Luyện Lý Trí

by Nguyễn Hiến Lê

" Mãi đến hồi bốn chục tuổi tôi mới biết có nhiều nhà bác học kiến văn rộng gấp ngàn lần tôi mà cũng nhận rằng phán đoán trăm lần thì có tới bảy mươi lăm lần sai, như Benjamin Franklin, hoặc suy nghĩ trăm lần thì chỉ được một lần đúng, như Albert Einstein. Phải chi tôi được biết điều đó hai ba chục năm trước thì có lợi cho tôi biết bao! Nhớ lại lúc đó tôi hoang mang trong một thời gian khá lâu. Không dám tin sức phán đoán suy xét của mình nữa, tôi vội vàng tìm đọc các sách báo về môn luyện trí để học. Tự nghĩ biết trễ còn hơn là không biết..." [...]

Genres: Nonfiction, Self Help

206 pages, Paperback

Published January 1, 2017

About the author

Nguyễn Hiến Lê (1912–1984) là một nhà văn, dịch giả, nhà ngôn ngữ học, nhà giáo dục và hoạt động văn hóa độc lập, với 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn và dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, văn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế,...

Sinh thời, ông viết và dịch rất nhiều sách (khoảng chừng 120 tác phẩm sáng tác, biên soạn và dịch thuật thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như giáo dục, văn học, ngữ học, triết học, lịch sử, du ký, gương danh nhân, chính trị, kinh tế...)

Reviews

[Mai · Rating 5 out of 5]

Giả sử tôi gọi Lý Luận là một "trò chơi trí tuệ" thì trong quyển Luyện Lý Trí bác Lê sẽ phân tích Trò chơi, nhắc lại Luật chơi, đưa ra mẫu những Người chơi fairplay và gian xảo; kèm theo đó là việc hướng dẫn cách để "Người quan sát cuộc chơi" có một cái nhìn thật sáng suốt để biết ai chơi hay, ai chơi dở cũng như đừng bị dư luận hoặc thông tin sai làm lu mờ lý trí.

Bạn sẽ được gặp lại 4 phép cơ bản học từ bé: diễn dịch, qui nạp, loại suy và phản chứng. Chúng sẽ được nâng lên một tầm mới qua việc kết hợp giữa lý luận và toán học. Bên cạnh đó tác giả sẽ đưa ra một số cách để kiểm chứng thông tin (có đáng tin hay không đáng tin) và vạch trần một số xảo thuật trong chính trị, kinh tế và đời sống.

Bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy trong sách này có phần hướng dẫn làm Thống Kê. Và hy vọng sau khi đọc xong bạn sẽ không còn hỏi học Thống Kê để làm gì nữa nhé!

[thuys]

Đội ơn cụ vì cuốn sách ban đầu tưởng như về logic học với bốn phép lý luận, sau ôm cả tâm lý đám đông, thuyết hoài nghi, tuyên truyền và cả xác suất, ví dụ trải dài từ toán học, văn học tới lịch sử, chính trị.

Đọc một đoạn rớt cả nước mắt.

[Blue Phoenix · Rating 5 out of 5]

Đọc quyển này mà có cảm giác giống giống với "Khuyến Học" của Fukuzawa Yukichi, tuy rằng nói về chủ đề khác nhau nhưng mục đích vẫn là đem tri thức văn minh đến cho người đọc. Rất hay và cần thiết cho bạn nào muốn rèn luyện bản thân, nâng cao nhận thức và khả năng lý luận!

