Jump to ratings and reviews
Rate this book

Lettera nella notte: Pensieri su Israele e Gaza

Rate this book
In tijden van politieke aardbevingen en oorlog waarin we naar oriëntatie zoeken, blijft er bitter weinig ruimte over voor nuance. Het complexe conflict, en de overweldigende hoeveelheid historische feiten, maken het bijkans onmogelijk een eenduidige morele houding te bepalen. Al snel worden redenaties zwart of wit, ook om de ja-maar-valkuil te omzeilen. Goed te begrijpen, vindt Chaja Polak, maar voor het slepende conflict tussen Israël en Gaza moet er naar andere oplossingen worden gezocht dan die van geweld. We hebben de talloze verhalen van vriend en vijand. Verhalen die gelezen zouden moeten worden met empathie en begrip. Verdriet bevindt zich immers aan beide kanten van de grens. Slachtoffers en daders bevinden zich eveneens aan beide kanten van de grens. Chaja Polak herkent pijn en radeloosheid van alle partijen en zoekt de nuance. Ook en vooral wanneer ze ziet dat haar familie in Israël daartoe nauwelijks meer in staat is. Dit essay is een humanistische, noodzakelijke toevoeging aan een verhard debat.

74 pages, Kindle Edition

Published September 6, 2024

15 people are currently reading
234 people want to read

About the author

Chaja Polak

24 books7 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
114 (32%)
4 stars
145 (40%)
3 stars
68 (19%)
2 stars
22 (6%)
1 star
7 (1%)
Displaying 1 - 30 of 49 reviews
Profile Image for Katharina Boekhorst.
151 reviews
September 2, 2024
Polak redeneert vanuit een positie waarbij zij, zelf gezegd, beweert beide kanten van het conflict te kennen. Haar essay voelt echter als een betoog dat vooral Israel ten goede komt. Herhaaldelijk zegt Polak dat ze beide kanten van het conflict snapt en ze zegt ook meerdere malen dat de Palestijnen “empathie verdienen van de joden” (daarin schemert al een voorkeurspositie door want Polak vraagt zich niet af waarom die empathie überhaupt nodig is!).

Nuance en begrip is haar uitgangspunt, maar ze vermijdt vaak de olifant in de kamer of staakt op cruciale punten haar argumentatie. Vaak haalt ze alleen de voorbeelden aan die vooral passen bij haar kijk op het conflict. De meest herhaalde zin in het boek is: “ik ben me er (wederom) van bewust dat mijn opsomming verre van volledig is.” Dit boek is dus eigenlijk een betoog dat probeert met sussende zinnetjes een genuanceerde uiteenzetting te zijn. Ook kan de oplettende lezer een aantal drogredenen onderscheiden (Hamas, journalistiek en humanitaire hulp tijdens WOII en de Nakba zijn voorbeelden).

Er zaten ook goede stukken in. Bijvoorbeeld over de Israëlische mediacultuur en de traumatisering van linkse Israelis die vooral ook het slachtoffer waren van 7 oktober. Ook haalt ze sterke stukken aan die door andere auteurs geschreven zijn. Vooral stukken uit de Foreign Affairs vat ze goed samen.

Alom had Polak goede intenties met dit boek maar haar betoog voor nuance en wederzijdse empathie is te onvolledig. De Palestijnse kant kent ze niet. Dat is niet erg, maar ze had het boek niet moeten proberen te schrijven vanaf een ‘middenpunt’. Dat sloeg net de plank mis.
Conclusie: 3 sterren.
Profile Image for Maurits de Bruijn.
102 reviews69 followers
Read
April 3, 2024
Knap en teder geschreven. Ben het niet op alle vlakken eens met Polak, zo is er wat mij betreft zeker sprake van genocide in Gaza - maar voor mij wel een goede oefening om ondanks dat haar gedachten te lezen.
Profile Image for Wouter Koster.
38 reviews2 followers
April 7, 2024
Veel zachte, zoekende en wijze woorden over Gaza in dit essay. Misschien zijn de meest wijze woorden wel van Polaks overleden man Nol, die familie en vrienden op verjaardagen altijd ‘nieuwsgierigheid’ toewenste.
Profile Image for Louis.
198 reviews6 followers
November 14, 2024
Gedachten over Israël en Gaza, maar eigenlijk meer gedachten over de Joden en de Holocaust.

Je moet maar eens tellen hoeveel ze verwijst naar Moslims of Islam, komt er amper in voor…

“De schuld van de familie van mijn man was dat ze Joden waren.”
Waarom kan je die vergelijking niet maken met de Palestijnen? De schuld van de Palestijnen is dat ze Moslims zijn. Kijk, makkelijk….
Wat hebben de Palestijnen aan al die Holocaust herinneringen?

