საბჭოთა კავშირი არსებობის ბოლო დღეებს ითვლის, მიხაილ გორბაჩოვი კი მეტაფორაზე ძველი სპარსული ტრაქტატის მოძიებას ავალებს პარიზში ჩანერგილ კა-გე-ბე-ს ჯაშუშს – სჯერა, რომ ამ დაკარგულ ხელნაწერშია განწირული იმპერიის გადარჩენის გასაღები. ისტორიის შემობრუნება გორბაჩოვს არ დასცალდება, სამაგიეროდ ჯაშუში იმ მოუხელთებელ, ამოუცნობ სიტყვებს ეზიარება, რომელთა იდუმალი ლანდი მთელი ცხოვრება არ ასვენებდა და რომლებიც ციდან წვიმასავით გადმოთქრიალებულ დიდ ოცნებას აღუსრულებენ. „ესაა მოციმციმე სიტყვები, გამოუძიებელი და გამოუკვლეველი და უფროსღა გამოუთარგმნელი, სამყაროს პირველწყარო. ისმინე მათი ფაქიზი შრიალი, განჭვრიტე მათი ლაღი მოძრაობები, იხარე მათთან ერთად“.
As the Soviet Union teeters on the brink of collapse, Mikhail Gorbachev entrusts Septimiu Čebotari, a KGB spy in Paris, with a crucial mission: to locate a mediaeval Persian treatise on metaphor — with the belief that the lost manuscript holds the key to salvaging the crumbling empire. The course of history cannot be reversed, but Čebotari uncovers those elusive words whose mysterious mirage had haunted him throughout his life, leading him to develop quixotic delusions of grandeur and acquire an absolute power in his native ex-Soviet Republic of Trebizond. "These are scintillating words, unexplorable and untranslatable, the primal source of the Universe. Listen to their subtle rustling, contemplate their free movements, rejoice with them." The Licit Magic is an exploration of dictatorship and the malign influence of oligarchs that continues to plague many ex-Soviet nations, undermining fledgling democracies in countries such as Ukraine and Georgia. Blending magical realism with linguistic playfulness, and historical fiction with irony, the novel is also a meditation on the nature of language, and the history of literature.
Alors que l'Union soviétique vacille au bord de l'effondrement, Mikhaïl Gorbatchev confie à Septimiu Čebotari, un espion du KGB en poste à Paris, une mission cruciale : retrouver un traité persan médiéval sur la métaphore, convaincu que ce manuscrit perdu détient la clé pour sauver l'empire en déclin. Si le cours de l'histoire ne peut être inversé, Čebotari, lui, découvre ces mots insaisissables, dont le mirage mystérieux l'avait hanté tout au long de sa vie, le menant à développer des illusions quichottesques de grandeur et à s'emparer d'un pouvoir absolu dans sa patrie, la République ex-soviétique de Trébizonde. « Ce sont des mots scintillants, insondables et intraduisibles, la source primordiale de l'Univers. Écoute leur bruissement subtil, contemple leurs mouvements libres, réjouis-toi avec eux. » La Magie Licite est une exploration de la dictature et de l'influence pernicieuse des oligarques qui continuent de ravager de nombreuses nations post-soviétiques, sapant les jeunes démocraties dans des pays comme l'Ukraine et la Géorgie. En mêlant réalisme magique et inventivité linguistique, et en alliant fiction historique et ironie, le roman propose également une méditation sur la nature du langage et l'histoire de la littérature.
ირაკლი მეტრეველი დაიბადა 1973 წლის 29 სექტემბერს თბილისში. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს კულტურის და საგარეო საქმეთა სამინისტროებში, ასევე ევროსაბჭოს კულტურის და კულტურული მემკვიდრეობის მმართველ კომიტეტში, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის ექსპერტად. 2014 წლიდან სააგენტო „ფრანს-პრესის“ კავკასიის ბიუროს ხელმძღვანელობს.
