Kırgınlık ve Sonrası Artık Neden Kırgın Değilim

by Nihan Kaya

Nihan Kaya, yayınlanmasından yedi yıl sonra Kırgınlık romanını yeniden okurla buluştururken onun yazılış hikâyesini de anlatıyor. Kaya'nın ilk çocukluğundan başlayarak okul hayatını, ergenliğini, gençlik yıllarını anlattığı bu uzun yazı, yazı ve yayın hayatının nasıl başlayıp ilerlediğinin detaylı bir sunumu. Kaya'nın kitapları neden piyasadan toplatıldı? Sahaflarda neden fahiş fiyatlara satıldı? Kırgınlık neyin kırgınlığıydı? Kaya bu kitabı yazmayı neden istemedi, romanı yazmayı istememe nasıl romanın kendisine dönüştü? Bu gibi birçok sorunun cevabı Kırgınlık ve Sonrası’nda. Kırgınlık ve Sonrası ile okur, Kaya'nın yazarlık hikayesinin hiç bilmediği bir yüzüyle karşılaşıyor ilk kez. Kırgınlık ve Sonrası, Kırgınlık'ı açmakla ve beslemekle kalmıyor. Kırgınlık, kendisinden daha uzun bu yazı olmadan eksik Kaya'ya göre. Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun olduktan sonra psikanalitik çalışmalara yönelen ve yüksek eğitimine Londra’da devam eden Nihan Kaya, edebiyat, psikoloji, yaratıcılık gibi alanlarda atölye ve seminerler yürütüyor; University College London (UCL) Psikanalitik Çalışmalar bölümünde, biri çocuk travması uzmanı bir çocuk psikiyatristi, diğeri çocuk psikoterapisti iki psikanalist süpervizörlüğünde Winnicott üzerine yeni bir doktora tezi hazırlıyor. Türkçede Kitapları: Gizli Özne (2003), Çatı Katı (2004), Buğu (2006), Disparöni ya da Yaşama Korkusu (2008), Fildişi Kuyu (2011), Ama Sizden Değilim (2012), Yazma Acının Yaratıcılığa Dönüşümü (2013), Kar ve İnci (2016), Kırgınlık (2017), İyi Aile Yoktur (2018) İyi Toplum Yoktur (2019), Bütün Çocuklar İyidir (2019), Seni Feda Etmeyeceğim (2021), Yüzmek, Yaşamak ve Olma Arzusu (2022), Nedenleri ve Çözümleri (2023), Beni Sağma, Bırak Ben Emzireyim Seni (2024) Çocuk (Hikâye) Kitapları: Ada Annesiyle Duvarları Boyuyor (2020), Otobüsü Kaçıran Şoför (2020), Sahiku Çocuklarla Arkadaş Olmak İstiyor (2021), Prenses A Uyanıyor (2021), Sin

292 pages, Paperback

Published January 1, 2024

Reviews

[Selver · Rating 4 out of 5]

Kitap, hem Kırgınlık romanını hem de öncesinde Nihan Kaya'nın -bir bakıma- hayat hikayesini anlattığı yazıyı içeriyor. Keşke, önce Kırgınlık romanı ve ardından 'Artık Neden Kırgın Değilim?' adını verdiği yazı olarak basılsaydı kitap - ya da ben o şekilde okusaydım. Çünkü roman kısmına gelene kadar, sancılı bir hayat hikayesi olduğu için benim duygularımı ağırlaştırdı ve devam etmekte zorlandım. Hem de yazarın okuduğum ilk eseri olduğu için doğru tercih değil gibi hissettim. Yazar da bu yazıyı Kırgınlık'ın psikanalitik bir incelemesi diye adlandırmış zaten.

Yazıda, yazarın hayatında nerdeyse ilk kez, eşiyle tanıştığında hayata dair umut beslemeye başladığını anlıyoruz. İntihar etmekten, onunla tanıştıktan sonra vazgeçiyor çünkü. 'Ekonomik güçten ve bağımsızlıktan yoksun olma ile duygusal bir bağdan yoksun olma durumu, iç içe geçiyordu.' 'Sadece bir insanla bile olsa sağlıklı bir ilişki, bizi kurtarabilecek bir şey.'

Yazı boyunca ayrıca kitapları=kendisi olduğunu ifade ediyor, çünkü kendisini kitapları dışında ifade edemediğini, ya da başkalarının onu anlayamadığını söylüyor. Eşiyle tanıştığında hayatında ilk kez anlaşıldığını, görüldüğünü söylüyor. Gerçekten de eşinin yazarın hayatını nasıl olumlu anlamda değiştirdiğini ve içsel dünyasını aydınlattığını anlattığı o birkaç sayfada hissediyorsunuz. Yani sorun kitaplarının okunması değil, en temelde, onu anlayabilen birinin olmamasıydı diye yorumluyorum ben. Kendi de onaylıyor zaten bunu: 'Yaşamınızda sizi anlayan ve anlamak isteyen birileri varsa, ister sevgili, ister dost, ister aile, yazı ya da bir başka yolla yaşam yaratmanıza bu kadar ihtiyacınız olmayacaktır.'