Ze schrijft dat zowel Hamas en Netanyahu schuldig zijn: alles dus mooi in balans… de hemel en de hel.

Ze noemt het een oorlog. Ze vergelijkt Hamas met 9/11…

Ze schrijft, “En het recht van Israel om zich te verdedigen? Het conflict had onmiddellijk naar de diplomatieke arena moeten worden verwezen (inderdaad een arena, Chaja, daar vechten ze het ook uit). Dan waren de gijzelaars waarschijnlijk allang vrijgelaten.”
Dus, het conflict begint blijkbaar met de gijzeling, en de diplomatieke arena is blijkbaar nog (was het nooit) een oplossing.

Ze schrijft: “Misschien leren mensen wel van de geschiedenis en hebben slechte mensen de meeste macht?”
Wat zijn, “slechte mensen,” Chaja, zeg het is…
Tzal wel liggen aan de slechte mensen, en niet aan de selectieve “geschiedenis.”

Ze schrijft: “Juist Joden zouden empathie moeten voelen met het Palestijnse volk.”
Los van de ironie, de nadruk ligt op de Joden… en het idee dat de Joodse ervaring, en de Joden opzich, zo speciaal zijn… “omdat zij weten wat lijden is.”
Als dit de reflectie en boodschap is voor de Joden, de Palestijnen en de Wereld, amai… Iedereen kan weten wat lijden is.

Het is allemaal erg eenzijdig, erg elitisch, erg vervreemd van het dagelijkse en de nu.

Het gaat weeral over de Joden die verlossing zoeken en moeten vinden in het lijdt van een ander. Het gaat niet over: Ook Joden kunnen domme mensen zijn die bijdragen, zoals zo vele, aan de horror in de nu, en niet gisteren.

“Anders zijn en dat eigenlijk niet ten volle mogen zijn, we waren immers mensen onder de mensen. En toch, we waren anders.”
Anders zijn en anders willen zijn is niet hetzelfde eh. Echt banaal dit, “we aten anders.”

Ze schrijft: “Dit misbruik van de begrippen genocide en Holocausts, en de bombardementen wederzijds…”
Ten eerste, het is een genocide, geen misbruik, en nee, er is geen balans in de bombardementen wederzijds…

“Ze gebruiken het woord genocide met het gemak van onwetenden.”
Serieuze mensen gooien niet zomaar met het woord Genocide, en dit proberen te trivialiseren, Chaja, is echt een schande.

Ze zegt uiteindelijk dat er meerdere genocides zijn in de geschiedenis, maar het conflict tussen Israel en Gaza, nee dat is er geen. Dat is enkel om Joden met Nazi’s te vergelijken, het gaat blijkbaar niet om de Palestijnen.
“Genocide, weeral niet begrepen.” Niemand begrijpt het blijkbaar.

Ze zegt het niet nadrukkelijk, maar ze schrijft duidelijk: “Het leven voor de Gazanen is nu hel op aarde. De hele wereld is daar getuige van. Over het lot van de in getto’s opgesloten Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog zweeg de wereld.”
Dit schrijft ze in context van Gaza vergelijkingen met getto’s, dat kan blijkbaar niet… want de wereld zweeg en keek toe in het verleden… Erg vreemd…

Ze schrijft dat er ook andere genocides zijn, zelfs voor de Holocaust, zoals die van Turkije/Armenia, maar ze weet blijkbaar niet dat Israel die niet herkent.

Ze schrijft dat Lemkin zich in zijn graf zou keren moest hij weten hoe er wordt gesold met de term genocide…
Nee, Chaja, Lemkin zou inzien dat we ons niet achter woorden en begrippen en concepten mogen schuilen om hedendaags geweld te tolereren. We hebben ook geen Lemkin nodig om te zien wat niet goed zit.
Chaja geeft zelf daarna de definitie van Genocide, maar kan die blijkbaar vreemd genoeg niet plaatsen op de kaart van vandaag.

“Het merendeel van de mensen schaart zich geëmotioneerd en zonder enige nuancering achter de Palestijnen, soms zelfs achter Hamas. Het treurige gevolg: het oplaaiende antisemitisme.”
Nogmaals, echt zot! Ze doet alsof de publieke opinie gewoon geëmotioneerd en ongenuanceerd is… En dan gaat het nogmaals niet om de Palestijnen, maar het antisemitisme. Echt gek.

Dan schrijft ze over hoe iedereen achter de Palestijnen staat maar niemand achter de andere moslims, zoals in Myanmar, en ze ziet het Islamophobia gewoonweg niet. Ze vindt het blijkbaar ook een onrecht dat het publiek achter Palestina staat, terwijl ze zegt dat we geen kant kunnen kiezen, maar de wereldmacht staat wel eenzijdig aan de kant van Israel, dat mag dan weer wel. Ja gewoonweg dom eigenlijk, het gebrek aan inzicht en gevoel voor inclusie.

