadece cevaplar var arka arkaya, bir deneme gibi.
Normalde Bernhard gazetecilerle fazla görüşmezmiş, çünkü söylediklerinin çarpıtılacağından endişe edermiş. Bernhard 89’da öldüğüne ve bu kitap da 87’de basılmış olduğuna göre, bir şekilde buna onay vermiş diye düşündüm.
Fikirlerini dolandırmadan, hatta biraz da acımasızca ifade ediyor Bernhard. Ama ben şahsen yazarın düşüncelerini (her yazar için geçerli),hayata bakışını, romanların içinde, kırıntı şeklinde, dolaylı olarak öğrenmeyi tercih ediyorum. Böyle direkt söyleşi şeklinde yüksek doz biraz fazla geliyor, bazen de açıkçası rahatsız bile ediyor. Fikirleri romanlarda dolaylı hissetmek daha fazla zevk veriyor.
Rastgele seçtiğim birkaç alıntı:
* Sanat, insanın kendine seçtiği aleti daha iyi çalabilmesinden başka bir şey değildir ki.
* Dünyada hiçbir şeye doğru çabalamak gerekmez, çünkü nasıl olsa bir durumun içine itileceksiniz. Gayretkeşlik her zaman budalaca bir şey olmuştur. Gayretkeş biri iğrençtir. Dünyanın bir çekimi vardır. Bu sizi alır götürür, gayretkeşlik göstermeye gerek yoktur ki. Çabalarsanız gayretkeş olursunuz işte.
* Tıpkı sabahları kahve içme alışkanlığının edinildiği gibi, ya da çay- çay daha akıllıca- yazmak da böyle bir şey. Bağımlı oluyorsunuz. Bu da bir uyuşturucu.
* Ben temelde bir yerde kalamayan bir insanım. Uyum denen şeye dayanamam, aileleri de sevmem, her şeyin yerli yerinde olduğu ve sözüm ona bir dinginliğin olduğu yerler bana göre değil.
* Benim kimsem yok, bunun bilincindeyim. Örneğin benim güvenebileceğim kimsem yok, gerektiğinde yanıma gelebilecek biri yok.
* Uyuduğunda kötü uyuyan, kibirli, hain, yumuşak, duygusal ve hepsi, istediğiniz kadar sayın, hepsini bende bulacaksınız.
* Her insanın kendi yolu var ve her yol da doğru. Sanıyorum şimdi beş milyar insan var ve beş milyar doğru yol. İnsanların şanssızlığı, kendi yollarından gitmek istemeyip hep başka yol aramaları. Kendi olduklarından başka bir şeye hevesleniyorlar.
* Ben mümkün olduğunca bir şeye ve kimseye bağlı olmamaya bakıyorum.
* Kimse bir başkası için herhangi biçimde yargıya varacak kadar nesnel değildir.
Thomas Mann, Heidegger ve Freud ile ilgili söyledikleri:
- Bugün bir gazeteyi açtığınızda Thomas Mann’a ait bir şey okursunuz mutlaka. Otuz yıl oldu öleli, gene de durmadan birşeyler çıkıyor, dayanılır gibi değil. Oysa küçük burjuva bir yazardı, iğrenç, akılsız biriydi, yalnız küçük burjuvalar için yazdı.
- Heidegger de öyle, akıl almaz bir adam, ne ritmi ne de başka bir şeyi var. Birkaç yazardan öğrenmiş, onları iyice sömürmüş. Onlar olmasaydı ne olurdu ki o. İnançsız biriydi. Yeni bir şey değil ki İsa’ya karşı olmak, bu adam başkalarının meyvelerini yiyen ve tıkınan bir kimsenin tipik bir örneği.
* Freud bizzat kaçıktı. Teyzem Freud’un kızıyla aynı okula gitmişti. O size daha çok anlatabilir, yaşlı babalarını nasıl kandırdıklarını falan.
Kitap YKY yayınlarından. Adı: Thomas Bernhard’la Konuşmalar.
Normalde Bernhard gazetecilerle fazla görüşmezmiş, çünkü söylediklerinin çarpıtılacağından endişe edermiş. Bernhard 89’da öldüğüne ve bu kitap da 87’de basılmış olduğuna göre, bir şekilde buna onay vermiş diye düşündüm.
