ล้านนาฮาเร็ม

by สาคร พูลสุข

เรื่องเล่า / เรื่องรัก / เรื่องใคร่ / เล่ห์กล / ตัวตน / การหล่นหายบนบรรทัดประวัติศาสตร์ / การก่อเกิดรัฐชาติสมัยใหม่ / ในห้วงเวลาอาณานิคม...

ผลงานของนักเขียนรางวัล "แม่น้ำโขงอวอร์ด" ที่จะพาผู้อ่านไปพบกับการหล่นหายของประวัติศาสตร์ที่คาดไม่ถึง พวกเขาจึงมาโลดแล่นในนวนิยายแห่งล้านนา นี่คือเรื่องแต่งซึ่งวางทับซ้อนอยู่บนที่ทางของประวัติศาสตร์ ชื่อสถานที่ ตัวละคร บางส่วนอาจพ้องพานกับสถานที่และบุคคลในประวัติศาสตร์ ให้ถือว่านี่เป็นเรื่องเล่าอีกเรื่องหนึ่งจากอีกมุมมอง ที่ต่างออกไปในที่ทางของวรรณกรรม

552 pages, Paperback

First published April 1, 2024

Reviews

[Chontiwat Udomsiripat · Rating 4 out of 5]

ล้านนาฮาเร็ม - ผมหยิบมาอ่านด้วยความคิดถึงดินแดนล้านนาล้วน ๆ ผมเริ่มอ่านโดยที่ไม่รู้เรื่องย่อใด ๆ ทั้งสิ้น รู้แค่ว่ามันล้อประวัติศาสตร์ล้านนา - สยาม ในช่วงปลายรัชกาลที่ 4 จนถึงช่วงต้นรัชกาลที่ 5 ขณะที่จักรวรรดินิยมกำลังรุกคืบล่าอาณานิคมในดินแดนเอเชียบูรพา ไม่ว่าจะเป็นอังกฤษ ฝรั่งเศส ล้วนอยากครอบครองดินแดนสุพรรณภูมิทั้งสิ้น ขณะเดียวกันสยามก็สงวนท่าทีเป็นมิตรกับอังกฤษและคิดลบกับฝรั่งเศสเพื่อให้เกิดการคานอำนาจกัน นี่คือฉากหลังของประวัติศาตร์ในเล่มนี้

ขณะที่ฉากหน้าจะเป็นเรื่องของหมอมาริออง อัลฟองโซ ซีค หรือหมอซีค หมอชาวอเมริกันที่ได้รับหน้ามาเผยแพร่คำสอนศาสนาคริสต์ที่สยาม ก่อนชีวิตจะจับพลัดจับผลูไปอยู่ที่เชียงใหม่ และผันตัวเข้าทำธุรกิจค้าไม้อย่างเต็มตัว โดยมีตัวละครอื่น ๆ มาช่วยแต่เติมเนื้อหาให้เข้มข้นและสนุกขึ้น ไม่ว่าจะเป็น เจ้าวรรณา บุตรสาวของเจ้าอ้าว เจ้าเมืองเชียวใหม่ ผู้มีหัวทางการค้าและความคิดทันสมัย เพื่อนสนิทผู้รู้ใจของหมอซีค นางออกมาที่ไรนี่อ่านสนุกทุกที หรือนายหลุยส์ ที. เลียวโนเเวนส์ อดีตข้าราชการสยามที่ผันตัวมาทำธุรกิจค้าไม้ เราจะเห็นได้ว่าตัวละครหลักสามคนนี้ล้วนถูกมองว่านอกรีต แต่ความนอกรีตของพวกเขาก็กลายเป็นมาตรฐานให้เมืองเชียงใหม่และลำปางในเวลาต่อมา และยังมีตัวละครอื่น ๆ จากล้านนาและสยามผสมปนเปกัน ทำให้เนื้อเรื่องกลมกล่อม ไม่โฟกัสไปที่ตัวละครเอกตัวเดียว เพราะตัวละครรองก็มีบทหลักในส่วนของเขาเช่นกัน

ในส่วนของภาษาเอง ใช้ภาษาคำเมืองเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ผมสนุกกับการอ่านมาก ๆ คือ ภาษาเมืองฉ่ำเลย ใครคิดถึงเชียงใหม่นี่มีฟินแน่ ๆ เพราะมันสมจริง ไพเราะ หยาบคาย และเร้าใจในเวลาเดียวกัน แต่ติดตรงที่ไม่มีเชิงอรรถคำแปลไทยไว้ให้ อาจทำให้งงได้ในบางคำ

โดยสรุปแล้ว ล้านนาฮาเร็ม เป็นนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ล้านนา มีฉากหลักคือการล่าอาณานิคมของจักรวรรดินิยมและความระเเวดระวังของสยาม ภายใต้การเล่าด้วยภาษาล้านนาผสมกับภาษาไทยกลาง ออกรสหวานขมปนกลืน ให้รู้ว่ากาลครั้งหนึ่ง ล้านนาไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของสยาม ถึงแม้ว่าล้านนาจะถูกผนวกรวมเป็นภาคเหนือแล้ว ล้านนาก็ยังเป็นล้านนาเสมอ จิตวิญญาณยังไม่หายไปไหน ผมสัมผัสได้