Het is duidelijk wat er speelt voor Chaja, naar het einde toe (is allemaal erg kort) schrijft ze: “Ze zouden niet alleen moeten denken aan Joden IN Israel, zij zouden ook moeten denken aan de veiligheid van Joden buiten Israel.”

Ze schrijft hoe Hamas buitenproportioneel Israeli geweld uitlokte… komaan, alles hier is buitenproportioneel… ze schrijft constant alsof iedereen hier een keuze heeft, terwijl dat het Israel is die met de opties zit.

Nogmaals een vals evenwicht: “De Palestijnen onder Hamas als de Israeli onder de extremistische regering Netanyahu, blind en met open ogen in de psychologische val zijn getrapt die door beide partijen jarenlang werd voorbereid.”

Het verschil, Chaja, is wel dat de ene groep met een volle buik naar Netflix kijkt, en de andere gewoonweg niet.

Alle, terug die holle kast in…

Toch bedankt eh, Mama.
Profile Image for Guusje Vdo.
44 reviews1 follower
March 21, 2025
Eerlijk. Ik ben na het lezen van dit boek boos. Ik had dit boek graag zien verschijnen op alle andere honderde momenten dat Israel misdaden pleegde.

Ja, Chaja wijst het geweld van Israel af. Maar ze vergeet toch ook de geschiedenis van 1948-2022 te benoemen. Dat Hamas niet zomaar er ís, en niet zomaar gewelddadig is. Hamas verzet zich tegen een bezetter die al tientallen jaren een bevolking uitknijpt en dehumaniseert. En nee, Hamas en haar strijders zijn misschien geen ‘lieverdjes’ maar kunnen we erkennen dat ze legitiem verzet plegen? Tegen een staat en een ideologie die van begin af aan heeft gepleit voor een eigen grondgebied, en daarmee de bestaande bevolking wegvaagde met retoriek en argumenten en propaganda? Ik mis het echte begrip van het leed van het Palestijnse volk dat al een eeuw duurt.

Hoezo plaatst ze het woord genocide tussen haakjes? Ze zegt dat er wordt gesold met deze term, die door inzet van een Joodse man uiteindelijk internationaal werd vastgelegd. Vervolgens citeert zet wat de term genocide behelst, en ik zie écht niet in hoe deze oorlog/misdaad géén genocide is wanneer er door Israëlische politici in woorden en daden gepoogd wordt een bevolking te doen verdwijnen, uitroeien, uitknijpen. De huidige situatie voldoet perfect aan de inhoud van die term en dat is door meerdere organisaties ook onderzocht.

Haar overleden man Nol wenste mensen ‘nieuwsgierigheid’ toe. Ik mis toch echt haar eigen nieuwsgierigheid naar het andere perspectief. En also, wanneer mag nieuwsgierigheid eindigen? Wanneer de feiten zo open en bloot op tafel liggen, mag je dan niet juist star zijn en zeggen; dit is wat het is en dit is wat ik vind? Waar eindigt nieuwsgierigheid (terecht) en waar mag het stellen van een grens beginnen?

En dan ook op pagina 83 nog de Nakba goedpraten. Want die vond tenslotte plaats doordat Arabische landen Israel aanvielen na het uitroepen van een eigen staat. Geen woord over de misschien wel terechte woede van die Arabische landen, geen woord van empathie voor de diaspora die ontstaan is na 1948. Ze parafraseert een schrijver die zegt dat Europa zich meer verbonden voelt met Israel omdat het de bakermat van het christendom is. Ik denk dat die verbondenheid eerder samenhangt met ons gevoel van schuld. Israel was onze afbetaling van de tweede wereldoorlog en het had een succesverhaal moeten zijn voor Europa, maar surprise, dat werd het niet.
Profile Image for Kaat Van Der Haegen.
80 reviews5 followers
November 26, 2024
Chaja Polak schrijft met Brief in de nacht haar gedachten over Israël en Gaza neer.
Chaja is Joods en heeft de respectabele leeftijd van 82 jaar. Toen haar ouders tijdens de 2de wereldoorlog opgepakt werden kon zij, als kleuter van twee en een half, door het verzet ondergebracht worden bij Nederlandse burgers.
Met het essay Brief in de nacht schrijft Polak over de oorlog in Gaza, een voor auteurs van Joodse afkomst zeer moeilijk thema. Ze start haar essay met een project uit 2019 van twee journalisten, respectievelijk uit Israël en Gaza. Tijdens dit project schreven Gazanen digitale brieven over hun dagelijks bestaan. Die brieven werden vertaald en op een Israëlische website geplaatst. Maar toen begon de oorlog in Gaza. Enkele weken daarna kreeg de journalist uit Gaza het bericht dat zijn hele familie, 23 mensen, was omgekomen. Het project stopte.
Polak legt voortdurend de link tussen de Palestijnse journalist en het oorlogsverleden van haar man, die in de Tweede Wereldoorlog zijn hele familie verloor. Hoe goed zouden ze elkaar begrepen hebben, schrijft ze.