Fikirlerini dolandırmadan, hatta biraz da acımasızca ifade ediyor Bernhard. Ama ben şahsen yazarın düşüncelerini (her yazar için geçerli),hayata bakışını, romanların içinde, kırıntı şeklinde, dolaylı olarak öğrenmeyi tercih ediyorum. Böyle direkt söyleşi şeklinde yüksek doz biraz fazla geliyor, bazen de açıkçası rahatsız bile ediyor. Fikirleri romanlarda dolaylı hissetmek daha fazla zevk veriyor.
Rastgele seçtiğim birkaç alıntı:
* Sanat, insanın kendine seçtiği aleti daha iyi çalabilmesinden başka bir şey değildir ki.
* Dünyada hiçbir şeye doğru çabalamak gerekmez, çünkü nasıl olsa bir durumun içine itileceksiniz. Gayretkeşlik her zaman budalaca bir şey olmuştur. Gayretkeş biri iğrençtir. Dünyanın bir çekimi vardır. Bu sizi alır götürür, gayretkeşlik göstermeye gerek yoktur ki. Çabalarsanız gayretkeş olursunuz işte.
* Tıpkı sabahları kahve içme alışkanlığının edinildiği gibi, ya da çay- çay daha akıllıca- yazmak da böyle bir şey. Bağımlı oluyorsunuz. Bu da bir uyuşturucu.
* Ben temelde bir yerde kalamayan bir insanım. Uyum denen şeye dayanamam, aileleri de sevmem, her şeyin yerli yerinde olduğu ve sözüm ona bir dinginliğin olduğu yerler bana göre değil.
* Benim kimsem yok, bunun bilincindeyim. Örneğin benim güvenebileceğim kimsem yok, gerektiğinde yanıma gelebilecek biri yok.
* Uyuduğunda kötü uyuyan, kibirli, hain, yumuşak, duygusal ve hepsi, istediğiniz kadar sayın, hepsini bende bulacaksınız.
* Her insanın kendi yolu var ve her yol da doğru. Sanıyorum şimdi beş milyar insan var ve beş milyar doğru yol. İnsanların şanssızlığı, kendi yollarından gitmek istemeyip hep başka yol aramaları. Kendi olduklarından başka bir şeye hevesleniyorlar.
* Ben mümkün olduğunca bir şeye ve kimseye bağlı olmamaya bakıyorum.
* Kimse bir başkası için herhangi biçimde yargıya varacak kadar nesnel değildir.
Thomas Mann, Heidegger ve Freud ile ilgili söyledikleri:
- Bugün bir gazeteyi açtığınızda Thomas Mann’a ait bir şey okursunuz mutlaka. Otuz yıl oldu öleli, gene de durmadan birşeyler çıkıyor, dayanılır gibi değil. Oysa küçük burjuva bir yazardı, iğrenç, akılsız biriydi, yalnız küçük burjuvalar için yazdı.
- Heidegger de öyle, akıl almaz bir adam, ne ritmi ne de başka bir şeyi var. Birkaç yazardan öğrenmiş, onları iyice sömürmüş. Onlar olmasaydı ne olurdu ki o. İnançsız biriydi. Yeni bir şey değil ki İsa’ya karşı olmak, bu adam başkalarının meyvelerini yiyen ve tıkınan bir kimsenin tipik bir örneği.
* Freud bizzat kaçıktı. Teyzem Freud’un kızıyla aynı okula gitmişti. O size daha çok anlatabilir, yaşlı babalarını nasıl kandırdıklarını falan.
Kitap YKY yayınlarından. Adı: Thomas Bernhard’la Konuşmalar.
July 26, 2017
Thomas Bernhard é insolente, petulante, discreto, recluso, provocador, franco, ardiloso, brilhante, prosaico, erudito, mordaz, cauteloso — todos os contrários que explicam, em larga medida, a complexa música dos seus livros.
Neste conjunto de testemunhos verbais transpostos para o papel pelo entrevistador, Kurt Hofmann, levanta-se (ou não) o véu das múltiplas facetas de um dos mais extraordinários escritores europeus.
E o meu parênteses não é inocente nem acidental nem estilístico. Coloquei-o porque Bernhard é tão esquivo quanto directo, tão concreto quanto abstracto, fala como quem pousasse o primeiro pé no fogo e o seguinte no gelo, mas sempre em movimento, convidando ao tropeção, ou à cegueira no nevoeiro.
