In De wonderverteller van Thea Beckmanprijs-winnaar Lida Dijkstra en Gouden Penseel-winnaar Djenné Fila neemt Marco Polo je mee op zijn fabelachtige reizen naar het Verre Oosten. Eerder maakte dit prijswinnende duo o.a. Schaduw van Toet (bekroond met de Thea Beckmanprijs 2023). In 2024 is het precies 700 jaar geleden dat Marco Polo stierf. Genua, 1928, Topina is schoonmaakster in de gevangenis en is haar geboortestad nog nooit uit geweest. Gevangene Marco Polo heeft juist de hele wereld bereisd. Elke dag komen er mensen naar de gevangenis om zijn wonderlijke verhalen te horen. Maar Marco heeft er schoon genoeg van. Dus regelt Topina in het geheim dat een medegevangene alle verhalen opschrijft. Want een verhaal dat eenmaal is opgeschreven, hoef je nooit meer te vertellen. Marco Polo vertelt over eindeloze steppen, bergen die de hemel raken, en parelzeeën. Maar ook over fabelachtige dieren, weelderige paleizen, de onberekenbare vorst Koebilai Chan en zijn nichtje. Topina, die ademloos toeluistert, hoort over de grootsheid van de wereld en twijfelt voor het eerst aan haar eigen kleine bestaan.
Had ik een tafel die enkel tot doel had plaats te bieden aan kunst, dan had De wonderverteller erop gelegen. Het is namelijk schitterend om te zien en te lezen. Ik was er direct in het begin zo van onder de indruk dat ik het lezen bewust uitsmeerde over enkele avonden, zodat ik in mijn hoofd geduldig mee kon reizen met Marco Polo. Dat is wat mij betreft het grootste compliment dat een lezer aan de makers kan geven, want voor kwaliteit moet je de tijd nemen.
Marco Polo was zelf maar liefst ongeveer 25 jaar op reis. Eind dertiende eeuw was hij een van de eerste en weinige mensen die vanuit Europa naar Azië reisden. Als jongeman ging hij in de leer voor koopman bij zijn vader en oom en zodoende op een lange reis mee vanuit Venetië naar het rijk van de machtige heerser Koebilai Chan, kleinzoon van veroveraar Dzjengis Khan. Ze waren bij hem in dienst gekomen op een eerdere reis en moesten terug om een opdracht te voltooien. Opnieuw op reis in plaats van je vestigen in je geboortestad is niet gek want ‘Wie eenmaal een reiziger is, kan nooit meer aarden op één plek’.
Ze gaan over water, door woestijnen naar plaatsen als Bagdad, Kubanan en Hormoz. Door de ogen van Marco leer je dieren als zeboes en kamelen kennen, onontbeerlijk om last te dragen door de uitgestrekte droge hete vlakte. Djenné Fila verbeeldt meerdere woestijnscènes, telkens met andere kleurnuances. Als de zon midden op de dag loodrecht op de kamelen schijnt, zie je de schaduwen ook langgerekt in het helder gele-oranje zand. Op een andere dag spoken de zandgeesten (storm) rond en is de lucht niet zo helder. Wanneer het gezelschap na een paar jaar de hoofdstad van de chan, Cambalu, bereikt, is de kleurstelling heel anders om het bombastische paleis en de grootsheid van de stad te benadrukken. In een dieprode lucht zie je de paleistorens verrijzen. De marktkramen liggen vol met kruiden, specerijen en kleding in diverse kleuren en met verschillende texturen. Zelfs dat weet ze over te brengen met haar collagekunst. (Op haar instagrampagina geeft ze soms een inkijkje in het maakproces.)
Ondertussen laat Lida Dijkstra Marco vol ontzag om zich heen kijken en de nieuwe wereld beleven. Door zinnen als ‘Het water dat je in oasen vond was grasgroen en bitterzout. Toen ik er toch eens van dronk, had ik drie dagen diarree’ en ‘de hoeven van tientallen paarden klipklopten over de kade’ voel je de omgeving haast ook. Gedurende de reis kun je alle vreemde plaatsnamen op een landkaart opzoeken en krijg je een idee van het grote continent met een diversiteit aan mensen en religies.
