Autisme bij vrouwen wordt vaak niet of pas laat herkend, schrijft Céline Mollink in AutismeKRACHT. Wat is het effect van zo'n late autismediagnose? Hoe houd je je als vrouw met autisme staande in een leven dat veel van je vraagt? Hoe ga je om met vriendschappen, zelfbeeld, werk en het moederschap op een manier die werkt?
Met haar unieke combinatie van ervaring en psychologische kennis helpt Céline Mollink vrouwen met autisme zichzelf te hervinden. Ze deelt eerlijk en compassievol haar eigen ervaringen en die van andere vrouwen. Ook geeft ze tips voor de omgeving en voor professionals, wat dit boek tot een complete gids maakt.
- Over het leven voor, tijdens en na de diagnose - Aandacht voor autisme en zwangerschap, moederschap, vriendschappen en relaties - Met herkenbare ervaringsverhalen van andere vrouwen - Psychologische kennis over neurodiversiteit
De ondertitel van het boek is in mijn ogen misleidend, omdat het boek voor de helft autobiografisch is. Voor mij geen probleem, maar voor de doelgroep kan het misschien wat raar over komen. Wel interessant om in een inkijkje in het brein te krijgen van iemand met ASS.
Dit boek gaf veel herkenbaarheid, ook dingen die niet herkenbaar zijn voor mij. Zoals het boek ook zegt iedereen is anders.
Als vrouw met autisme was dit fijn om te lezen. Het is makkelijk te lezen en duidelijk. Het boek heeft ook fijne tips waar je echt iets mee kan en zal helpen om wat meer grip te krijgen op je leven en jezelf beter te leren kennen met autisme.
Zeker een aanrader voor iedereen met autisme, maar ook zeker voor mensen zonder autisme!
Matig boek. Begon zeer sterk met goede informatie maar had het gevoel dat het al snel een autobiografie werd. Het deel over zwangerschap en kinderen krijgen is absoluut niet voor iedereen nuttig en was mijn inziens dan ook overbodig (maar dat is zeet persoonlijk). Aan het eind van het boek staan goede tips maar deze werden in het boek te weinig uitgebreid besproken om er echt goed gebruik van te kunnen maken.
Heel fijn boek om te lezen. Met ontzettend herkenbare verhalen is het ook helpend om dingen een plekje te geven en mezelf een beetje meer te accepteren
Boektitels doen ertoe. Ze openen een ruimte, geven richting aan de lezing, beloven een toon. De titel AutismeKRACHT is compact, uitnodigend en bedoeld als positief statement. Toch blijft het woord ‘kracht’ bij mij schuren. Niet omdat ik Mollinks intentie wantrouw — verre van — maar omdat kracht in de context van autisme vaak een geladen begrip is. Wat bedoelen we precies als we spreken over ‘kracht’? En: wie mag dat woord gebruiken, wanneer en waarom?
Céline Mollink, psycholoog én autistische vrouw, schreef een boek dat in vele opzichten troostrijk, informatief en richtinggevend is. Haar verhaal, en dat van andere vrouwen die in het boek aan het woord komen, doorbreekt een pijnlijk hardnekkig stereotype: dat van de ‘klassieke’ autist, mannelijk, afstandelijk, rationeel. In plaats daarvan krijgen we een inkijk in een leven dat lang onbegrepen bleef, en pas veel later woorden kreeg.
Het boek opent met een voorwoord waarin Mollink haar diagnose beschrijft als “in zekere zin een opluchting”, maar ook als het begin van “verwarring, verdriet en verbazing.” Dat ambivalente startpunt zet de toon. Wat volgt is een persoonlijke en tegelijk systematische gids, opgebouwd in vier delen:
Mijn leven voor de diagnose – over het voortdurende gevoel van anders zijn, het sociaal camoufleren, en het lichaam dat steeds luider protesteerde. “Ik voelde me vaak dom, anders, onzeker. Ik voelde me anders, maar wist niet waarom.” De diagnose – over de opluchting, maar ook de pijn van jarenlange miskenning. “Waarom heeft niemand dit eerder gezien?” Na de diagnose – over zelfbeeld, relaties, werk, moederschap en het zoeken naar balans. “Maar je vond het toch gezellig?” is hier een hoofdstuktitel die boekdelen spreekt. Tools – van planners en balansschema’s tot advies aan hulpverleners. “Duidelijkheid does the magic.”