Para entrar nesta proposta é preciso desligar os filtros racionais, aceitar a mão invisível que puxa nas mais diversas direcções, mas que acabam — misterioso desfecho — por confluir no mesmo núcleo: aquele de onde brota a genialidade de um Bernhard aparentemente desprezível no trato, mas com o qual não me importaria nada de passar umas boas horas a conversar, nomeadamente sobre os podres do mundo dos livros que todos conhecem mas de que ninguém fala.
Por isso Bernhard é um homem solitário. Solitário por defeito e necessidade. E por consequência também. Inevitabilidades de quem nunca curvou as costas à integridade.
Neste conjunto de testemunhos verbais transpostos para o papel pelo entrevistador, Kurt Hofmann, levanta-se (ou não) o véu das múltiplas facetas de um dos mais extraordinários escritores europeus.
E o meu parênteses não é inocente nem acidental nem estilístico. Coloquei-o porque Bernhard é tão esquivo quanto directo, tão concreto quanto abstracto, fala como quem pousasse o primeiro pé no fogo e o seguinte no gelo, mas sempre em movimento, convidando ao tropeção, ou à cegueira no nevoeiro.
Para entrar nesta proposta é preciso desligar os filtros racionais, aceitar a mão invisível que puxa nas mais diversas direcções, mas que acabam — misterioso desfecho — por confluir no mesmo núcleo: aquele de onde brota a genialidade de um Bernhard aparentemente desprezível no trato, mas com o qual não me importaria nada de passar umas boas horas a conversar, nomeadamente sobre os podres do mundo dos livros que todos conhecem mas de que ninguém fala.
Por isso Bernhard é um homem solitário. Solitário por defeito e necessidade. E por consequência também. Inevitabilidades de quem nunca curvou as costas à integridade.
July 12, 2017
Más que un libro de entrevistas fallidas como el de Fleishmann, Hofmann elabora una especie de ideario del autor, distribuido por temas, pero del que han desaparecido las preguntas y probablemente también las reiteraciones e inconveniencias de Bernhard. Quizás el trabajo de edición sea excesivo pero se reconoce sin problemas también lo peor del novelista. Sin embargo, las partes en las que el escritor austriaco se expresa sus obsesiones recuerda a sus personajes.
October 19, 2025
è sempre un piacere
June 12, 2024
"La poesía surge de tal forma que elimina todo lo que uno ha leído hasta entonces."
June 19, 2019
“Le importaba un rábano, o un pepino, el mundo entero […] poblado de idiotas. Los editores eran idiotas, los actores eran idiotas, los periodistas eran idiotas, los que lo invitaban a dar conferencias eran también idiotas. Los traductores eran idiotas, los impresores eran idiotas”, refiere Juan Cruz al hablar de Thomas Bernhard. Este autor era un crítico feroz de la sociedad austriaca, pero dicha crítica resultaba una fórmula inductiva para no dejar títere con cabeza en todo el orbe. Esa misántropa filosofía lo llevaba incluso a evitar las entrevistas: desprestigiaba el trabajo de los medios de comunicación.
Por eso, son tan memorables las “Conversaciones con Thomas Bernhard”, libro que recupera lo que el escritor platicó con Kurt Hofmann, redactor de la Radiodifusión Austriaca en Salzburgo. Estas poco más de un centenar de páginas “desvelan –como bien señalan los editores del libro– la otra cara del enigmático Thomas Bernhard y ofrecen una visión lúcida y penetrante de su odisea personal en pos de la independencia como persona y como artista. Sin duda, una de las aventuras humanas y literarias más extraordinarias” del siglo XX.
Temas como la literatura y el patrimonio cultural, la soledad, los premios literarios, la religión, el teatro, la humana existencia, la muerte, su infancia… cobran una vital relevancia para reflexionar sobre el papel de la sociedad y el Estado en el devenir de la cultura. Unas demoledoras conversaciones, que no han hecho en quien esto escribe más que codiciar las obras completas de este suntuoso autor.
Por eso, son tan memorables las “Conversaciones con Thomas Bernhard”, libro que recupera lo que el escritor platicó con Kurt Hofmann, redactor de la Radiodifusión Austriaca en Salzburgo. Estas poco más de un centenar de páginas “desvelan –como bien señalan los editores del libro– la otra cara del enigmático Thomas Bernhard y ofrecen una visión lúcida y penetrante de su odisea personal en pos de la independencia como persona y como artista. Sin duda, una de las aventuras humanas y literarias más extraordinarias” del siglo XX.