[Thành Phong · Rating 4 out of 5]

Sách được viết từ năm 1965 đến nay đã là 59 năm rồi mà bản thân mình thấy nó vẫn còn giá trị đến tận bây giờ luôn. Đọc xong mới thấy những gì mình biết, mình tin, mình cho là đúng, cách mà mình lý luận,... nó chắc gì đã đúng, logic cơ chứ? Nó có thể là những gì lặp đi lặp lại hàng ngày khiến mình tin (dù không có một cơ sở gì cả), tin theo số đông, tin vì lười, vì không chịu tìm hiểu, tin vì cả tin, để cảm xúc chi phối,... Qua những luận điểm lẫn đưa ra những thí dụ hợp lý, cụ Lê đã trình bày rất chi là ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu để ta áp dụng trong đời sống hàng ngày và có giá trị thực tế cao. Cuốn sách giúp cho ta bớt đi cái óc u tối, thiên kiến ở trong đầu và khai sáng cho ta rất nhiều. Đọc xong cảm giác như là được sực tỉnh ra vậy, nên đọc cuốn này kết hợp cuốn Thuật Tư Tưởng của cụ Cần nữa, gọi là song hành bổ trợ cho nhau.

[Nghĩa Đinh Tiến · Rating 2 out of 5]

Trong sách cụ Nguyễn Hiến Lê liệt kê rất nhiều phương pháp luận, và đó cũng chính là điểm yếu vì mỗi phương pháp được nói rất gọn, còn rất nhiều điểm chưa thỏa đáng cần được nói thêm. Vậy nên đánh giá là cụ viết còn thiếu nhiều. Nếu sách về luận kiểu này và 1 tác giả Việt Nam ngày trước thì mình đề xuất quyển "Thuật Tư Tưởng" của cụ Nguyễn Duy Cần.

[Mike Nguyen · Rating 4 out of 5]

Xoay quanh phân tích, dẫn dắt những phương pháp luận rất thú vị và thực tiễn.

[Trung · Rating 2 out of 5]

Có lẽ là do cách viết không hợp nên mình đọc được có vài phần là đã không thể đọc tiếp được nữa rồi :)

[Nguyễn Hồng Lam · Rating 3 out of 5]

Cuốn sách mình mua ở Nhã Nam thư quán, quầy sách cũ. Thật không may khi đây là bản sách in lậu nên có một số chữ đánh máy sai và có phần bức ảnh tác giả minh họa lại không có gì!
Cuốn sách đã được viết từ rất lâu, do đó một số từ ngữ không giống như bây giờ, có một số chỗ mình không đồng tình lắm..
Tuy nhiên, cuốn sách đáng đọc khi nói một cách tổng quan một số điều cơ bản về lí luận, ngụy biện,..
Mình thích nhất là phần "bảy trắc nghiệm" tác giả có nêu ra để người đọc tự xem xét khả năng lí luận của mình. Nhiều ví dụ minh họa rất thú vị và thực tế trong cuộc sống khiến cuốn sách không nhàm chán chút nào!

[Winnie · Rating 4 out of 5]

Nội dung chính của cuốn sách nêu ra một số sai lầm do nhận thức của ta đem lại và một số phương pháp giúp ta rèn luyện sự phán đoán, óc lý luận khi nhìn nhận một sự vật sự việc. Tuy nhiên, nửa phần đầu liên quan mật thiết đến logic học nên hơi khó hiểu, cần đọc đi đọc lại nhiều lần. Còn nửa phần sau tương đối dễ hiểu hơn vì những điều được đề cập rất gần gũi và vẫn đúng cho tới ngày hôm nay. Óc quan sát, phán đoán cần phải được rèn luyện theo năm tháng chứ không thể bẩm sinh mà có được.

[PhamThang · Rating 4 out of 5]

Một quyển sách hay và có giá trị lâu dài. Mặc dù được xuất bản từ trước 1960 nhưng các giá trị về kiến thức, kinh nghiệm, giải pháp vẫn còn nguyên vẹn.

Sách bàn về việc sử dụng tư duy trong cuộc sống, tránh bias, tâm lý đám đông, cảm tính và tình cảm cá nhân tác động tới việc suy nghĩ và ra quyết định. Sách cũng đưa ra một số phương pháp luận, có giá trị thực hành cao. Ngoài ra, sách còn đề cập tới một số phương pháp phòng thủ trước các tư duy cảm tính.

Tuy nhiên, sách được viết theo văn phong cũ, nên một số chương hơi khó đọc, các dẫn chứng đa phần từ thời Pháp trước 1945, sử Trung Hoa nên hơi khó nắm bắt cho người đọc thời điểm này.