Ook als autistische man herkende ik veel: het maskeren, het sociaal ‘copy-pasten’, de vermoeidheid na het proberen normaal te doen. Mollink schrijft niet enkel voor vrouwen met autisme, ze schrijft vanuit autisme — en dat maakt het verschil.
En toch: dat woord, kracht. Het stoort me niet per se, maar het wringt. Want wat bedoelen we met autismekracht? Is het de kracht die je moet opbrengen om te blijven functioneren in een wereld die jou structureel overvraagt? Is het veerkracht na trauma? Is het het vermogen om je autistische zelf te herontdekken ondanks een jarenlange aaneenschakeling van verkeerde labels en behandelingen?
Mollink bedoelt het vermoedelijk in die laatste zin. Ze schrijft over autonomie, zelfkennis, regie nemen.
“Een juiste classificatie – met andere woorden: begrijpen wie je bent en hoe je kunt navigeren in de wereld – kan je levenskwaliteit enorm doen toenemen.”
En dat klopt. Herkenning is een vorm van verlichting. Begrip van binnenuit is een vorm van kracht.
Maar de druk om ‘krachtig’ te zijn kan ook een valkuil worden — zeker in een samenleving die succes en autonomie als norm ziet, en kwetsbaarheid vaak tolereert zolang het iets oplevert. Als kracht een voorwaarde wordt om als waardevol autistisch mens gezien te worden, dan zitten we in een nieuwe kramp.
Ik wil hiermee niet suggereren dat Mollink haar lezers met een valse belofte opzadelt. Integendeel, ze is genuanceerd, realistisch en mild. Maar het gevaar zit in de ontvangst. AutismeKRACHT is een boek dat op het eerste gezicht emancipeert, maar dat ook gelezen kan worden als: zie je wel, als je maar genoeg wil en de juiste tools hebt, dan kun je meedoen. Dan functioneer je. Dan ben je ‘krachtig’. En dat is precies waar de samenleving ons al zo vaak op heeft afgerekend: dat we niet ‘sterk genoeg’ waren.
Wat ik mis, is een diepere reflectie op de maatschappelijke betekenis van ‘kracht’ als norm. Wie mag kwetsbaar zijn? Wie hoeft zich niet te bewijzen? Kracht klinkt mooi, maar vraagt energie. En energie is vaak net wat ontbreekt — niet uit luiheid, maar omdat het brein voortdurend aan het overcompenseren is.
Mollink raakt dit thema af en toe wel. Bijvoorbeeld als ze schrijft over overprikkeling:
“Mijn brein is altijd bezig. Altijd aan. Soms zelfs midden in de nacht, als ik eigenlijk moet slapen.”
Of over fysieke symptomen:
“Ik kreeg last van duizeligheid, hoofdpijn, mijn bloeddruk was vaak verhoogd, ik had last van mijn maag, mijn bloedsuiker schommelde.”
En over sociale uitputting:
“Na een dag werken heb ik absoluut geen energie meer om ook ’s avonds nog iets te doen. Soms ben ik zelfs niet meer in staat om te koken.”
Dat is geen kracht. Dat is overleven. En misschien moeten we het daar vaker over hebben.
Het vierde deel van het boek bevat praktische tools: het balansplan, signaleringskaarten, energiegevers versus energieslurpers, een ‘babyplanner’. De titels klinken vriendelijk, de inhoud is doordacht. Mollink biedt geen magie, maar methodes. Ze schrijft:
“Het helpt als je inzicht krijgt in hoe jouw energie werkt. Wat slurpt energie? Wat laadt je op?”
Voor wie visuele overzichten nodig heeft om het hoofd boven water te houden — en dat geldt voor velen onder ons — is dit waardevol. Zelf gebruik ik al jaren een eigen variant van zo’n balansplan. Het verschil? Mollink legt helder uit waarom je dit zou doen, niet enkel hoe. Een boek dat bruggen bouwt
In zijn geheel is AutismeKRACHT een interessant, geslaagd boek. Het schrijft geschiedenis vanuit de marge, en herstelt perspectieven die lang ontkend zijn. Mollink is niet de eerste die schrijft over autisme bij vrouwen en al evenmin over kracht, maar ze doet het wel met een zeldzaam evenwicht tussen persoonlijke eerlijkheid en professionele diepgang.
Toch zou ik haar — en vooral haar lezers — willen uitnodigen om het begrip ‘kracht’ kritisch te blijven bekijken. Niet omdat we geen kracht nodig hebben, maar omdat we onszelf tekort doen als we vergeten hoeveel die kracht ons kost. En dat kracht ook betekent: mogen leunen. Mogen stilstaan. Mogen zeggen: vandaag niet.