Temas como la literatura y el patrimonio cultural, la soledad, los premios literarios, la religión, el teatro, la humana existencia, la muerte, su infancia… cobran una vital relevancia para reflexionar sobre el papel de la sociedad y el Estado en el devenir de la cultura. Unas demoledoras conversaciones, que no han hecho en quien esto escribe más que codiciar las obras completas de este suntuoso autor.
January 20, 2025
Yazarın Avusturya Radyo Televizyon Kurumu ORF'den Kurt Hofmann ile Ottnang ve Ohlsdorf'daki çiftlik evinde 1982 ile 1988 yılları arasında yaptığı söyleşilerin dökümü. Thomas Bernhard mükemmel bir deli olduğunu gösteriyor yine. Avusturya nefreti komedi seviyesinde. Bir iki alıntı paylaşayım;
"Freud bizzat kaçıktı."
"Bugün bir gazeteyi açtığınızda Thomas Mann'a ait bir şey okursunuz mutlaka. Otuz yıl oldu öleli, ama gene de durmadan birşeyler çıkıyor, dayanılır gibi değil. Oysa küçük burjuva bir yazardı, iğrenç, akılsız biriydi, yalnız küçük burjuvalar için yazdı."
"Heidegger de öyle, akıl almaz bir adam, ne ritmi ne de başka bir şeyi var. Birkaç yazardan öğrenmiş, onları iyice sömürmüş. Onlar olmasaydı ne olurdu ki o. İnançsız biriydi. Yeni bir şey değil ki İsa'ya karşı olmak, bu adam, başkalarının yetiştirdiği meyveleri çekinmeden yiyen ve tıkanan bir kimsenin tipik örneği. Çok şükür. Fenalık geçirip patlıyor."
Kadınların çoğunlukla aptal olduğunu söylemiş. Bunun yanında "sizi çekenin bir kadın ya da erkek olduğu farketmez, erkeklerle ilişkiler daha çok olsaydı daha hayırlı olurdu" demesine şaşırmadım. Yazarı daha yakından tanımak için okunası kitaplardan.
Çevirmen Sezer Duru'nun, editör Barış Tut'un, düzeltiyi yapan Fahri Güllüoğlu'nun emeklerine sağlık.
"Freud bizzat kaçıktı."
"Bugün bir gazeteyi açtığınızda Thomas Mann'a ait bir şey okursunuz mutlaka. Otuz yıl oldu öleli, ama gene de durmadan birşeyler çıkıyor, dayanılır gibi değil. Oysa küçük burjuva bir yazardı, iğrenç, akılsız biriydi, yalnız küçük burjuvalar için yazdı."
"Heidegger de öyle, akıl almaz bir adam, ne ritmi ne de başka bir şeyi var. Birkaç yazardan öğrenmiş, onları iyice sömürmüş. Onlar olmasaydı ne olurdu ki o. İnançsız biriydi. Yeni bir şey değil ki İsa'ya karşı olmak, bu adam, başkalarının yetiştirdiği meyveleri çekinmeden yiyen ve tıkanan bir kimsenin tipik örneği. Çok şükür. Fenalık geçirip patlıyor."
Kadınların çoğunlukla aptal olduğunu söylemiş. Bunun yanında "sizi çekenin bir kadın ya da erkek olduğu farketmez, erkeklerle ilişkiler daha çok olsaydı daha hayırlı olurdu" demesine şaşırmadım. Yazarı daha yakından tanımak için okunası kitaplardan.
Çevirmen Sezer Duru'nun, editör Barış Tut'un, düzeltiyi yapan Fahri Güllüoğlu'nun emeklerine sağlık.
October 10, 2017
"Ogni persona vuole partecipare a qualcosa e allo stesso tempo essere lasciata in pace. Siccome le due cose, in realtà, sono inconciliabili, si è sempre in conflitto con se stessi. Si chiude la porta per rimanere soli, e proprio nel momento in cui la porta si chiude, ci si accorge di aver sbagliato, di aver fatto nuovamente un errore, perché in fondo non si vuole restare soli; in primo luogo, perché si sa bene che la solitudine è sgradevole, d’altra parte però non si può fare diversamente."
