Το μελάνωμα της Κύπρου: Οι ευθύνες των Κωνσταντίνου Καραμανλή και Ευάγγελου Αβέρωφ για την κυπριακή τραγωδία

by Βασίλης Κ. Φούσκας, Κώστας Βενιζέλος (Foreword), Μάριος Ευρυβιάδης (Foreword)

Ένα βι­βλίο-κα­τα­πέλ­της για τη δι­α­χεί­ρι­ση του Κυ­πρι­α­κού από την ελ­λα­δι­κή πλευ­ρά. Είναι οι με­γά­λες σκι­ές, που κου­βα­λά η ελ­λη­νι­κή ιστο­ρία για την Κύ­προ και το Κυ­πρι­α­κό. Είναι τα όσα κρύ­βο­νται βα­θιά μέ­σα στις σκο­τει­νές «σή­ραγ­γες» της ιστο­ρί­ας.

Το βι­βλίο είναι ένα ιστο­ρι­κό εγ­χει­ρί­διο για το Κυ­πρι­α­κό. Η ση­μα­σία και η σπου­δαι­ό­τη­τά του έγκει­ται στο γε­γο­νός ότι βλέ­πει την ιστο­ρία πέ­ραν από την πε­πα­τη­μέ­νη. Από μια οπτι­κή γω­νία που η κα­θε­στη­κυ­ία τά­ξη δεν μπο­ρεί και δεν θέ­λει να την δει. Το βι­βλίο ανα­δει­κνύει πτυ­χές που πα­ρα­μέ­νουν κα­λά κρυμ­μέ­νες από το βα­θύ κρά­τος των Αθη­νών. Ο Βα­σί­λης Φού­σκας με το βι­βλίο του στέ­κε­ται απέ­να­ντι σε μια δι­α­χρο­νι­κή αφή­γη­ση, βο­λι­κή και με πολ­λά ερω­τή­μα­τα να αιω­ρού­νται. Μια αφή­γη­ση που μό­νο το κα­τε­στη­μέ­νο και τα με­γά­λα συμ­φέ­ρο­ντα εξυ­πη­ρε­τεί. Ο ρό­λος του Κα­ρα­μαν­λή και του Αβέ­ρωφ είναι γνω­στός, αλ­λά σκο­πί­μως δεν ανα­φέ­ρε­ται, δεν ανα­δει­κνύ­ε­ται.

Η κα­τα­στρο­φή της Κύ­πρου, ο βί­αι­ος δι­α­με­λι­σμός της, είναι απο­τέ­λε­σμα των σχε­δι­α­σμών του ΝΑ­ΤΟ, των ΗΠΑ, της Βρε­τα­νί­ας και της Τουρ­κί­ας. Σε αυτούς σχε­δι­α­σμούς συ­ναί­νε­σε και το πο­λι­τι­κό κα­τε­στη­μέ­νο της Αθή­νας. Το έγκλη­μα ανέ­λα­βε να δι­α­πρά­ξει η ξε­νο­κί­νη­τη χού­ντα και οι εκ­πρό­σω­ποί της στην Κύ­προ, η ΕΟ­ΚΑ-Β. Μια κά­στα προ­δο­τών, που δεν δι­κά­στη­κε, δεν τι­μω­ρή­θη­κε πο­τέ!

168 pages, Paperback

First published June 1, 2024

Reviews

[Μιχάλης Παπαχατζάκης · Rating 3 out of 5]

Το βιβλίο αυτό κυκλοφόρησε ταυτόχρονα με την επέτειο των πενήντα χρόνων του "Αττίλα Ι". Ενώ ανατρέχει (κάπως συνοπτικά) το Κυπριακό μέχρι το 1974, τονίζει ιδιαίτερα όχι μόνο τις ευθύνες της Χούντας για την τραγωδία, αλλά τις ευθύνες των κυβερνήσεων της Δεξιάς (ΕΡΕ και ΝΔ) πριν και αμέσως μετά τη δικτατορία. Συγκεκριμένα τον ρόλο, τις ενέργειες και τις απόψεις των Καραμανλή-Αβέρωφ.

[Κοντολογίς, η χούντα δεν δημιούργησε πολιτική για το κυπριακό ζήτημα. Η χούντα χειρίστηκε, με βλακώδες τρόπο αυτό είναι αλήθεια, την ΝΑΤΟϊκή πολιτική της διχοτόμησης των Καραμανλή και Αβέρωφ για την Κύπρο.]
(σελ.137)

Το ζήτημα που πιάνει και έχει μείνει εκτός συζήτησης είναι βέβαια οι ευθύνες της κυβέρνησης Καραμανλή-Μαύρου στον "Αττίλα ΙΙ", δηλαδή η πλήρης απραξία στο διάστημα που μεσολάβησε στο στρατιωτικό επίπεδο και ο κατευνασμός και η υποχωρητικότητα στο διπλωματικό επίπεδο, κάτι που έκανε μέχρι και τον Κίσσινγκερ να σχολιάσει σκωπτικά ότι οι Έλληνες κάθε τρεις μήνες παραχωρούν κάτι και είναι αδύνατο να σταθεροποιηθούν συμφωνίες.

Παράλληλα εξετάζει τον αμερικανικό παράγοντα για τον οποίο προείχε να μην υπάρξει πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, δηλαδή κατάρρευση της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ. Ως εκ τούτου στήριξαν το ισχυρότερο μέρος, έχοντας υπόψιν ότι και οι δυο αστικές τάξεις εξαρχής πρόκριναν την διχοτόμηση.

Το μειονέκτημα του βιβλίου είναι ότι είναι πολύ συνοπτικό. Πολλά συμπεράσματα για γεγονότα που βγάζει δεν αναλύονται ως προς τις πηγές τους. Δείχνει περισσότερο ως άποψη με στοιχειώδη τεκμηρίωση παρά με καθαρό ιστορικό βιβλίο, όπου ένας προς ένας οι ισχυρισμοί ακολουθούνται και από την τεκμηρίωση. Αποτελεί όμως τμήμα ενός λεπτομερέστερου που θα εκδοθεί στην Αγγλία.