Mijn conclusie: AutismeKRACHT is een warm, intelligent en toegankelijk boek over hoe het is om als vrouw met autisme te leven, te zoeken en jezelf te hervinden. Mollink geeft taal aan ervaringen die lang onbenoemd bleven en reikt bruikbare strategieën aan zonder belerend te worden. Maar de titel nodigt ook uit tot kritische reflectie. Want kracht is geen vanzelfsprekendheid. En zeker voor autistische mensen mag het ook eens voldoende zijn om níét sterk te hoeven zijn — om gewoon te mogen zijn.
📘 AutismeKRACHT – Jouw gids naar balans als vrouw met autisme, Céline Mollink, Kosmos Uitgevers, 2024 📍 Meer info: Autismekracht.com
In dit boek helpt Céline Mollink je op weg naar meer balans, kracht en zelfvertrouwen in je leven. Autisme wordt bij vrouwen altijd pas laat herkend. Wat voor effect heeft het krijgen van een late autisme diagnose? Hoe hou je je als vrouw staande in een wereld die ontzettend veel van je vraagt? Hoe ga je om met vriendschappen, je zelfbeeld, je werk maar ook met het moederschap? Céline Mollink deelt haar unieke combinatie van haar eigen ervaringen en psychologische kennis om hiermee vrouwen te helpen met autisme. Ze is eerlijk, compassievol en deelt naast haar eigen ervaring ook de ervaringen van andere vrouwen. Ze geeft tips voor de omgeving en de professional.
Wat een helder, toegankelijk en inspirerend en motiverend verhaal waarin Céline Mollink je aanmoedigt om als vrouw met autisme in je eigen kracht te leven en te genieten van het leven.
Het verhaal is opgedeeld in vier delen: mijn leven voor de diagnose, de diagnose, na de diagnose en tools. Wat dit verhaal erg sterk maakt is dat Céline Mollink in haar verhaal een mooie combinatie maakt van haar eigen persoonlijke verhaal, waarin je als vrouw met autisme ongetwijfeld veel herkenning vindt, psychologische kennis en heel veel tips en tools. Hierdoor is het echt een compleet en volledig verhaal.
Met name het derde en vierde deel van dit boek spraken me enorm aan. Deze delen, na de diagnose en de tools, bieden me namelijk de inzichten, kennis en handvatten waarnaar ik op zoek ben. Wat ik erg goed vindt aan dit boek is dat Céline Mollink echt hierin verschillende vlakken en gebieden aan bod laat komen, zoals een negatief zelfbeeld, kwetsbaarheid, fixatie op eten, werk, vriendschappen en ook hele handige stappenplannen en schema's biedt.
Ondanks dat ik al erg veel over autisme heb gelezen, is dit echt een heel mooi compleet en helder verhaal waarin alles op toegankelijke en heldere wijze wordt besproken.
Autismekracht is een erg helder, toegankelijk en leerzaam boek waarbij Céline Mollink het leven voor de diagnose, de diagnose, na de diagnose bespreekt. Het boek is een combinatie van persoonlijke verhalen, psychische kennis en tools om als vrouw zijnde met autisme beter in balans te komen.
Geluisterd als audioboek en wil het boek ook nog in een fysiek exemplaar bestellen. Enorm veel herkenning en ook fijn om eens over dingen te horen die niet zo stereotyperend zijn waardoor ik mezelf er beter in herkende.
Ergens in het boek werd wel benoemd dat de schrijfster autisme geen stoornis vindt, dat vond ik wel een pittige uitspraak, maar later werd dit wel verduidelijkt met dat veel nieuwe medische termen direct een stoornis genoemd worden, waardoor het een negatieve lading krijgt terwijl autisme niet negatief hoeft te zijn.
Wat ik fijn vond is dat ze benoemde dat je meer bent dan alleen je autisme. Sommigen vinden het wel fijn om zichzelf een autist te noemen, terwijl anderen liever zeggen dat ze autisme hebben of de term hen helemaal niet boeit. Daar kan ik me heel erg in vinden. Want hoewel de schrijfster (naar mijn idee) autisme persoonlijk niet als stoornis ziet, zie ik dat voor mezelf wel, omdat het mij steun en houvast geeft. En dat juist dát ook oké is komt in het boek heel goed naar voren en dat vind ik fijn.
Zeker een aanrader voor iedere vrouw met autisme
Note: Ik ben 33 en afgelopen maand pas gediagnosticeerd na jarenlange depressies.
