Oroppa

by Safae el Khannoussi

Een wervelende, uitbundige vertelling over de kant van Europa die voor de meesten onzichtbaar blijft.

Irad Abergels kroeg in Parijs is het laatste toevluchtsoord voor de zusters en broeders van de nacht. Zijn moeder, Salomé Abergel, is verdwenen, en het meisje Hind vindt in de kelder van Salomé’s huis in de Rivierenbuurt in Amsterdam haar nagelaten schilderijen, beelden die tot haar spreken, waar ze ’s nachts van wakker ligt.

Oroppa gaat over hoe macht mensen dingen kan laten doen waarvan ze niet wisten dat ze ertoe in staat waren. En over degenen die weigeren nog deel te nemen aan dat systeem. Van Amsterdam tot Parijs, van Tunis tot Casablanca hebben ze levens opgebouwd, achtervolgd door spoken uit het verleden. En gezamenlijk heffen zij het glas: op Oroppa!

Genres: Fiction, Roman, Literature, Book Club, Dutch Literature, Novels, Ebooks

396 pages, Paperback

First published August 27, 2024

About the author

Safae el Khannoussi (1994) is schrijver en promovendus aan de Universiteit van Amsterdam. Oroppa werd bekroond met de Boon en de Libris Literatuur Prijs.

Reviews

[Ilja Leonard Pfeijffer · Rating 5 out of 5]

Een van de beste boeken die ik in tijden heb gelezen.
Oroppa biedt een wanhopig en hoopvol, hard en teder, intiem en episch verhaal, dat met zelfbewust meesterschap in een flamboyante, trefzekere en beeldende stijl tot een meeslepend en onvergetelijk avontuur wordt gesmeed.

Je vindt niet vaak zoveel zulke sterke metaforen, zoals “Het klonk alsof je een nest jonge kraaien in een versnipperaar gooide.” Je vindt niet vaak zulke goede zinnen als “Op Anna, die me verliet om wiskunde te studeren.”

Bijzonder knap is het tweede deel, De Pissende Pelgrim, waar met empathie maar zonder sympathie wordt verteld vanuit het perspectief van een beul. Een beul zonder spijt, ook nog eens. Een beul met zelfmedelijden, godbetere. Dat dit vertelperspectief geloofwaardig is en werkt, is een prestatie. Dat is ontzettend moeilijk om te schrijven.

Het is nauwelijks te geloven dat dit een debuut is. Oroppa kan zich meten met grote titels uit de wereldliteratuur.

[Ief Stuyvaert · Rating 1 out of 5]

Oroppa is het soort ambitieuze roman waar je je doorheen worstelt in de hoop op het einde (een beetje) beloond te worden. 

Helaas.

Waar het verhaal aanvankelijk af en toe nog (een béétje) helder is, wordt de woordensoep alsmaar dikker, korstiger, tot de zinnen geen soep, maar pap zijn geworden.

“Ik zat rustig te lezen, op mijn stoel, naast die vervloekte ventilator die al mijn gedachten doet wegwaaien, en bij een zekere pagina bekroop me een onheilspellend gevoel dus las ik de pagina nog een keer en nog een keer, zette de ventilator uit, de slaap week en de adrenaline gierde door mijn lijf, ik wist dat ik ergens op was gestuit maar iedere keer dat ik de pagina las was het alsof de woorden als kinderen gierend onder mijn waardeloze concentratie wegstoven, daarom moest ik de pagina zes of zeven keer lezen eer ik ontdekte dat ik was gestuit op een van de zinnen die ik ergens had achtergelaten in een van mijn verspreide gedichten.”

Dàt gevoel.

En dat dus de héle tijd.

Tot je er (heel erg) moe van wordt.

En moedeloos.

Oroppa is een aanslag op het leesplezier.

Hou het vooral ver weg van jonge lezers.

