What do you think?
Rate this book
Zonder kompas geen koers: De theoloog als bestuurder in een zoekende samenleving
Jaap Smit wilde diergeneeskunde studeren, maar het werd theologie, aanvankelijk als parkeerstudie. In zijn derde studiejaar begon hij als leraar godsdienst op zijn eigen oude middelbare school in Leiden. Vervolgens maakte hij een boeiende reis langs diverse plaatsen en functies. Van dorpsdominee en legerpredikant via organisatieadviseur en directeur van Slachtofferhulp Nederland, tot vakbondsleider op het Malieveld, de voortuin van zijn laatste werkplek waar hij als commissaris van de Koning in Zuid-Holland na bijna elf jaar stopt.
In Zonder kompas geen koers beschrijft hij anekdotisch deze veelzijdige loopbaan waarin de theoloog in hem altijd levend en levendig is gebleven. Uitkijkend vanuit zijn huidige werkkamer ziet hij de skyline van Den Haag met de vele gebouwen die een belangrijke rol in zijn loopbaan hebben gespeeld. Hij schrijft over zijn ervaringen en deelt zijn analyses en beschouwingen over de samenleving van vandaag, de politiek, het openbaar bestuur en de behoefte aan verhalen, verbeelding en visie in een tijd van grote fundamentele vraagstukken en veranderingen.
Jaap Smit (1957) was predikant, organisatieadviseur, algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland en voorzitter van de vakcentrale CNV. Na deze gevarieerde loopbaan werd hij in 2014 commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Naast zijn hoofdwerkzaamheden heeft hij vele nevenfuncties in het maatschappelijk veld vervuld.
In Zonder kompas geen koers beschrijft hij anekdotisch deze veelzijdige loopbaan waarin de theoloog in hem altijd levend en levendig is gebleven. Uitkijkend vanuit zijn huidige werkkamer ziet hij de skyline van Den Haag met de vele gebouwen die een belangrijke rol in zijn loopbaan hebben gespeeld. Hij schrijft over zijn ervaringen en deelt zijn analyses en beschouwingen over de samenleving van vandaag, de politiek, het openbaar bestuur en de behoefte aan verhalen, verbeelding en visie in een tijd van grote fundamentele vraagstukken en veranderingen.
Jaap Smit (1957) was predikant, organisatieadviseur, algemeen directeur van Slachtofferhulp Nederland en voorzitter van de vakcentrale CNV. Na deze gevarieerde loopbaan werd hij in 2014 commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Naast zijn hoofdwerkzaamheden heeft hij vele nevenfuncties in het maatschappelijk veld vervuld.
Kindle Edition
Published September 2, 2024
1 person is currently reading
1 person want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
April 8, 2026
Het is al enige tijd geleden dat ik dit boek gelezen heb, maar een post op LinkedIn triggerde mij deze review te schrijven.
Zonder kompas geen koers van Jaap Smit bleef bij me hangen. Niet omdat het groots of meeslepend wil zijn, maar juist door de rust en eerlijkheid waarmee hij zijn weg beschrijft. Van dominee tot bestuurder en commissaris van de Koning, het voelt als één doorlopend verhaal, gedragen door dezelfde vragen: waar sta ik voor en wat vraagt deze rol van mij?
Wat me vooral opvalt is hoe hij grote maatschappelijke thema’s steeds weer terugbrengt naar iets persoonlijks. Naar een kompas dat niet alleen richting geeft in werk, maar ook in het leven zelf. Soms is het beschouwend, maar voor mij zit daar precies de waarde. Het vertraagt en zet aan tot nadenken. Over leiderschap, over verantwoordelijkheid en over de vraag wat je drijft.
Het is een ingetogen en wijs boek. Geen grote woorden, wel betekenis. Zo’n boek dat je niet alleen leest, maar ook een beetje met je meedraagt.
De kans is groot dat ik het snel weer opnieuw lees.
Zonder kompas geen koers van Jaap Smit bleef bij me hangen. Niet omdat het groots of meeslepend wil zijn, maar juist door de rust en eerlijkheid waarmee hij zijn weg beschrijft. Van dominee tot bestuurder en commissaris van de Koning, het voelt als één doorlopend verhaal, gedragen door dezelfde vragen: waar sta ik voor en wat vraagt deze rol van mij?
Wat me vooral opvalt is hoe hij grote maatschappelijke thema’s steeds weer terugbrengt naar iets persoonlijks. Naar een kompas dat niet alleen richting geeft in werk, maar ook in het leven zelf. Soms is het beschouwend, maar voor mij zit daar precies de waarde. Het vertraagt en zet aan tot nadenken. Over leiderschap, over verantwoordelijkheid en over de vraag wat je drijft.
Het is een ingetogen en wijs boek. Geen grote woorden, wel betekenis. Zo’n boek dat je niet alleen leest, maar ook een beetje met je meedraagt.
De kans is groot dat ik het snel weer opnieuw lees.