Mijn man en de journalist, hoe goed zouden ze elkaar begrepen hebben. Ze hadden niets aan elkaar hoeven uitleggen, geen woord, geen beeld, ook niet het inslikken van tranen. En woede wellicht.


Polak wijst ook op het belang van het zorgvuldig omspringen met woorden. Ze wijst op de verknoping van de termen antisemitisme en kritiek op Israël. Ook de term genocide wil ze in de context van de oorlog niet horen. Wat in Gaza gebeurt is geen genocide. Alles draait om grondgebied en het uitschakelen van Hamas. Dit alles met volledige minachting van de Palestijnse bevolking.
Voor wat in Gaza gaande is beschuldigt de auteur niet alleen Hamas, de extremistische regering-Netanyahu en de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever. Maar ze beschuldigt ook de hele wereld die zwijgt wanneer kolonisten land inpalmen en die de andere kant opkijkt wanneer duidelijk is dat de Palestijnen niet goed behandeld worden.
Polak betreurt dat haar familie in Israël geen begrip heeft voor het lijden van de burgerbevolking in Gaza. Hiervoor vindt ze een verklaring in de slechte informatie die de burgers in Israël krijgen. In de media gaat alle aandacht naar de verschrikkelijke gebeurtenissen van 7 oktober en naar gesprekken met familieleden van mensen die toen vermoord zijn. Over Gaza wordt nauwelijks bericht. Bovendien wantrouwt de bevolking de geringe info uit het buitenland of ziet dit als propaganda tegen Israël.
Chaja Polak is geschokt wanneer ze in een brief van een werknemer aan de universiteit van Haïfa leest dat het overgrote deel van de Israëlisch bevolking geen emotionele ruimte meer heeft om, ondanks hun vrijheid, zelf op zoek te gaan naar wat zich in Gaza afspeelt. Ze betreurt dat hun verdriet hen blind maakt om de andere kant van het bittere verhaal te zien.
Op het einde van haar essay verwijst ze naar een artikel, Foreign Affairs, waarin op wetenschappelijk verantwoorde wijze de extreem wrede aanval van Hamas en de buitenproportionele reactie van Israël geanalyseerd worden. De auteurs van het artikel besluiten dat het vermijden van burgerslachtoffers de beste manier is om terroristen te bevechten. Anders blijft de cyclus van geweld juist meer terroristen kweken. Zij voegt er nog aan toe dat deze cyclus doorbroken moet worden door druk van buitenaf.
Polak schreef een schitterend essay en onderbouwde dit met heel wat opzoekingswerk. Ze geeft woorden aan wat velen denken maar niet gezegd krijgen. Ikzelf incluis.
Profile Image for Martijn Nicolaas.
299 reviews18 followers
May 29, 2024
Een warm pleidooi voor menselijkheid en genuanceerd denken.
Profile Image for Anemoon Mensink.
107 reviews1 follower
September 7, 2024
Mmm lastig. Maakt het trauma van de holocaust en het Joodse perspectief heel invoelbaar. En het is mooi en teder geschreven. Maar het blijft soms erg bij ‘gedachtes’, en geen duidelijke redeneringen, zoals om te onderbouwen waarom er geen sprake is van genocide. Wel extra motivatie om Primo Levi te gaan lezen.
28 reviews
April 7, 2024
Neem en lees: wijze gedachten over Israël en Gaza, empathisch en scherp tegelijk
Profile Image for Elisa.
3 reviews
Read
September 20, 2024
Of het goed is, en hoe goed dan precies, is niet aan de orde. Of het waar is weet ik ook niet, maar dat het gelezen moet worden is zeker.
2 reviews1 follower
August 24, 2025
Ik ben het op veel punten niet eens met het boek. De schrijfster stelt dat er géén sprake is van genocide in Gaza, terwijl de definitie van genocide juist in het boek zelf staat: “Genocide wordt gepleegd met de bedoeling een nationale, etnische, godsdienstige groep, of een ras geheel of gedeeltelijk te vernietigen.”

Gezien het feit dat er inmiddels rond de 60.000 Palestijnen zijn vermoord, waaronder een groot aantal kinderen, vraag ik me af op basis waarvan zij concludeert dat er géén sprake is van genocide. Hoe komt ze daarbij?