[Lieke Polak · Rating 2 out of 5]

Ik had dit boek graag willen omarmen, maar het is me eerlijk gezegd nie echt gelukt.
Heel veel verhaallijnen, perspectiefwisselingen en eindeloze uitstapjes à la Mohamed Mbougar Sarr. En waar het in De diepst verborgen herinnering heel goed werkte voor me, begon het me hier tegen te staan. In het midden kwam er even lekker in, maar daarna zakte de nieuwsgierigheid weer weg.
De laatste 70 pagina’s (onnavolgbare ‘angstcahiers’) kon ik niet meer opbrengen. (Sorry Hes 😪)

Oh ps alle personages zijn kettingrokende alcoholisten en dat stoorde me ook

[Frank Peter · Rating 2 out of 5]

Ik wilde deze 'magisch-marxistische' roman van een politiek filosofe misschien iets té graag fantastisch vinden, en de jubelende recensies en (voor)besprekingen temperden de verwachtingen uiteraard ook al niet - kroniek van een aangekondigde teleurstelling. Het boek bleek helaas een beetje een bijeengeraapt zooitje, kunstmatig aaneengeregen door een hoofd-'verhaal' (eigenlijk meer een situatie of een geval dan een verhaal, want er zit weinig ontwikkeling in) waarvan de personages op geen enkel moment tot leven komen. Belicht wel een interessante kant van de Marokkaanse politieke geschiedenis en bezingt een rafelige kant van Europa die (wat mij betreft) vaker bezongen mag worden.

[Mira · Rating 2 out of 5]

Overdadig, en daarom toch in de eerste plaats – ondanks alle lyrische taal die uit de trukendoos getrokken wordt– doodvermoeiend. Een veelheid aan personages, die weliswaar raak geobserveerd worden, maar waar je als lezer toch op afstand van blijft. Ik weet niet precies waar dit aan ligt, misschien omdat de verteller ze allemaal met dezelfde pen kleurt? omdat ze allemaal zo weinig om hun eigen welzijn lijken te geven? Misschien omdat het er gewoon zo veel zijn en je nooit helemaal weet wat van belang is en wat niet? Deze roman is een lawine aan informatie, die me murw en gevoelloos achterliet.

2.5

[Ida · Rating 3 out of 5]

Ik was de eerste paar pagina’s echt heel erg onder de indruk.

Maar het is een beetje alsof iemand voor je neus staat te jongleren met 6 ballen en zegt ‘kijk wat ik kan! Goed hè?’ en jij denkt ‘wow, ja!'. Maar dat jongleren gaat maar door en door, ‘Goed hè? Knap toch?’ en je denkt ‘pff, ja ja, op wie probeer je eigenlijk indruk te maken?’ En het gaat maar door uren sta je te kijken naar dat jongleren en al heel snel wordt het bloedirritant en doodvermoeiend.

[Joost Vogels · Rating 2 out of 5]

Voor de “ode aan verhalen” die dit volgens de hysterische recensies zou moeten zijn, zit er toch echt te weinig verhaal in dit boek. ‘Ode aan lukrake anekdotes’ was een accuratere typering geweest.

Mooie taal wel, maar daar kan je je aandacht onmogelijk bij houden, de chaos is te groot.
Interessant voorbeeld van dat stijl dus toch ook niet alles is - wat ik vaak wel denk - , je moet je toch echt ergens mee kunnen verbinden, ergens in mee kunnen bewegen, dat is bij Oroppa schier onmogelijk.

[Wout · Rating 5 out of 5]

Na twee weken geleden dit te hebben uitgelezen toch nog een recensie want het blijft maar rondspoken in m'n koppie.

Ik houd van boeken die me dom kunnen laten voelen (vandaar ook m'n liefde voor Ali Smith). Waarvan ik na het dichtklappen het gevoel heb dat ik wel alle letters heb gelezen maar (nog) niet alles helemaal heb begrepen. Dat onder de pagina's nog een geheim ligt te wachten dat ontaard moet worden. Oroppa is bij uitstek zo'n boek. Niet alleen vanwege het geweldige en originele schrijfwerk (zo veel beeldspraak is raak en vernieuwend) maar voornamelijk vanwege de complexe kroniek die hier wordt geweven bleef ik achter met het gevoel dat ik nog niet alles uit dit boek heb geschraapt. En juist daarom blijft het me achtervolgen.