Je krijgt dus een prachtig verhaal voorgeschoteld over een persoon die je in de geschiedenisboeken tegenkomt, maar hoe weet je nu of dat wat je leest geen middeleeuwse koopmanfantasieën zijn om de edelstenen verkocht te krijgen? De belevenissen schijnen opgetekend te zijn door ene Rustichello, wiens originele manuscript vaak is gekopieerd maar helaas verloren is gegaan. Dijkstra gaat er handig mee om door zelf een draai te geven aan de totstandkoming van het verhaal. Ze laat Marco Polo hem het verhaal optekenen terwijl hij in de gevangenis zit, waar ze zijn samengebracht door een twaalfjarig weesmeisje/manusje van alles zonder bestaansrecht. Marco noemt haar Topina, ‘kleine muis’ omdat ze onopvallend en handig is. Zij kent niets van de wereld behalve Genua en de gevangenis waarin ze leeft. Door Polo’s verhalen en het dierenboekje dat hij fabriceert, wordt haar wereld groter en mede dat van de lezer. Topina wordt een personage dat zelf plannetjes durft te bedenken en op het eind een eigen keus durft te maken. Dat lijkt me voor de sociale omstandigheden van die tijd verzonnen, maar maakt dat voor het boek als geheel uit? Zoals de auteur in een nawoord schrijft: ‘Ga hier maar van uit: alles in dit boek is echt gebeurd, behalve de stukken die volslagen verzonnen zijn.’
Als iemand er zo voor uit komt dat niet al het geschrevene exact de waarheid is, kan ik er goed mee leven. Zeker omdat de auteur met eerdere boeken heeft bewezen de beschikbare context uit te zoeken. De boektitel en -ondertitel beloofden me een verhaal over Marco Polo en dat heb ik bovendien in woord en beeld gekregen! De wonderverteller is geschikt voor iedereen vanaf ca. 9 jaar die nieuwsgierig is naar de verre wereld in brede zin. Je doet iemand er echt een cadeau mee. Eén van de mooiste en meest bijzondere boeken van dit jaar.
Oh wat een prachtige, rijke raamvertelling over de reizen van Marco Polo, maar ook over de waarde van verhalen en mensen in hun kracht zetten. Zo’n boek met van die alinea’s en zinnen (en van die woorden als ‘beviezevoetstapt’) die je meermaals moet lezen en dan diep laten zuchten. 💛
Lida Dijkstra is een Nederlandse auteur van kinder- en jeugdboeken. Ze laat zich vaak inspireren door (kunst)geschiedenis, haar vroegere vakgebied. ‘De wonderverteller’ won in 2025 De Gouden Griffel. Dijkstra vertelt niet zomaar het verhaal van Marco Polo maar vertrekt vanuit het schrijfproces waarbij iemand anders zijn verhalen destijds opschreef. Deze originele aanpak geeft een mooie kijk op een extra dimensie in de geschiedenis. De verwevenheid van verhalen in het verhaal houdt het boek boeiend en zorgt voor een hoog leestempo. Wat een rijkdom aan variatie, inhoudelijk en naar vorm. De illustraties geven het verhaal nog een extra boost. De kleuren, de onderwerpen en de vormgeving stralen de oosterse sfeer uit die bij het verhaal passen.
De auteur hanteert een krachtige taal met de nodige ‘power’ in het verhaal. Geen suffe historische figuren maar levendige personages die elkaar prachtig aanvullen in stijl, karakter en humor. Ze hanteert een heerlijk levendige schrijfstijl. Dijkstra slaagt er ook in om lichte filosofische bespiegelingen te verwerken in het boek. Ik heb zelden een boek gelezen dat zo sterk gecomponeerd is en toch zo vlot leest. Het gemak waarmee ze van het ene verhaal naar het andere slingert, is een waarlijk leesplezier. Je gaat er binnensmonds bij lachen van genot.