Het boek focust vrijwel uitsluitend op de Holocaust, 7 oktober en Hamas. Hamas wordt herhaaldelijk omschreven als een terreurorganisatie, terwijl Israël daarentegen wordt voorgesteld als een staat die zich “natuurlijk” moet verdedigen. Dat wordt nauwelijks kritisch bevraagd.

Er wordt slechts een paar pagina’s besteed aan Gaza, en zelfs die stukken zijn opvallend summier. Het boek geeft daardoor geen eerlijk of evenwichtig beeld van de situatie en heeft mij ook geen enkel wezenlijk inzicht gegeven in wat er in Gaza gebeurt of hoe dit conflict historisch is ontstaan.

Bovendien wordt er veelvuldig verwezen naar Haaretz als bron. Hoewel het een bekende Israëlische krant is, zegt dat voor mij al genoeg over de eenzijdigheid van het perspectief.

Ik zou de schrijfster willen adviseren om pas een boek te publiceren over dit onderwerp als ze zich werkelijk verdiept heeft in de situatie in Gaza, in de historische context, de mensenrechtenschendingen, de machtsverhoudingen en het internationaal recht. Nu blijkt uit het boek dat ze daar onvoldoende kennis van heeft.

Tot slot stoorde ik me aan het idee dat zowel Israël als Gaza als “gelijkwaardige slachtoffers” worden neergezet. Dat is een misleidende voorstelling van zaken die geen recht doet aan de realiteit op de grond.
Profile Image for Tuesday.
8 reviews
July 13, 2025
Er staan mooie en analytische gedachtes in en gevoelige verhalen over Polaks eigen familie, maar de situatie in Palestina geen genocide willen noemen, normaliseert het zionisme en de mensenrechten schendingen die er op dit moment gebeuren in Gaza. Ook het taalgebruik vind ik problematisch. Zo noemt Chaja Polak hamas meerdere keren terroristen die mensen verkrachten er vermoorden terwijl er in Gaza 'bommen uit de lucht vallen' en de mensen 'komen om' in plaats van dat zij vermoord worden. Dit is veel vager dan de beschrijvingen over hamas en lijkt op de nondescriptieve woorden die het nieuws in west Europa en Amerika gebruikt voor de Genocide. Polak zegt dat de Israëliërs na 7 oktober het recht hadden zichzelf te verdedigen, maar hoe zit dat met de Palestijnen? Hebben zij niet het recht, na de kolonisatie van hun land en alle massacres de daarbij gepaard gingen, om zichzelf te verdedigen? Als laatste sluit Polak af met het genuanceerde beeld van een familielid en hoe trots ze daar op is. Als er meer dan 15000 kinderen om vermoord worden, denk ik dat iets 'genuanceerd' noemen niet meer van toepassing kan en mag zijn. Misschien heb ik het allemaal verkeerd begrepen en ik hoop dat iemand andere gedachtes over Chaja Polaks boek heeft. Let me know :)
Profile Image for Charlotte.
57 reviews
November 17, 2024
Goed geschreven boek maar ik heb het moeilijk met sommige standpunten. Zoals wanneer ze impliceert dat Gazanen het niet zo erg hebben als de Joden tijdens WO2 omdat journalisten verslagdoen over Gaza. Is voor mij een nogal kromme redenering.
Ook dat ze wat er gaande is geen genocide wil noemden (hoewel het tussenbesluit van de ICJ er erg lijkt op te wijzen dat het eindbesluit genocide zal zijn) maar dan niet echt uitlegt waarom het geen genocide is. Ze is erg, erg kritisch voor de regering Netanyahu maar lijkt niet te willen geloven dat een overheid geleid door leiders die het jodendom aanhangen genocide zouden kunnen plegen - ook al zou iedereen moeten kunnen zien dat er geen link bestaat tussen genocidale leiders en hun religie.
Andere opmerkingen/bedenkingen (over bijv het ontstaan van Hamas en hoe het verder moet) zijn dan weer wel interessant.
Profile Image for Miray.
3 reviews
January 26, 2025
Een essay met een gigantische bias, dat net een ja maar verhaal lijkt. Schrijfster verteld een half verhaal en maakt onzinnige vergelijkingen. Als het op geen enkele manier op de Holocaust lijkt, waarom gaat dan het merendeel van haar essay daarover? Noem niet alleen de namen van het een, maar ook van het ander. En noem ze voluit.
Profile Image for Marie.
37 reviews1 follower
May 27, 2024
4.5
Een boek waar iedereen, ongeacht welke 'kant' zij staan tijdens dit misselijkmakende geweld, wat van kan meenemen...
Een essay dat pleit voor nuance en begrip. Spijtig om te zien dat Polak's wens richting het einde van het boek (nog) niet is vervuld.
Mintpuntje is dat, voornamelijk in het begin van het boek, de vergelijkingen die Polak maakt tussen de huidige situatie en de ervaringen van haarzelf en haar man Nol /soms/ haast op eigen wijze misplaats voelen. Net als de invulling die zij doet over de ontmoeting tussen twee journalisten van weerszijden van de grens.
Profile Image for Bente.
115 reviews1 follower
November 21, 2024
2.5⭐️
An sich ganz ok, aber ein paar weirde Aussagen waren dabei, z.B. die Infragestellung ob es sich in Gaza um einen Genozid handelt.
504 reviews
April 20, 2024
Goed geschreven, geïnformeerd, laat oordeel aan de lezer, geeft wel aan wat haar overpeinzingen zijn, laat zien dat geweld tot niets leidt, maar ook dat geweld soms onvermijdelijk is. De rol van de media, selectie van het nieuws, verwarring antisemitisme en anti Israëlische politiek. En natuurlijk haar eigen verhaal en dat van haar naasten. Een waardevol boek. Aanrader.
Profile Image for Coosje.
12 reviews2 followers
Read
December 8, 2025
Nuance was ik al zat, maar nu al helemaal.
Profile Image for Roman.
107 reviews5 followers
April 14, 2024
Overtuigende reflectie op de huidige oorlog tussen Israël en Hamas. Moedige poging om grip te krijgen op het conflict en de polariserende standpunten bij elkaar te brengen. Zonder de illusie dat dat gaat lukken. Belangrijke citaten, zoals: 'Joden, júist Joden, zouden empathie moeten voelen voor het lijden van de burgerbevolking in Gaza. Zij weten immers wat het betekent geen ouders meer te hebben [...]. Juist Joden zouden geweld moeten verwerpen en zoeken naar elk ander middel om veiligheid en vrede te verkrijgen.' En: 'Mocht Hamas door het Israëlische leger worden uitgeschakeld, dan zal er een nieuwe, nog extremistischer terreurgroep opstaan.' Voorbeelden te over in de geschiedenis. Laten we hopen dat stemmen zoals deze - ze zijn er gelukkig - de overhand krijgen, al ziet het daar absoluut niet naar uit op dit moment. En laten we ondertussen alsjeblieft kritiek op de regering van Israël niet verwarren met antisemitisme. En andersom Joden niet gelijkschakelen met de regering van Netanyahu! Anders breekt de dageraad nooit aan.
Profile Image for Fay.
18 reviews
November 1, 2024
Voor mij een belangrijk boek om te lezen. Het biedt inzicht in het Joodse trauma en de pijn die eraan ten grondslag ligt, waardoor ik beter begrijp waarom veel Israëli's zich als slachtoffer voelen en het moeilijk vinden om empathie op te brengen voor het Palestijnse lijden.

