De vrouw in de kelder

by Emy Koopman

Een tekenlerares die niet meer kan tekenen trekt zich terug in een kelder. Om zich te verschuilen in het donker. Om de dingen helder te krijgen. Waarom heeft ze haar relatie bruusk verbroken? Ze praat tegen een stenen ei, en tegen de lege pagina. Maar werkelijke afzondering blijkt onmogelijk. Om een opdringerige schim het zwijgen op te leggen, moet ze zich verhouden tot haar weerzin tegenover haar vader, het ouderschap en de veeleisende prestatiemaatschappij. In deze fonkelende nieuwe roman ontvouwt Emy Koopman een stoutmoedige en eigenzinnige blik op vrouwelijke woede.

Genres: Fiction

288 pages, Paperback

First published January 7, 2025

About the author

Emy Koopman (born 1985) is a Dutch writer, journalist and presenter. She has written for De Groene Amsterdammer, de Volkskrant, de Correspondent and hard//hoofd.

Reviews

[Moira Macfarlane · Rating 4 out of 5]

Bij dit boek moest ik wel even terugdenken aan wat de jury van de Libris Literatuur Prijs opviel 'over de staat van de Nederlandse literatuur aan de hand van de 183 inzendingen'. Daar benoemde ze het volgende: 'De grote wereld bestaat, ook in de roman. Maar de introspectie overheerst. Veel zelfreflectie, veel selfcare, veel persoonlijke tragiek, veel familiedynamiek, we vermoeden hier en daar zelfs een familieopstelling.' De vrouw in de kelder valt helemaal binnen die tendens, niet dat ik dat erg vind, ik hou tenslotte ook echt van dat genre. Veilig binnen op de bank en dan naar binnenkeren en nadenken, reflecteren op het leven en wat het iedereen brengt, mijzelf incluis. Ik wissel het wel weer af met andere boeken voor de balans.

Deze vond ik in elk geval mooi geschreven, de louterende werking van je terugtrekken.

'Wanneer verandert verschuilen van iets onschuldigs en prettigs in iets lafs? Je terugtrekken als volwassene, niet even verstoppen, maar echt terugtrekken, weg uit de samenleving, voor zo lang als dat gaat, als een kluizenaar in een hutje in het bos, of zoals Japanners in je eigen kamer, dat zag ik eerder toch vooral als de daad van de verliezer, degene die het niet redt. Weg: uitgespeeld, verslagen. Maar nu ik zelf die sukkel ben, vind ik er er veel voor te zeggen. Het voelt logisch, instinctief. Er zijn genoeg diersoorten die zich terugtrekken, en regelmatig ook, of dat nu vanwege een verwonding is of om niet onnodig energie te verspillen. De herstellende werking van de winterslaap.'

[Evelyne · Rating 4 out of 5]

“Een boek over vrouwelijke woede,” lees ik steeds, maar die woede zit vooral ondergronds. Of is dat juist het punt?
In het begin van het boek dacht ik: Emy Koopman doet Marie Kessels. Een eenzamige, wat wereldvreemde hoofdpersoon die kabbelend verslag doet van haar kleine wereldje. Begrijp me niet verkeerd, ik houd van Kessels, maar het pakte me nog niet zo. Zo vervelend was die vader trouwens toch ook niet? Totdat Veronika begint te vertellen wat ze nou in die kelder doet en het - voor mij - ware boek zich ontvouwde. Ik weet niet of dat betekent dat voor mij dit deel ook op zichzelf had kunnen staan. Ergens vermoed ik ook een ingenieus web waarin steen, ei, tekenen, afstamming, terugtrekken en woede met elkaar verbonden zijn.

[Leesdame · Rating 4 out of 5]

Na het lezen van het eerste hoofdstuk was ik meteen nieuwsgierig. Wat bezielt iemand om zich vrijwillig in een kelder op te sluiten? Hoewel ik even in de poëtische schrijfstijl van Emy Koopman moest komen, zat ik al snel in het verhaal en dat kwam door dit intrigerende begin.

Lees verder op mijn blog

[Martijn Nicolaas · Rating 4 out of 5]

Ondanks dat ik stukken van dit boek moeizaam en ietwat oeverloos vond, is mijn uiteindelijke oordeel toch positief. Een vrouw trekt zich terug in van het leven in een vochtige kelder, weg van de wereld, om bij te komen, op verhaal te komen. Er blijkt langzamerhand van alles gebeurd wat dat rechtvaardigt. En dat heeft (ook) van alles te maken met de positie of de rol van vrouwen. Erg mooi.