Wat ook helpt zijn de karakters. In de Nederlandse literatuur heb ik niet eerder zulke vreemde maar enorm menselijke figuren meegemaakt. Ze zijn complex, zitten vol fouten en spijt maar blijven door gaan in een samenleving die hen kapot beukt. el Khannoussi weet in het slijk, de kroegkots, de stoffige ruimtes en afgeragde coffeeshops de Magische Mens te vinden. En het allerbelangrijkst; ze weet de schoonheid en nooit-aflatende lichtstralen (om met Vonnegut te spreken) in hen te ontdekken. Dit maakt haar en haar boek niet alleen ontzettend sympathiek maar ook eerlijk. We hebben allemaal rotte plekken, doen dingen waar we ons voor schamen en waarvan we weten dat we het niet zouden moeten doen. Maar toch zijn we het waard om van te houden, en zijn onze verhalen de moeite waard om gehoord te worden. Hoe ingewikkeld, verwarrend of pijnlijk ze ook kunnen zijn.

Mijn vader zegt altijd dat chaos slechts een patroon is dat we nog niet hebben ontdekt. Ik begrijp dat voor sommige mensen dit boek verwarrend of wanordelijk kan aanvoelen. De magisch-realistische elementen uit het boek (waar ik ongelofelijk veel van houdt) dragen daar wellicht ook aan bij. Hen zou ik aan willen raden om dit te omarmen, want zo is de werkelijkheid ook. Het is allemaal een patroon dat we nog moeten ontdekken en die zoektocht leidt ons ongetwijfeld langs een hele boel dat de moeite waard is, zoals Oroppa.

[Hanneke · Rating 5 out of 5]

Dit is werkelijk een geweldig boek! Prachtige beelden, wijze overwegingen, mysterieuze gebeurtenissen en mensen! Ook was het echt fantastisch om eens een boek te lezen vanuit een Marokkaans-Nederlandse hoek. Eigenlijk wachten we daar al lang op, nietwaar! Vaak hebben de personages niets met elkaar te maken, maar kennen ze elkaar toch in positieve, maar vaak ook in behoorlijk negatieve zin. De persoonlijke verhalen van de hoofdrolspelers zijn soms niet te volgen, maar dat maakt het juist heel intrigerend. Mensen zien elkaar, spreken elkaar soms, maar vaak niet van harte en soms zelfs met grote tegenzin. Regelmatig lopen ze elkaar net mis. De zinnen dwalen voort met interessante zijpaden, die zich dan weer netjes in het gelid voegen bij het verhaal.

Ik ga niet op de inhoud in want, echt, ik kan dit boek alleen maar aanbevelen om het zelf te lezen. Laat je ook verrassen! Het is lang geleden dat ik zo’n bijzonder boek heb gelezen. Ik hoop van harte dat Safae el Khannoussi ons in niet te lange tijd weer zal trakteren op haar volgende boek.

[Sibrich van Baalen · Rating 2 out of 5]

Het boek had potentie: titel, namen, setting. Laten we zeggen dat ik er zin in had. Geen wittevrouwenprietpraat maar weer eens een goed boek. Koude kermis. Verhaallijnen en perspectieven komen niet samen, geen écht mooie zinnen gelezen en geen gedachtes eraan over gehouden. Goede boeken moeten niet voelen als werken. Moet ik dan maar weer terugvallen op de klassiekers? Ben nu al zo vaak teleurgesteld dat ik het even niet meer aan kan. Tips zijn welkom.