(Come un tappeto sporco, p. 9)
(Come un tappeto sporco, p. 9)
January 18, 2025
Thomas Bernhard soll ja öffentlichkeitsscheu gewesen sein und seine Landsleute ziemlich verachtet haben. Da ist erstaunlich, wie oft und wie lang er sich mit Krista Fleischmann und mit Kurt Hofmann, also dem ORF-Radio und -Fernsehen, unterhalten und dabei hat filmen lassen. Die zwei Journalisten einte, dass sie den Egozentriker frei herumkaspern, raunzen und mosern ließen. Keck, geradezu unhöflich kurvte er an ihren ausgearbeiteten Fragen vorbei, um direkt mit den Gefühlen und der Unterhaltungslust der von ihm gemutmaßten Hörer und Zuschauer zu spielen. Liest man diese Interviews aus den siebziger und achtziger Jahren heute noch einmal, so scheint, als habe sich der Autor seinen kulturinteressierten Österreicher als intellektuell grobschlächtige, dem Populismus zugewandte Figur vorgestellt. Den Interviewern, egal ob weiblich oder männlich, geht er derweil schmeichelnd um den Bart, flirtet sogar a bisserl.
Aus all den Abschweifungen und gekonnten, nicht gerade klaren Antworten ließ Kurt Hofmann vom Salzburger Landesstudio fürs Buch die meisten Fragesätze einfach draußen. Das kommt Bernhards monologisierendem Redefluss entgegen, macht aus ihm selbst einen weiteren seiner, in die Ich-Einsamkeit verrannten Theater-Männer. Die Stelle oben kommt im letzten Gespräch des kleinen Bandes, für das Hofmann den doppelbödigen Titel „Ich bin nur mehr kurz da“ gewählt hat. Hier sind die Fragen mal sichtbar, sonst nicht. Und man begreift, Hofmanns Frage ging dahin, ob Bernhard das Thema Sexualität tatsächlich meide - in seinem Leben - und entsprechend keine Fragen beantworte. Was er dann auch nicht tut. Er sagt, es wissen eh alle schon alles. (Allerdings wissen sie, scheint's, bis zum heutigen Tag nicht, mit wem er wirklich mal Sex hatte, der dann „eine ungeheure Rolle“ spielte.)
Auf dem Umschlag sieht man, dass Kurt Hofmann, den es mit dem Autor im Hof seines Vierkanters zeigt, Mitte der achtziger Jahre ein fescher Bursch gewesen ist. Lodenanzug, schlanke Figur, knochiges Gesicht, volles blondes Haar, Knabenbärtchen. Dieser Interviewer hatte, gewitzt durch Hinweise, dass der Eigensinnige bei vereinbarten Terminen schon mal irgendwohin verschwinden oder einfach nicht aufmachen konnte, mit viel Beharrlichkeit drei Tage hintereinander bei ihm geklingelt. Schließlich hatte er einen sich bewegenden Vorhang erspäht, bevor Bernhard sich seiner doch noch erbarmte. Auf diese Begegnung hat sich Thomas Bernhard offenbar eher nicht gefreut. Aber mit der Unterhaltung wird er warm und ruft dem Besucher zum Abschied noch hinterher: „Und kommen Sie ruhig wieder her, wenn Sie in der Nähe sind.“ Allzu lange sollte er aber nicht warten, denn, siehe Hofmanns Titel zu diesem Gespräch: „Ich bin nur mehr kurz da.“
Wie man später aus Bernhards Briefwechsel mit Siegfried Unseld erfahren hat, konnte er den bevorstehenden Tod viele Monate vorher schon absehen. Den Großteil seiner letzten Jahre verbrachte er allerdings nicht im Sendebereich des ORF-Regionalstudios Salzburg, sondern in der geerbten Wiener Wohnung seiner Vertrauten Hedwig Stavianicek, während der Geschäftspartner Claus Peymann wichtige Premieren vorbereitete, oder an wärmeren und trockeneren Orten wie Portugal und Madeira. Wenn er Kurt Hofmann hier einlädt, bald noch mal vorbeizukommen, aber nicht zu lange zu warten, muss der Journalist an solche Sachen gedacht haben. Und erst hinterher, beim Zuschneiden des Manuskripts, ist ihm aufgegangen, dass der schwarze Humorist sich vielleicht schon damals darüber amüsiert hatte, dass Hofmann die Chance zu so einem Dialog nie mehr bekommen würde: „Ich bin nur mehr kurz da.“
