In 2002 waagt Marc Descheemaecker, gepokt en gemazeld in het internationale bedrijfsleven, na een stoelendans de sprong naar de logge overheidsinstelling NMBS. Hij zoekt er als kersverse civil servant zijn weg in een omgeving waar politieke benoemingen, taalevenwichten en bijhorend gelobby aan de orde van de dag zijn. Twee jaar later schopt hij het tot gedelegeerd bestuurder van de NMBS. In die hoedanigheid zit hij mee aan de onderhandelingstafel met binnen- en buitenlandse politici, vakbonden en leveranciers.
Via uit het leven gegrepen anekdotes en kritische observaties schetst Descheemaecker een onverbloemd beeld van een van onze grootste overheidsinstellingen. Hoe verliepen de Fyra- en Diabolo-soaps achter de schermen? Hoeveel macht hebben de vakbonden nu echt? Wie neemt nu precies de beslissingen bij de NMBS? Waarom mocht Descheemaecker niet langer gedelegeerd bestuurder van de NMBS blijven? En waarom leidde dat tot zo'n opvolgingscircus? Geen technisch of juridisch discours dus, wel een glasheldere analyse van hoe het is om voortdurend te schipperen tussen publieke dienstverlening en de economische eisen van een overheidsbedrijf.
In Dwarsligger blikt Descheemaecker niet enkel achterom, maar ook vooruit naar de toekomst van een overheidsinstelling die de transformatie tot een dynamische onderneming nog moet maken, met interne spelers die te veel aan hun eigen belangen denken en politieke partijen die de NMBS nog te vaak gebruiken als ideologische hefboom.
Wat hebben we geleerd: Marc Descheemaecker heeft zijn best gedaan, maar de typisch Belgische politieke benoemingen ruïneren elke vorm van vooruitgang. De vakbonden blokkeren alles en Vande Lanotte is Hitler. Interessant boek dat je toelaat eens de binnenkant van de NMBS te zien. Soms wel heel technisch. Aan te raden om te lezen op de trein, preferabel een Bombardier-trein: Belgische kwaliteit, made in Bruges, helaas wat duur in de aanschaf; eens gezeten zijn de passagiers te luid en de conducteur onvriendelijk;
de NMBS meneer ze maken ons kapot meneer ze maken ons zo zot meneer nnnnn NMBS
Geeft een redelijk beeld van de vele uitdagingen in een onderneming, vooral als er te veel stakeholders zijn met onduidelijke of veranderende afspraken.
Het beeld dat dit schetst van de Belgische politiek is zeer schrijnend: een stoelendans om macht om de macht en niet om bestuur, stemmetjes ronselen met populistische ondoordachte maatregelen, vriendjes politiek, corruptie en een extreem gebrek aan visie en leiderschap . Het boek maakt ook een case voor vergaande vereenvoudiging en rationalisering van de overheid.