De auteur is een bedreven meesterverteller met een scherp oog voor variatie, avontuur en geschiedenis zonder zich in details te verliezen. Ze heeft een knap lappendeken van verhalen geconstrueerd met een gedegen kennis over het tijdperk, het leven van Marco Polo en met een boeiend intermezzo over het schrijfproces. Een ode aan het vertellen en opschrijven van wondere verhalen. Wat een talent!
“Een dorre monnik kan een reisverslag schrijven,’ zei Rustichello. ‘Maar bijna niemand een boek dat bewondering oogst.”
Hoewel het verhaal van Marco Polo hierin wordt omlijst door een randje fictie, vind ik het een heel fijne manier om te leren over de reizen van Marco Polo. dat het vertrouwen van het verhaal in het boek gebeurd in een gefantaseerde setting is juist heel prettig.
Kijk, ik vind de schrijfstijl mooi en de illustraties zijn echt prachtig. Maar op de één of andere manier vind ik het verhaal van Marco Polo niet pakkend genoeg verteld. Ik voelde de urgentie niet. De uitleg van de auteur achterin geeft wel helderheid over keuzes en aanpassingen maar alsnog voelt het als een reisverslag. Te kort per gebeurtenis, per reismoment waardoor ik niet echt met Marco Polo mee ging leven. Ik ben te weinig toegewijd. Het verhaal van Topina daarentegen, daar liggen kansen zeg! Ik vond haar deel veel interessanter en ik vond het dus jammer dat ik daar niet meer over te weten kwam. Wie weet een leuk idee voor een volgend boek…
heerlijk jeugdboek. wat is het toch fijn dat verhalen voor kinderen zo snel gaan en goed te begrijpen zijn en tóch bomvol avontuur zitten. Ik heb er van genoten.
Leuk om ook eens meer te weten te komen over het leven van Marco Polo. En dan ook nog eens door de ogen van het kleine stoere meisje Topina.
"Kun je zeilen?" "Bijna! Ik hoef het alleen nog maar te leren"
ps. wij hebben m ook met onze dochter van 5 gelezen (zij vond m geweldig!!) maar denk meer geschikt vanaf 8. Denk aan heldhaftige avonturen met dood, moord en duidelijk beschreven pogingen tot aanranding 😝
Een sfeervol en origineel boek dat laat zien hoe krachtig verhalen kunnen zijn. Een aanrader voor liefhebbers van historische fictie, sprookjesachtige vertellingen en boeken die spelen met vertelstructuur.
Dit boek verdiende dit jaar zowel de Gouden Griffel als een Zilveren Penseel!
In de reisverhalen van Marco Polo is er speciale aandacht voor diverse dieren. Natuurlijk zijn er de paarden en kamelen waarop ze reizen, maar ook allerlei bijzondere dieren die ze onderweg tegenkomen. Ze staan op de tekeningen van Djenné Fila. Haar afbeeldingen zijn zo mooi en kunstzinnig. Lida Dijkstra schrijft in heldere zinnen, maar ze gaat moeilijke woorden niet uit de weg.
Een heel beeldend en leuk boek over de reizen van de bekende handelsreiziger Marco Polo. Als Marco Polo in de gevangenis van Genua terechtkomt, ontmoet hij daar een gevangen schrijver. In deze gevangenis werkt ook Topina, een schuchter weesmeisje dat schoonmaakt en niet kan lezen of schrijven. Na haar ontmoeting met Marco Polo zorgt zij ervoor dat de twee mannen elkaar in het geheim kunnen ontmoeten, zodat alle reisverhalen van Marco Polo kunnen worden opgeschreven. Een verhaal dat je als lezer écht meemaakt en dat eveneens vol zit met bijzondere & fantastische reisdetails. Met geweldige illustraties van Djenné Fila en uitgegeven bij Luitingh-Sijthoff, vanaf 9 jaar.
Eigenlijk is dit niet echt een boek wat ik snel zou kiezen. Toch moest ik dit boek lezen. De illustratie op de kaft en de tekst op de achterkant waren als een magneet. Heerlijke schrijfstijl en het verhaal greep me meteen. Ja echt tof om te lezen
Want De Wonderverteller is een práchtig avonturenboek. Officieel een kinderboek, maar er zal geen volwassene zijn die niet meedroomt met hoofdpersoon Maria die geniet van de vertelde avonturen van Marco Polo.