[Dennieh · Rating 2 out of 5]

Bij deze een iets meer doordachte recensie:

De ambities en het talent zijn hoog. De schrijver lijkt sterk geïnspireerd door Bolano en andere postmoderne schrijvers. El Khanoussi heeft duidelijk gevoel voor ritme en sfeer, maar het taalgebruik schiet te vaak uit de bocht. Daarnaast zijn de personages te overdreven/cliché, om echt te raken. Eigenlijk is de lat hier juist te laag gelegd. Maar als ze zo doorgaat, écht kritisch naar haar zinnen kijkt, schrijft ze misschien wel een meesterwerk.

[Caroline Dijkstra · Rating 2 out of 5]

Pffff…. ik ben blij dat ik het uit heb. Wervelend inderdaad, maar voor mij te wervelend, te anekdotisch, teveel mensen die te ver van me afstaan. Wel mooie zinnen & beelden her en der, maar dat was dan ook meteen het belangrijkste plezier wat ik aan dit boek beleefd heb.

[Julia - my.endless.library · Rating 2 out of 5]

Door de Volkskrant uitgeroepen tot beste Nederlandse boek van het jaar. Het zal wel aan mij liggen, maar ik snap de hype niet zo 🤷🏻‍♀️ ik las een andere recensie die dit boek beschreef als een woordensoep die steeds dikker wordt en zich langzaam maar zeker vormt tot woordenpap waar je je doorheen moet worstelen. Dat dekt de lading voor mij best goed 🫣 het had best zijn momenten en zinsnedes die ik kon waarderen, maar dat maakte me niet minder opgelucht dat ik het boek eindelijk dicht kon slaan na de laatste pagina.

⭐️⭐️.5

[Shy · Rating 2 out of 5]

Heel veel verschillende verhaallijnen, perspectieven en wisselingen in tijd en verhalen die er niet toe lijken te doen. Zo’n boek waarvan je hoopt dat het op het einde allemaal samen komt maar eigenlijk het tegengestelde gebeurt

[Quirijn Alberink · Rating 2 out of 5]

Goede boeken voelen niet als werk. Als iets waar je doorheen moet ploeteren in de steeds wanhopiger hoop dat het uiteindelijk iets op gaat leveren (spoiler alert: dat is niet het geval. Losgezongen, onnavolgbare anekdotes die geen enkel geheel vormen is alles wat je krijgt).

[Viola Den · Rating 2 out of 5]

Een boek dat te lastig is, het zou zo mooi kunnen zijn als het iets toegankelijker was.

[Jeroen Decuyper · Rating 5 out of 5]

"Soms overvallen ons ideeën die op het eerste gezicht zo onschuldig lijken, zo vluchtig en licht dat het niet meteen duidelijk is welke verraderlijke verleiding ze behelzen." (p. 363-364)

Of het die ideeën zijn die Safae el Khanoussi tot 'Oroppa' hebben gebracht, laten we in het midden, maar dat zij ze op een verleidelijke manier tot de lezer brengt, staat buiten kijf. Wat een bezwerende en bedwelmende lectuur was dit en wat kan deze dame schrijven. Het verhaal, dat onmogelijk samen te vatten valt, laat staan dat je in een paar zinnen kan vertellen waar het nu precies over gaat, speelt zich af op verschillende plaatsen en is geconcentreerd rond een aantal personages. De Joods-Marokkaanse Salomé Abergel verdwijnt spoorloos en laat een hoop schilderijen achter in de kelder van een pand in Amsterdam. Hind, een van de andere hoofdpersonages, trekt in dat huis dat Salomé achterliet en wordt al snel meegesleurd in een wereld van hallucinaties, herinneringen en onverwachte ontmoetingen.

