Voetbaldroom: hoe ik verliefd werd op de bal maar ziek werd van de voetbalwereld

by Finn Berk, Jeroen Kleijne

Finn Berk is nog maar negen jaar wanneer hij wordt uitgenodigd mee te trainen bij de jeugdopleiding van voetbalclub AZ in Alkmaar. Veel jongens dromen van zo'n kans, en voor Finn wordt dit in één klap werkelijkheid. Alles in zijn leven draait er daarna om beter te worden om uiteindelijk de top te bereiken. Maar hij ontdekt algauw de keerzijde van deze droom. Zo krijgt hij dagelijks denigrerende opmerkingen van trainers, wordt er continue een onderlinge strijd gevoerd tussen Finn en zijn ploeggenootjes en zijn prestaties zijn nooit goed genoeg. Er heerst er een angstcultuur waarover wordt gezwegen. Zijn ervaringen hangen jarenlang als een donkere wolk boven zijn hoofd, tot hij op een dag besluit te stoppen.
In Voetbaldroom vertelt Finn Berk zijn verhaal in de hoop dat andere jonge talenten zich in zijn ervaringen herkennen. Zijn doel is om de KNVB ertoe te bewegen meer aandacht te besteden aan de mentale gezondheid van jonge spelers, voor zij afhaken of zelfs getraumiseerd raken. Finn is nog steeds dankbaar voor de kansen die hij heeft gekregen, maar zoals hijzelf Het is een reis geweest die ik nooit opnieuw zou boeken.

151 pages, Kindle Edition

Published September 2, 2024

Reviews

[Esselyn · Rating 4 out of 5]

Van AtlasContact mocht ik dit boek lezen en recenseren, en wat doe ik dat met plezier. Zelf ben ik gek op voetbal: het spel maar zeker ook de verhalen eromheen.
Voetbaldroom vertelt het leven van Finn Berk, talentvolle voetballer die uiteindelijk met wat korte omzwervingen wordt ingelijfd door AZ. Daar krijgt hij te maken met de zogenaamde topsportcultuur: pesterijen, kleinerend gedrag, moeilijke en onzekere trainers en weinig teamgevoel in een teamsport. Het boek neemt je mee in het leven van Finn, wat hij ervoor moet laten en hoe hard hij moet werken om een plekje in het elftal te bemachtigen. Een erg interessante kijk in een voor ons gewone stervelingen gesloten wereld.

Het boek leest makkelijk en je krijgt zoveel sympathie voor Finn, ook al maakt hij egoïstische keuzes en moet hij zich staande houden in een keiharde wereld. Wat mij opviel is dat er best wat namen voorbij komen van andere spelers die nog steeds profvoetballer zijn, maar veruit de meesten vallen af.
3 sterren voor het verhaal, 4 sterren omdat hij een bijzonder voetbalverhaal is, dus 3,5 in totaal.

[Romy Coers · Rating 3 out of 5]

‘Voetbaldroom’ werpt een licht op de giftige cultuur die heerst bij veel Nederlandse voetbalclubs. Als voormalig medewerker van een profvoetbalclub heb ik enorm veel respect voor de treffende manier waarop oud-voetballer Finn Berk zijn verhaal deelt. Samen met schrijver Jeroen Kleijne levert hij met dit boek een belangrijke bijdrage aan de discussie rondom de mentale gezondheid in de context van topsport. Daarnaast is het een verhaal over kwetsbaarheid en doorzettingsvermogen, de keerzijde van het leven aan de top, en het belang van familie. Het boek is weliswaar een soort memoire, maar vanwege de bizarre situaties die worden besproken en het vlotte verteltempo van de auteurs leest het weg als fictie.

Het eerste deel van het boek gaat vooral over de angstcultuur die heerst bij voetbalclub A-Z, waar Berk de jeugdopleiding doorloopt. Zo lezen we over jeugdspelers die doen alsof ze blessures hebben zodat ze de wrede trainers niet onder ogen hoeven te komen, terwijl anderen er vanwege de giftige situaties die ze meemaken voor kiezen om volledig te stoppen met de opleiding. Op pagina 69 legt de auteur uit dat de problematische cultuur op de club leidt tot een interne tweestrijd: “Het gevolg van dit alles is dat spelers eerder voor eigen succes gaan dan de bal spelen naar iemand die er beter voor staat. Individualisme wordt belangrijker dan saamhorigheid – terwijl voetbal toch een teamsport is […] Af en toe walg ik van mezelf. ik wil loyaal zijn aan de trainer, want zonder hem kan ik mijn doel niet bereiken. Maar ik wil ook solidair zijn met mijn voetbalvriendjes.”