[HuubHoii.leest · Rating 3 out of 5]

Veronika, een tekenlerares, trekt zich voor een maand terug in een studio onder straatniveau. Voor de buitenwereld is ze zogenaamd op vakantie in de Schotse Hooglanden, maar in werkelijkheid zoekt ze de stilte van een kelder op. Niet om uit te rusten, maar om zichzelf terug te vinden.

In deze vrijwillige afzondering kijkt ze terug op haar leven. Hoe is het zover gekomen, wat heeft het met haar gedaan? Grote thema’s komen voorbij: de moeizame relatie met haar vader, haar diagnose baarmoederhalskanker en de ingrijpende keuzes rondom vruchtbaarheid. Wil ze kinderen, of juist niet? En wat betekent dat voor haar partner en voor haarzelf als vrouw?

Toch had het boek voor mij ook iets langdradigs. Vooral in het begin vond ik het traag en wat stroperig, met veel herhalingen. Het kostte me tijd om in het verhaal te komen. Pas halverwege kreeg ik er echt grip op. Dat is waarom ik er lang over heb gedaan. Ik wilde wel, maar kon het niet elke dag.

Wat me wél raakte, is hoe de thema’s zonder grote dramatiek worden neergezet. Alles blijft subtiel en bedachtzaam. De kelder voelt als metafoor voor haar binnenwereld: donker, afgeschermd, soms verstikkend, maar ook veilig. Een plek waar je de tijd kunt stilzetten.

Het verhaal zet aan tot nadenken over vrouwelijke autonomie, ziekte, relaties en verlies. Veronika is geen slachtoffer en geen heldin, maar een vrouw die probeert grip te krijgen op haar leven. In het donker, alleen, met veel vragen en weinig zekerheden.

De vrouw in de kelder is geen boek dat je even tussendoor leest. Het vraagt om stilte, om meebewegen, en misschien zelfs ook wel om herkenning.

[Malu Baert · Rating 4 out of 5]

Bij het eerste hoofdstuk is er wat tijd nodig om erin te komen. Het is het fundament om de personages te linken en hun betekenis te leren kennen. Vanaf het tweede hoofdstuk word je meegenomen. Elk hoofdstuk vertelt een ander deel van haar leven en hoe ze beland is in de kelder. Een boek waarvan ik wenste het nog niet te hebben uitgelezen zodat ik nog even in haar wereld kon verblijven.

[Hester]

Interessant boek over ingewikkelde relatie met vader en met kinderwens. Het risico is dat je afdwaalt door de nogal meanderende opzet, maar ik vond het wel fascinerend hoe de hoofdpersoon vrij letterlijk in gesprek gaat met de spoken uit haar verleden. Het geeft een mooi beeld van hoe lastig het kan zijn voor jezelf op te komen als je dat niet echt geleerd is.

[Wouter]

Báthori was de koningin van alle boze sprookjeskoninginnen, vond ik, en mijn bandleden waren het daarmee eens geweest. Báthori was bovendien een lekker klinkend, krachtig woord, mensen zouden het kunnen onthouden - dat een Zweedse blackmetalband dat begin jaren tachtig ook al had bedacht, wist ik toen nog niet.

[Lotte - boekenmiep · Rating 3 out of 5]

3.5 ⭐️

[Yvonne Dronkers · Rating 5 out of 5]

Je terugtrekken in een kelder en dan het leven overdenken, het wordt bijna aantrekkelijk als alle gedachten zo mooi verwoord zijn. Met zulke, ogenschijnlijk, kleine opmerkingen wordt zoveel duidelijk, je leeft echt in haar binnenwereld. Daardoor wordt je ook helemaal meegenomen in al haar gevoelens, zeker die over haar eigen lichaam zijn heel interessant.
En zullen we vanaf nu onkruid ‘overenthousiaste planten’ noemen?

[Nina Klingklokjes · Rating 4 out of 5]

Ik vond het een heel goed, ook omdat ik mezelf wel kan vinden in het karakter. Het gaat over de relatie tot haar vader, haar omgeving en omgaan met ziekte. Ondanks haar vrouwelijke woede toch echt een vorm van rust gevonden. Misschien was het zelf wel een beetje therapie. Dus zeker aanrader!