ეს რომანი დიდი ავტორების მცირე კალეიდოსკოპია. კითხვის დროს გგონია, რომ ხან მარკესს კითხულობ, ხან - ბორხესს, ხან - ეკოს, ხან - დიუმას, ხან - მაგიურ რეალიზმს, ხან - დეტექტივს, ხან - სათავგადასავლო რომანს, ხან - სატირულ-პაროდიულ ნაწარმოებს, ხან - ვის და ხან - რას. საერთოდაც, აქა-იქ გამომკრთალი რუსთაველი, გურამიშვილი, გალაკტიონი და სხვა ქართველი ავტორები რომ არა, შეიძლება წიგნი ნათარგმნიც კი გეგონოს. ეს კარგია თუ ცუდი, არ ვიცი, მაგრამ ქართული ლიტერატურისთვის განსხვავებული სტილი რომაა, ფაქტია.
ზოგადად, დიქტატორზე და დიქტატურის უნივერსალურობაზე თხრობა ახალი არ არის, მაგრამ მიმდინარე მოვლენების კონტექსტი (რაკი აშკარად ბევრი საერთო აქვს ამ რომანის ფიქციურ დიქტატორს ჩვენს პოტენციურთან), ამ რომანს დამატებით ღირებულებას სძენს. უბრალოდ, ვისაც შეიძლება რომ ამ "დამატებითმა ღირებულებამ" რამე არგოს, ის ხალხი, როგორც წესი, წიგნებს იშვიათად ან არასოდეს კითხულობს.
პირველი, რაც ამ წიგნის აღწერისას თავში მომდის, ალბათ სიტყვა უცნაურად კარგია, რომელიც ჩემთვის ერგება როგორც შინაარსს, ისე ფორმას.
სხვადასხვა მწერლის ან ფაქტის ბევრი რეფერენსი დიდად წიგნებში არ მიყვარს ხოლმე, თუმცა აქ ვაპატიე - იმ ძალიან ბევრ ენციკლოპედიურ ფაქტთან ერთად, რომელიც მთელ წიგნშია თავმოყრილი.
ამბავია მეტაფორებსა და დიქტატორებზე - რომ პირველად მართლა იყო სიტყვა და ეს სიტყვები სინამდვილეში უფრო ძლიერი შეიძლება იყოს, ვიდრე ნებისმიერი დანარჩენი.
თანამედროვე ქართულ ლიტერატურას ხშირად არ ვკითხულობ. ეს წიგნიც ხელში მხოლოდ იმიტომ მომხვდა, რომ ყდა მომეწონა. ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენების ფონზე, ამ ნაწარმოების კითხვა უფრო საინტერესო იყო და კარგია, რომ ახლა წავიკითხე. არ ვიცი წიგნის კონკრეტულ მონაკვეთებში რის თქმას ცდილობს ავტორი, მაგრამ მე ჩემებურად გავიგე და მთელი მუღამიც მაგაშია. არ ვიცი ასეთი განსხვავებული ნაწარმოების შექმნის იდეა საიდან გაუჩნდა ავტორს, მაგრამ კარგი კი გამოუვიდა.
ირაკლი მეტრეველის შესახებ არც კი მსმენოდა, ეს წიგნიც ანოტაციამ მაყიდვინა - რაიმე სახალისო, მარტივ და მზესუმზირასავით იოლად გასაკვნეტ საკითხავს ვეძებდი, თუმცა ხელში საოცარი ქართულით ნაწერი, დახვეწილი ირონიითა და იუმორით შეზავებული პოსტმოდერნისტული შედევრი შემრჩა. თან კიდევ ერთხელ დავრწმუნდი, რომ ჭეშმარიტ ლიტერატურას მართლა აქვს წინასწარმეტყველების გრძნეული ნიჭი.
არ მახსოვს, ქართულმა ლიტერატურამ ბოლოს ასე როდის მასიამოვნა.