Deze onderlinge tweestrijd komt ook aan bod in het tweede deel van het boek. Inmiddels is duidelijk dat voetbal geen plezier meer oplevert bij Finn. Hij heeft last van hyperventilatie en zijn benen worden zwaar zodra hij ook maar in de buurt komt van een sportcomplex. Wanneer hij voor zijn voetbalcarrière verhuist naar Duitsland heeft hij dusdanige heimwee dat hij ervoor kiest om veelvoudig te gaan daten, niet omdat hij op zoek is naar liefde maar simpelweg om minder eenzaam te zijn. In dit deel van het boek lezen we ook over andere problematische aspecten van de voetbalwereld, zoals de invloed van zaakwaarnemers in het betaald voetbal en racisme in de kleedkamer.

Het verhaal is geloofwaardig omdat Finn ook eerlijk is over zijn eigen aandeel in het in stand houden van de stereotypes in de voetballerij. We lezen over hoe hij concurrenten bewust vernedert en vechtpartijen aangaat met teamgenoten. Ook schrijft hij aan het einde van zijn boek dat hij steeds meer beseft dat hij geen flauw benul heeft hoe de wereld werkt en wat normaal gedrag is. In mijn ogen is de kracht van ‘Voetbaldroom’ dan ook de combinatie van kritiek op de onveilige cultuur die heerst binnen de voetbalwereld, en de treffende zelfreflectie over zijn eigen rol daarin. Ik vond het als lezer wel jammer dat het verhaal naar mijn idee had kunnen profiteren van betere redactie. Een voorbeeld hiervan is de zin “het huilen staat me nader dan het lachen”, welke door overmatig gebruik in het boek toch zijn kracht verliest.

In het laatste hoofdstuk komt impliciet naar boven hoe uniek dit kijkje in het leven van een profvoetballer is. Berk schrijft: “In de aanloop naar de verschijning van mijn boek heb ik van meerdere ploeggenoten bij AZ steunbetuigingen gekregen – al willen ze niet met naam en toenaam genoemd worden” (p. 200). Het lijkt mij veelzeggend dat deze spelers zich (nog) niet openlijk kritisch uit willen (of durven) spreken over de keiharde voetbalwereld. De manier waarop Finn Berk zijn verhaal vertelt is dapper, en dit boek verdient het om gelezen te worden door zo veel mogelijk mensen – zowel binnen als buiten (top)sportorganisaties.

[BC · Rating 2 out of 5]

Een droom of een ... ?
"Risin' up, straight to the top - Had the guts, got the glory - Went the distance, now I'm not gonna stop - Just a man and his will to survive"
Als voetballeek was het interessant om me in te leven in deze wereld. Ik wist niet dat het er zo aan toegaat. Anderzijds is dit ook niet raar daar de angstcultuur ook in de maatschappij regeert. Het verhaal vond ik niet zo sterk, de boodschap daarentegen wel. Een droom die werkelijkheid wordt en transformeert in een nachtmerrie. Vandaar geef ik dit boek een matige beoordeling.

[Jan Geerling · Rating 4 out of 5]

Een qua inhoud pittig boek om te lezen, de voorvallen in het boek zijn heftig en daardoor las ik vaak een paar hoofdstukken om het dan weer even weg te leggen. Naast het negatieve gedrag van trainers, medespelers en bestuurders uit de voetbalwereld bespeur ik halverwege het boek een ander belangrijk thema: het loslaten van een jeugddroom. Wanneer is genoeg genoeg? De momenten dat Finn er bijna aan toe is om los te laten en toch nog even doorgaat vond ik nog het hartverscheurendst.

[Johanna Roelfsema · Rating 5 out of 5]

In twee dagen (eigenlijk één) uitgelezen. Heel boeiend om het proces van Finn te lezen om uiteindelijk met betaald voetbal te stoppen. Hij schreef eigenlijk wilde ik het vanaf mijn 14e al. Maar toch maar doorgaan alleen voor die ene droom. Hij heeft het geproefd, ervaren en uiteindelijk voor zichzelf gekozen. Ik denk ook dat dit voor hem kon omdat hij zo ontzettend goed gesteund is door zijn ouders en zus. Zij gaven hem vertrouwen en stonden achter hem welk besluit hij ook zou nemen.

[Chantal · Rating 4 out of 5]

In sneltreinvaart las ik dit boek…
Goed dat dit boek verschenen is. Voetbal is een sport, een teamsport waarbij je samen strijdt en plezier maakt. Ook in het amateurvoetbal zie en hoor ik helaas regelmatig trainers zeer onpedagogisch tekeer gaan tegen spelers/speelsters.

[Michael Zandvoort · Rating 3 out of 5]

Goed boek met aardige inkijk in de voetbalwereld