In Parijs ontmoeten we Irad Abergel, zoon van, die een bar uitbaat in het 21ste arrondissement. "Waarom Hind niet op het afgesproken moment was komen opdagen had te maken met de verlokkingen van een mysterieuze wereld die ook wel bekendstond als het eenentwintigste: een immer herschikkend stelsel aan kelders, parken, zolderkamers, tunnels, bruggen, parkeergarages, bars, straathoeken, souterrains en achterafsteegjes waarin de gelukkige zoeker terechtkwam om, al was het nog zo kortstondig, te ontsnappen aan de voorspelbare, noodlottige loop van het voorspelbare leven." (pp. 25-26) Daarnaast krijgen we nog een aantal nevenpersonages gepresenteerd, waaronder een beul die als een spook uit het verleden de wereld van de Marokkaanse Jaren van Lood binnenloodst in het verhaal.

De kracht van de roman schuilt in de manier waarop El Khannoussi haar verhalen met elkaar verweeft. Ze speelt met tijd en perspectief, waardoor het soms voelt alsof je als lezer door een doolhof van fragmenten dwaalt. Dit fragmentarische karakter maakt het boek niet altijd even toegankelijk, maar draagt juist bij aan de thematiek van vervreemding en desoriëntatie. De personages buitelen over elkaar heen, veranderen van naam, verdwijnen en keren later in het verhaal terug, sterven en herrijzen. Niets lijkt definitief en de grens tussen leven en dood, herinnering en realiteit, blijft vloeibaar: "Tussen het verleden en de hallucinatie is maar één verschil en dat is dat het eerste op één of andere manier zijn sporen nalaat - en over die sporen valt dan weer te zeggen dat het een kunst is om ze te achterhalen maar eveneens om ze uit te wissen." (p. 390)

Zonder twijfel het mooiste verhaal - of liever 'de mooiste verhalen' - dat ik het voorbije jaar heb gelezen, dat sporen nalaat, of je het nu wil of niet. Een verhaal dat ik sowieso herlees.

(Fijne podcast over het boek, bij de uitreiking van de Boon prijzen 2025: https://www.standaard.be/podcast/de-w... - Bedankt voor de tip, Annelies!)

[Chris · Rating 4 out of 5]

'Oroppa' is wat mij betreft zijn bekroningen waard. Niet alleen als een met literaire bravoure geschreven debuut, maar ook en zelfs vooral als het soort roman dat ik graag lees. Een roman die ongegeneerd zijpaadjes bewandelt, af en toe een beetje in zichzelf verdwaalt en in zijn vele, mondjesmaat vorm aannemende personages.

De taal is verfrissend en staat als een huis. De compositie lijkt losjes buiten de lijntjes getekend en gekleurd, maar houdt je als lezer geboeid. De kleurrijke stemmen in het eclectische Oroppa-koor van Safae el Khannoussi spreken tot de verbeelding en de ietwat mythische manier waarop ze voor het voetlicht treden, deed mij zelfs denken aan de romans van Salman Rushdie. Het was ook als lezer heerlijk verdwalen hier.

De auteur heeft daarnaast veel te vertellen. Niet zozeer feitelijkheden, ook al krijgen die hun plaats en blijkt uit het nawoord dat er hier en daar letterlijk geciteerd wordt, niet zelden met een poëtisch effect. Maar het onderliggende thema dat tussen de regels doorsijpelt is toch de angst die Europese vluchtelingen van allerlei pluimage met zich meedragen.

Het onbehagen, de rusteloosheid, het overleven, het worstelen en in het geval van het centrale personage Salomé Abergel ook het creëren van beeldende kunst worden weergaloos aan elkaar geschreven in een stijl die bekoort en raakt. Ik ben altijd een beetje op mijn hoede als er weer eens een ongeëvenaard debuut wordt aangeprezen, maar in het geval van Safae el Khannoussi wil ik een uitzondering maken. Een schrijfster om in het oog te houden. In het hart huist ze al een beetje.

[Milan Baes · Rating 4 out of 5]

Zo ongelooflijk fantastisch dat ik mezelf in schimmige zones van halve sterren moet begeven... Na veel vijven en zessen ben ik eraan uitgeraakt: 4,5 sterren!