Eşinden sonrasını anlattığı kısımlarda özellikle şu bölüm çok etkileyiciydi: Biri yazara bir kitabın iç sayfalarının fotoğrafını çekip yolluyor. Fotoğrafta, kitabı tutan kişiyle fotoğrafı çekenin aynı kişi olmadığı belli oluyor, biri yardım ediyor yani kitabı tutmak için. Yazar kıskanıyor bu durumu. 'Mesele ihtiyaç duyduğunuzda bunu yapabilecek bir insan olması yanınızda.'

Kırgınlık sarsıcı ve akıcıydı. Sözlüksel anlamda bir roman değil, yazarın roman türüne yeni bir yorum getirmesi, daha çok son'suz hikayeler antolojisi tadında bir eser. Kadının ve çocuğun dünyadaki çilesine dair bir ayna.

'Görünmeyen acılar görünür olduklarında işlenmeye, dönüşmeye hazır olurlar: acı olmaktan da bu şekilde çıkacaklardır.'

'Hayatta muhatabım olmadığı için ve başka bir iletişim yolum olmadığı için, alternatif bir iletişim biçimi olarak yazmıştım romanı ne de olsa.' 'Görünmeyen acılar görünür olduklarında işlenmeye, dönüşmeye hazır olurlar: acı olmaktan da bu şekilde çıkacaklardır.'

'Hayatta muhatabım olmadığı için ve başka bir iletişim yolum olmadığı için, alternatif bir iletişim biçimi olarak yazmıştım romanı ne de olsa.' (Kapalı Kapılar kitabı için)

'İçeriden gelerek yaptığınız, inatla yaptığınız, her şeye rağmen yaptığınız, yaparken var olduğunuzu tüm hücrelerinizle hissettiğiniz, Heidegger'ın 'varoluş coşkusu' dediği durumu yaşadığınız şeyi çocuk yanınızla yapıyorsunuz.

'İlişkilerin yürür gibi görünmesi, ezilen kadının boyun eğmesine bağlıydı.'

''Ama burası benim sınırım.' dediğinizde sizi suçlu ilan ediyorlar.'

'Deli, tuhaf bir şey oldum belki. Daha pervasız bir kadına dönüştüm. Yaş alan birçok insanda var zaten bu. Sizi tutan o öğretilmiş korkunun ne gereksiz olduğunu anlıyorsunuz. 'Ben zaten ölüyordum. Artık ne olabilir ki en kötü?' hissi bu biraz. İçimden nasıl gelirse öyle davranmak konusunda çok daha iyiyim bir süredir.'

Kırgınlık'tan alıntılar:

'Her gün mükemmelen ütülü kıyafetler, çocukların evde olacağı dakika hesabına göre pişirilmiş enfes yemekler verirken, aynı çocukların ruhuna hiç de o kadar özenli, nazik davranmayan annelerle doludur.'

'Halbuki güçlü kadınların arkasında hiç kimse olmaz genelde.'

'Zekası da niteliği de olmayan, mecburen kurnazlığı öğrenir, onunla kendine yer edinmeye girişir.'

'12 Eylül hakkında şimdi söz söylemek çok kolay. Muaviye'yi şimdi eleştirmek çok kolay. James Joyce'u, Oğuz Atay'ı, şimdi iyi bulmak çok kolay.'

[veganur · Rating 5 out of 5]

Nihan Kaya'nın ilk kez bir kurgu kitabını okudum. Bu kitabın ilk baskısı 2017 yılı imiş ve 2024 baskısının başlangıcında kendi yazma hikayesini de anlatıyor ve çok yerinde olmuş. Onu ve yazdıklarını daha iyi anlamamızı sağlıyor ve herkes kendinden birşeyler bulacaktır eminim.
Kitaptan birkaç alıntı:
"Anlamlandırmak nedir biliyormusunuz: Anlamlandırmak, iki şeyi bir araya getirmektir! Bağlamaktır. Bir düşünceyi bir nesneye bağlamak, içsel bir şeyi dışsal bir şeye bağlamak, bir kavramı bir sözcüğe bağlamak, anlamı, uzayda hacmi olan bir maddeye bağlamaktır anlamlandırmak." -s163 Kazlar
"'Her güçlü kadının arkasında babası vardır' notuyla kart yazdı. Halbuki güçlü kadınların arkasında hiç kimse olmaz genelde." -s167 Kazlar
"Beyazın aslında olmadığını, beyazda olmayan tek rengin beyaz olduğunu biliyor musunuz?
Bir kitapta okumuştum. Bir kadın, bir gün mutfak ve oturma odasının yerlerini sildikten sonra en güzel ipek bluzunu giymiş, uzun eteğini düğmelemiş ve iri şapkasını iğnelemiş. Sonra, çiftçi olan kocasının çiftesini ağzının tavanına dayamış ve tetiği çekmiş. 'Onun önce neden yerleri yıkadığını, yaşayan her kadın bilir' yazıyordu kitapta. Ben de biliyorum." -s205 Kar