[Soraya · Rating 3 out of 5]

⭐️3.5

[Anneleen Princen · Rating 3 out of 5]

www.cuttingedge.be

[Pleun T · Rating 4 out of 5]

Verrast door dit boek! Ik moest er even inkomen maar daarna liet het me niet meer los. Vooral onder de indruk van de gelaagdheid die de schrijfster heeft aangebracht.

[Jord · Rating 4 out of 5]

Ergens heb ik gedacht: is er wel een kelder? Zoals er misschien helemaal geen Zaal 6 bestond in Tsjechovs verhaal, waar de psychiatrische afdeling mogelijk symbool stond voor Rusland, stond de kelder symbool voor de leegte van Veronika. Misschien vind ik het idee van de symbolische kelder nog wel interessanter dan een echte kelder.

Ik moest behoorlijk inkomen. Er zit iets eigenzinnigs in de schrijfstijl waar ik me bijna aan heb geërgerd. Diezelfde stijl is uiteindelijk de kracht van het boek. Het merendeel van het boek is een raas van gedachten. Warrige gedachten, flarden van emoties en herinneringen. Die innerlijke, introspectieve wereld wordt steeds gekleurder en bij vlagen donkerder. Knap.

Mijn absolute favoriete schrijver, Grunberg, kan dat meesterlijk – het beschrijven van volledig unieke introverte gedachtenwerelden. Het is ook de kracht van De vrouw in de kelder. Dat komt, in mijn ogen, door de kernachtige emotionele reflecties die structuur scheppen in het verhaal (zoals: 'Je bent het gemis al aan het voorbereiden, het is het missen dat je vangt.', 'Is ziekte niet de logische prijs om te betalen voor al die weelde, voor overdaad?' en '(...) ik deed net alsof ik die tranen in mijn ogen had gekregen van het lachen.'). Sterk.

De relatie met haar vader, in afkeer en verlangen, is mooi onder woorden gebracht. Het leest overigens als een trein. Ik denk dat ik het binnen twee a drie uur heb uitgelezen.

Het laatste hoofdstuk (epiloog?) had niet gehoeven voor mij. Een hoofdstuk eerder was een mooi einde geweest.

[leren_lezen · Rating 3 out of 5]

Mwoah. De thema's die aan bod komen - leven in het patriarchaat, gecanceld worden op je werk omdat je vulva's tekent en je vriend in de porno productie heeft gewerkt, ambivalente vader-dochterrelaties, seksualiteit na kanker, conflicterende kinderwensen, op 'schijnvakantie' maar je in plaats daarvan een lange tijd verstoppen in een kelder met een ligbad, rode wijn en boeken (herkenbare, ook mijn ultieme droom), hoe chronisch je gevoelens wegstoppen je fysiek en mentaal kapotmaakt, en af en toe een spirituele noot - zijn interessant, maar werden me toch wat te oppervlakkig neergezet. Het leek alsof Koopman zocht naar een bepaalde ambiguïteit (omdat dat eenmaal zo gaat bij ingewikkelde thema's, dan weten mensen niet rechtlijnig wat ze willen), en dat die ambiguïteit daardoor wat geknutseld overkomt, waardoor Koopman toch in clichés vervalt. Het boek leek voor mij meer uit het hoofd dan uit het hart te komen, heel veel te (veel) willen zeggen maar tegelijkertijd die moeite verhullen onder een laagje 'just-acting-casual,' en daarnaast (of beter gezegd daardoor) heb ik amper hardop gelachen, of me geraakt of meegesleept gevoeld.

[Els · Rating 5 out of 5]

De vrouw in de kelder. Door: Emy Koopman.

Koopman deed het weer: een boek schrijven dat onder je huid kruipt. Met Tekenen van het universum wist ze me enorm hard te raken. Ik was (ben) zo een grote fan van dat boek dat een nieuwe roman alleen maar kon tegenvallen, vreesde ik. Dat deed De vrouw in de kelder niet, integendeel. Ik ben nu een nog grotere Emy fan.

De vrouw in de kelder gaat, zoals de titel aangeeft, over een vrouw die zich een half jaar terugtrekt in een kelder. Als de wereld niet wil stilstaan dan trek je je maar even terug uit de wereld; dat idee. Heel aanlokkelijk.

Hoewel het ganse verhaal zich afspeelt onder de grond is het boek niet donker, wel intens en heel gedetailleerd. Daar is Koopman goed in: zelfs het kleinste detail geeft zij kleur door haar intense blik en poëtische pen.

De illustraties van Moniek van de Pas geven het geheel nog meer diepgang, voegen iets extra toe aan het verhaal. Ze zijn ook een bewijs van de kunstenaarsziel die in Emy Koopman huist. Ik hou ervan om in haar universums te verdwijnen. Fan!