In plaats van te studeren nam ik tijdens de voorbereiding van mijn laatste examen de roekeloze beslissing een nieuwe boekhandel te ontdekken (Raaklijn). Wanneer ik twee dagen later de laatste pagina van Oroppa aan het lezen ben, sta ik aan de vooravond van het examen Inleiding tot de Nederlandse letterkunde. Een dag later: niet mijn beste examen, wel was Oroppa het beste boek dat ik in 2025 las. Treurig word ik er dus van als ik de recensies lees hier op Goodreads, waarbij ze met dure woorden goochelen als magisch-marxistisch, terwijl zulke termen tenietdoen aan de grootsheid waarmee el Khannoussi haar roman construeert. Met bijzonder beeldrijke taal vertelt ze het verhaal van verstotenen, die duizend-en-een perspectieven lijken samen te brengen. Zo wordt het verhaal een verhaal van verhalen, wat de thematiek van vervreemding en thuishoren dermate versterkt.

[Araik · Rating 4 out of 5]

Help?!
De eerste 250/300 pagina's vond ik waanzinnig. Al die figuren, plekken, verbanden, verhalen die door en langs elkaar liepen.. Soms vond ik haar taal mooi, soms wat overdadig.
Geen spoiler maar pas toch maar op:
Maar: ik snap de angstcahiers niet?! Hoe kan Hind die stukken lezen in het huis van Salomé?! tot ik dit niet heb opgehelderd kan ik boek moeilijk een waardig oordeel vellen. Ik ben nu zo gefrustreerd! Help mij?!
Update: ik snap het nu!!!

[Esther Baar · Rating 3 out of 5]

Hmmmm…. Ik vond sommige (de meeste?) stukken, personen en verhalen super interessant — vooral Yousef, met wie ik helemaal samensmolt en van wie ik met veel tegenzin afscheid nam. Maar alle verhalen in verhalen in verhalen — wat ik echt wel bijzonder en knap vond — in combinatie met de stijl (veel lange complexe passieve zinnen die als een soort knoop in zichzelf waren verwikkeld) maakten tegelijk dat ik me helaas nooit heel diep met het boek of de personen erin heb kunnen verbinden. Maar misschien is dat eigenlijk wel het punt? En horen we ook helemaal niet al hun geheimen te ‘krijgen’?

[Guus van der Peet]

Er zijn van die momenten waarop ik me afvraag of ik me niet gewoon iets inbeeld wanneer ik superspecifieke verwijzingen denk te detecteren in een boek. In dit geval kon ik het bijvoorbeeld niet van me afschudden dat de nergens-mee-vergelijkbare schreeuw waarmee dit opent, een bewuste spiegeling is van de openingszinnen van Gravity's Rainbow -- waarna mijn vermoedens nog ietsje harder gekieteld werden door alle regenboog-verwijzingen, ongekaarte arrondissementen en een algeheel gevoel van wietwalmige paranoia. 

Maar hey, dan namedropt het boek gewoon Pynchon op pagina 163, en dan lees je vervolgens je vervolgens een  interview waarin El Khannoussi gaat fangirlen over Pynchon. En dan voel ik mezelf dus opeens super slim. 

Nu we toch bezig zijn slimvoelen: zou de open-eindige woestijnreis van Azzedine en Salma een bewuste allusie zijn aan het einde van Roberto Bolaño's [SPOILERS]? 

En de constante hond-verwijzingen, zeker met dat surreële verhaal-in-verhaal(-in-verhaal?) over de gevangengenomen Levi in het achterhoofd, moeten in zo'n bureaucratiecontext toch wel naar Kafka verwijzen? 

