วิธีวิทยาทางปรัชญา

by บก. พิพัฒน์ สุยะ

หนังสือ "วิธีวิทยาทางปรัชญา" เล่มนี้ ปรับปรุงเนื้อหาจากโครงการวิจัยวิธีวิทยาทางปรัชญา (Philosophical Methodology) ซึ่งเริ่มต้นจากความพยายามที่จะตอบปัญหาบางอย่างทั้งที่เป็นความสงสัยและความไม่เข้าใจ ที่เกิดขึ้นในแวดวงปรัชญาเอง รวมถึงคำถามระคนความกังวลใจจาก "ศาสตร์อื่น ๆ" ที่ว่า "ปรัชญานั้นมีสิ่งที่เรียกว่าวิธีวิทยาหรือไม่"
เหตุเพราะว่า เมื่อเราเอ่ยถึง "วิธีวิทยาหรือระเบียบวิธี" เรามักจะคิดถึงวิทยาศาสตร์หรือสังคมศาสตร์ ที่ดูเหมือนว่ามีระเบียบวิธีที่ชัดเจนแม้กระทั่งตอนเริ่มต้นโครงการวิจัย ข้อวิจารณ์ที่สำคัญอย่างหนึ่งก็คือ ทำไมโครงการวิจัยนี้ถึงมีสมมุติฐานแต่แรกไว้ก่อนว่าปรัชญามี "วิธีวิทยา"

คำถามดังกล่าวรบกวนจิตใจนักวิจัยในโครงการพอสมควร อย่างไรก็ตาม ในการค้นหาคำตอบของปัญหาบางอย่างที่เราไม่อาจรู้ได้ว่ามันมีหรือไม่มีตั้งแต่แรก ทางเลือกที่น่าสนใจมากกว่าการคิดคาดคะเนเอาว่าคำตอบ "ควร" จะเป็นเช่นนั้นเช่นนี้ ก็คือการไปพิจารณาสิ่งที่ "เป็น" อย่างนั้นโดยตรงว่ามีลักษณะอย่างไรบ้าง เกิดขึ้นได้อย่างไรหรือเพราะเหตุผลใด

หนังสือ "วิธีวิทยาทางปรัชญา" เล่มนี้ คงไม่ใช่หนังสือที่ว่าด้วยวิธีวิทยาทางปรัชญาที่สมบูรณ์ที่สุด หากแต่เป็นความพยายามและตั้งใจอย่างสูงสุดของคณะผู้เขียน ด้วยการพยายามค้นหาถ่ายทอดและเรียบเรียง "วิธีวิทยาทางปรัชญา" เท่าที่เวลาและข้อจำกัดของชีวิตของแต่ละคนจะเอื้ออำนวย แต่ก็หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้จะเป็น "สะพาน" ที่เชื่อมผสานความเข้าใจระหว่างปรัชญากับ "ปรัชญา" ด้วยกันเอง และปรัชญากับศาสตร์สาขาอื่น ๆ ตลอดจนสังคมทั่วไปได้มากขึ้น และที่สำคัญที่สุด ผู้อ่านคงได้ค้นพบด้วยตัวเองและรู้จักว่า "วิธีวิทยาทางปรัชญา" นั้นคืออะไรและเป็นอย่างไร

464 pages, Paperback

Published January 1, 2023