Een van de weinige, en broodnodige boeken over autisme bij vrouwen, geschreven door een vrouw met autisme! De auteur geeft een interessant inkijkje in haar leven.
Wat erg prettig was is dat ze het spectrum bij momenten vanuit een neurodiverse hoek aanvliegt en zodat dat iedereen die zich herkent in bepaalde struikelblokken baat zou kunnen hebben bij de tips die ze geeft.
Helaas struikelde ik toch wel iets te veel over de ontbrekende laatste redactieslag, waardoor ik me afvroeg wat het doel was van dit boek. Is het een verslag van het leven van de auteur? Zo zat er erg veel herhaling in, bijvoorbeeld van alle misdiagnoses die de auteur heeft gekregen. Is het geschreven voor mensen zonder autisme? Zo ageerde ze bijvoorbeeld fel tegen het standaard Rainman-beeld van autisme. Of is het geschreven met het oog op autistische vrouwen die op zoek zijn naar praktische tips en ervaringsverhalen? In dat geval vond ik het jammer dat het stukje over autisme en moederschap alleen in ging op de zwangerschap en de korte periode daarna.
Ondanks dat het van alles een beetje was heb ik wel genoten van de ervaringsverhalen en heb ik ook nog wat opgestoken.
Goed boek met ervaringsverhaal over het hebben van autisme als vrouw zijnde. Bevat ook meerdere tips aan het einde. Echter vond ik het verhaal niet heel 'relatable', mijn ervaring met autisme komt voor een groot deel niet echt overeen, waardoor het boek me niet zoveel bracht. De tips kunnen mensen waarschijnlijk echt wel helpen, maar met hoe erg ik vast ben gelopen voegen ze gewoon niet echt iets toe. Ook werden sommige dingen meerdere keren herhaald in het boek, waardoor mijn aandacht moeilijk vastgehouden werd.
Ik vind het zeker geen slecht boek en het is heel goed dat er meer boeken komen over autisme bij meisjes en vrouwen, maar het paste niet bij mij.
Ik kan dit boek van harte aanbevelen, niet alleen voor vrouwen met autisme, maar ook voor iedereen die hier meer over wil leren. Het boek heeft voor mij de puzzelstukjes op hun plek laten vallen. De herkenbaarheid is overweldigend en het voelt alsof je eindelijk begrepen wordt. De hoofdstukken over het vinden van balans, iets wat ik persoonlijk zo moeilijk vind, waren enorm waardevol en hebben me concrete tips gegeven om hier beter mee om te gaan.
I’m not a woman myself, but I found it interesting to read how ASD can manifest in women, what challenges some of them face, and how their brains work. The book is well written and offers practical insight into what helps and what doesn’t. It’s also warm and respectful, so it doesn’t make anyone feel like a case study or alienated, but understood as a person. Recommended for women with ASD and for anyone who knows women with ASD.
Deze review ga ik richten aan de auteur: dankjewel voor dit boek te schrijven en mensen met ASS erkenning en herkenning te geven. Het doet deugd! En het is verdomd eens nodig in een maatschappij die er geen knars van begrijpt en/of mensen die het nog altijd niet willen snappen hoe een neurodivergent brein werkt na het met handen en voeten uitgelegd te hebben.. Dankjewel, duizendmaal ❤️
Na een aantal tegenvallende boeken over autisme te hebben gelezen is dit boek echt een verademing. Heel duidelijk omschreven en een fijne schrijfstijl. De schrijfster heeft een goede balans tussen eigen ervaringen en algemeenheden gevonden.
Ik heb nog nooit mezelf zo herkent in een boek, tot aan mijn zwangerschapsklachten aan toe. Nu had ik zelf al geconcludeerd dat dit deels door mijn neurodiverse brein kwam was het fijn om te lezen dat ik niet gek ben.
Goede introductie tot de materie, dus zeker een aanrader voor wie nog niet goed weet hoe autisme zich kan uiten bij vrouwen en andere, minder belichte groepen. Voor mij bevat het te weinig concrete tips en is het iets te repetitief.
Dit is een mooi boek, dat de ervaringen van een psycholoog met autisme beschrijft en daarnaast veel informatie geeft. Ik vind het boek niet fijn lezen, want het is heel informatiedicht.
Het was fijn om te lezen maar ik werd er niet helemaal in meegezogen zoals bij bijvoorbeeld de Zondagsboeken van Judith Visser wel. Dit boek was denk ik iets te fragmentarisch en globaal/algemeen voor mij.