(dat ik nu helemaal geen Afrikaanse of Arabische literatuur opsom zegt uiteraard primair iets over mijn gebrek aan culturele kennis)

Wat ik met dit alles wil zeggen is dat El Khannoussi met haar specifiek literaire referentiekader, supranational ambitie, Matroesjka-structuur, Magische Marxisten, en eigenzinnige zijpaadjes precies de juiste knopjes weet in te drukken om mij al tijdens het eerste hoofdstuk achterover te doen vallen (je zou dat overigens ook gewoon heel goed kunnen lezen als op zichzelf staand kortverhaal). En dan heb ik het nog niet eens over haar schrijfstijl gehad. Dat ze soms zo veel uitbundige metaforen opstapelt dat de woordenstroom iets aan vaart verliest, of dat sommige verhaallijnen nooit helemaal lijken te weten waar ze naartoe moeten, is haar met zo veel durf in een debuut meer dan vergeven. 



(oh en ik zie nu ook dat Horses van Patti Smith haar favoriete album is; is deze vrouw de personificatie van de perfecte smaak ofzo?) 

[Camilla de Koning · Rating 2 out of 5]

Boekenclubboek 22, en ik voelde me een beetje schuldig dat ik het gepitcht had. Als het kon had ik het een 6- of 2.5e ster gegeven.
Lang verhaal iets korter: Het was gewoon té ingewikkeld, je bent me als lezer totaal kwijt omdat ik de hele tijd HUH?! denk. Constant het idee alsof ik iets miste, iets niet goed had begrepen, of gewoon te dom was voor dit boek. Wat ik vooral zonde vind omdat er prachtige stukken inzitten op de momenten dat je wél enigszins grip hebt op wat je leest. Plus migratie als onderwerp en thema, de onvertelde en onbekende geschiedenis(sen), de wrange dilemma’s van de personages, allemaal TOP. Maar dus niet als je er geen bal van snapt. Ik denk dat veel mensen dit oppakken en van een koude kermis thuiskomen.

[Steven Groeneveld · Rating 2 out of 5]

Hoopvol aan begonnen. En in een paar delen ervan die hoop ook gerealiseerd zien worden.

Het verspringen en uiteindelijk weer bij elkaar brengen van de verhaallijnen en diversiteit aan personages voelt te ver gezocht voor mij.

Wel uitgelezen… al had dat niet veel gescheeld

[Iwan · Rating 5 out of 5]

Voor mij hét boek van 2025. Fijn dat we er een originele stem bij hebben. En ook dat het een vrouwenstem is.

Ik wens alle GR-vriendinnen en -vrienden een literair rijk 2026!

[Reyer · Rating 4 out of 5]

Oroppa by Moroccan-Dutch author Safae el Khannoussi (b. 1994) is one of the most outstanding debut novels I’ve read. In fact, it made the same impression on me as Mohamed Mbougar Sarr did a few years ago with The Most Secret Memory of Men , a novel similar in both style and subject. The novel is on this year’s shortlist for the Dutch Libris Literatuurprijs; I have no doubt that it will soon be translated into English, after which it will conquer the rest of Europe Oroppa.

Outsiders at the centre
El Khannoussi presents a variety of colourful characters – during an interview, she described them as ‘enchanting’ – who are all in some way connected to the disappearance of the Jewish-Moroccan artist Salomé (Salma) Abergel. The story is set in Amsterdam, Paris, Morocco, and Tunisia, and reads like a pub crawl: virtually every character is in some way socially marginalised, often due to alcohol addiction. El Khannoussi aimed to place these outsiders at the centre, partly in the way Virginie Despentes did in Vernon Subutex . Ladj Ly would probably be the ideal director for a film adaption. By interweaving the different stories, El Khannoussi succeeds in freeing them from stereotypes, although her portrayal remains grim.

Purgatory
As a Dutch Parisian, I was particularly interested in the author’s take on the French capital. Her impression of the Belleville neighbourhood is as vivid as her view on French literature is well-founded. When El Khannoussi writes that one of her characters, a former torturer, associates Amsterdam with purgatory, I’m inclined to note a reference to Albert Camus’ The Fall . Her remarks on background and identity reminded me of Leila Slimani’s The Scent of Flowers at Night , and I was interested to see Houria Bouteldja ( Whites, Jews, and Us ) being mentioned in the afterword. The depiction of Le Soutterain, a bar for outcasts on the verge of drifting away, is a highlight. I tried to locate the bar that might have inspired El Khannoussi, but I wasn’t successful. (There is one further up north that would fit the description, though.)

