آزادی و آزادگی به روایت مولانا

by مهدی کمپانی زارع

نیوتن معتقد بود ما در جهان گریز ناپذیر علت و معلول ها و به بیان مختصر جهان ضرورت ها زندگی میکنیم. از این رو آزادی در جهان وی به دلیل ضرورت گرایی حاکم بر رویکرد مکانیستی به جهان چندان قابل طرح و بررسی نبود اندیشمندان پس از وی که می دیدند علم تجربی زمانه چارچوب علی معلولی ناگزیری برای همه امور و رخدادهای هستی قائل است در تبیین آزادی انسان مبتلای مشکلات نظری جدی ای شدند. یکی از کسانی که خود را در برابر جهان ضرورت مدار نیوتنی ناچار به واکنش نظری می دید کانت فیلسوف مشهور آلمانی بود. یکی از مهم ترین مسائل و دغدغه های کانت کشف یا ابداع جهانی بود که با آزادی انسان سازگار باشد این نخستین باری نبود که اندیشمندان خود را با دشواری اثبات اصل آزادی بشر روبرو میدیدند در دوران پیش از عصر مدرن نیز سیطره باور به خدای قاهری که قادر و عالم مطلق است چنین چالشی را پدید می آورد. ضرورت قوانین جهان و وجود خدای قاهری که بر همه امور عالم و قادر است همواره بشر را با این پرسش مواجه میکرد که آیا از اساس میتوان درباره آزادی بشر سخن گفت یا این نیز افسانه ای برساخته توسط موجودی است که مایل است. خود را اشرف مخلوقات بداند؟
آیزیا برلین به عنوان یکی از اندیشمندان و پژوهشگران بزرگ در حوزه مفهوم و تاریخچه ی «آزادی» معتقد است هر چند بیش از دویست تعریف از آزادی بیان شده اما دو معنای اصلی برای آزادی بیشتر وجود ندارد که وی آنها را آزادی منفی و آزادی مثبت می نامد.

88 pages, Paperback

Published July 1, 2024