Dit essay is inmiddels een halfjaar oud, en wellicht dat de mening van mevrouw Polak is veranderd over het gebruiken van de term genocide. Voor mij is dit begrip meer dan passend, en ik mistte de nuance van de kant die deze mening vertegenwoordigd.

Deze zin vond ik pijnlijk om te lezen: 'En men - eindelijk - tegen ons Joden kan zeggen: jullie zijn even slecht als de nazi's, jullie doen precies hetzelfde.'

Ik weet niet wie Polak bedoelt met 'men', maar in de pro-palestijnse beweging wordt er veel moeite gedaan om onderscheid te maken tussen Joden en Zionisten. Het was dan ook teleurstellend om te lezen dat het beeld werd geschetst dat pro-Palestijnse mensen alle Joden als schuldige aanwijzen.
Profile Image for Zephyra.
16 reviews
Read
November 15, 2024
Polak vertolkt zeker interessante ideeën in ‘Brief in de nacht’. Vermoeiend vind ik echter wel haar koppeling tussen de Joodse identiteit en de terreur die door Israël wordt gepleegd. Ook vind ik dat ze behoorlijk de plank misslaat wanneer het aankomt op haar open en genuanceerde vizier.
200 reviews
May 3, 2024
Zoals op de achterkant staat; "Polak herkent pijn en radeloosheid van alle partijen en zoekt de nuance. Ook en vooral wanneer ze ziet dat haar familie in Israël daartoe nauwelijks meer in staat is".

En; "Een noodzakelijke toevoeging aan een verhard debat"

Ze begint het boekje met het waargebeurde verhaal van de twee journalisten, Yuval Abraham (Israëli) en Ahmed Alnaouq (Gazaan). Twee twintigers die ervan overtuigd zijn dat het kennen van "de Ander" vrede dichterbij zou kunnen brengen. Zij zetten een project op waarbij Gazanen en Israëli over elkaars leven leren.
Dan komen we aan bij 7 oktober 2023 en daarna beginnen de bombardementen op Gaza. Alnaouq die in Londen is en niet terug kan naar Gaza door gesloten grenzen, ontvangt bericht dat zijn hele familie, drieëntwintig mensen, onder het puin van hun huis ligt begraven.