21st arrondissement
Finally, I loved the author’s idea of a ‘21st arrondissement’ (Paris only has twenty) as a refuge for those in need. Even if El Khannoussi is hard on some of her characters, she adds a touch of humanity and magic to their grim world.

Het is waar dat in de ontelbare hoogwaardige archieven die dit land telt het eenentwintigste nergens nadrukkelijk wordt vermeld. De geografische contouren van dat rijk doemen slechts hier en daar op in de raadselachtige getuigenissen van een stel berooide bejaarden, dieven, uitvreters, vagebonden, papierlozen, krakers, smokkelaars, dichters en muzikanten – onder hen zij die het zoute water van de Middellandse Zee nog uit hun broekspijpen wringen en zij die hen opwachten, zij die in de dichtbegroeide duisternis van de nacht hun handen opwarmen aan hun brandende persoonsbewijzen en zij die op samenzweerderige toon hun kinderen de kunst van het hoogverraad leren. […] De mensen die er verblijven hebben één waarheid: een mens heeft niets dan zijn eigen verlies.

On the downside, the language is at times clichéd or a little forced. The novel would also have benefited from slightly less complexity in the storylines.

[Emma · Rating 1 out of 5]

Er komt een dag waarop het gewone leesvolk de jury van de Libris Literatuur Prijs zal begrijpen. Het is allezins nog niet vandaag.

Zowel mijn vader als ik zitten met onze handen in ons haar. Wat doen we verkeerd? Zijn we te dom om dit boek te begrijpen? Zijn we te simpel om wijs uit te geraken aan de ellenlange zinnen? Hebben we niet lang genoeg gestudeerd om te begrijpen wat er in Orroppa in hemelsnaam gebeurt? Een PhD, 3 masters en een levenslang plezier aan lezen is blijkbaar nog niet genoeg om betekenis te zien in dit zogezegd meesterwerk.

Zo groeit de kloof tussen lezer en expert weeraleens in het Nederlandstalige Literatuurlandschap. De lezers halen hun schouders op. De expert houdt zich nukkig vast aan zijn niche liefhebberij en realiseert zich niet dat het stilaan begint te declameren als een dolleman in een droogstaand landschap met geen spatje regen.

[Evelyne · Rating 3 out of 5]

Te veel, te vol. Deel twee had van mij een boek op zich mogen zijn. Het zou een leuke speurtocht kunnen zijn om alle verhaallijnen bij elkaar te puzzelen, maar dit is toch niet het boek waar ik helemaal loco op zou willen gaan.

(En slecht geredigeerd)

[Maria van Dordrecht · Rating 5 out of 5]

Boek van het jaar

[Simone Bais · Rating 3 out of 5]

Misschien moet ik milder zijn voor een debutant en misschien kwam het ook wel door de hoge verwachtingen, maar ik vond dit boek tegenvallen. Oroppa staat op alle leeslijsten en is genomineerd voor de Libris, dus ik had zin om dit werk te lezen. Het begon ook veelbelovend met een verdwenen kunstenares en een mysterieus eenentwintigste arrondissement. Ik was de eerste delen geïntrigeerd en vond het mooi geschreven, maar helaas ging het verhaal nergens heen (of heb ik iets niet begrepen?). De personages bleven eendimensionaal en kwamen aan het eind voor mij ineens uit de lucht vallen. Wie was O. en waar is Hind nu gebleven? Uiteindelijk ging de breedsprakige stijl, die ik eerst kon waarderen, mij zelfs tegenstaan. Een goed begin is het halve werk, maar het moet ook goed worden afgemaakt, dus 3 sterren voor Safae el Khannoussi.