Het boek is meerdere boeken ineen. Het is historische fictie (Lida Dijkstra komt in de verantwoording met de hilarische zin: 'Alles wat echt gebeurd is is echt gebeurd, en alles wat verzonnen is niet. Of wie zal het zeggen.'), maar het is ook een avonturenroman, een coming-of-age, een girlpowerverhaal, en gewoon een heerlijk boek. Zo introduceert de auteur 'struikelzinnen', dat zijn zinnen die je beter niet had kunnen zeggen, maar die er toch uitgefloept zijn. Hoofdpersoon Maria heeft er last van, maar ze merkt dat Marco Polo er ook af en toe last van heeft.
Wat is het fantastisch dat er vandaag de dag zulke goede kinderboeken worden geschreven (en als gezegd: ook zeer geschikt voor kinderen met enkele tientallen jaren ervaring). Dit boek verdient een heel groot lezerspubliek, ik weet zeker dat veel mensen van dit prachtboek zullen genieten. Vierenhalve ster, naar boven afgerond.
toen ik aan dit boek begon kon ik het niet zo goed plaatsen. het is niet heel spannend en ik vroeg me af waar het verhaal naartoe ging en wat ik ervan kon verwachten. toch wilde ik verder lezen, omdat ik het boek als geheel zo mooi vond vormgegeven. ik hou er persoonlijk heel erg van wanneer je kan merken dat er veel zorg en aandacht in het maken van een boek is gestopt. bij dit boek voel je dat als je hem in je handen hebt. het gaat over een stukje geschiedenis waar ik nooit eerder over heb geleerd. veel delen van het verhaal zijn waargebeurd. op gegeven moment kakte het boek voor mij een beetje in. maar gelukkig waren daar toen de prachtige illustraties. de illustratrice maakt deze door op papier vormen en vlakken te schilderen en deze digitaal in te scannen en over elkaar heen te leggen. een soort digitaal collage. ze waren een mooie aanvulling op het verhaal. aan het einde van het boek zat ik er weer wat meer in en kon ik wat beter de boodschap eruit halen. een aanrader als je iets wilt leren over de heel vroegere geschiedenis van Rusland, China en Mongolië en de Zijderoute.
Marco Polo, zo vaak gehoord, maar ik wist eigenlijk niets van de beste man, behalve dat hij reizen had gemaakt. In dit boek is alles zo mooi beschreven met prachtige tekeningen erbij. Echt heel erg fijn om te lezen en nog leerzaam ook.
Dit is zo’n boek waarvan het jammer is dat het uit is. Prachtige zinnen, meeslepende omschrijvingen. Een verhaal en boek waar je zoveel mee kan in een klas. Een van mijn nieuwe favoriete die ik heel vaak ga aanraden als voorleesboek en themaboek.
Mooi verhaal! Ik heb hem geluisterd via de Online Bibliotheek en ik mis waarschijnlijk wel een mooie aanvulling in de vorm van de illustraties, maar ik vond het heerlijk om naar te luisteren.
Wel had ik meer spanning verwacht? A la Rob Ruggenberg… Bij ons wordt hij uitgeleend als C-boek, maar ik dacht eigenlijk alleen maar ‘dit is echt wat voor fans van boeken als de Grijze Jager’
Wauw! Met zulke goede illustraties kan het voor mij eigenlijk al niet meer stuk. Maar dan is daarbovenop het verhaal ook nog eens geweldig geschreven. Gelaagd, informatief, meeslepend. En óók nog eens heel goed in te zetten in de klas. Ik heb er een nieuwe favoriet bij!
Aller prachtigst! Wat een mooie vertelling. Genoten van het verhaal van Marco Polo en hoe de schrijfster daar het verhaal van Maria/Topina bij vertelt en levenswijsheid meegeeft. Wat een waardevolle lagen zitten er in dit boek. Knap!