Maar ze vertelt in het boekje ook over hoe 7 oktober 2023 een verandering teweeg heeft gebracht in Israël. Hoe juist de linkse Israëli, de jongeren die tegen Netanyahu protesteerden, die het niet eens zijn met de harde lijn richting de Palestijnen, hierdoor geraakt zijn. En veranderd zijn.

Wat mij opvalt is dat zij zelf geen directe uitspraken doet of er sprake is van genocide door Israël, maar wel tot voorzichtigheid maant bij het gebruik van termen als genocide. Zij geeft de definitie van dit laatste weer in haar boekje; "Genocide wordt gepleegd. met de bedoeling een nationale, etnische, godsdienstige groep of een ras geheel of gedeeltelijk te vernietigen. Het woord genocide mag worden gebruikte als het de bedoeling is, de intentie is de bovengenoemde bevolkingsgroepen geheel of grotendeels uit te roeien".

En alhoewel ik de indruk heb dat zij bedoelt duidelijk te maken dat het hier (daarom) niet om genocide gaat, vraag ik mij ook af of zij die definitie niet ook júist plaatst zodat wij zelf kunnen bepalen of wij vinden dat er sprake is van genocide? Als Palestijn zou ik geen enkele twijfel hebben. Ikzelf vraag mij nog steeds af, waarom ik er aan twijfel, want ook ik zie niet anders dan dat het volledig afsluiten van een bevolkingsgroep van basisbehoeften, in combinatie met de uitspraken van Israëlische ministers voorafgaande aan de bombardementen, de intentie heeft de Palestijnen of in ieder geval een groot deel van hen uit te roeien. En toch voel ik ergens een twijfel aan de juridische juistheid hiervan. Het zal de vloek van de jurist zijn.

Het is een prettig boekje, omdat het inzichten geeft en met je meedenkt. Het geeft vergelijkingen met andere situaties en probeert common sense toe te passen en bespreekt hoe gemakkelijk het is om een groep mensen te 'ontmenselijken'.
En het is een 'unsettling' boekje omdat het vanuit direct bron vertelt hoe veel vooral jonge Israëli door de Hamas-aanval op 7 oktober 2023 totaal gedraaid zijn en hoe het nieuws in Israël wordt gebracht, zodat je het gevoel kan bekruipen dat een oplossing voor dit conflict niet bestaat.

Maar wie de hoop opgeeft, geeft het leven op. En dat laatste ben ik niet van plan.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Profile Image for Daniel Tol.
219 reviews2 followers
October 23, 2024
1,5 ster bovenaf gerond naar 2 sterren.

Toen ik dit boek door mijn handen liet gaan tijdens het NK Poetry Slam pakte het mij goed beet want het leek op een boek dat vanuit beide kanten is geschreven en dacht dat het een boek zal zijn dat het een nuisance zal bieden in een conflict dat zich erg tot zwart wit denken zet.

Ik ben echter helaas telleurgesteld dat het exclusief vanuit het Joodse standpunt is geschreven. Ze schrijft nog steeds met empathie en is tegen het geweld van beide partijen maar er zit wel degelijk een bias in haar retoriek.
Het meest zichtbaar toen ze heel erg zat te muggenziften op de definitie van het woord genocide of een lange tangent heeft over de cultuur oorlog die dit conflict creëert in plaats van bij de kern en essentie blijft.

Er zaten goeie standpunten in (ik vond haar persoonlijke anekdote van haar Israëlische neefjes en nichtjes die eerst links waren maar nu Pro-Israel omdat iedereen daar of iemand naast hun is getroffen door de aanslag van 7 Oktober) maar haar beste inzichten zijn helaas (bijna) allemaal geparafraseerd uit beter onderbouwde en naar mijn mening ook beter geschreven artikelen.

Ze begin het boek met en refereert regelmatig vaak naar een tweetal journalisten van Israëlische en Palestijnse afkomst die samen wouden schrijven om vanuit hun eigen standpunt empathie voor de andere kant te creëeren.
Ik vind het eigenlijk bizar dat de auteur zelf niet tot de conclusie is gekomen om dan het heft in eigen hand te nemen en samen te schrijven met iemand van Palestijnse afkomst en daadwerkelijk een brug te bouwen tussen beide partijen in plaats van er alleen maar steeds naar te refereren maar zelf op haar eigen eiland te blijven als het aankomt op eerste hand ervaringen.

