Po męstwie

by Wojciech Śmieja

"Polacy, stańcie się znowu mężami, jak byliście nimi za czasów świetności waszej, ale nie jedynie na polu bitwy!" – pisał filozof Bronisław Ferdynand Trentowski. Marszałek Piłsudski? Inżynier Karwowski? Lech Wałęsa? A może Adaś Miauczyński? Jaki był wzorcowy polski mężczyzna ubiegłego wieku? I czy w ogóle istniał?

Wojciech Śmieja prowadzi nas przez kolejne dekady XX wieku, krok po kroku nakreślając historię polskiej męskości, jej archetypów i atrybutów: od honorowych ułanów przez awansujących robotników aż po transformacyjnych biznesmenów. Zapuszcza się również na peryferia, pisząc o tych, którzy nie mieścili się w dominującej narracji. Łącząc narzędzia antropologiczne z rozległą wiedzą literacką i kulturową, błyskotliwie obala mity i rozbraja stereotypy narosłe wokół polskich ikon męskości ubiegłego stulecia. Jednocześnie zachęca nas do refleksji nad tym, jak na nowo opowiedzieć historię Polski przez pryzmat przemian modeli bycia mężczyzną.

Genres: Nonfiction, Polish Literature

504 pages, Hardcover

First published October 23, 2023

Reviews

[Lobo]

To jest imponujące opracowanie polskich problemów z męskością. Śmieja zaczyna od tego, co dokładnie opisuje Mazurkiewicz w "Słabości i sile" - stwierdzenia, że polska męskość naznaczona jest traumą rozbiorową, która pozbawia ją symbolicznej legitymizacji. Generalnie do tego czasu cała polska męskość emanuje small dick energy. Trudno się z tym nie zgodzić, tym bardziej, że Śmieja dostarcza szczegółowych dowodów na to, jak polskie wzorce męskości od dwudziestolecia międzywojennego do dzisiaj mają w zasadzie charakter kompensacyjny. I, co gorsza, są brane na poważnie przez samych mężczyzn, bez tego dystansu i ironii, jakie często towarzyszy realizacji wzorców płciowych przez kobiety (chociaż i z tym w polskim mainstreamie różnie bywa, patrząc na polskie telenowele i programy śniadaniowe). Oczywiście sama końcówka zahacza o incelstwo, kryzys męskości i problemy wynikające z utraty przywilejów wraz z emancypacją kobiet, ale tutaj mamy więcej pytań niż diagnoz społecznych, skoro sytuacja jest dynamiczna.

[Justyna Szwajcowska · Rating 5 out of 5]

Dałabym 6, gdybym mogła. Jeden z najlepszych esejów, jakie czytałam.

[Julia Sałata · Rating 2 out of 5]

Jak dla mnie troche zbyt akademicki jezyk, za duzo nazwisk, cytatow, sprawialo ze sie ciezko czyta- ale przyznam, nie doinformowalam sie ze to taki typ ksiazki, myslalam ze bardziej dla laikow

[Oskar Borowski · Rating 5 out of 5]

Absolutnie wybitna książka!

[Alicja · Rating 5 out of 5]

Wybitnie opisana historia męskości w kontekście polskości. Bardzo podobały mi się także nawiązania do zagranicznych badań nad tematem. Adekwatne zakończenie - sytuacja związana z męskością i jej transformacjami, nowymi definicjami jest bardzo dynamiczna. Jestem bardzo ciekawa, jak dalej potoczy się żałoba po męskości - jak długo będzie trwała? Co przyniesie nam przyszłość w tym temacie? Czy pójdziemy w kierunku równościowym, wyjdziemy z kryzysu, czy wrócimy do patriarchalnych tradycji? Niesamowicie uważnie musimy przyglądać się temu, co dzieje się wokół nas.

[Barni · Rating 3 out of 5]

Sami to sobie zrobiliśmy.