Een boek waar je met kinderen in de bovenbouw van wil genieten, met ze door wil lezen, wil bespreken en er kennis en levenslessen uit wil halen. Er zitten zoveel mooie stukken in dit boek die kunnen leiden tot mooie gesprekken. Dit zou een boek zijn waarvan je tijdens het voorlezen wil dat kinderen het boek ook voor zich hebben. Meelezen en mee-herlezen.
Je waant je terug in de tijd en ik vind dat altijd prettig: om me iets van een voorstelling te kunnen maken van hoe het toen was. Ik geef 4 sterren, omdat ik het nog wat op de oppervlakte vond blijven. Maar ik heb het met heel veel plezier gelezen.
Ik heb het gevoel dat ik dit boek leuk MOEST vinden aangezien het bekroond is met de Gouden Griffel 2025 en Zilveren Penseel 2025. Ik heb dit boek gekregen met mijn reis in het vooruitzicht en dat ik mijn eigen wonder verteller ga worden, wat natuurlijk super lief is. Maar het boek pakte mij niet op een ‘wow’ manier.
Wel ontzettend mooie illustraties, daar kon ik naar blijven kijken. Een paar mooie teksten:
32 - wie eenmaal een reiziger is, kan nooit meer aarden op één plek.
36 - Ik veegde met mijn mouw over mijn ogen. Misschien kwam ik hier wel nooit meer terug. Ik sliep die nacht slecht. Of beter gezegd, ik sliep helemaal niet. Maar moe was ik niet toen we de volgende ochtend vertrokken, daar was dit avontuur te groot voor.
68 - Je kunt je alleen de dingen die je kent voorstellen.
75 - 'Taal zit diep in het hart van mensen verankerd. Als je een taal niet spreekt, hoor je er nooit bij.'
198 - ‘Je leven is van jou. Ik wilde zien hoeveel pit je nou echt had. Je wilt toch niet een ander laten bepalen waar jij heen gaat?'
199 - ‘ Kun je dat?' 'Bijna. Ik hoef het alleen nog maar te leren.'
Lida Dijkstra heeft de titel van het boek; “De wonderverteller” gewoon uitgevoerd. Via het weesmeisje Topina wordt de zijderoute van Marco Polo verteld. Tijdens de Venetiaanse - Genuaase oorlog zaten Marco Polo en Rustichello in de gevangenis in Genua. Topina (grijze spitsmuis) werkt als schoonmaakster in de gevangenis en regelt stiekem dat de beide mannen elkaar bijna dagelijks zien. Zittend in zijn praatstoel (Marco Polo heeft de nodige privileges) vertelt hij aan Topina en Rustichello zijn reisverhalen. Voor Topina, die niet verder is geweest dan haar geboortestad Genua, gaat een nieuwe wereld open; ze geniet intens. De schrijver Rustichello schrijft het boek; Divisament dou Monde; de reisgids van Marco Polo door Mongolië, China en India. Als lezer reis je mee, leert veel van de geschiedenis en krijgt liefde voor de drie hoofdpersonen. Het boek eindigt met de einde van de oorlog, waardoor beide mannen worden vrijgelaten. De wending die het leven van Topina maakt, als beiden mannen vrijgelaten worden, is warm, het toverde een vette glimlach op mijn gezicht.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Ik ben begonnen in het boek samen met mijn zoon van 10. Ik las voor, hij luisterde. Daar kan hij heel erg van genieten. Bij dit boek was dat niet het geval. De onderbrekingen met Topina vond hij storend en de verhalende schrijfstijl boeide hem niet.
Dus na 70 bladzijdes hebben we een ander voorleesboek gekozen (het gebeurt ons niet vaak dat we een boek niet uitlezen!) en ben ik alleen verder gaan lezen. Ik kon wel genieten van de kabbelende schrijfstijl en waande me ook een beetje op reis.
Het is een C boek volgens de bibliotheek. Misschien is mijn zoon te jong geweest toen ik het me voorlas. Of is dit weer zo'n kinderboek waarvan volwassenen denken 'Wauw! Wat een goed kinderboek', terwijl het kinderen niet kan boeien...?
Toch wil ik hem wel in onze schoolbibliotheek. Stel dat het een kind wel kan boeien. Dan beleeft het kind wel een bijzondere leeservaring!