January 12, 2025
Hoe Jaap Smit woekerde met zijn talenten
De religieuze moedertaal van Jaap Smit – die van het christendom – loopt als een gouden draad door zijn boek Zonder kompas geen koers. De Sint had mij een bijzonder cadeau gegund: een door de auteur zelf gesigneerd exemplaar. Een bewaarexemplaar, zeker weten. Maar vooral een boek om te lezen. En dat deed ik. Met volle overgave. In één ruk verslond ik deze autobiografie, die bol staat van inspiratie en reflectie.
Smit beschrijft zijn indrukwekkende levenspad: van predikant tot organisatieadviseur, directeur van Slachtofferhulp Nederland, voorzitter van het CNV en uiteindelijk Commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Een turbulente tocht vol uitdagingen en vernieuwende inzichten. De omslag kwam voor Smit na een preek over Jona – ja, die van de grote vis – in Heemstede. Dominee Jaap besefte toen dat zijn roeping niet in zijn toga zat, maar diep in zijn hart en ziel. Die roeping vroeg om een nieuwe koers. En dus begon hij te verkennen, zijn horizon te verbreden en zijn talenten elders in te zetten.
Met scherpe observaties en een frisse pen laat Smit zien hoe hij door talrijke imponerende functies heeft ontdekt dat waar de kerk uit de samenleving verdwijnt, vaak een bekrompen moraal de leegte vult. Voor hem draait alles om waarden met eeuwigheidswaarde: principes die telkens weer vertaald kunnen worden naar wetten en regels die passen bij de tijd. En ja, een beetje klassieke zelfreflectie, of zoals hij het noemt, een ‘wachter op de lippen’, kan geen kwaad.
Een van zijn uitspraken bleef me bij: ‘Als mensen nergens meer in geloven, zijn ze in staat alles te geloven. En lege hoofden bieden zeeën van ruimte voor, soms gevaarlijke, onzin.’ Dat soort treffende inzichten maken dit boek tot een spiegel voor de ziel.
Jaap Smit nodigt ons uit om samen op verhaal te komen en koers te houden met een betrouwbaar kompas. En laten we eerlijk zijn: hij heeft zijn talent allesbehalve begraven. Hij heeft ermee gewoekerd – in zijn werk én in dit boek – en laat ons zien hoe wij hetzelfde kunnen doen.
Bent u ook benieuwd naar dit inspirerende kompas? Wacht niet tot de volgende Sinterklaas – haast u naar de boekwinkel en lees!
De religieuze moedertaal van Jaap Smit – die van het christendom – loopt als een gouden draad door zijn boek Zonder kompas geen koers. De Sint had mij een bijzonder cadeau gegund: een door de auteur zelf gesigneerd exemplaar. Een bewaarexemplaar, zeker weten. Maar vooral een boek om te lezen. En dat deed ik. Met volle overgave. In één ruk verslond ik deze autobiografie, die bol staat van inspiratie en reflectie.
Smit beschrijft zijn indrukwekkende levenspad: van predikant tot organisatieadviseur, directeur van Slachtofferhulp Nederland, voorzitter van het CNV en uiteindelijk Commissaris van de Koning in Zuid-Holland. Een turbulente tocht vol uitdagingen en vernieuwende inzichten. De omslag kwam voor Smit na een preek over Jona – ja, die van de grote vis – in Heemstede. Dominee Jaap besefte toen dat zijn roeping niet in zijn toga zat, maar diep in zijn hart en ziel. Die roeping vroeg om een nieuwe koers. En dus begon hij te verkennen, zijn horizon te verbreden en zijn talenten elders in te zetten.
Met scherpe observaties en een frisse pen laat Smit zien hoe hij door talrijke imponerende functies heeft ontdekt dat waar de kerk uit de samenleving verdwijnt, vaak een bekrompen moraal de leegte vult. Voor hem draait alles om waarden met eeuwigheidswaarde: principes die telkens weer vertaald kunnen worden naar wetten en regels die passen bij de tijd. En ja, een beetje klassieke zelfreflectie, of zoals hij het noemt, een ‘wachter op de lippen’, kan geen kwaad.
Een van zijn uitspraken bleef me bij: ‘Als mensen nergens meer in geloven, zijn ze in staat alles te geloven. En lege hoofden bieden zeeën van ruimte voor, soms gevaarlijke, onzin.’ Dat soort treffende inzichten maken dit boek tot een spiegel voor de ziel.
Jaap Smit nodigt ons uit om samen op verhaal te komen en koers te houden met een betrouwbaar kompas. En laten we eerlijk zijn: hij heeft zijn talent allesbehalve begraven. Hij heeft ermee gewoekerd – in zijn werk én in dit boek – en laat ons zien hoe wij hetzelfde kunnen doen.
Bent u ook benieuwd naar dit inspirerende kompas? Wacht niet tot de volgende Sinterklaas – haast u naar de boekwinkel en lees!
Displaying 1 - 2 of 2 reviews