[Bruno · Rating 2 out of 5]

Het was niets voor mij.

Het is allemaal drama. Oeverloze emotie waarin alles moet het ontgelden.

Bovendien had ik ook iets helemaal anders verwacht dan wat ik gelezen heb.
Achteraf heb ik het interview in De Morgen gelezen, en terwijl ik wel mee knikte met wat ik daar las, had ik tijdens het lezen van het boek niet echt dezelfde ervaring als bij het interview. Dus ja, ik raad wel aan om het interview te lezen vóór het boek. Dan krijg je misschien wel wat spoilers mee, maar eigenlijk is dat niet relevant gezien het niet echt helemaal een plot driven boek is.

Soms had ik te veel het gevoel dat het allemaal hyperpersoonlijk was ook.

Maar dus nee, niets voor mij.

[Arno Vermeer · Rating 4 out of 5]

Ben dit boek gaan lezen op basis van een aanbeveling van een boekverkoper in de Volkskrant. Niet alleen de snelheid, maar ook de gretigheid waarmee ik het boek heb uitgelezen zegt wel dat die aanbeveling helemaal terecht is.
Het bijna letterlijk onderduiken voor de rest van de wereld, de (her-)beleving van de relatie met haar vader, de verbroken relatie met haar vriend, haar eigen ziekte, zelfs de emotie van de kelderruimte. Alles wordt soms poëtisch, soms concreet, soms met humor, soms wat vager, maar steeds heel mooi en geloofwaardig beschreven. Al lezende me verbaasd dat ik het zo mooi vond.

[madelief · Rating 2 out of 5]

dit begon veelbelovend, onderweg raakte ik het touw kwijt en ineens was daar het meest hoopvol geschreven einde. het hoofdpersonage zegt te schrijven door hardop te praten en ik geloof het volledig want wat een hak op de tak bedoeling was dit zeg

de zin ‘maar kijk, ik ben je portret al’ gaat wel voor eeuwig in mij ronddwalen tho 🥹

[Sarike Roest · Rating 3 out of 5]

Ik heb gedachtes over dit boek en nog niet echt een duidelijk oordeel: interessant hoofdpersoon, boeiende gedachtegangen, maar aan de andere kant is het ook allemaal wel heel erg alweer een boek over de beslommeringen van de hoogopgeleide dertig jarige vrouw in de Randstad. Maar dan wel op een goede manier geschreven over een onderwerp dat me wel raakt.

[Tamara Bollaert · Rating 4 out of 5]

Over een vrouw die door ziekte uit het actieve leven wil verdwijnen en daarbij de confrontatie moet aangaan met de geest van haar overleden vader met die ze meer gemeenschappelijk heeft dan ze wil. Uiteindelijk raakt ze er weer uit.
Vlotte schrijfstijl, hoopgevend boek over de dieptes van je eigen gewaarwordingen.

[Anne Bergsma · Rating 2 out of 5]

Te veel, te vol. Veel zijpaden, geen kern. Het is jammer dat Emy Koopman de tendens die ze inzette met haar vorige roman niet voortzet. De aangekondigde ‘vrouwelijke woede’ is, althans voor deze lezer, nauwelijks invoelbaar.

[Juul · Rating 4 out of 5]

Ik moest er het eerste hoofdstuk echt even inkomen, maar daarna wordt het steeds duidelijker waarom ze in die kelder is beland. Ik vond het echt een heel goed boek en vond het vooral mooi hoe ze schreef over de relatie met haar vader.

[Anna]

Recensie volgt

[Jette · Rating 3 out of 5]

Nog steeds geen idee wat ik hier precies van vind

[Zora · Rating 3 out of 5]

'Als je de gebeurtenissen niet stil kunt zetten, moet je zelf maar stilstaan.'

[Hans van der Veeke · Rating 3 out of 5]

Een vrouw sluit zich op in een kelderappartement. Stukje bij beetje krijgen we haar verhaal (en dat van haar vader). Het was net interessant genoeg om door te lezen maar ook niet meer dan dat.

[Noortje O. · Rating 4 out of 5]

De moeite waard.

[Hester · Rating 4 out of 5]

Fijn om in het hoofd te zitten van deze vrouw, beetje therapeutisch zelfs. Gaat best wel van de hak op de tak, maar blijft goed te volgen. En die moeder is iconisch met haar vampier PhD