„Das ist doch ein fürchterlicher Blödsinn. Zwischenmenschliche Beziehung. Ich glaube, das ist von Mensch zu Mensch. Also so kitschig wäre das. Das ist doch ganz normal, darüber braucht man doch gar nicht reden, weil das jeder weiß, wie er da ist und tut. Und da es Millionen Frauen gibt, hätte man, wenn man ihnen begegnen würde, ein anderes Verhältnis und ein anderes Gefühl.“
„Und die Sexualität?“
„Das spielt ja bei jedem Mensch eine ungeheure Rolle, gleich, wie er sie ausspielt.“
„Was sagen Sie zu Freuds These, künstlerische Kreativität stamme aus der Sublimierung des Sexualtriebes?“
„Das ist ein völlig verschrobener Satz, und der Freud war selber verschroben. Er war ein mittelmäßiger Schriftsteller und hat halt was in Gang gesetzt.“
Aus all den Abschweifungen und gekonnten, nicht gerade klaren Antworten ließ Kurt Hofmann vom Salzburger Landesstudio fürs Buch die meisten Fragesätze einfach draußen. Das kommt Bernhards monologisierendem Redefluss entgegen, macht aus ihm selbst einen weiteren seiner, in die Ich-Einsamkeit verrannten Theater-Männer. Die Stelle oben kommt im letzten Gespräch des kleinen Bandes, für das Hofmann den doppelbödigen Titel „Ich bin nur mehr kurz da“ gewählt hat. Hier sind die Fragen mal sichtbar, sonst nicht. Und man begreift, Hofmanns Frage ging dahin, ob Bernhard das Thema Sexualität tatsächlich meide - in seinem Leben - und entsprechend keine Fragen beantworte. Was er dann auch nicht tut. Er sagt, es wissen eh alle schon alles. (Allerdings wissen sie, scheint's, bis zum heutigen Tag nicht, mit wem er wirklich mal Sex hatte, der dann „eine ungeheure Rolle“ spielte.)
Auf dem Umschlag sieht man, dass Kurt Hofmann, den es mit dem Autor im Hof seines Vierkanters zeigt, Mitte der achtziger Jahre ein fescher Bursch gewesen ist. Lodenanzug, schlanke Figur, knochiges Gesicht, volles blondes Haar, Knabenbärtchen. Dieser Interviewer hatte, gewitzt durch Hinweise, dass der Eigensinnige bei vereinbarten Terminen schon mal irgendwohin verschwinden oder einfach nicht aufmachen konnte, mit viel Beharrlichkeit drei Tage hintereinander bei ihm geklingelt. Schließlich hatte er einen sich bewegenden Vorhang erspäht, bevor Bernhard sich seiner doch noch erbarmte. Auf diese Begegnung hat sich Thomas Bernhard offenbar eher nicht gefreut. Aber mit der Unterhaltung wird er warm und ruft dem Besucher zum Abschied noch hinterher: „Und kommen Sie ruhig wieder her, wenn Sie in der Nähe sind.“ Allzu lange sollte er aber nicht warten, denn, siehe Hofmanns Titel zu diesem Gespräch: „Ich bin nur mehr kurz da.“
Wie man später aus Bernhards Briefwechsel mit Siegfried Unseld erfahren hat, konnte er den bevorstehenden Tod viele Monate vorher schon absehen. Den Großteil seiner letzten Jahre verbrachte er allerdings nicht im Sendebereich des ORF-Regionalstudios Salzburg, sondern in der geerbten Wiener Wohnung seiner Vertrauten Hedwig Stavianicek, während der Geschäftspartner Claus Peymann wichtige Premieren vorbereitete, oder an wärmeren und trockeneren Orten wie Portugal und Madeira. Wenn er Kurt Hofmann hier einlädt, bald noch mal vorbeizukommen, aber nicht zu lange zu warten, muss der Journalist an solche Sachen gedacht haben. Und erst hinterher, beim Zuschneiden des Manuskripts, ist ihm aufgegangen, dass der schwarze Humorist sich vielleicht schon damals darüber amüsiert hatte, dass Hofmann die Chance zu so einem Dialog nie mehr bekommen würde: „Ich bin nur mehr kurz da.“
Displaying 1 - 13 of 13 reviews