Met name omdat het laatste woord eindigt met dat we ons meer moeten informeren over de Holocaust en moeten inlezen over eerstehands Joodse ervaringen.
En ook al ben ik het daar zeker mee eens, ik denk dat een Pro-Palestijnse supporter moeilijk kan loslaten dat voor hen het leed van nu meer van belang is en dat dit boek, ondanks dat het neutraal oogt, niet gaat overtuigen van het Joodse standpunt.

En daarom heeft dit boek, in mijn ogen, toch gedeeltelijk gefaald.
Profile Image for Hendrik Dejonckheere.
653 reviews13 followers
November 26, 2025
Nuance en wederzijds begrip tussen Israeli's en Gazanen en vooral begrip voor de positie van de Nederlandse joden. Polak heeft moeite met de vergelijking Netanyahu en Hitler. Terwijl het scenario van een aanval van Hamas op zijn politieke tegenstanders die op 7 oktober bewust niet verijdeld werd door de beste geheime dienst ter wereld. Is dat een complottheorie? Het levert wel een vrijbrief op voor de verschrikkingen die nu plaats vinden. In de termen van Hannah Arendt, een marsroute naar totalitarisme. Maar we moeten begrip hebben voor de Israeli's "Sie haben es nicht gewusst" de televisie uitzendingen waren te laat in de avond!
Het Essay bevat ook mooie elementen zoals waar de rol van Boris koning van de Bulgaren afgezet wordt tegen het heilig verklaarde koningshuis. Natuurlijk heeft Polak ook gelijk in haar verhandeling over 'genocide" In Nederland werden er van de 140.000 zo'n 109.000 gedeporteerd en kwamen er maar 5500 terug uit de kampen. In Armenië ging het om 1.400.000 doden. Dat verhoudt zich niet tot 65.000 doden op 2.200.000 in de Gazastrook. Er zou voor het systematisch onleefbaar maken een nieuwe term bedacht moeten worden. Daarnaast is er natuurlijk ook sprake van oorlogsmisdaden.
De plaatsvervangende (wat precies kan ik niet goed duiden) is wel een begin van hoe kan ik me verhouden tot.... Zelf ben ik een fan van Tadej Pogacar die rijdt voor UAE, de grote sponsor van de rebellen die in Soedan beestachtig te keer gaan. Dat leidt tot een humanitaire tragedie die qua omvang veel groter is dan in Gaza. Wanneer ga ik ertoe over een actie te starten tegen de relatie van Nederland met deze moordenaarssponsor? Gaat nuance me daarbij helpen? In hoeverre ben ik medeverantwoordelijk?
Profile Image for Arjan Van Noort.
109 reviews1 follower
January 2, 2025
De ellende in Israel en Gaza is onverbrekelijk verbonden met de holocaust, waarvan Chaja Polak zelf slachtoffer en nazaat is. Dat juist de joden empathie zouden moeten voelen met de Gazanen (en de Palestijnen op de Westoever) is een uitvloeisel van de eeuwen van vervolging die joden overal ter wereld hebben ondergaan. Terrorisme is de radicaalste uiting van diepe beschadiging en slachtofferschap, soms doelbewust tot stand gebracht in een cynisch overeenkomen van belangen van slechte mensen aan beide zijden.
Bij dat alles in het oog houden dat het om mensen gaat, die in wezen hetzelfde willen en naar vrede en voorspoed streven voor zichzelf en hun kinderen. Door de cyclus van geweld, het gebruik van woorden die de ander demoniseren en het eigen slachtofferschap exploiteren, de haast onoverbrugbare tegenstellingen die in de harten van gewone, goedwillende mensen ontstaan, is uitzicht op een duurzame vrede verder weg dan ooit.
Chaja Polak pretendeert niet daarvoor een oplossing te hebben; zij geeft slechts een menselijk perspectief van beide kanten en hoopt zo een klein beetje bij te dragen aan een klimaat waarin het menselijke weer vooropstaat en niet het politieke of gewelddadige. Dat zij dat doet met inzet van haar hele persoonlijke geschiedenis, ontwapenend eerlijk, maakt het een indrukwekkend essay.
Profile Image for Roos.
68 reviews7 followers
February 18, 2025
Bepaalde ideeën in dit essay vond ik verhelderend een leerzaam, zoals Polak schrijft over het kweken van terroristen middels trauma, of over de media in Israël.

Met andere zaken was ik het niet eens.
Ik vind Polaks woordgebruik en argumentatie op meerdere fronten tekortdoen aan het geweld dat de Palestijnen wordt aangedaan. Het is altijd goed om nuance te blijven zoeken, maar dit essay leunt voor mij veel richting een kant van het verhaal.

Ik ben benieuwd hoe ze er zelf tegen aankijkt, nu, een jaar nadat ze het schreef, met alles wat in de tussentijd is gebeurd.
Displaying 1 - 30 of 49 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.